Banowie Jajce: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 91 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z serbskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina
 
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Jaja%C4%8Dka_banovina&action=history
 
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Jaja%C4%8Dka_banovina&action=history
 
|nota    = chorwacka
 
|nota    = chorwacka
 +
}}
 +
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://sr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina
 +
|autorzy = https://sr.wikipedia.org/w/index.php?Jaja%C4%8Dka_banovina&action=history
 +
|nota    = serbska
 
}}
 
}}
  
Linia 15: Linia 23:
 
  |
 
  |
  
−
== Vlast Janoša Korvina ==
+
== Lista banów ==
  
−
Z kolei Janos Korvin był tytularnym królem bośniackim z siedzibą w Jajce. Przez całe swoje panowanie Janos rządził w Jajce wraz z bankiem, więc byli [[1504]]. był rządzony przez dwa lub więcej zakazów. Poniższa lista to lista współwładców Janosa i okres od jego panowania.
+
=== XV wiek ===
−
 
 
−
Janoš Korvin je s druge strane bio titularni bosanski kralj sa sedištem u Jajcu. Tokom cele vladavine Janoš je vladao u Jajcu zajedno sa nekim banom tako da su do [[1504]]. godine vladala dva ili više banova. Ovaj spisak dole je spisak Janoševih suvladara i perioda od kad je Janoš vladao.
 
  
 
{| class="wikitable" style="text-align:center" width=100%  
 
{| class="wikitable" style="text-align:center" width=100%  
Linia 68: Linia 74:
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[???]]'''<br>[[Blaž Raškaj]]<ref name="Kukuljević Sakcinski">[[Ivan Kukuljević Sakcinski]]: Priorat vranski</ref>
+
|'''[[???]]'''<br>[[Blaž Raškaj]]<ref name="Kukuljević Sakcinski">Ivan Kukuljević Sakcinski: Priorat vranski</ref>
 
|1490
 
|1490
 
|bd
 
|bd
Linia 84: Linia 90:
 
|1493
 
|1493
 
|do 9 września 1493
 
|do 9 września 1493
−
| align="left"| + [[Mihajlo Patku]] ?? poległ w bitwie u krbavskoj bitci
+
| align="left"| '''†''' [[Mihajlo Patku]]<br>schwytany w [[Bitwa na Krbavskim Polu|bitwie pod Krbavą]] 
−
| rowspan="21" bgcolor=#EEEEEE|'''[[II. Ulászló]]'''<br />[[File:Vladislaus_II_of_Bohemia_and_Hungary.jpg|frameless|90x90px]]<br>Władysław II<br /><small>(1490–1516)</small>
+
| rowspan="21" bgcolor=#EEEEEE|'''[[II. Ulászló]]'''<br />[[File:Vladislaus_II_of_Bohemia_and_Hungary.jpg|frameless|90x90px]]<br>[[II. Ulászló[[<br /><small>(1490–1516)</small>
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]<ref name="Klaić"/>
+
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]<ref name="Klaić">[http://www.archive.org/stream/povjesthrvataodn05klaiuoft/povjesthrvataodn05klaiuoft_djvu.txt Vjekoslav Klaić]: Povijest Hrvata: od najstarijih vremena do svretka XIX. stoljeća</ref>
 
|1494<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada</ref>
 
|1494<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada</ref>
 
|
 
|
−
| align="left"|razem Baltazar Baćan<ref name="Karbić73-74">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73.-74.</ref>
+
| align="left"|razem Baltazar Baćan<ref name="Karbić73-74">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.</ref>
  
 
|-
 
|-
Linia 101: Linia 107:
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
−
|'''[[Kanizsai László]]'''<br>[[Ladislav Kaniški]]
+
|'''[[Kanizsai III. László]]'''<br>[[Ladislav Kaniški]]
 
|1494
 
|1494
 
|czerwiec 1495
 
|czerwiec 1495
−
| align="left"|razem Ivan Bebek Janoš Bebek
+
| align="left"|razem z [[Ivan Bebek]] (Bebek Janoš)
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[???]]'''<br>[[Ivan Bebek]]<ref name="Klaić"/>
+
|'''[[Bebek Janoš]]'''<br>[[Ivan Bebek]]<ref name="Karbić73-74"/>
 
