Iločki (ród)

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Iločki, dawniej Illoch, de Wylak, de Voilack (pol. Ilokowie lub Ilok, węg. Újlaki) − chorwacka rodzina szlachecka, od końca średniowiecza, aż do początku XVI wieku odgrywała znaczącą rolę i wpływy w polityce, kulturze i życiu towarzyskim w Królestwie Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji, która odcisnęła szczególne piętno na historii Slawonii i Sremu. Przodkowie A1 Gug B1. Ivan C1. Lovro I. C2. Ugrin C3. (...) C4. (...) C5. (...) B1. Grgur B1. Stjepan Najbardziej znani członkowie rodziny A1. Lovro I. (I. Lőrinc), zwany Tót, czyli Sclavus (= Slaven), († 1349), chorąży chorwacko-węgierskiego króla Karola Roberta (od 1312), kasztelan królewskiej twierdzy Šintave (od 1328), burmistrz Nitray (od 1340), następnie naczelna tawerna królewska lub skarbnik (1344- 1346) oraz burmistrz/župan Varaždina, Sopronu i Vasu (1347-1488) B1. Kont Miklós/Nikola I., palatyn króla Ludwika Wielkiego, protoplasta rodu Újlakich C1. Újlaki II. Miklós/Nikola II. Iločki C2. Újlaki II. Bertalan/Bartul II. Iločki D1. Újlaki Imre/Mirko Iločki, Ban Maczwy (1410–1418 E1. Marta; mąż: książę Nikola IV. Frankapan D2. Újlaki László/Ladislav Iločki († 1418), Ban Maczwy (1410–1418) E1. Újlaki István/Stjepan III. Iločki, Ban Maczwy E2. Újlaki V. Miklós/Nikola V. Iločki (ok.1410–1477), Ban Maczwy, Wojewoda Siedmiogrodu, bosnyák király; żona: Szécsi Dorottya E3. Újlaki János/Ivan III. Iločki E4. Újlaki Péter/Petr Iločki E5. Újlaki Pál/Pavel Iločki F1. Újlaki III. Lőrinc/Lovro III. Iločki, (*1459/60, † 1524), Ban Maczwy, sędzia królewski, książę Bośni, ostatni z rodu C2. Újlaki Katalin/Katarina Iločki, mąż: książę Krbavy Ivan Kurjaković B2. I. Újlaki Bertalan/Bartul I. Iločki, podczaszy królewski B3. Újlaki Lökös/Lenkus Iločki, stolnik królewski ?? C1. Újlaki Lászlo/Ladislav Iločki, właściciel miasta Ilok Historia rodziny Pochodzenie Plik:Ilok-Festung-Apr09.JPG Po lewej twierdza w Iloku, która była siedzibą rodu. W środku: Curia Brnjaković. Po prawej: kościół i klasztor św. Jana Kapistrana. Rodzina Iloków jest kontynuacją szlacheckiej rodziny znanej z przydomka Orahovički, który przyjęli od swojej własności w Orahovicy w średniowiecznej żupanii Križevci. Najstarszym znanym przodkiem rodu był Gug (w niektórych źródłach Göge), który żył w XIII wieku i którego pochodzenie etniczne nie zostało ustalone ze 100% pewnością. Historycy ustalili, że najstarsze posiadłości Guga znajdowały się na obszarze średniowiecznej żupanii Dubica w ówczesnej „Dolnej Slawonii”, więc doszli do wniosku, że stamtąd pochodził. Z czasem członkowie tego rodu nabyli nowe posiadłości w Chorwacji i na Węgrzech, w tym w Orahovicy i niektóre posiadłości w okręgach: Bukovica, Viljevo i Josava w zupaniach Križevci i Virovitica oraz Palot w węgierskim Veszprém i Galgóc (dzisiejszy Hlohovec na Słowacji) w ówczesnym komitacie Nitra. W 1364 r. otrzymali Ilok, a później stali się znani już jako Ilok. Nie należy ich mylić z inną rodziną z Iloka, gałezią Újlak z klanu Csáków. Powstanie rodziny Gug miał trzech synów: Jana (Iwana), Grzegorza i Stefana (Stjepana), z których Jan został wspomniany w 1281 r. jako królewski komisarz, który wprowadził ówczesnego bana Slawonii Bana Piotra z Dobrego Domu, czyli Piotra Pakračkiego, do