Banowie Jajce: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina] == Banovi Jajačke banovine == Banovi Jajačke banovine bili su:<ref name="Klaić"/> * Blaž Raškaj<ref...")
 
 
(Nie pokazano 119 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z serbskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Jaja%C4%8Dka_banovina&action=history
 +
|nota    = chorwacka
 +
}}
  
−
== Banovi Jajačke banovine ==
+
{{Uwaga|
−
Banovi Jajačke banovine bili su:<ref name="Klaić"/>
+
|strona  = https://sr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina
−
* [[Blaž Raškaj]]<ref name="Kukuljević Sakcinski">[[Ivan Kukuljević Sakcinski]]: Priorat vranski</ref>
+
|autorzy = https://sr.wikipedia.org/w/index.php?Jaja%C4%8Dka_banovina&action=history
−
* [[Juraj Vlatković]] (zarobljen 1493. u krbavskoj bitci)
+
|nota    = serbska
−
* [[Franjo Berislavić]]<ref name="Klaić"/> (1494.<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada</ref> zajedno s Baltazarom Baćanom<ref name="Karbić73-74">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73.-74.</ref>,  1499.-1501. i 1503.)
+
}}
−
* [[Baltazar Baćan]]<ref name="Klaić"/> (Batthyány) (1494. zajedno s Franjom Berislavićem,<ref name="Karbić73-74"/> 1502.)
 
−
* [[Ladislav Kaniški]] (lipanj 1495., zajedno s Ivanom Bebekom)<ref name="Karbić73-74"/>
 
−
* [[Juraj Kaniški]]<ref name="Klaić"/>
 
−
* [[Ivan Bebek (ban Jajačke banovine)|Ivan Bebek]]<ref name="Klaić"/> (lipnja 1495. zajedno s Ladislavom Kaniškim,<ref name="Karbić73-74"/> 1505.)
 
−
* [[Bartol Berislavić]],<ref name="Klaić"/> [[vranski priorat|prior vranski]] (1507.)<ref>[http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Berislavi%C4%87 Imehrvatsko] Bartol Berislavić</ref>
 
−
* [[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref> (Zthresemley, de Strasemlye, deZthresemlye, Stresemley, Zthresemley )<ref name="Klaić"/> (1505.-1510.) (1508.)(ban Srebrničke banovine (1494.-5.)
 
−
* [[Nikola Székely]]<ref name="Karbić78">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 78.</ref>
 
−
* [[Baltazar Alapić]]<ref name="Karbić78"/>* [[Ivan Berislavić]], (Ivaniš Berislavić), bratić Franje Berislavića (1511.-1513., Franjo mu je onda bio zamjenik<ref name="bibirbhr"/>, a sudrug u banstvu [[Juraj Stražemanski]]<ref name="Karbić78"/>)
 
−
* [[Ivan Tahi]]<ref name="Kukuljević Sakcinski"/> (1518.-)
 
−
* [[Petar Keglević]]<ref name="Klaić"/> (1520-1526.)
 
−
* [[Ban Tadija Mikulić|Tadija Mikulić]](1528. ban Jajački, poginuo u obrani grada)<ref name="Pop Petar Škarica">Pop Petar Škarica, Doba naseljenja plemića bosansko-ugarskih u bivšoj župi Poljica, Zadar 1901., str. 50-51.</ref><ref name="Pavich v. Pfauenthal">Alfons Pavich v. Pfauenthal, Beiträge zur Geschichte der Republik Poljica bei Spalato mit besonderer Rücksicht auf die Reihenfolge der Veliki Knezen (Staatsoberhäupter), u Wissenschaftliche Mitteilungen aus Bosnien und der Herzegowina, Beč, 1907..</ref>
 
  
−
== Izvori ==
+
{|
−
*[[Milan Kruhek]]: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., str.37-79  
+
|
−
*[http://grgic.de/grafik/podmilacje/PovijestZupePodmilacje.pdf Povijest župe Podmilačje]
+
|}
−
*[http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] [[Stjepan Srkulj]]: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
+
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
== Lista banów ==
 +
 