|1494
 
|1494
 
|czerwiec 1495
 
|czerwiec 1495
−
| align="left"|razem z Ladislav Kaniški<ref name="Karbić73-74"/>
+
| align="left"|Po raz pierwszy<br>razem z [[Kanizsai III. László|Ladislav Kaniški]]<ref name="Karbić73-74"/>
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
Linia 119: Linia 125:
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[???]]'''<br>[[Franjo Berislavić]]
+
|'''[[???]]'''<br>[[Ivaniš Berislavić]]
 
|1499
 
|1499
 
|
 
|
Linia 135: Linia 141:
 
|1501
 
|1501
 
| align="left"|Po raz drugi
 
| align="left"|Po raz drugi
 +
|}
 +
 +
{| class="wikitable" style="width: 100%"
 +
|-
 +
! scope="col" width="19%" | Data
 +
! scope="col" width="25%" | Osoba
 +
! scope="col" width="9%" | Monarcha
 +
! scope="col" width="33%" | Uwagi
 +
 +
|-
 +
| czerwiec 1495-1505
 +
| [[Kanizsai III. László|Ladislav Kaniški]]
 +
|
 +
| wraz z [[Bebek János|Ivanem Bebkiem]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|-
 +
| czerwiec 1495-1505
 +
| [[Ivan Bebek]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|
 +
| wraz z [[Kanizsai III. László|Ladislavem Kaniškim]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|}
 +
 +
=== XVI wiek ===
 +
 +
[[Bartol Berisavić]] 1507<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Berislavi%C4%87_family_of_Grabarje</ref>
 +
 +
{| class="wikitable" style="width: 100%"
 +
|-
 +
! scope="col" width="19%" | Data
 +
! scope="col" width="25%" | Osoba
 +
! scope="col" width="9%" | Monarcha
 +
! scope="col" width="33%" | Uwagi
 +
 +
|-
 +
|  1505-1510
 +
| [[Juraj Stražemanski]] <ref name = "Andric"> [http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009)] Stanko Andric: Podgorica Papuk i Krndije w średniowieczu. Wkład w historię lokalną. </ref> (Zthresley, de Strasemlye, deZthreslye, Stresemley, Zthresley) <ref name = "Klaić" />
 +
|
 +
| ban [[Banat Srebrenicy|ban Srebrnički]] 1494-1495
 +
 +
|-
 +
| 1511-1513
 +
| [[Baltazar Alapić]]<ref name="Karbić73-74"/>
 +
|
 +
| [[Ivaniš Berislavić]], ([[Ivaniš Berislavić]]), kuzyn Franjo Berislavica (Francis był wówczas jego zastępcą <ref name="bibirbhr" /> i kolega z banku [[Juraj Stražemanski]] <ref name="Karbić73-74"/>)
 +
|}
 +
 +
{| class="wikitable" style="text-align:center" width=100%
 +
! width=5%| Portrait
 +
! width=20%|  Nazwisko<small><br />(Urodziny–Śmierć)</small>
 +
! width=12%| Początek
 +
! width=12%| Koniec
 +
! width=30%| Uwagi
 +
! width=15%|Monarcha<br /><small>(Król)</small>
 +
 +
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
Linia 140: Linia 200:
 
|1502
 
|1502
 
|
 
|
−
| align="left"|Ponownie
+
| align="left"|Po raz drugi
 
|-
 
|-
 
|
 
|
Linia 146: Linia 206:
 
|1503
 
|1503
 
|
 
|
−
| align="left"|Po raz trzeci
+
| align="left"|Po raz trzeci<br>wraz z Baltazarem Bacanem <ref name="Karbić73-74"/>
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[???]]'''<br>[[Ivan Bebek]]
+
|'''[[Bebek Janoš]]'''<br>[[Ivan Bebek]]
 
|1505
 
|1505
 
|
 
|
−
| align="left"|razem z Juraj Stražemanski
+
| align="left"|Po raz drugi<br>razem z [[Juraj Stražemanski]]
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref>
+
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref> (Zthresley, de Strasemlye, de Zthreslye, Stresemley, Zthresley) <ref name = "Klaić" />
 
|1505
 
|1505
 
|1507
 
|1507
−
|
+
|align="left"|Po raz pierwszy
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
−
|'''[[Berislavić Bartol]]'''<br>[[Bartol Berislavić]]<ref name="Klaić"/>
+
|'''[[Berislavić Bartol]]'''<br>[[Bartol Berislavić]], Vranski<ref name="Klaić"/>
 