jednej posiadłości pod Ilową. Spośród pięciu synów Jana najważniejsi byli: Lovro (zwany Tót lub Sclavus = Slaven) i Ugrin. Ugrin był chorąży królewskiej i żupanem żupanatu Varaždin, a od 1312 r. Lovro jest wspomniany jako chorąży króla Węgir i Chorwacji Roberta, zaś w 1328 r. został kasztelanem królewskiej fortecy Sintava. Z pozostałych braci Egidius zginął w kampanii wojskowej w 1328 roku, a Jakub i Jan II założyli własne gałęzie rodziny, które wyginęły w XV wieku (około 1430 r.). Ciekawe, że w 1328 roku bracia weszli w posiadanie słynnej fortecy Zrin, którą przekazał im dawny slawoński i chorwacki ban Iwan I. Babonić. Później Zrin stał się ich stałą własnością, ale w 1347 r. król Ludwik Andegaweński przejmuje go i przekazuje Jurajowi I. Zrinskiemu, w zamian otrzymując inne dobra. W 1340 r. Lovro został ispánem komitatu Nyitra i zajmował je do 1348 r., a w międzyczasie był także mistrzem skarbu lub skarbnikiem (1344–46) oraz żupanem Varaždina, ispánem komitatów Sopron i Vas (1347–1348). ). Zmarł w 1349 r., pozostawiając trzech synów: Mikołaja, Bartola i Lenkusa (w węgierskich źródłach Lőkös). Najważniejszy dla dalszego rozwoju linii jest syn Nikoli, Mikołaj, o imieniu Kont, z przymiotnikiem Orahovicki, który uczestniczył w wielu kampaniach wojskowych jako lojalny królowi, zwłaszcza w bitwach we Włoszech, gdzie był nazywany Kont (od włoskiego słowa conte = Count). , W połowie XIV wieku stał się jednym z najważniejszych współpracowników Ludwika i nabył nowe posiadłości i tytuły w okresie 1345–1351. W 1351 r. został wojewodą Siedmiogrodu, a w 1356 r. palatynem, najwyższym urzędnikiem królewskim w kraju. W międzyczasie był żupanem w kilku żupanatach chorwackich i komitatach węgierskich. Jako palatyn dowodził w roku 1363 armią królewską w marszu na Bośnię (która była wówczas rządzona przez bana [[Stjepan Tvrtko I Kotromanić|Tvrtkę Kotromanićia) i do Bułgarii (1365). Gdy gałąź węgierskiego szlacheckiego klanu Csáków wymarła w 1364 r., król Ludwik przekazał Ilok Nikoli i jego bratankowi Ladislavovi (fl. 1360-69), synowia Lenkusa w 1365 r. Niedługo potem ich potomkowie zaczęli nazywać się Ilok i przenieśli swoją siedzibę do tego dobrze znanego miasta nad Dunajem. Bracia Mikołaja Bartol († 1352) i Lenkus († 1359) byli wówczas także urzędnikami państwowymi, Bartol jako naczelny żołnierz (1351–1352), a Lenkus naczelny żołnierz i główny oficer gastronomiczny (1352–1359). Nikolina braća Bartol (umro 1352.) i Lenkus (umro 1359.) u to su vrijeme također bili državni dužnosnici, Bartol kao glavni peharnik (1351-1352), a Lenkus kao glavni peharnik i glavni trpeznik (1352-1359). Kont zmarł w 1367 r., a jego następcami byli jego synowie: Mikołaj II. († 1397) i Bartol II. († 1393), którzy nie osiągnęli pozycji i zasług swojego ojca. Dwaj synowie Bartola w następnej generacji Iloka zostali banami Maczwy: Ladislav († 1418) w latach 1410-1418, a Mirko (Emeryk]] († 1419) po nim, aż do swojej śmierci. Córka Mirko, Marta, poślubiła potężnego księcia Krka Nikola IV. Frankopana. Szczytowa moc i zniknięcie Plik:Epitaf Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221208.jpg Mramorna nadgrobna ploča Nikole V. Iločkoga (1410-1477.) Plik:Epitaf Lovre sina Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221209.jpg Mramorna nadgrobna ploča Lovre