 +
=== XV wiek ===
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center" width=100%
 +
! width=5%| Portrait
 +
! width=20%|  Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width=12%| Początek
 +
! width=12%| Koniec
 +
! width=30%| Uwagi
 +
! width=15%|Monarcha<br /><small>(Król)</small>
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Szapolyai Imre]]'''<br>[[Imre Zapolja]]
 +
|1464
 +
|1465
 +
|
 +
| rowspan="6" bgcolor=#EEEEEE|'''[[I. Mátyás]]'''<br />[[File:Matei_Corvin_Johannes_de_Thurocz_f137.jpg|frameless|90x90px]]<br>Maciej I<br /><small>(1458–1490)</small>
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Janoš Tuz]]
 +
| 16 kwietnia 1466
 +
| 1471
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Matija Šabančić]]
 +
| 1465
 +
| 1471
 +
| (anty-król) (kandydat Turcji na tron bośniacki)
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Újlaki V. Miklós]]'''<br>[[Nikola V Iločki]]
 +
| 1471
 +
| 1477
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Újlaki III. Lőrinc]]'''<br>[[Lovro III Iločki]]
 +
| 1477
 +
| 1490
 +
|
 +
 
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Blaž Raškaj]]<ref name="Kukuljević Sakcinski">Ivan Kukuljević Sakcinski: Priorat vranski</ref>
 +
|1490
 +
|bd
 +
|
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Korwin János]]'''<br>[[Janoš Korvin]]
 +
|1490
 +
|1498
 +
| align="left"|Po raz pierwszy
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Vlatković]]
 +
|1493
 +
|do 9 września 1493
 +
| align="left"| '''†''' [[Mihajlo Patku]]<br>schwytany w [[Bitwa na Krbavskim Polu|bitwie pod Krbavą]] 
 +
| rowspan="21" bgcolor=#EEEEEE|'''[[II. Ulászló]]'''<br />[[File:Vladislaus_II_of_Bohemia_and_Hungary.jpg|frameless|90x90px]]<br>[[II. Ulászló[[<br /><small>(1490–1516)</small>
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]<ref name="Klaić">[http://www.archive.org/stream/povjesthrvataodn05klaiuoft/povjesthrvataodn05klaiuoft_djvu.txt Vjekoslav Klaić]: Povijest Hrvata: od najstarijih vremena do svretka XIX. stoljeća</ref>
 +
|1494<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada</ref>
 +
|
 +
| align="left"|razem Baltazar Baćan<ref name="Karbić73-74">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.</ref>
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Batthyány Baltazar]]'''<br>[[Baltazar Baćan]]<ref name="Klaić"/>
 +
|1494
 +
|
 +
|align="left"|razem z Franjo Berislavić<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Kanizsai III. László]]'''<br>[[Ladislav Kaniški]]
 +
|1494
 +
|czerwiec 1495
 +
| align="left"|razem z [[Ivan Bebek]] (Bebek Janoš)
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Bebek Janoš]]'''<br>[[Ivan Bebek]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|1494
 +
|czerwiec 1495
 +
| align="left"|Po raz pierwszy<br>razem z [[Kanizsai III. László|Ladislav Kaniški]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Kanizsai György]]'''<br>[[Juraj Kaniški]]<ref name="Klaić"/>
 +
|maj 1495
 +
|1499
 +
|
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Ivaniš Berislavić]]
 +
|1499
 +
|
 +
| align="left"|Po raz pierwszy
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Korwin János]]'''<br>[[Janoš Korvin]]
 +
|1499
 +
|1504
 +
| align="left"|Po raz drugi
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]
 +
|1499
 +
|1501
 +
| align="left"|Po raz drugi
 +
|}
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="width: 100%"
 +
|-
 +
! scope="col" width="19%" | Data
 +
! scope="col" width="25%" | Osoba
 +
! scope="col" width="9%" | Monarcha
 +
! scope="col" width="33%" | Uwagi
 +
 
 +
|-
 +
| czerwiec 1495-1505
 +
| [[Kanizsai III. László|Ladislav Kaniški]]
 +
|
 +
| wraz z [[Bebek János|Ivanem Bebkiem]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|-
 +
| czerwiec 1495-1505
 +
| [[Ivan Bebek]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|
 +
| wraz z [[Kanizsai III. László|Ladislavem Kaniškim]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|}
 +
 
