Carlo Roberto d'Angiò: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 14 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 18: | Linia 18: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Carlo Roberto d'Angiò''' lub '''''Carlo I d'Ungheria''''', '''''Caroberto''''' i '''''Carlo I Roberto'''' (pol. ''Karol Robert'' lub ''Karol I Robert''<ref>O. Balzer: ''Genealogia Piastów'', Akademia Umiejętności, 1895.</ref><ref>M. J. Serwański, J. Dobosz: ''Słownik władców średniowiecznych'', Poznańskie, Wydawnictwo Sp. z o.o., 1998.</ref>, węg. ''I. Károly'' lub ''Károly Róbert'', chor. ''Karlo I. Robert'', słow. ''Karol I. Róbert'', cz. ''Karel I. Robert'') (* [[1288]], † 16 lipca [[1342]]) – pierwszy z [[Andegawenowie|Andegawenów]] na tronie węgierskim (od 1308), [[koronacja|koronowany]] w 1310 roku. Członek [[Andegawenowie (Kapetyngowie)|bocznej linii dynastii Kapetyngów]]. Najstarszy syn [[Karol Martel Andegaweński|Karola Martela]] (tytularnego króla [[Węgry|Węgier]] w latach [[1290]]-[[1295]]) z rodu [[Andegawenowie (Kapetyngowie)|Andegawenów]] i [[Klemencja Habsburg|Klemencji Habsburg]] (córki króla [[Rudolf I Habsburg|Rudolfa I Habsburga]]). | + | '''Carlo Roberto d'Angiò''' lub '''''Carlo I d'Ungheria''''', '''''Caroberto''''' i '''''Carlo I Roberto''''' (pol. ''Karol Robert'' lub ''Karol I Robert''<ref>O. Balzer: ''Genealogia Piastów'', Akademia Umiejętności, 1895.</ref><ref>M. J. Serwański, J. Dobosz: ''Słownik władców średniowiecznych'', Poznańskie, Wydawnictwo Sp. z o.o., 1998.</ref>, węg. ''I. Károly'' lub ''Károly Róbert'', chor. ''Karlo I. Robert'', słow. ''Karol I. Róbert'', cz. ''Karel I. Robert'') (* [[1288]], † 16 lipca [[1342]]) – pierwszy z [[Andegawenowie|Andegawenów]] na tronie węgierskim (od 1308), [[koronacja|koronowany]] w 1310 roku. Członek [[Andegawenowie (Kapetyngowie)|bocznej linii dynastii Kapetyngów]]. Najstarszy syn [[Karol Martel Andegaweński|Karola Martela]] (tytularnego króla [[Węgry|Węgier]] w latach [[1290]]-[[1295]]) z rodu [[Andegawenowie (Kapetyngowie)|Andegawenów]] i [[Klemencja Habsburg|Klemencji Habsburg]] (córki króla [[Rudolf I Habsburg|Rudolfa I Habsburga]]). |
Jego siostrą była [[Klemencja Węgierska]], królowa [[Królestwo Francji (987–1791)|Francji]] jako druga żona [[Ludwik X Kłótliwy|Ludwika X]], matka króla [[Jan I Pogrobowiec|Jana I Pogrobowca]]. | Jego siostrą była [[Klemencja Węgierska]], królowa [[Królestwo Francji (987–1791)|Francji]] jako druga żona [[Ludwik X Kłótliwy|Ludwika X]], matka króla [[Jan I Pogrobowiec|Jana I Pogrobowca]]. | ||
| Linia 25: | Linia 25: | ||
Władca popierał rozwój rzemiosła i handlu, wprowadził nową walutę (złoty [[floren]]). Przeprowadził reformę sił zbrojnych. Dwa lata walczył o władzę z opozycją mieszczan pochodzenia niemieckiego. Jego następcą był [[Ludwik Węgierski|Ludwik I Wielki]], któremu zapewnił sukcesję w [[Polska|Polsce]] po [[Kazimierz III Wielki|Kazimierzu Wielkim]]. Tocząc długie starcia zbrojne ograniczył suwerenną władzę możnowładców węgierskich, w tym [[Amadej Aba|Amadeja Aby]] i [[Mateusz Czak|Mateusza Czaka]]. | Władca popierał rozwój rzemiosła i handlu, wprowadził nową walutę (złoty [[floren]]). Przeprowadził reformę sił zbrojnych. Dwa lata walczył o władzę z opozycją mieszczan pochodzenia niemieckiego. Jego następcą był [[Ludwik Węgierski|Ludwik I Wielki]], któremu zapewnił sukcesję w [[Polska|Polsce]] po [[Kazimierz III Wielki|Kazimierzu Wielkim]]. Tocząc długie starcia zbrojne ograniczył suwerenną władzę możnowładców węgierskich, w tym [[Amadej Aba|Amadeja Aby]] i [[Mateusz Czak|Mateusza Czaka]]. | ||
| − | |||