III. Iločkoga (1459-1524.) Władysław Ilocki pozostawił po sobie pięciu synów: Jana III, Szczepana III, Mikołaja V., Piotra i Pawła. Wśród nich najbardziej znaczącym miejscem jest Nikola V. Ilocki, który był Machwanem (1438-1458), słowiańskim (1457-1463) i ban usor, księciem Erdelj (1441-1458) i królem Bośni (1471- 1477), podnosząc rodzinę na wyżyny władzy. Urodzony około 1410 r., Najprawdopodobniej w Palocie, mieszkał w Iloku i tam głównie mieszkał. Ladislav Iločki je iza sebe ostavio petoricu sinova: Ivana III., Stjepana III., Nikolu V., Petra i Pavla. Među njima najistaknutije mjesto pripada Nikoli V. Iločkom, koji je bio mačvanski (1438.-1458.), slavonski (1457.-1463.) i usorski ban, erdeljski vojvoda (1441.-1458.) i bosanski kralj (1471.-1477.), dovevši obitelj do vrhunca moći. Rođen oko godine 1410., najvjerojatnije u Paloti, on je sjedište imao u Iloku i uglavnom boravio ondje. Żyjąc w burzliwych czasach, w czasach nadziei Turków i częstych zmian na tronie królów chorwacko-węgierskich, Nikola dostosował się do tych warunków, czasami radykalnie zmieniając strony w konfliktach dynastycznych, aby czerpać jak najwięcej korzyści dla swoich interesów. Popierał na przykład nowo urodzonego króla Władysława V. Habsburga, ale później przeszedł na stronę Władysława I. Jagelovicia. Po śmierci króla w bitwie pod Warną w 1444 r. Skłonił się do Habsburgów, aw 1458 r. Nie poparł nowo wybranego króla, Mateusza Korwina, który utracił wszystkie tytuły i moce. Jednak konflikt ten został następnie wygładzony, a Mikołajowi zwrócono wszystkie jego zaszczyty, w rzeczywistości został mianowany królem Bośni. Živjevši u burnim vremenima, u doba nadiranja Turaka i čestih promjena na tronu hrvatsko-ugarskih kraljeva, Nikola se prilagodio tim uvjetima, ponekad radikalno mijenjajući strane u dinastičkim sukobima, kako bi izvukao što više koristi za svoje interese. Podržavao je, na primjer, tek rođenog kralja Ladislava V. Habsburškog, ali je kasnije prešao na stranu Vladislava I. Jagelovića. Poslije kraljeve pogibije u bitci kod Varne 1444. godine, bio je sklon Habsburzima, te 1458. nije podržao novoizabranog kralja Matiju Korvina, koji mu je zbog toga oduzeo sve titule i ovlasti. Ipak, poslije je taj sukob izglađen, pa su Nikoli vraćene sve oduzete časti, dapače, imenovan je kraljem Bosne. W swoich dwóch małżeństwach Nikola V. miał w sumie ośmioro dzieci, czterech synów i cztery córki, ale przeżył go tylko Lovro III, a reszta zmarła w młodym wieku. Jedna z jego córek, Katarina, poślubiła Ivana Kurjakovicia, księcia Krbav. Nikola V. je u svoja dva braka imao ukupno osmero djece, i to četiri sina i četiri kćeri, ali ga je od sinova nadživio samo Lovro III., dok su ostali umrli u mladenačkoj dobi. Jedna od njegovih kćeri, Katarina, udala se za Ivana Kurjakovića, krbavskog kneza. Lovro III. urodził się w 1459 r., aw 1477 r. odziedziczył wszystkie dobra ojca. Zachował reputację i potęgę rodziny i nosił tytuł księcia. W ciągu swojego życia pełnił wiele funkcji. W latach 1477–1492. Na przykład pełnił funkcję mistrza bananów, a pod koniec życia był nadwornym sędzią królewskim (1518–1524). Po śmierci króla Macieja Korwina w 1490 roku dołączył do większości słowiańskich wielkich, którzy poparli jego nieślubnego syna Iwanisa z zamiarem zostania królem