Szalkai László: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 39: Linia 39:
 
|następca          = [[Várdai Pál]]
 
|następca          = [[Várdai Pál]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Szalkai László''' (* [[1475]] w [[Mátészalka]], † 29 sierpnia [[1526]] pod [[Mohacz]]em, węgierski duchowny, [[arcybiskup Ostrzyhomia]] (1524-1526)
 +
 +
== Kariera ==
 +
 +
Urodził się w Zalkán (Mátészalka) w komitacie [[Szatmár]] w rodzinie chłopskiej, jako syn prostego szewca. Uczył się w Sárospatak, w szkole parafialnej pod kierunkiem Jánosa Kisvárdai. Jego mistrz z Uniwersytetu Krakowskiego przywiózł ze sobą łaciński program nauczania, który studenci wcześniej przepisywali do swoich zeszytów i uzupełniali na lekcjach wyjaśnieniami mistrza. Notatki szkolne László Szalkai przechowuje ''Esztergom Cathedral Library'', tzw. ''Szalkai Codex''.<ref>Mészáros István: A Szalkai-kódex és a XV. század végi sárospataki iskola. Budapest, Akadémiai kiadó, 1972. str. 340.</ref>
 +
 +
Na dwórze królewskim pojawił się w 1494 roku. W 1500 roku dołączył do [[Bornemissza János|Jana Bornemisszy]], potem stopniowo piął się po stopniach kariery.
 +
 +
W latach 1513-1522 był [[Biskup Vác|biskupem Vác]], w latach 1516-1525 [[skarbnik|skarbnikiem królewskim]] i [[Kanclerz|kanclerzem]] (1518−1526). Wejście do Królewskiej Kancelarii zwróciło uwagę [[II. Lajos|Ludwika II]]. W 1520 r. został [[Arcybiskup Kalocsa|arcybiskupem Kalocsa]], potem był [[Biskup Egeru|biskupem Egeru]] (1522–1524), a od 6 maja 1524 do śmierci [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupem Ostrzyhomia]] i [[kanclerz]]em. Po nominacji na arcybiskupa został wyświęcony przez kardynała [https://pl.wikipedia.org/wiki/Lorenzo_Campeggio Laurentio de Campeggio], legata papieskiego.
 +
 +
W kampanii Ludwika II przeciwko Turkom dowodził znaczącym oddziałem. [[Mohacz|Zmarł 29 sierpnia 1526 r. pod Mohaczem]] − poległ wraz z [[Tomori Pál|Pálem Tomorim]].
  
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Źródła ==
 +
* Bokor József (szerk.). ''[http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/108/pc010866.html#4 Zalka László (Ladislaus de Zalca)]''. A Pallas nagy lexikona. Arcanum: FolioNET (1893–1897, 1998.). ISBN 963 85923 2 X
 +
* Zelliger Alajos: Egyh.írók Csarn.Nagyszombat 1893.
 +
* Szinnyei József: ''[http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25603.htm Magyar írók élete és munkái XIII. (Steiner–Télfy)]''. Budapest: Hornyánszky. 1909.
 +
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14460.htm Magyar életrajzi lexikon]
 +
* Mészáros István: A Szalkai-kódex és a XV. század végi sárospataki iskola. Budapest, Akadémiai kiadó, 1972.
 +
 +
|
 
{{Biskup infobox
 
{{Biskup infobox
−
  |imię i nazwisko            = Szalkai László
+
  |imię i nazwisko            = Szalkai László (węg.)
 
  |imię i nazwisko oryginalne =  
 
  |imię i nazwisko oryginalne =  
 
  |imię przybrane            =  
 
  |imię przybrane            =  
Linia 58: Linia 84:
 
  |data urodzenia            = [[1475]]
 
  |data urodzenia            = [[1475]]
 
  |miejsce urodzenia          = [[Mátészalka]]
 
  |miejsce urodzenia          = [[Mátészalka]]
−
  |data śmierci              = 29 sierpnia 1374
+
  |data śmierci              = 29 sierpnia [[1374]]
 
  |miejsce śmierci            = [[Mohacz]]
 
  |miejsce śmierci            = [[Mohacz]]
 
  |przyczyna śmierci =
 
  |przyczyna śmierci =
Linia 95: Linia 121:
 
  |www                        =  
 
  |www                        =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
  