|1507<ref>[http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Berislavi%C4%87 Imehrvatsko] Bartol Berislavić</ref>
 
|1507<ref>[http://imehrvatsko.net/namepages/view/family_name/prezime-Berislavi%C4%87 Imehrvatsko] Bartol Berislavić</ref>
 
|
 
|
Linia 167: Linia 227:
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
−
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]
+
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić"/>
 
|1508
 
|1508
 
|
 
|
−
| align="left"|Po raz drugi
+
| align="left"|Po raz drugi<br>[[ban Srebrenicy]] (1494-1495)
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
−
|'''[[Nikola Sekelj]]'''<br>[[Nikola Székely]]<ref name="Karbić78">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 78.</ref>
+
|'''[[Székely Miklós]]'''<br>[[Nikola Sekelj]]<ref name="Karbić78">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 78.</ref>
 
|1508
 
|1508
 
|
 
|
Linia 179: Linia 239:
 
|-
 
|-
 
|  
 
|  
−
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]
+
|'''[[???]]'''<br>[[Juraj Stražemanski]]<ref name="Andrić"/>
 
|1508
 
|1508
 
|1510
 
|1510
Linia 188: Linia 248:
 
| 1511
 
| 1511
 
| początek 1513
 
| początek 1513
−
| align="left"|Po raz drugi ???<br>Razem z: Juraj Stražemanski i Franjo Berislavić
+
| align="left"|Po raz drugi<br>Razem z: [[Juraj Stražemanski]] i [[Franjo Berislavić]]
 
|-
 
|-
 
|
 
|
Linia 194: Linia 254:
 
| 1511
 
| 1511
 
| początek 1513
 
| początek 1513
−
| align="left"|Po raz czwarty<br>Razem z: Ivaniš Berislavić Franjo Berislavić
+
| align="left"|Po raz czwarty<br>Razem z: [[Ivaniš Berislavić]] i [[Franjo Berislavić]]
 
|-
 
|-
 
|
 
|
Linia 200: Linia 260:
 
| 1511
 
| 1511
 
| początek 1513
 
| początek 1513
−
| align="left"|Po raz czwarty<br>Razem z: Juraj Stražemanski i Ivaniš Berislavić
+
| align="left"|Po raz czwarty<br>Razem z: [[Juraj Stražemanski]] i [[Ivaniš Berislavić]]
  
 
|-
 
|-
Linia 210: Linia 270:
 
|-
 
|-
 
|
 
|
−
|'''[[Tahy János]]'''<br>[[Ivan Tahi]]<ref name="Kukuljević Sakcinski"/>
+
|'''[[Tahy János]]'''<br>[[Jovan Tahi]]<ref name="Kukuljević Sakcinski"/>
 
| 1518
 
| 1518
 
| po 1522
 
| po 1522
Linia 232: Linia 292:
 
| 1528
 
| 1528
 
|
 
|
−
|
+
| align="left"|poległ w obronie zamku
 
|}
 
|}
  
−
== Banovi Jajačke banovine ==
+
== Panowanie Jana Korwina ==
−
Banovi Jajačke banovine bili su:<ref name="Klaić"/>
 
  
−
* [[Juraj Stražemanski]] (Zthresemley, de Strasemlye, deZthresemlye, Stresemley, Zthresemley )<ref name="Klaić"/> (1505.-1510.) (1508.)(ban Srebrničke banovine (1494.-5.)
+
Jan Korwin był tytularnym królem bośniackim z siedzibą w Jajce. Przez całe swoje panowanie Jan rządził z banami.
−
* [[Nikola Székely]]
 
−
* [[Baltazar Alapić]]* [[Ivan Berislavić]], (Ivaniš Berislavić), bratić Franje Berislavića (1511.-1513., Franjo mu je onda bio zamjenik<ref name="bibirbhr"/>, a sudrug u banstvu [[Juraj Stražemanski]]<ref name="Karbić78"/>)
 
  
−
* [[Ban Tadija Mikulić|Tadija Mikulić]](1528. ban Jajački, poginuo u obrani grada)
+
Powyższa lista to lista współrządzących z Janem i okresy jego panowania.
  