 +
=== XVI wiek ===
 +
 
 +
[[Bartol Berisavić]] 1507<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Berislavi%C4%87_family_of_Grabarje</ref>
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="width: 100%"
 +
|-
 +
! scope="col" width="19%" | Data
 +
! scope="col" width="25%" | Osoba
 +
! scope="col" width="9%" | Monarcha
 +
! scope="col" width="33%" | Uwagi
 +
 
 +
|-
 +
|  1505-1510
 +
| [[Juraj Stražemanski]] <ref name = "Andric"> [http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009)] Stanko Andric: Podgorica Papuk i Krndije w średniowieczu. Wkład w historię lokalną. </ref> (Zthresley, de Strasemlye, deZthreslye, Stresemley, Zthresley) <ref name = "Klaić" />
 +
|
 +
| ban [[Banat Srebrenicy|ban Srebrnički]] 1494-1495
 +
 
 +
|-
 +
| 1511-1513
 +
| [[Baltazar Alapić]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|
 +
| [[Ivaniš Berislavić]], ([[Ivaniš Berislavić]]), kuzyn Franjo Berislavica (Francis był wówczas jego zastępcą <ref name="bibirbhr" /> i kolega z banku [[Juraj Stražemanski]] <ref name="Karbić73-74"/>)
 +
|}
 +
 
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center" width=100%
 +
! width=5%| Portrait
 +
! width=20%|  Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width=12%| Początek
 +
! width=12%| Koniec
 +
! width=30%| Uwagi
 +
! width=15%|Monarcha<br /><small>(Król)</small>
 +
 
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Batthyány Baltazar]]'''<br>[[Baltazar Baćan]]
 +
|1502
 +
|
 +
| align="left"|Po raz drugi
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]
 +
|1503
 +
|
 +
| align="left"|Po raz trzeci<br>wraz z Baltazarem Bacanem <ref name="Karbić73-74"/>
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Bebek Janoš]]'''<br>[[Ivan Bebek]]
 +
|1505
 +
|
 +
| align="left"|Po raz drugi<br>razem z [[Juraj Stražemanski]]
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref> (Zthresley, de Strasemlye, de Zthreslye, Stresemley, Zthresley) <ref name = "Klaić" />
 +
|1505
 +
|1507
 +
|align="left"|Po raz pierwszy
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Berislavić Bartol]]'''<br>[[Bartol Berislavić]], Vranski<ref name="Klaić"/>
 +
|1507<ref>[http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Berislavi%C4%87 Imehrvatsko] Bartol Berislavić</ref>
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić"/>
 +
|1508
 +
|
 +
| align="left"|Po raz drugi<br>[[ban Srebrenicy]] (1494-1495)
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Székely Miklós]]'''<br>[[Nikola Sekelj]]<ref name="Karbić78">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 78.</ref>
 +
|1508
 +
|
 +
|
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić"/>
 +
|1508
 +
|1510
 +
| align="left"|Po raz trzeci
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Ivaniš Berislavić]]
 +
| 1511
 +
| początek 1513
 +
| align="left"|Po raz drugi<br>Razem z: [[Juraj Stražemanski]] i [[Franjo Berislavić]]
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]
 +
| 1511
 +
| początek 1513
 +
| align="left"|Po raz czwarty<br>Razem z: [[Ivaniš Berislavić]] i [[Franjo Berislavić]]
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]
 +
| 1511
 +
| początek 1513
 +
| align="left"|Po raz czwarty<br>Razem z: [[Juraj Stražemanski]] i [[Ivaniš Berislavić]]
 +
 