chorwacko-węgierskim. Jednak kiedy w 1490 r. Władysław II został królem. Jagelovic, Lovro nie zaakceptował tego, ale przeszedł na stronę trzeciego aspiranta na tron, rzymsko-niemieckiego cesarza Maksymiliana I. Habsburga, który rozpoczął wojnę z Jageloviciem. W 1494 r. Prawie wszystkie główne twierdze Lovro zostały podbite przez armię króla, a on znalazł schronienie w miejscowości Ruzica niedaleko Orahovicy. Władysław II. Udało mu się wygrać konflikt i zapewnić sobie miejsce na tronie, a następnie pogodził się z Lawrence'em i zwrócił swój majątek w 1496 roku. Warunkiem było to, że jeśli Lovro nie miał spadkobiercy po jego śmierci, wszystkie jego majątki należały do ​​państwa, co miało miejsce w 1524 r. Lovro III. se rodio 1459. godine, a 1477. naslijedio je sva očeva dobra. Zadržao je ugled i moć obitelji, a nosio je titulu hercega (vojvode). Tijekom života obavljao je mnoge funkcije. U razdoblju 1477-1492. obnašao je, primjerice, dužnost mačvanskog bana, a pod kraj života bio je i kraljevski dvorski sudac (1518-1524). Nakon smrti kralja Matije Korvina 1490. godine pridružio se većini slavonskih velikaša koji su podupirali njegovog nezakonitog sina Ivaniša u namjeri da postane hrvatsko-ugarski kralj. Kada je ipak kraljem 1490. godine postao Vladislav II. Jagelović, Lovro to nije prihvatio, nego je prešao na stranu trećeg aspiranta na prijestolje, rimsko-njemačkog cara Maksimilijana I. Habsburškog, koji je započeo rat s Jagelovićem. Godine 1494. kraljeva je vojska osvojila skoro sva Lovrina glavna uporišta, a on je našao pribježište u Ružica gradu kod Orahovice. Vladislav II. je uspio pobijediti u sukobu i učvrstiti se na prijestolju, a nešto kasnije se pomirio s Lovrom i 1496. vratio mu njegove posjede. Uvjet za to je bio da, ako Lovro nakon svoje smrti ne bude imao nasljednika, sva njegova imanja pripadnu državi, što se 1524. godine i dogodilo. Jedna z najpotężniejszych chorwackich rodzin tamtych czasów, której najwybitniejsi członkowie odegrali kluczową i nieodzowną rolę w wydarzeniach w królestwie chorwacko-węgierskim, a zwłaszcza w dynastycznej walce o tron, wyginęła wraz ze śmiercią Lovry. Lovrinom smrću izumrla je jedna od najmoćnijih hrvatskih obitelji toga doba, čiji su najistaknutiji članovi imali ključnu i nezaobilaznu ulogu u zbivanjima u Hrvatsko-ugarskom Kraljevstvu, napose u dinastičkim borbama za prijestolje. Vidi još Dodatak:Popis hrvatskih banova Nikola Iločki Ilok Ružica grad Przypisy Vanjske poveznice Obitelj Iločki u enciklopediji Leksikografskog zavoda „Miroslav Krleža“ Nikola Iločki u Hrvatskom biografskom leksikonu Kralj Ljudevit I. darovao Ilok Nikoli Kontu Kovnica Nikolinog kraljevskog novca u Iloku Ilok – sjedište moćne velikaške obitelji Iločkih Zlatno doba Iloka za vrijeme vladavine Nikole i njegova sina Lovre Linki zewnętrzne Mađarski katolički leksikon Obitelj Iločkih (po węgiersku) Rodoslov obitelji Iločkih (po angielsku)

Iločki Újlaki Herb {{{dynastia}}} Kraj Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji — Ban Maczwy Król Bośni Palatyn Królestwa Węgier Sędzia królewski Wojewoda Siedmiogrodu — Pierwszy Gug/Göge Ostatni Lovro III./III. Lőrinc Początek XIII wiek Koniec 1524 Pochodzenie chorwackie Gniazda rodowe Ilok, Orahovica, Ružica, Várpalota (Węgry), Galgóc/Hlohovec (Słowacja) Klan Csák