−
== Izvori ==
+
== Upadek władz banatu ==
−
*[[Milan Kruhek]]: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., str.37-79
 
−
*[http://grgic.de/grafik/podmilacje/PovijestZupePodmilacje.pdf Povijest župe Podmilačje]
 
−
*[http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] [[Stjepan Srkulj]]: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
 
−
{{izvori}}
 
  
 +
Po śmierci Jánosa Korwina w 1504 r. rozpoczęła się walka o władzy. W Jajce u władzy dominuje slawońsko-bośniacka rodzina [[Berislavić]]. Każdy z banów rządził 4 razy, bunty przeciwko tym władcom osłabiały banat Jajce. Turcy skorzystali z tego i zaatakowali osłabioną prowincję. Jeden z głównych najazdów miał miejsce w 1522 r., gdy Turcy skorzystali z głodu w Jajce i oblegli go. Jovan Tahi i Petar Keplević tchórzliwie uciekli i słabo zaopatrzone miasto pozostawili same sobie. Na szczęście w ostatniej chwili miasto uratował austriacki arcyksiążę [[Ferdynand I|Ferdynand I]] [[Habsburg]] wraz ze swoimi wojskami, który nigdy nie przyszedłby z pomocą, gdyby Ferdynand nie zawarł traktatu z królem węgierskim [[II. Lajos|Ludwikiem II Jagiellończykiem]], zgodnie z który przejął pod swoje panowanie całą Chorwację Piotra.
  
−
Za: [https://sr.wikipedia.org/wiki/Jaja%C4%8Dka_banovina]
+
== Upadek banatu Jajce ==
  
−
=== Spisak bosanskih kraljeva pod Ugarskom ===
+
11 stycznia 1525 roku Turcy oblegli Jajce, ale oblężenie zakończył chorwacki ban [[Krsto Frankopan]] 11 czerwca. Po [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r. Petar Keplević przekazał miasto Ferdynandowi, a ten mianował Stefana Grbonoga na swojego dowódcę z małą armią najemników złych żołnierzy niemieckich. Bośniacki dowódca Usref-pasza skorzystał z wojny Habsburgów z Zapolje i w styczniu 1528 r. oblegał Jajce. Na początku 1529 r. Stefan ze względu na osobiste interesy poddał miasto. Po zdobyciu miasta Turcy bez problemu podbili Banja Lukę, a wkrótce resztki banatu.
−
* [[Imre Zapolja]] (1464—1465)
 
−
* [[Јанош Туз|Janoš Tuz]] ([[16. april]] [[1466]]-[[1471]])
 
−
* [[Matija Šabančić]] ([[antikralj]]) (turski kandidat za bosanski kraljevski presto) (1465-1471)
 
−
* [[Nikola V Iločki]] (1471—1477)
 
−
* [[Lovro III Iločki]] (1477—1490)
 
−
 
 
−
=== Spisak jajačkih banova ===
 
−
Od 1490. godine ugarski [[vazal]] Kraljevina Bosna postaje jajačka banovina, jedna [[polunezavisnost|polunezavisna]] [[banovina]] u odnosu na Ugarsku. Osnovao ju je Janoš Korvin i Blaž Raškaj.
 
−
[[Датотека:Corvin jános.jpg|мини|лево|Janoš Korvin]]
 
−
<!--[[Датотека:KRbavska-bitka. jpg|мини|десно|Krbavska pogibija]]-->
 
−
 
 
−
==== Vlast Janoša Korvina ====
 
−
Janoš Korvin je s druge strane bio titularni bosanski kralj sa sedištem u Jajcu. Tokom cele vladavine Janoš je vladao u Jajcu zajedno sa nekim banom tako da su do [[1504]]. godine vladala dva ili više banova. Ovaj spisak dole je spisak Janoševih suvladara i perioda od kad je Janoš vladao.
 
−
* [[Blaž Raškaj]] (1490-?)
 