== Stosunki z Polską == | == Stosunki z Polską == | ||
Z Karolem Robertem początkowo Łokietek miał złe stosunki, zwłaszcza od czasu, gdy ten rozprawił się z północnowęgierskimi możnowładcami, w tym z rodem [[Aba (ród)|Amadejów]] będących w sojuszu z [[Władysław I Łokietek|Władysławem Łokietkiem]]. Sytuacja zmieniła się po podwójnej elekcji w [[Niemcy|Niemczech]] w roku 1314, gdy rozpętał się ostry konflikt i w rywalizacji o tron cesarski [[władcy Czech|król Czech]] [[Jan Luksemburski]] poparł [[Ludwik IV Bawarski|Ludwika IV Bawarskiego]], a Karol Robert – [[Fryderyk III Piękny|Fryderyka Pięknego Habsburga]]. Wobec wznowienia roszczeń czeskich do tronu polskiego stanowiska Polski i Węgier zaczęły się do siebie zbliżać. W 1320 roku, zapewne wnet po koronacji Łokietka, doszło do małżeństwa Karola Roberta z [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbietą Łokietkówną]]. Związek ten stał się fundamentem długotrwałego sojuszu obu państw, który mocno zaważył na przyszłości Polski. Między innymi interwencja dyplomatyczna Karola Roberta w 1327 roku zapobiegła podporządkowaniu Janowi Luksemburskiemu ziem będących pod władzą króla Władysława Łokietka. Wziął udział w [[Zjazdy w Wyszehradzie#Zjazd w 1335|zjeździe w Wyszehradzie]] w [[1335]] roku<ref>August Mosbach, Przyczynki do dziejów polskich z Archiwum miasta Wrocławia, Poznań 1860, str. 73.</ref>. | Z Karolem Robertem początkowo Łokietek miał złe stosunki, zwłaszcza od czasu, gdy ten rozprawił się z północnowęgierskimi możnowładcami, w tym z rodem [[Aba (ród)|Amadejów]] będących w sojuszu z [[Władysław I Łokietek|Władysławem Łokietkiem]]. Sytuacja zmieniła się po podwójnej elekcji w [[Niemcy|Niemczech]] w roku 1314, gdy rozpętał się ostry konflikt i w rywalizacji o tron cesarski [[władcy Czech|król Czech]] [[Jan Luksemburski]] poparł [[Ludwik IV Bawarski|Ludwika IV Bawarskiego]], a Karol Robert – [[Fryderyk III Piękny|Fryderyka Pięknego Habsburga]]. Wobec wznowienia roszczeń czeskich do tronu polskiego stanowiska Polski i Węgier zaczęły się do siebie zbliżać. W 1320 roku, zapewne wnet po koronacji Łokietka, doszło do małżeństwa Karola Roberta z [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbietą Łokietkówną]]. Związek ten stał się fundamentem długotrwałego sojuszu obu państw, który mocno zaważył na przyszłości Polski. Między innymi interwencja dyplomatyczna Karola Roberta w 1327 roku zapobiegła podporządkowaniu Janowi Luksemburskiemu ziem będących pod władzą króla Władysława Łokietka. Wziął udział w [[Zjazdy w Wyszehradzie#Zjazd w 1335|zjeździe w Wyszehradzie]] w [[1335]] roku<ref>August Mosbach, Przyczynki do dziejów polskich z Archiwum miasta Wrocławia, Poznań 1860, str. 73.</ref>. | ||
| Linia 42: | Linia 41: | ||
Przed poślubieniem Elżbiety, Karol doczekał się syna ze związku pozamałżeńskiego: | Przed poślubieniem Elżbiety, Karol doczekał się syna ze związku pozamałżeńskiego: | ||
| − | * [[Koloman (biskup Györ)|Koloman]] (1316/1317 – po 1376) – biskup Györ; jego matką była bliżej nieznana konkubina, pochodzącą z wyspy Csepel na [[Dunaj|Dunaju]]. Jeszcze w 1328 Koloman pozostawał pod opieką swojego wychowawcy Pawła. Już w 1332 roku był kantorem w kapitule waradyńskiej, po czym od 1337 do śmierci | + | * [[Koloman (biskup Györ)|Koloman]] (1316/1317 – po 1376) – biskup Györ; jego matką była bliżej nieznana konkubina, pochodzącą z wyspy Csepel na [[Dunaj|Dunaju]]. Jeszcze w 1328 Koloman pozostawał pod opieką swojego wychowawcy Pawła. Już w 1332 roku był kantorem w kapitule waradyńskiej, po czym od 1337 do śmierci – biskupem Györ. 6 maja 1337 roku papież [[Benedykt XII]] legitymizował Kolomana, uwalniając go od jego nieprawego pochodzenia<ref>''Koloman, nieślubny syn Karol Roberta'', [w:] Stanisław A. Sroka, ''Genealogia Andegawenów Węgierskich'', Kraków 2015, str. 67.</ref>. |