−
'''Szalkai László''' (* [[1475]] w ([[Mátészalka]], † 29 sierpnia [[1526]] pod [[Mohacz]]em, węgierski duchowny, arcybiskup Ostrzyhomia (1524-1526)
+
{{SORTUJ:Szalkai Laszlo}}
  
−
==Életpályája ==
+
[[Kategoria:Arcybiskupi]]
−
 
 
−
<small><small><small><small>A Szatmár megyei Zalkán (Mátészalka) született [[1475]]-ben jobbágycsaládban, egyszerű varga fiaként. [[Sárospatak]]on, a plébániai iskolában tanult, Kisvárdai János vezetése alatt. Mestere a [[Jagelló Egyetem|Krakkói Egyetemről]] hozta magával azt a latin tananyagot, melyet növendékek füzeteikbe előre kimásoltak és az órákon kiegészítették a mester magyarázataival. Szalkai László iskolás jegyzeteit az Esztergomi Főszékesegyházi Könyvtár őrzi, az ún. Szalkai-kódexet.<ref>Mészáros István: A Szalkai-kódex és a XV. század végi sárospataki iskola. Budapest, Akadémiai kiadó, 1972. 340 p.</ref> </small></small></small></small>
 
−
 
−
<small><small><small><small>[[1494]]-ben került a királyi udvarba. [[1500]]-ban [[Bornemissza János (főispán)|Bornemissza János]] szolgálatába állt, majd pályája fokozatosan emelkedett.  </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>1513-tól 1522-ig [[váci püspök]], 1516–1525-ben kincstárnok lett. 1518-tól 1526-ig kancellár. A királyi kancelláriába jutva [[II. Lajos magyar király|II. Lajos]] figyelmét is felkeltette. 1520-ban [[kalocsai érsek]], 1522–1524-ben [[egri püspök]], 1524. május 6-ától 1526-ig pedig [[esztergomi érsek]] és főkancellár volt. Érsekké való kinevezése után szentelte őt föl [[Laurentio de Campeggio]] bibornok, pápai legátus áldozópappá és püspökké. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>A törökök elleni hadjáratban jelentékeny csapat élén kísérte [[II. Lajos magyar király|II. Lajos]] királyt. [[1526]]. augusztus 29-én halt meg [[Mohácsi csata|Mohácsnál]], [[Tomori Pál]]lal együtt esett el. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
== Przypisy ==
 
−
{{izvori}}
 
−
 
 
−
== Źródła ==
 
−
* Bokor József (szerk.). ''[http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/108/pc010866.html#4 Zalka László (Ladislaus de Zalca)]''. A Pallas nagy lexikona. Arcanum: FolioNET (1893–1897, 1998.). ISBN 963 85923 2 X
 
−
* Zelliger Alajos: Egyh.írók Csarn.Nagyszombat 1893.
 
−
* Szinnyei József: ''[http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz25603.htm Magyar írók élete és munkái XIII. (Steiner–Télfy)]''. Budapest: Hornyánszky. 1909.
 
−
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/14460.htm Magyar életrajzi lexikon]
 
−
* Mészáros István: A Szalkai-kódex és a XV. század végi sárospataki iskola. Budapest, Akadémiai kiadó, 1972.
 