−
* [[Juraj Vlatković]] i [[Mihajlo Patku]] (?-9. septembar 1493)
 
−
* [[Janoš Korvin]] (1490—1498) (prva vlada)
 
−
* [[Franjo Berislavić]] i [[Baltazar Baćan]] (1494) (prva vlada)
 
−
* [[Ladislav Kaniški]] i [[Janoš Bebek]] (prva vlada Janoša Bebeka) (1494-jun 1495)
 
−
* [[Јурај Канишки|Juraj Kaniški]] (maj 1495-1499)
 
−
* [[Ivaniš Berislavić]] (1499)
 
−
* Janoš Korvin (1499-1504) (druga vlada)
 
−
* Franjo Berislavić (1499-1501) (druga vlada)
 
−
* Baltazar Baćan (1502) (druga vlada)
 
−
* Franjo Berislavić (1503) (treća vlada)
 
−
 
 
−
==== Banovi Jajačkog Banata u opadanju ====
 
−
Posle smrti Janoša Korvina 1504. godine razvilo se vlastoljublje. U Jajcu se na vlasti najčešće javlja slavonsko-bosanska porodica Berislavića. Svaki ban vladao je po 4 puta, pobune protiv tih vladara su oslabile jajačku banovinu. Turci su to iskorišćavali i upadali u oslabljenu banovinu. Jedan najveći upad desio se 1522. godine kada su Turci iskoristili glad u Jajcu i opseli ga. Jovan Tahi i Petar Keplević su kukavički pobegli i prepustili loše snabdeven grad samom sebi. Na sreću u poslednji čas grad je spasto austrijski nadvojvoda [[Ferdinand I Habzburški]] sa svojim četama. Do te pomoći nebi ni došlo da Ferdinand nije sklopio ugovor s ugarskim kraljem Lajošem II Jageloncom po kome je uzeo pod svoju vlast čitavu Petrovu Hrvatsku.
 
−
* Janoš Bebek (1505) (druga vlada)
 
−
* [[Juraj Stražemanski]] (1505—1507) (prva vlada)
 
−
* [[Bartol Berislavić, Vranski]] (1507)
 
−
* Juraj Stražemanski (1508) (druga vlada)
 
−
* [[Nikola Sekelj]] (1508)
 
−
* Juraj Stražemanski (1508-1510) (treća vlada)
 
−
* Ivaniš Berislavić (druga vlada), Franjo Berislavić (četvrta vlada) i Juraj Stražemanski (četvrta vlada) (1511-početak 1513)
 
−
* [[Baltazar Alapić]] (1513—1518)
 
−
* [[Jovan Tahi]] (1518-posle 1522) i [[Petar Keplević]] (1520—1526)
 
−
* [[Stefan Grbonog]] (1526-početak 1529)
 
−
[[Датотека:Petar II. Keglević (1478-1554).JPG|мини|лево|Petar Keplević]]
 
−
 
 
−
==== Pad Jajačke Banovine ====
 
−
11. januara 1525. godine [[Turci]] su opseli [[Jajce]], ali opsadu je okončao [[hrvatski ban]] [[Krsto Frankopan]] [[11. juna]]. Iza Mohačke bitke 29. avgusta 1526. godine, Petar Keplević predao je grad Ferdinandu. Ovaj je tu postavio za zapovednika Stefana Grbonoga sa malom plaćeničkom vojskom loših nemačkih vojnika. [[Bosanski zapovednik]] [[Usref-paša]] iskorisili Habsburško-zapoljski rat i januara 1528. godine opseli Jajce. Početkom 1529. godine zbog ličnih interesa Stefan je predao grad. Iz Jajca Turci su osvojili i Banja Luku, a uskoro i ostatke Jajačke Banovine i to bez ikakve muke.
 
  
 
== Literatura ==
 
== Literatura ==
Linia 305: Linia 318:
 
* [http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
 
* [http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
  
−
== Spjoljašnje veze ==
+
== Linki zewnętrzne ==
 +
 
 
* [http://www.hic.hr/books/pavlicev/images/s05.gif Zemljovid Stogodišnjeg hrvatsko-turskog rata]
 
* [http://www.hic.hr/books/pavlicev/images/s05.gif Zemljovid Stogodišnjeg hrvatsko-turskog rata]
 
* [http://issuu.com/imota/docs/dane-gruber-nekoliko-godina-borbe-hrvata-sa-turcim Issuu] Dane Gruber: Borba Hrvata sa Turcima od pada Sigeta do navale Turaka na Sisak (1566-1576)
 
* [http://issuu.com/imota/docs/dane-gruber-nekoliko-godina-borbe-hrvata-sa-turcim Issuu] Dane Gruber: Borba Hrvata sa Turcima od pada Sigeta do navale Turaka na Sisak (1566-1576)
  