 +
|-
 +
|
 +
|'''???'''<br>[[Baltazar Alapić]]<ref name="Karbić78"/>
 +
| 1513
 +
| 1518
 +
|
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Tahy János]]'''<br>[[Jovan Tahi]]<ref name="Kukuljević Sakcinski"/>
 +
| 1518
 +
| po 1522
 +
|
 +
| rowspan="4" bgcolor="#EEEEEE" |'''[[II. Lajos]]'''<br />[[File:Hans_Krell_001.jpg|frameless|90x90px]]<br>Ludwik II<br /><small>(1516–1526)</small>
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[Keglevich Péter]]'''<br>[[Petar Keglević]]<ref name="Klaić"/>
 +
| 1520
 +
| 1526
 +
|
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Stefan Grbonog]]
 +
| 1526
 +
| początek 1529
 +
|
 +
|-
 +
|
 +
|'''[[???]]'''<br>[[Tadija Mikulić]]<ref name="Pop Petar Škarica">Pop Petar Škarica, Doba naseljenja plemića bosansko-ugarskih u bivšoj župi Poljica, Zadar 1901., str. 50-51.</ref><ref name="Pavich v. Pfauenthal">Alfons Pavich v. Pfauenthal, Beiträge zur Geschichte der Republik Poljica bei Spalato mit besonderer Rücksicht auf die Reihenfolge der Veliki Knezen (Staatsoberhäupter), u Wissenschaftliche Mitteilungen aus Bosnien und der Herzegowina, Beč, 1907..</ref>
 +
| 1528
 +
|
 +
| align="left"|poległ w obronie zamku
 +
|}
 +
 
 +
== Panowanie Jana Korwina ==
 +
 
 +
Jan Korwin był tytularnym królem bośniackim z siedzibą w Jajce. Przez całe swoje panowanie Jan rządził z banami.
 +
 
 +
Powyższa lista to lista współrządzących z Janem i okresy jego panowania.
 +
 
 +
== Upadek władz banatu ==
 +
 
 +
Po śmierci Jánosa Korwina w 1504 r. rozpoczęła się walka o władzy. W Jajce u władzy dominuje slawońsko-bośniacka rodzina [[Berislavić]]. Każdy z banów rządził 4 razy, bunty przeciwko tym władcom osłabiały banat Jajce. Turcy skorzystali z tego i zaatakowali osłabioną prowincję. Jeden z głównych najazdów miał miejsce w 1522 r., gdy Turcy skorzystali z głodu w Jajce i oblegli go. Jovan Tahi i Petar Keplević tchórzliwie uciekli i słabo zaopatrzone miasto pozostawili same sobie. Na szczęście w ostatniej chwili miasto uratował austriacki arcyksiążę [[Ferdynand I|Ferdynand I]] [[Habsburg]] wraz ze swoimi wojskami, który nigdy nie przyszedłby z pomocą, gdyby Ferdynand nie zawarł traktatu z królem węgierskim [[II. Lajos|Ludwikiem II Jagiellończykiem]], zgodnie z który przejął pod swoje panowanie całą Chorwację Piotra.
 +
 
 +
== Upadek banatu Jajce ==
 +
 
 +
11 stycznia 1525 roku Turcy oblegli Jajce, ale oblężenie zakończył chorwacki ban [[Krsto Frankopan]] 11 czerwca. Po [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r. Petar Keplević przekazał miasto Ferdynandowi, a ten mianował Stefana Grbonoga na swojego dowódcę z małą armią najemników złych żołnierzy niemieckich. Bośniacki dowódca Usref-pasza skorzystał z wojny Habsburgów z Zapolje i w styczniu 1528 r. oblegał Jajce. Na początku 1529 r. Stefan ze względu na osobiste interesy poddał miasto. Po zdobyciu miasta Turcy bez problemu podbili Banja Lukę, a wkrótce resztki banatu.
 +
 
 +
== Literatura ==
 +
* Мргић, Јелена (2002). ''[https://books.google.pl/books?id=wlUkAAAACAAJ&redir_esc=y Доњи Краји: Крајина средњовековне Босне]''. Београд: Филозофски факултет.
 +
* Мргић, Јелена (2008). ''[https://www.academia.edu/759818/Severna_Bosna_13-16._vek Северна Босна: 13-16. век]''. Београд: Историјски институт.
 +
* Ћирковић, Сима (1964). ''[https://books.google.pl/books?id=PO02AAAAMAAJ&redir_esc=y Историја средњовековне босанске државе]''. Београд: Српска књижевна задруга.
 +
* Ћоровић, Владимир (1940). ''[https://books.google.pl/books?id=AQWAQwAACAAJ&redir_esc=y Хисторија Босне]''. Београд: Српска краљевска академија.
 +
* Milan Kruhek: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., pp.&nbsp;37–79
 +
* [http://grgic.de/grafik/podmilacje/PovijestZupePodmilacje.pdf Povijest župe Podmilačje]
 +
* [http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
 +
 