−
 
 
−
{{clear}}
 
−
{{uralkodó
 
−
|címer=
 
−
|cim=Váci püspök
 
−
|link=Váci püspökök listája
 
−
|elozo=[[Várdai Ferenc]]
 
−
|kovetkezo=[[Országh János]]
 
−
|évek=1514–1520
 
−
|előzőfelirat=Előde
 
−
|következőfelirat=Utóda
 
−
}}
 
−
{{uralkodó|cim=Egri püspök|
 
−
|link=Egri püspökök listája|
 
−
|elozo=[[Estei Hippolit]]|
 
−
|kovetkezo=[[Várdai Pál]]|
 
−
|évek=1522–1524
 
−
|előzőfelirat=Előde
 
−
|következőfelirat=Utóda
 
−
}}
 
−
{{Esztergomi érsek
 
−
|előző=[[Szatmári György (esztergomi érsek)|Szatmári György]]
 
−
|következő=[[Várdai Pál]]
 
−
|évek=1524–1526
 
−
}}
 
−
 
 
−
 
 
−
{{SORTUJ:Szalkai Laszlo}}
 
 
[[Kategoria:Arcybiskupi Ostrzyhomia]]
 
[[Kategoria:Arcybiskupi Ostrzyhomia]]
−
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]
+
[[Kategoria:Biskupi]]
−
[[Kategoria:Rodziny]]
+
[[Kategoria:Biskupi Egeru]]
−
[[Kategoria:Szalkai]]
+
[[Kategoria:Biskupi Vác]]
 
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
−
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1475]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1475]]
Linia 159: Linia 140:
 
[[Kategoria:Zmarli w 1526]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1526]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
 +
[[Kategoria:Polegli w bitwie]]

Aktualna wersja na dzień 20:05, 16 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1516 – 1517) 		Następca:
Beriszló Péter Várdai Pál
Poprzednik: Biskup Vác
(1514–1520) 		Następca:
Várdai Ferenc Országh János
Poprzednik: Biskup Egeru
(1522–1524) 		Następca:
Estei Hippolit Várdai Pál
Poprzednik: Arcybiskup Ostrzyhomia
(1524–1526) 		Następca:
Szatmári György Várdai Pál

Szalkai László (* 1475 w Mátészalka, † 29 sierpnia 1526 pod Mohaczem, węgierski duchowny, arcybiskup Ostrzyhomia (1524-1526)

Kariera

Urodził się w Zalkán (Mátészalka) w komitacie Szatmár w rodzinie chłopskiej, jako syn prostego szewca. Uczył się w Sárospatak, w szkole parafialnej pod kierunkiem Jánosa Kisvárdai. Jego mistrz z Uniwersytetu Krakowskiego przywiózł ze sobą łaciński program nauczania, który studenci wcześniej przepisywali do swoich zeszytów i uzupełniali na lekcjach wyjaśnieniami mistrza. Notatki szkolne László Szalkai przechowuje Esztergom Cathedral Library, tzw. Szalkai Codex.[1]

Na dwórze królewskim pojawił się w 1494 roku. W 1500 roku dołączył do Jana Bornemisszy, potem stopniowo piął się po stopniach kariery.

W latach 1513-1522 był biskupem Vác, w latach 1516-1525 skarbnikiem królewskim i kanclerzem (1518−1526). Wejście do Królewskiej Kancelarii zwróciło uwagę Ludwika II. W 1520 r. został arcybiskupem Kalocsa, potem był biskupem Egeru (1522–1524), a od 6 maja 1524 do śmierci arcybiskupem Ostrzyhomia i kanclerzem. Po nominacji na arcybiskupa został wyświęcony przez kardynała Laurentio de Campeggio, legata papieskiego.

W kampanii Ludwika II przeciwko Turkom dowodził znaczącym oddziałem. Zmarł 29 sierpnia 1526 r. pod Mohaczem − poległ wraz z Pálem Tomorim.

Przypisy

  1. ↑ Mészáros István: A Szalkai-kódex és a XV. század végi sárospataki iskola. Budapest, Akadémiai kiadó, 1972. str. 340.

Źródła
Szalkai László (węg.)
Plik:COA archbishop HU Szalkai Laszlo.png
Podpis László Szalkai
Podpis László Szalkai
Państwo WD: {{#property:P17}}
Urodziny 1475
Miejsce Mátészalka
Śmierć 29 sierpnia 1374
Miejsce Mohacz
Biskup Vác
Okres sprawowania 1514–1520
Biskup Egeru
Okres sprawowania 1522–1524
Arcybiskup Ostrzyhomia
Okres sprawowania 1524–1526
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szalkai_László&oldid=47323”