−
{{Средњовековне угарске провинције}}
+
== Źródła ==
−
{{Угарске жупаније у српским земљама}}
+
* Milan Kruhek: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., str.37-79
 +
* [http://grgic.de/grafik/podmilacje/PovijestZupePodmilacje.pdf Povijest župe Podmilačje]
 +
* [http://www.crohis.com/ssrkulj2/mohac.htm Crohis.com] Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine
 +
 
 +
==Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
{{DEFAULTSORT:Јајачка бановина}}
+
{{SORTUJ:Banat, Jajce}}
−
[[Категорија:Бановине Краљевине Угарске]]
 
−
[[Категорија:Историја Босне и Херцеговине]]
 
−
[[Категорија:Бивше државе на Балканском полуострву]]
 
  
−
[[Kategoria:Importowane]]
+
[[Kategoria:Listy banów]]
−
[[Kategoria:Kompilowane]]
+
[[Kategoria:Urzędnicy]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Bośni]]
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 15:04, 1 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackam. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackam są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku serbskam. Treści pochodzące z Wikipedii w języku serbskam są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Lista banów

XV wiek

Portrait Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Król)
Szapolyai Imre
Imre Zapolja 		1464 1465 I. Mátyás
90x90px
Maciej I
(1458–1490)
???
Janoš Tuz 		16 kwietnia 1466 1471
???
Matija Šabančić 		1465 1471 (anty-król) (kandydat Turcji na tron bośniacki)
Újlaki V. Miklós
Nikola V Iločki 		1471 1477
Újlaki III. Lőrinc
Lovro III Iločki 		1477 1490


???
Blaž Raškaj[1] 		1490 bd
Korwin János
Janoš Korvin 		1490 1498 Po raz pierwszy
???
Juraj Vlatković 		1493 do 9 września 1493 † Mihajlo Patku
schwytany w bitwie pod Krbavą 		II. Ulászló
90x90px
[[II. Ulászló[[
(1490–1516)
???
Franjo Berislavić[2] 		1494[3] razem Baltazar Baćan[4]
Batthyány Baltazar
Baltazar Baćan[2] 		1494 razem z Franjo Berislavić[4]
Kanizsai III. László
Ladislav Kaniški 		1494 czerwiec 1495 razem z Ivan Bebek (Bebek Janoš)
Bebek Janoš
Ivan Bebek[4] 		1494 czerwiec 1495 Po raz pierwszy
razem z Ladislav Kaniški[4]
Kanizsai György
Juraj Kaniški[2] 		maj 1495 1499
???
Ivaniš Berislavić 		1499 Po raz pierwszy
Korwin János
Janoš Korvin 		1499 1504 Po raz drugi
???
Franjo Berislavić 		1499 1501 Po raz drugi
Data Osoba Monarcha Uwagi
czerwiec 1495-1505 Ladislav Kaniški wraz z Ivanem Bebkiem[4]
czerwiec 1495-1505 Ivan Bebek[4] wraz z Ladislavem Kaniškim[4]

XVI wiek

Bartol Berisavić 1507[5]

Data Osoba Monarcha Uwagi
1505-1510 Juraj Stražemanski [6] (Zthresley, de Strasemlye, deZthreslye, Stresemley, Zthresley) [2] ban ban Srebrnički 1494-1495
1511-1513 Baltazar Alapić[4] Ivaniš Berislavić, (Ivaniš Berislavić), kuzyn Franjo Berislavica (Francis był wówczas jego zastępcą [3] i kolega z banku Juraj Stražemanski [4])
Portrait Nazwisko
(Urodziny–Śmierć) 		Początek Koniec Uwagi Monarcha
(Król)


Batthyány Baltazar
Baltazar Baćan 		1502 Po raz drugi
???
Franjo Berislavić 		1503 Po raz trzeci
wraz z Baltazarem Bacanem [4]
Bebek Janoš
Ivan Bebek 		1505 Po raz drugi
razem z Juraj Stražemanski
???
Juraj Stražemanski[7] (Zthresley, de Strasemlye, de Zthreslye, Stresemley, Zthresley) [2] 		1505 1507 Po raz pierwszy
Berislavić Bartol
Bartol Berislavić, Vranski[2] 		1507[8]
???
Juraj Stražemanski[7] 		1508 Po raz drugi
ban Srebrenicy (1494-1495)
Székely Miklós
Nikola Sekelj[9] 		1508
???
Juraj Stražemanski[7] 		1508 1510 Po raz trzeci
???
Ivaniš Berislavić 		1511 początek 1513 Po raz drugi
Razem z: Juraj Stražemanski i Franjo Berislavić
???
Juraj Stražemanski 		1511 początek 1513 Po raz czwarty
Razem z: Ivaniš Berislavić i Franjo Berislavić
???
Franjo Berislavić 		1511 początek 1513 Po raz czwarty
Razem z: Juraj Stražemanski i Ivaniš Berislavić
???
Baltazar Alapić[9] 		1513 1518
Tahy János
Jovan Tahi[1] 		1518 po 1522 II. Lajos
90x90px
Ludwik II
(1516–1526)
Keglevich Péter
Petar Keglević[2] 		1520 1526
???
Stefan Grbonog 		1526 początek 1529
???
Tadija Mikulić[10][11] 		1528 poległ w obronie zamku