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
 
 +
* [http://www.hic.hr/books/pavlicev/images/s05.gif Zemljovid Stogodišnjeg hrvatsko-turskog rata]
 +
* [http://issuu.com/imota/docs/dane-gruber-nekoliko-godina-borbe-hrvata-sa-turcim Issuu] Dane Gruber: Borba Hrvata sa Turcima od pada Sigeta do navale Turaka na Sisak (1566-1576)
 +
 
 +
== Źródła ==
 +
* Milan Kruhek: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., str.37-79  
 +
* [http://grgic.de/grafik/podmilacje/PovijestZupePodmilacje.pdf Povijest župe Podmilačje]
 +
* [http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
 +
 
 +
==Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
 +
{{SORTUJ:Banat, Jajce}}
  
−
Za: []
+
[[Kategoria:Listy banów]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Bośni]]
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 15:04, 1 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackam. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackam są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku serbskam. Treści pochodzące z Wikipedii w języku serbskam są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Lista banów

XV wiek

Portrait Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Król)
Szapolyai Imre
Imre Zapolja 		1464 1465 I. Mátyás
90x90px
Maciej I
(1458–1490)
???
Janoš Tuz 		16 kwietnia 1466 1471
???
Matija Šabančić 		1465 1471 (anty-król) (kandydat Turcji na tron bośniacki)
Újlaki V. Miklós
Nikola V Iločki 		1471 1477
Újlaki III. Lőrinc
Lovro III Iločki 		1477 1490


???
Blaž Raškaj[1] 		1490 bd
Korwin János
Janoš Korvin 		1490 1498 Po raz pierwszy
???
Juraj Vlatković 		1493 do 9 września 1493 † Mihajlo Patku
schwytany w bitwie pod Krbavą 		II. Ulászló
90x90px
[[II. Ulászló[[
(1490–1516)
???
Franjo Berislavić[2] 		1494[3] razem Baltazar Baćan[4]
Batthyány Baltazar
Baltazar Baćan[2] 		1494 razem z Franjo Berislavić[4]
Kanizsai III. László
Ladislav Kaniški 		1494 czerwiec 1495 razem z Ivan Bebek (Bebek Janoš)
Bebek Janoš
Ivan Bebek[4] 		1494 czerwiec 1495 Po raz pierwszy
razem z Ladislav Kaniški[4]
Kanizsai György
Juraj Kaniški[2] 		maj 1495 1499
???
Ivaniš Berislavić 		1499 Po raz pierwszy
Korwin János
Janoš Korvin 		1499 1504 Po raz drugi
???
Franjo Berislavić 		1499 1501 Po raz drugi
Data Osoba Monarcha Uwagi
czerwiec 1495-1505 Ladislav Kaniški wraz z Ivanem Bebkiem[4]
czerwiec 1495-1505 Ivan Bebek[4] wraz z Ladislavem Kaniškim[4]

XVI wiek

Bartol Berisavić 1507[5]

Data Osoba Monarcha Uwagi
1505-1510 Juraj Stražemanski [6] (Zthresley, de Strasemlye, deZthreslye, Stresemley, Zthresley) [2] ban ban Srebrnički 1494-1495
1511-1513 Baltazar Alapić[4] Ivaniš Berislavić, (Ivaniš Berislavić), kuzyn Franjo Berislavica (Francis był wówczas jego zastępcą [3] i kolega z banku Juraj Stražemanski [4])
Portrait Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Król)