W dawniejszej historiografii utrzymywał się pogląd, że druga lub trzecia żona Karola Roberta powiła dwie córki: Katarzynę i Elżbietę, poślubione książętom śląskim, odpowiednio, [[Henryk II świdnicki|Henrykowi II świdnickiemu]] i Bolesławowi niemodlińskiemu. Dziś ich istnienie, jako niepotwierdzone w żaden sposób w źródłach, jest zgodnie odrzucane<ref>Sroka S.A., ''Genealogia Andegawenów węgierskich'', Kraków 1999, str. 46-47.</ref>. | W dawniejszej historiografii utrzymywał się pogląd, że druga lub trzecia żona Karola Roberta powiła dwie córki: Katarzynę i Elżbietę, poślubione książętom śląskim, odpowiednio, [[Henryk II świdnicki|Henrykowi II świdnickiemu]] i Bolesławowi niemodlińskiemu. Dziś ich istnienie, jako niepotwierdzone w żaden sposób w źródłach, jest zgodnie odrzucane<ref>Sroka S.A., ''Genealogia Andegawenów węgierskich'', Kraków 1999, str. 46-47.</ref>. | ||
| Linia 57: | Linia 56: | ||
|boxstyle_4=background-color: #eee; | |boxstyle_4=background-color: #eee; | ||
|1= '''Karol I Robert''' | |1= '''Karol I Robert''' | ||
| − | |2= [[Karol Martel Andegaweński|Karol Martel]] (1271-1295), ks. Salerno | + | |2= '''[[Karol Martel Andegaweński|Karol Martel]]''' (1271-1295), ks. Salerno |
|3= [[Klemencja Habsburg]] (ok. 1271-1295) | |3= [[Klemencja Habsburg]] (ok. 1271-1295) | ||
| − | |4= [[Karol II Andegaweński|Karol II]] (1254-1309), kr. Sycylii | + | |4= '''[[Karol II Andegaweński|Karol II]]''' (1254-1309), kr. Sycylii |
| − | |5= [[Maria | + | |5= '''[[Maria Węgierska]]''' (ok. 1257-1323) |
|6= [[Rudolf I Habsburg]] (1218-1291), kr. Niemiec | |6= [[Rudolf I Habsburg]] (1218-1291), kr. Niemiec | ||
|7= [[Gertruda von Hohenberg]] (ok. 1230/1235-1281) | |7= [[Gertruda von Hohenberg]] (ok. 1230/1235-1281) | ||
| − | |8= [[Karol I Andegaweński|Karol I]] (1226-1285), kr. Sycylii | + | |8= '''[[Karol I Andegaweński|Karol I]]''' (1226-1285), kr. Sycylii |
| − | |9= [[Beatrycze Prowansalska|Beatrycze z Prowansji]] (1234-1267) | + | |9= '''[[Beatrycze Prowansalska|Beatrycze z Prowansji]]''' (1234-1267) |
| − | |10= [[ | + | |10= '''[[Stefan V]]''' (1239-1272), kr. Węgier |
| − | |11= [[Elżbieta Kumanka]] (1239/1240 – po 1290) | + | |11= '''[[Elżbieta Kumanka]]''' (1239/1240 – po 1290) |
|12= [[Albrecht IV von Habsburg]] (1188-1239), hr. Aargau | |12= [[Albrecht IV von Habsburg]] (1188-1239), hr. Aargau | ||
|13= Jadwiga von Kyburg (1192-1260) | |13= Jadwiga von Kyburg (1192-1260) | ||
| Linia 92: | Linia 91: | ||
|1. do = [[16 lipca]] [[1342]] | |1. do = [[16 lipca]] [[1342]] | ||
|1. koronacja = | |1. koronacja = | ||
| − | |1. poprzednik = [[Otto III Bawarski| | + | |1. poprzednik = [[Otto III Bawarski|V. Béla]] |
| − | |1. następca = [[I. Lajos]] ( | + | |1. następca = [[I. Lajos]] (Ludwik Węgierski / Ludwik I Wielki) |
|dynastia = [[Kapetyngowie]] | |dynastia = [[Kapetyngowie]] | ||
|gałąź = [[Andegawenowie]] | |gałąź = [[Andegawenowie]] | ||
| Linia 105: | Linia 104: | ||
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = [[ | + | |ojciec = [[Carlo Martello d'Angiò|Carlo Martello]] (Karol Martel Andegaweński) |
| − | |matka = [[ | + | |matka = [[Klementia von Habsburg]] |
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
|1. związek = żona | |1. związek = żona | ||
| − | |1. związek z = [[Maria bytomska | + | |1. związek z = [[Maria bytomska]]<br />[[Beatrix Lucemburská]]<br />[[Elżbieta Łokietkówna]] |