Panowanie Jana Korwina

Jan Korwin był tytularnym królem bośniackim z siedzibą w Jajce. Przez całe swoje panowanie Jan rządził z banami.

Powyższa lista to lista współrządzących z Janem i okresy jego panowania.

Upadek władz banatu

Po śmierci Jánosa Korwina w 1504 r. rozpoczęła się walka o władzy. W Jajce u władzy dominuje slawońsko-bośniacka rodzina Berislavić. Każdy z banów rządził 4 razy, bunty przeciwko tym władcom osłabiały banat Jajce. Turcy skorzystali z tego i zaatakowali osłabioną prowincję. Jeden z głównych najazdów miał miejsce w 1522 r., gdy Turcy skorzystali z głodu w Jajce i oblegli go. Jovan Tahi i Petar Keplević tchórzliwie uciekli i słabo zaopatrzone miasto pozostawili same sobie. Na szczęście w ostatniej chwili miasto uratował austriacki arcyksiążę Ferdynand I Habsburg wraz ze swoimi wojskami, który nigdy nie przyszedłby z pomocą, gdyby Ferdynand nie zawarł traktatu z królem węgierskim Ludwikiem II Jagiellończykiem, zgodnie z który przejął pod swoje panowanie całą Chorwację Piotra.

Upadek banatu Jajce

11 stycznia 1525 roku Turcy oblegli Jajce, ale oblężenie zakończył chorwacki ban Krsto Frankopan 11 czerwca. Po bitwie pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r. Petar Keplević przekazał miasto Ferdynandowi, a ten mianował Stefana Grbonoga na swojego dowódcę z małą armią najemników złych żołnierzy niemieckich. Bośniacki dowódca Usref-pasza skorzystał z wojny Habsburgów z Zapolje i w styczniu 1528 r. oblegał Jajce. Na początku 1529 r. Stefan ze względu na osobiste interesy poddał miasto. Po zdobyciu miasta Turcy bez problemu podbili Banja Lukę, a wkrótce resztki banatu.

Literatura

Linki zewnętrzne

Źródła

  • Milan Kruhek: Granice Hrvatskog Kraljevstva u međunarodnim državnim ugovorima, Povijesni prilozi 10/1991., str.37-79
  • Povijest župe Podmilačje
  • Crohis.com Stjepan Srkulj: Hrvatska uoči bitke na Mohaču 1526. godine

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Ivan Kukuljević Sakcinski: Priorat vranski
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Vjekoslav Klaić: Povijest Hrvata: od najstarijih vremena do svretka XIX. stoljeća
  3. ↑ 3,0 3,1 Hrvatska znanstvena bibliografija Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.
  5. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Berislavi%C4%87_family_of_Grabarje
  6. ↑ Scrinia slavonica 9 (2009) Stanko Andric: Podgorica Papuk i Krndije w średniowieczu. Wkład w historię lokalną.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Scrinia slavonica 9 (2009.) Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.
  8. ↑ Imehrvatsko Bartol Berislavić
  9. ↑ 9,0 9,1 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 78.
  10. ↑ Pop Petar Škarica, Doba naseljenja plemića bosansko-ugarskih u bivšoj župi Poljica, Zadar 1901., str. 50-51.
  11. ↑ Alfons Pavich v. Pfauenthal, Beiträge zur Geschichte der Republik Poljica bei Spalato mit besonderer Rücksicht auf die Reihenfolge der Veliki Knezen (Staatsoberhäupter), u Wissenschaftliche Mitteilungen aus Bosnien und der Herzegowina, Beč, 1907..
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Banowie_Jajce&oldid=48361”