Batthyány Baltazar
Baltazar Baćan 		1502 Po raz drugi
???
Franjo Berislavić 		1503 Po raz trzeci
wraz z Baltazarem Bacanem [4]
Bebek Janoš
Ivan Bebek 		1505 Po raz drugi
razem z Juraj Stražemanski
???
Juraj Stražemanski[7] (Zthresley, de Strasemlye, de Zthreslye, Stresemley, Zthresley) [2] 		1505 1507 Po raz pierwszy
Berislavić Bartol
Bartol Berislavić, Vranski[2] 		1507[8]
???
Juraj Stražemanski[7] 		1508 Po raz drugi
ban Srebrenicy (1494-1495)
Székely Miklós
Nikola Sekelj[9] 		1508
???
Juraj Stražemanski[7] 		1508 1510 Po raz trzeci
???
Ivaniš Berislavić 		1511 początek 1513 Po raz drugi
Razem z: Juraj Stražemanski i Franjo Berislavić
???
Juraj Stražemanski 		1511 początek 1513 Po raz czwarty
Razem z: Ivaniš Berislavić i Franjo Berislavić
???
Franjo Berislavić 		1511 początek 1513 Po raz czwarty
Razem z: Juraj Stražemanski i Ivaniš Berislavić
???
Baltazar Alapić[9] 		1513 1518
Tahy János
Jovan Tahi[1] 		1518 po 1522 II. Lajos
90x90px
Ludwik II
(1516–1526)
Keglevich Péter
Petar Keglević[2] 		1520 1526
???
Stefan Grbonog 		1526 początek 1529
???
Tadija Mikulić[10][11] 		1528 poległ w obronie zamku

Panowanie Jana Korwina

Jan Korwin był tytularnym królem bośniackim z siedzibą w Jajce. Przez całe swoje panowanie Jan rządził z banami.

Powyższa lista to lista współrządzących z Janem i okresy jego panowania.

Upadek władz banatu

Po śmierci Jánosa Korwina w 1504 r. rozpoczęła się walka o władzy. W Jajce u władzy dominuje slawońsko-bośniacka rodzina Berislavić. Każdy z banów rządził 4 razy, bunty przeciwko tym władcom osłabiały banat Jajce. Turcy skorzystali z tego i zaatakowali osłabioną prowincję. Jeden z głównych najazdów miał miejsce w 1522 r., gdy Turcy skorzystali z głodu w Jajce i oblegli go. Jovan Tahi i Petar Keplević tchórzliwie uciekli i słabo zaopatrzone miasto pozostawili same sobie. Na szczęście w ostatniej chwili miasto uratował austriacki arcyksiążę Ferdynand I Habsburg wraz ze swoimi wojskami, który nigdy nie przyszedłby z pomocą, gdyby Ferdynand nie zawarł traktatu z królem węgierskim Ludwikiem II Jagiellończykiem, zgodnie z który przejął pod swoje panowanie całą Chorwację Piotra.

Upadek banatu Jajce

11 stycznia 1525 roku Turcy oblegli Jajce, ale oblężenie zakończył chorwacki ban Krsto Frankopan 11 czerwca. Po bitwie pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r. Petar Keplević przekazał miasto Ferdynandowi, a ten mianował Stefana Grbonoga na swojego dowódcę z małą armią najemników złych żołnierzy niemieckich. Bośniacki dowódca Usref-pasza skorzystał z wojny Habsburgów z Zapolje i w styczniu 1528 r. oblegał Jajce. Na początku 1529 r. Stefan ze względu na osobiste interesy poddał miasto. Po zdobyciu miasta Turcy bez problemu podbili Banja Lukę, a wkrótce resztki banatu.

Literatura

Linki zewnętrzne

Źródła

  • Milan Kruhek: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., str.37-79
  • Povijest župe Podmilačje
  • Crohis.com Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Ivan Kukuljević Sakcinski: Priorat vranski
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata: od najstarijih vremena do svretka XIX. stoljeća
  3. ↑ 3,0 3,1 Hrvatska znanstvena bibliografija Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.
  5. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Berislavi%C4%87_family_of_Grabarje
  6. ↑ Scrinia slavonica 9 (2009) Stanko Andric: Podgorica Papuk i Krndije w średniowieczu. Wkład w historię lokalną.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Scrinia slavonica 9 (2009.) Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.
  8. ↑ Imehrvatsko Bartol Berislavić
  9. ↑ 9,0 9,1 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 78.
  10. ↑ Pop Petar Škarica, Doba naseljenja plemića bosansko-ugarskih u bivšoj župi Poljica, Zadar 1901., str. 50-51.
  11. ↑ Alfons Pavich v. Pfauenthal, Beiträge zur Geschichte der Republik Poljica bei Spalato mit besonderer Rücksicht auf die Reihenfolge der Veliki Knezen (Staatsoberhäupter), u Wissenschaftliche Mitteilungen aus Bosnien und der Herzegowina, Beč, 1907..
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Banowie_Jajce&oldid=48361”