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| Linia 121: | Linia 120: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ:Andegawenowie, | + | {{SORTUJ:Andegawenowie, Carlo Roberto}} |
[[Kategoria:Andegawenowie]] | [[Kategoria:Andegawenowie]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:07, 15 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Carlo Roberto d'Angiò lub Carlo I d'Ungheria, Caroberto i Carlo I Roberto (pol. Karol Robert lub Karol I Robert[1][2], węg. I. Károly lub Károly Róbert, chor. Karlo I. Robert, słow. Karol I. Róbert, cz. Karel I. Robert) (* 1288, † 16 lipca 1342) – pierwszy z Andegawenów na tronie węgierskim (od 1308), koronowany w 1310 roku. Członek bocznej linii dynastii Kapetyngów. Najstarszy syn Karola Martela (tytularnego króla Węgier w latach 1290-1295) z rodu Andegawenów i Klemencji Habsburg (córki króla Rudolfa I Habsburga). Jego siostrą była Klemencja Węgierska, królowa Francji jako druga żona Ludwika X, matka króla Jana I Pogrobowca. Spis treściPolityka wewnętrznaWładca popierał rozwój rzemiosła i handlu, wprowadził nową walutę (złoty floren). Przeprowadził reformę sił zbrojnych. Dwa lata walczył o władzę z opozycją mieszczan pochodzenia niemieckiego. Jego następcą był Ludwik I Wielki, któremu zapewnił sukcesję w Polsce po Kazimierzu Wielkim. Tocząc długie starcia zbrojne ograniczył suwerenną władzę możnowładców węgierskich, w tym Amadeja Aby i Mateusza Czaka. Stosunki z PolskąZ Karolem Robertem początkowo Łokietek miał złe stosunki, zwłaszcza od czasu, gdy ten rozprawił się z północnowęgierskimi możnowładcami, w tym z rodem Amadejów będących w sojuszu z Władysławem Łokietkiem. Sytuacja zmieniła się po podwójnej elekcji w Niemczech w roku 1314, gdy rozpętał się ostry konflikt i w rywalizacji o tron cesarski król Czech Jan Luksemburski poparł Ludwika IV Bawarskiego, a Karol Robert – Fryderyka Pięknego Habsburga. Wobec wznowienia roszczeń czeskich do tronu polskiego stanowiska Polski i Węgier zaczęły się do siebie zbliżać. W 1320 roku, zapewne wnet po koronacji Łokietka, doszło do małżeństwa Karola Roberta z Elżbietą Łokietkówną. Związek ten stał się fundamentem długotrwałego sojuszu obu państw, który mocno zaważył na przyszłości Polski. Między innymi interwencja dyplomatyczna Karola Roberta w 1327 roku zapobiegła podporządkowaniu Janowi Luksemburskiemu ziem będących pod władzą króla Władysława Łokietka. Wziął udział w zjeździe w Wyszehradzie w 1335 roku[3]. Karol Robert po śmierci został pochowany w katedrze w Székesfehérvár, starym, tradycyjnym miejscu pochówku dynastii Arpadów. Małżeństwa i potomstwoKarol Robert był żonaty trzykrotnie. W latach 1306-1317 jego żoną była Maria, córka księcia Kazimierza bytomskiego. 24 czerwca 1318 ożenił się z Beatrycze, córką cesarza Henryka VII Luksemburskiego. Z Beatrycze miał jedno dziecko urodzone i zmarłe 11 października 1319. 6 lipca 1320 poślubił Elżbietę, córkę Władysława I Łokietka, króla polskiego. Para miała 5 synów:
Przed poślubieniem Elżbiety, Karol doczekał się syna ze związku pozamałżeńskiego:
W dawniejszej historiografii utrzymywał się pogląd, że druga lub trzecia żona Karola Roberta powiła dwie córki: Katarzynę i Elżbietę, poślubione książętom śląskim, odpowiednio, Henrykowi II świdnickiemu i Bolesławowi niemodlińskiemu. Dziś ich istnienie, jako niepotwierdzone w żaden sposób w źródłach, jest zgodnie odrzucane[5]. Plik:Karoly Robert eskuvoje Erzsebettel.jpg Ślub Elżbiety z Karolem Robertem (miniatura z Kroniki Ilustrowanej) Wywód genealogiczny
Przypisy
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=link}