Várdai Ferenc: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 6 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 
 
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Batthyány Benedek]]
 
|poprzednik        = [[Batthyány Benedek]]
Linia 23: Linia 21:
 
}}
 
}}
  
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Gosztonyi János]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Biskup Vác]]<br>(1509–1514)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Szalkai László]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Perényi Ferenc]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Biskup Siedmiogrodu]]<br>(1514–1524)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Gosztonyi János]]
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Várdai Ferenc''' (* 1474, † po 22 października 1524, węgierski duchowny katolicki, humanista.
 +
 +
== Życie ==
 +
 +
[[Plik:Vardai.svg|thumb|left|100px|Herb używany przez Ferenca Várdai]]
 +
 +
Syn [[Várdai Miklós]]a, ''[[ispán]]a'' komitatu [[Bodrog]] i Drágffy Fruzsina ''de Béltek''. W 1498 r. otrzymał przewodniczenie archidiecezjalnej kanonii kapituły Esztergom w Komárom, a następnie cieszył się dochodami z opactwa Dombó. Ukończył studia uniwersyteckie w Padwie (1501-1503) oraz w Bolonii (1503-1504). W 1507 roku kanonik Fehérvára, a w latach 1507–1509 sekretarz królewski. W 1508 r. prepozyt Háji, a w latach 1509–1511 skarbnik. [[Biskup Vácu]] (1509−14), [[Biskup Siedmiogrodu]] (1514−24)
 +
 +
Jako biskup Siedmiogrodu utrzymywał krąg humanistów, w skład którego wchodzili [https://hu.wikipedia.org/wiki/Stephan_Stier%C3%B6chsel Stephan Stieröchsel] (''Taurinus''), [https://hu.wikipedia.org/wiki/Adrianus_Wolphard Adrianus Wolphard] i [https://hu.wikipedia.org/wiki/Megyericsei_J%C3%A1nos Megyericsei János]. Miał dużą kolekcję dzieł sztuki. Z jego budowli w [[Gyulafehérvár]], pontyfikale z kaplicy Anny, zachowało się wejście do chóru i freski.
 +
 +
== Literatura ==
 +
 +
*[[Balogh Jolán]] 1943: Az erdélyi renaissance I. Kolozsvár.
 +
*[[C. Tóth Norbert]] 2016: Várdai Ferenc pályája az erdélyi püspöki szék elfoglalásáig. [[Erdélyi Múzeum]] 78, 13-25.
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
|
 
{{Biskup infobox
 
{{Biskup infobox
  |imię i nazwisko            = Várdai Pál
+
  |imię i nazwisko            = Várdai Ferenc
 
  |imię i nazwisko oryginalne =  
 
  |imię i nazwisko oryginalne =  
 
  |imię przybrane            =  
 
  |imię przybrane            =  
 
  |imię przybrane oryginalne  =  
 
  |imię przybrane oryginalne  =  
  |tytuł                      = [[Arcybiskup Ostrzyhomia]]
+
  |tytuł                      = [[Biskup Siedmiogrodu]]
 
  |grafika                    =  
 
  |grafika                    =  
 
  |opis grafiki              =  
 
  |opis grafiki              =  
Linia 39: Linia 73:
 
  |państwo                    =  
 
  |państwo                    =  
 
  |wariant flagi              =  
 
  |wariant flagi              =  
  |data urodzenia            = [[1483]]
+
  |data urodzenia            = [[1474]]
 
  |miejsce urodzenia          = [[Kisvárda]]
 
  |miejsce urodzenia          = [[Kisvárda]]
  |data śmierci              = 12 października [[1549]]
+
  |data śmierci              = po 22 października [[1524]]
 
  |miejsce śmierci            = [[Pozsony]]
 
  |miejsce śmierci            = [[Pozsony]]
 
  |przyczyna śmierci =
 
  |przyczyna śmierci =
 
  |miejsce spoczynku =
 
  |miejsce spoczynku =
  |1. funkcja                = [[Biskup Veszprém]]  
+
  |1. funkcja                = [[Biskup Vácu]]  
  |1. funkcja - okres        = 1520–1524
+
  |1. funkcja - okres        = 1509–1514
  |2. funkcja                = [[Biskup Egeru]]  
+
  |2. funkcja                = [[Biskup Siedmiogrodu]]
  |2. funkcja - okres        = 1524–1526
+
  |2. funkcja - okres        = 1514–1524
  |3. funkcja                = [[Arcybiskup Ostrzyhomia]]
+
  |3. funkcja                =  
  |3. funkcja - okres        = 1526–1549
+
  |3. funkcja - okres        =  
 
  |wyznanie                  = [[katolicyzm]]
 
  |wyznanie                  = [[katolicyzm]]
 
  |kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 
  |kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
Linia 80: Linia 114:
 
|}
 
|}
  
{{Püspök infobox
 
| név = Várdai Ferenc
 
| püspöki székhely = Vác, majd Erdély
 
| kép =
 
| képméret = 220px
 
| képaláírás =
 
| eredeti neve =
 
| születési dátum = [[1474]]
 
| születési hely =
 
| halál dátuma = [[1524]]. [[október 22.]] után {{életkor-holt|1474|0|0|1524|10|0}}
 
| halál helye =
 
| nemzetisége =
 
| uralkodás_kezdete = [[1509]]
 
| uralkodás_vége = [[1514]]<br>(Vác)<small>
 
| uralkodás_kezdete2 = [[1514]]
 
| uralkodás_vége2 = [[1524]]<br>(Erdély)<small>
 
| uralkodás_kezdete3 =
 
| uralkodás_vége3 =
 
| előző püspök = [[Perényi Ferenc (püspök)|Perényi Ferenc]]
 
| következő püspök = [[Gosztonyi János (püspök)|Gosztonyi János]]
 
| aláírás =
 
| megjegyzés =
 
}}
 
 
'''Várdai Ferenc''' ([[1474]] – [[1524]]. [[október 22.]] után) püspök és humanista.
 
 
==Élete==
 
[[Fájl:Vardai.svg|balra|bélyegkép|100px|Várdai Ferenc által használt címer]]
 
[[Várdai Miklós]] bodrogi ispán és bélteki Drágffy Fruzsina fia. 1498-ban megkapta az esztergomi székeskáptalan komáromi főesperességét és kanonokságát, majd a dombói apátság jövedelmeit élvezte. Egyetemi tanulmányait 1501–1503 között [[Padova|Padovában]], 1503–1504 között [[Bologna|Bolognában]] végezte. 1507-ben fehérvári kanonok, 1507–1509 között királyi titkár, 1508-ban háji prépost, 1509–1511 között kincstartó. 1509-1514 között váci, 1514–24 között erdélyi püspök.
 
 
Erdélyi püspökként humanistákból álló kört tartott fenn, amelynek tagjai [[Stephan Stieröchsel]] (Taurinus), [[Adrianus Wolphard]] és [[Megyericsei János]] voltak. Nagy műgyűjteménye volt. Gyulafehérvári építkezéseiből az Anna-kápolna, kórusfeljáró és freskók, műgyűjteményéből egy pontificaléja maradt fenn.
 
 
==Irodalom==
 
*[[Balogh Jolán]] 1943: Az erdélyi renaissance I. Kolozsvár.
 
*[[C. Tóth Norbert]] 2016: Várdai Ferenc pályája az erdélyi püspöki szék elfoglalásáig. [[Erdélyi Múzeum]] 78, 13-25.
 
 
==Források==
 
*{{MÉL|ALL}}
 
 
{{clear}}
 
{{uralkodó
 
|címer=
 
|cim=Váci püspök
 
|link=Váci püspökök listája
 
|elozo=[[Gosztonyi János (püspök)|Gosztonyi János]]
 
|kovetkezo=[[Szalkai László]]
 
|évek=1509–1514
 
|előzőfelirat=Előde
 
|következőfelirat=Utóda
 
}}
 
{{uralkodó|cim=Erdélyi katolikus püspök|
 
|link=Erdélyi katolikus püspökök listája|
 
|elozo=[[Perényi Ferenc (püspök)|Perényi Ferenc]]|
 
|kovetkezo=[[Gosztonyi János (püspök)|Gosztonyi János]]|
 
|évek=1514–1524
 
|előzőfelirat=Előde
 
|következőfelirat=Utóda
 
}}
 
 
{{Portál|Vallás}}
 
 
[[Kategória:Erdélyi katolikus püspökök]]
 
[[Kategória:1474-ben született személyek]]
 
[[Kategória:A 16. században elhunyt személyek]]
 
  
 +
{{SORTUJ:Vardai, Ferenc}}
  
[[Kategoria:Rodziny]]
+
[[Kategoria:Biskupi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Biskupi Vác]]
 +
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Várdai]]
 
[[Kategoria:Várdai]]
 
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w 1474]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 12:51, 28 gru 2020

Várdai Ferenc (* 1474, † po 22 października 1524, węgierski duchowny katolicki, humanista.

Życie

Plik:Vardai.svg
Herb używany przez Ferenca Várdai

Syn Várdai Miklósa, ispána komitatu Bodrog i Drágffy Fruzsina de Béltek. W 1498 r. otrzymał przewodniczenie archidiecezjalnej kanonii kapituły Esztergom w Komárom, a następnie cieszył się dochodami z opactwa Dombó. Ukończył studia uniwersyteckie w Padwie (1501-1503) oraz w Bolonii (1503-1504). W 1507 roku kanonik Fehérvára, a w latach 1507–1509 sekretarz królewski. W 1508 r. prepozyt Háji, a w latach 1509–1511 skarbnik. Biskup Vácu (1509−14), Biskup Siedmiogrodu (1514−24)

Jako biskup Siedmiogrodu utrzymywał krąg humanistów, w skład którego wchodzili Stephan Stieröchsel (Taurinus), Adrianus Wolphard i Megyericsei János. Miał dużą kolekcję dzieł sztuki. Z jego budowli w Gyulafehérvár, pontyfikale z kaplicy Anny, zachowało się wejście do chóru i freski.

Literatura

Przypisy

Várdai Ferenc
Biskup Siedmiogrodu
Plik:Várdai Pál érsek.GIF
Państwo WD: {{#property:P17}}
Urodziny 1474
Miejsce Kisvárda
Śmierć po 22 października 1524
Miejsce Pozsony
Biskup Vácu
Okres sprawowania 1509–1514
Biskup Siedmiogrodu
Okres sprawowania 1514–1524
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki