Syrmia: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 34 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1a]]
+
[[Kategoria:1]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Realm_of_Stefan_Dragutin
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Realm_of_Stefan_Dragutin
Linia 19: Linia 19:
 
  |
 
  |
  
  [[Image:Kingdom of syrmia according to stanoje stanojevic.png|thumb|left|200px|Kingdom of Syrmia of Stefan Dragutin with borders that are including [[Syrmia|Upper Syrmia]] (according to Serbian historian [[Stanoje Stanojević]])]]
+
  [[Image:Kingdom of syrmia according to stanoje stanojevic.png|thumb|400px|Królestwo Syrmii Stefana Dragutina z granicami obejmującymi Górną Syrmię (według serbskiego historyka Stanoje Stanojevića)]]
  
 
'''Syrmia''' to nazwa większego obszaru wokół rzeki Sawy. Część na północy Sawy znana była jako '''''Górna Syrmia''''' (dzisiejsza Syrmia), podczas gdy obszar na południe od rzeki był znany jako '''''Dolna Syrmia''''' (dzisiejsza Machva).  
 
'''Syrmia''' to nazwa większego obszaru wokół rzeki Sawy. Część na północy Sawy znana była jako '''''Górna Syrmia''''' (dzisiejsza Syrmia), podczas gdy obszar na południe od rzeki był znany jako '''''Dolna Syrmia''''' (dzisiejsza Machva).  
  
Okręg Syrmia był w średniowieczu podziałem administracyjnym Królestwa Węgier. Został założony w XIII wieku i obejmował większość dzisiejszej Syrmii Serbskiej. Podlegał [[Banta Maczwy|bantowi Maczwy]]. Syrmia została podbita przez Turków w 1526 roku.
+
Okręg Syrmia był w średniowieczu podziałem administracyjnym Królestwa Węgier. Został założony w XIII wieku i obejmował większość dzisiejszej Syrmii Serbskiej. Podlegał [[Banat Maczwy|bantowi Maczwy]]. Syrmia została podbita przez Turków w 1526 roku.
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
Linia 31: Linia 31:
 
[https://en.wikipedia.org/wiki/Sirmium_(theme) Temat Sirmium] został przejęty przez Węgrów pod koniec XI wieku, a Syrmia stała się przedmiotem sporu między Bizantyjczykami a Węgrami przez cały wiek. [[Manuel I Komnenos]] odzyskał Syrmię w 1162 r.,<ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. s. 53 ISBN 1-86064-061-3.</ref> obronił ją w 1167 r.,<ref>Makk, Ferenc (1989). ''The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century (Tłumacz: György Novák)''. Akadémiai Kiadó. str. 89-90 ISBN 963-05-5268-X.</ref>, ale ostatecznie stracił ją na rzecz Węgier króla [[III. Béla|Beli III]] w 1180 roku.<ref name="Fine1994">Fine, John Van Antwerp, Jr. (1994). ''[https://books.google.com/books?id=Hh0Bu8C66TsC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor: University of Michigan Press. s. 7.ISBN 978-0-472-08260-5.</ref> Jej zarząd przejął w XIII wieku [[ban Maczwy]].
 
[https://en.wikipedia.org/wiki/Sirmium_(theme) Temat Sirmium] został przejęty przez Węgrów pod koniec XI wieku, a Syrmia stała się przedmiotem sporu między Bizantyjczykami a Węgrami przez cały wiek. [[Manuel I Komnenos]] odzyskał Syrmię w 1162 r.,<ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. s. 53 ISBN 1-86064-061-3.</ref> obronił ją w 1167 r.,<ref>Makk, Ferenc (1989). ''The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century (Tłumacz: György Novák)''. Akadémiai Kiadó. str. 89-90 ISBN 963-05-5268-X.</ref>, ale ostatecznie stracił ją na rzecz Węgier króla [[III. Béla|Beli III]] w 1180 roku.<ref name="Fine1994">Fine, John Van Antwerp, Jr. (1994). ''[https://books.google.com/books?id=Hh0Bu8C66TsC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor: University of Michigan Press. s. 7.ISBN 978-0-472-08260-5.</ref> Jej zarząd przejął w XIII wieku [[ban Maczwy]].
  
Do stycznia 1229 r. Syrmia była w sensie kościelnym podporządkowane arcybiskupstwu Kalocsa.<ref name="Istorisko1931">[https://en.wikipedia.org/wiki/Syrmia_County_(medieval)#CITEREFIstorisko_dru%C5%A1tvo_NR_Srbije1931 Istorisko društvo NR Srbije 1931], str. 6, 11.</ref> Następnie papież Grzegorz IX zezwolił na ustanowienie nowego biskupstwa z siedzibą w Bánmonostor (współczesny Banoštor).<ref name="Istorisko1931" />
+
Do stycznia 1229 r. Syrmia była w sensie kościelnym podporządkowane [[Arcybiskup Kalocsa|arcybiskupstwu Kalocsa]].<ref name="Istorisko1931">[https://en.wikipedia.org/wiki/Syrmia_County_(medieval)#CITEREFIstorisko_dru%C5%A1tvo_NR_Srbije1931 Istorisko društvo NR Srbije 1931], str. 6, 11.</ref> Następnie papież [[Grzegorz IX]] zezwolił na ustanowienie nowego biskupstwa z siedzibą w Bánmonostor (współczesny Banoštor).<ref name="Istorisko1931" />
  
Królestwo Stefana Dragutina (serb. Стефан Драгутин) było średniowiecznym królestwem Serbów. Stefan Dragutin był początkowo królem Serbii od 1276 do 1282. W 1282 złamał nogę podczas polowania i zachorował; przekazał tron ​​swojemu młodszemu bratu Stefanowi Milutinowi podczas soboru w Dieżewie w 1282 r., zachowując dla siebie niektóre północne części kraju (kopalnię i części parafii Podrinje). Ponieważ jego syn Władysław poślubił krewną króla węgierskiego, Dragutin w 1284 r. Dragutin nabył od [[IV. László|Władysława IV]] [[banat Só]] (Soli),[[banat Ózora]] (Usora) i [[banat Maczwy]] (Mačva) z Belgradem, co było znane jako ''ulterior Sirmia'' w dokumentach papieskich.<ref name="Istorisko1931" /> Dragutin był znany jako „król Syrmii”.<ref name="Popović">Popović, Dušan J. (1990). [https://books.google.com/books?id=P-4JAQAAIAAJ Srbi u Vojvodini]. '''1'''. Matica srpska. s. 53.</ref> Okręg Syrmia był często wymieniany w węgierskich dokumentach jako '''hrabstwo''', w którym królowie nadawali majątki swojej szlachcie.<ref name="Istorisko1931" /> W czasie, gdy okręg Syrmii znajdował się pod rządami Serbii, węgierski [[Karol I]] był w nim aktywny dwukrotnie, wydając dokumenty 1 września 1308 r. w Pétervárad (dzisiejszy Petrovaradin), oraz w lutym 1314 roku w Szávaszentdemeter (dzisiejsza Sremska Mitrovica) i Pétervárad.<ref name="Istorisko1931" /> Stefan początkowo rządził jako wasal węgierski, aż do upadku władzy centralnej w Królestwie Węgier. Pierwszą stolicą jego państwa był Debrc (między Belgradem a Sabacem), a później przeniósł swoją rezydencję do Belgradu. Dragutin był pierwszym serbskim władcą, który rządził z Belgradu jako stolicą.
+
Królestwo [[Stefan Dragutin|Stefana Dragutina]] (serb. Стефан Драгутин) było średniowiecznym królestwem Serbów. Stefan Dragutin był początkowo królem Serbii od 1276 do 1282. W 1282 złamał nogę podczas polowania i zachorował; przekazał tron ​​swojemu młodszemu bratu Stefanowi Milutinowi podczas soboru w Dieżewie w 1282 r., zachowując dla siebie niektóre północne części kraju (kopalnię i części parafii Podrinje). Ponieważ jego syn Władysław poślubił krewną króla węgierskiego, Dragutin w 1284 r. Dragutin od króla Węgier [[IV. László|Władysława IV]] nabył [[banat Só]] (Soli),[[banat Ózora]] (Usora) i [[banat Maczwy]] (Mačva) z Belgradem, co było znane jako ''ulterior Sirmia'' w dokumentach papieskich.<ref name="Istorisko1931" /> Dragutin był znany jako „król Syrmii”.<ref name="Popović">Popović, Dušan J. (1990). [https://books.google.com/books?id=P-4JAQAAIAAJ Srbi u Vojvodini]. '''1'''. Matica srpska. s. 53.</ref> Okręg Syrmia był często wymieniany w węgierskich dokumentach jako ''hrabstwo'', w którym królowie nadawali majątki swojej szlachcie.<ref name="Istorisko1931" /> W czasie, gdy okręg Syrmii znajdował się pod rządami Serbii, węgierski [[Karol I]] był w nim aktywny dwukrotnie, wydając dokumenty 1 września 1308 r. w Pétervárad (dzisiejszy Petrovaradin), oraz w lutym 1314 roku w Szávaszentdemeter (dzisiejsza Sremska Mitrovica) i Pétervárad.<ref name="Istorisko1931" /> Stefan początkowo rządził jako wasal węgierski, aż do upadku władzy centralnej w Królestwie Węgier. Pierwszą stolicą jego państwa był Debrc (między Belgradem a Sabacem), a później przeniósł swoją rezydencję do Belgradu. Dragutin był pierwszym serbskim władcą, który rządził z Belgradu jako stolicą.
  
Około 1291 r. I przy pomocy Milutina Dragutin rozszerzył swoje terytorium, aneksując regiony Branicevo i Kucevo, których bułgarscy władcy Darman i Kudelin niedawno uniezależnili się od Królestwa Węgier<ref>Vásáry, István (2005). ''[https://books.google.com/books?id=7DJWyg97IggC Cumans and Tatars: Oriental Military in the Pre-Ottoman Balkans, 1185-1365]''. Cambridge University Press. s. 104. ISBN 9780521837569.</ref>. Po raz pierwszy region ten stał się częścią państwa serbskiego<ref name="Fine1994" />. Ta akcja prawdopodobnie spowodowała wojnę między bułgarskim despotą Shishmanem z Vidin i Milutin.
+
Około 1291 r. I przy pomocy [[Milutin]]a Dragutin rozszerzył swoje terytorium, aneksując regiony Branicevo i Kucevo, których bułgarscy władcy [[Darman i Kudelin]] niedawno uniezależnili się od Królestwa Węgier<ref>Vásáry, István (2005). ''[https://books.google.com/books?id=7DJWyg97IggC Cumans and Tatars: Oriental Military in the Pre-Ottoman Balkans, 1185-1365]''. Cambridge University Press. s. 104. ISBN 9780521837569.</ref>. Po raz pierwszy region ten stał się częścią państwa serbskiego<ref name="Fine1994" />. Ta akcja prawdopodobnie spowodowała wojnę między bułgarskim despotą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szyszman Szyszmanem] z Widyna i Milutin.
 
 
<small><small>In roughly 1291 and with the help of Milutin, Dragutin expanded his territory by annexing regions of [[Braničevo (region)|Braničevo]] and [[Kučevo]], whose Bulgarian rulers [[Darman and Kudelin]] recently became independent from the Kingdom of Hungary.<ref name="Vásáry">{{cite book|last=Vásáry|first=István|title=Cumans and Tatars: Oriental Military in the Pre-Ottoman Balkans, 1185-1365|year=2005|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521837569|page=104|url=https://books.google.com/books?id=7DJWyg97IggC}}</ref> For the first time, that region became part of the Serbian state.{{sfn|Fine|1994|p=220}} This action probably caused the war between the Bulgarian despot [[Shishman of Vidin|Shishman]] of [[Vidin]] and Milutin. </small></small>
 
  
 
Pod koniec życia Stefan Dragutin oddzielił się od węgierskich przyjaciół i zacieśnił kontakty w Serbii. Później złożył śluby zakonne i zmarł w 1316 r., Pochowany w klasztorze filarów Đurđevi w pobliżu Novi Pazar.
 
Pod koniec życia Stefan Dragutin oddzielił się od węgierskich przyjaciół i zacieśnił kontakty w Serbii. Później złożył śluby zakonne i zmarł w 1316 r., Pochowany w klasztorze filarów Đurđevi w pobliżu Novi Pazar.
  
<small><small>Near the end of his life Stefan Dragutin separated from his Hungarian friends and strengthened his connections in Serbia. He later took monastic vows, and died 1316, buried at the [[Đurđevi stupovi]] monastery near [[Novi Pazar]]. </small></small>
+
Po śmierci króla Dragutina jego syn [[Стефан Владислав II|Władysław]] objął aportaż ojca. Jednak w 1319 r. serbski król Milutin II, stryj Władysława, zaatakował, pokonał i uwięził Władysława. Kiedy Milutin zmarł w 1321 r., Nowo uwolniony Władysław odzyskał ziemie ojca, korzystając z pomocy Węgrów i [[Stjepan II Kotromanić|Stefana II]], [[Ban Bośni|bana Bośni]]<ref><sup>'''Uwaga 1:'''</sup> Matka Władysława była córką króla Węgier [[István|Stefana V]]. Żona Władysława była ciotką króla Węgier [[III. András|Andrzeja III]]. Ban [[Stjepan II Kotromanić|Stefan II]] był synem siostry Władysława.</ref>.
 
 
Po śmierci króla Dragutina jego syn Władysław objął aportaż ojca. Jednak w 1319 r. Serbski król Milutin, wujek Władysława, zaatakował, pokonał i uwięził Władysława. Kiedy Milutin zmarł w 1321 r., Nowo uwolniony Władysław odzyskał ziemie ojca, korzystając z pomocy Węgrów i Szczepana II, Bośni i Hercegowiny [B].
 
 
 
<small><small>After king Dragutin died, his son [[Vladislav, King of Syrmia|Vladislav]] assumed his father's appanage.  However, in 1319, Serbian king Milutin, Vladislav's uncle, invaded, defeated and imprisoned Vladislav. When Milutin died in 1321, the newly freed Vladislav recovered his father's lands, with the help of the Hungarians and [[Stephen II, Ban of Bosnia]].{{Cref2|b}} </small></small>
 
 
 
Po ponownym pobiciu przez zwolenników Stefana Dečańskiego (następcy Milutina) Władysław wycofał się do Królestwa Węgier w 1324 r. Siostrzeniec Władysława, Ban Stephen II, ponownie wcielił Soli i Usorę do Bośni. Belgrad i północna część Banat Macsó wzdłuż rzeki Sawy pozostały pod rządami Królestwa Węgier, natomiast Branicevo i południowa część Macvy pozostały Serbami. Królestwa Serbii i Węgier będą walczyć o miecz na następny wiek.
 
 
 
<small><small>After having been beaten again by supporters of [[Stefan Dečanski]] (successor of Milutin), Vladislav retreated to the Kingdom of Hungary in 1324. Vladislav's nephew, Ban Stephen II, reincorporated Soli and Usora into Bosnia. Belgrade and the northern part of Banate of Macsó along the river Sava remained under the rule of the Kingdom of Hungary, while Braničevo and the southern part of Mačva remained Serbian. The kingdoms of [[Kingdom of Serbia (medieval)|Serbia]] and [[Kingdom of Hungary (1301–1526)|Hungary]] would contest Mačva for the next century. </small></small>
 
 
 
  
 +
Po ponownym pobiciu przez zwolenników [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Urosz_III_Decza%C5%84ski Stefana Dečańskiego] (następcy Milutina) Władysław wycofał się do Królestwa Węgier w 1324 r. Siostrzeniec Władysława, ban Stefan II, ponownie wcielił Soli i Usorę do Bośni. Belgrad i północna część banatu Maczwy wzdłuż rzeki Sawy pozostały pod rządami Królestwa Węgier, natomiast Branicevo i południowa część Maczwy pozostały w Serbii. Królestwa Serbii i Węgier będą walczyć o Maczwe w następnym wieku.
  
 +
== Finał ==
  
 
Syrmia została podbita przez Turków trzy dekady po podbiciu Maczwy w 1496 r., po [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] (1526), ​​która doprowadziła do upadku Węgier i panowania osmańskiego w Panonii, a następnie w dalszej Europie.
 
Syrmia została podbita przez Turków trzy dekady po podbiciu Maczwy w 1496 r., po [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] (1526), ​​która doprowadziła do upadku Węgier i panowania osmańskiego w Panonii, a następnie w dalszej Europie.
Linia 59: Linia 50:
 
{|class="wikitable sortable" style="text-align:center"
 
{|class="wikitable sortable" style="text-align:center"
 
|-
 
|-
! Monarch
+
! Monarcha
! Reign
+
! Panowanie
 
|-
 
|-
|[[File:StefanDragutin.jpg|50px]]<br>[[Stefan Dragutin]]
+
|[[File:StefanDragutin.jpg|50px]]<br>[[Stefan Dragutin|Стефан Драгутин]]
 
|1282–1316
 
|1282–1316
 
|-
 
|-
|[[File:Loza Nemanjica Decani d 3 2.jpg|50px]]<br>[[Vladislav, King of Syrmia|Vladislav]]
+
|[[File:Loza Nemanjica Decani d 3 2.jpg|50px]]<br>[[Стефан Владислав II]]
 
|1316–1325
 
|1316–1325
 
|}
 
|}
 
  
 
== Władcy ==
 
== Władcy ==
  
<small><small>The head of the county was titled ''[[ispán]]'' (Slavic: ''[[župan]]'') — count (''comes''). </small></small>
+
{| class="wikitable" style="width: 80%"
 
 
{| class="wikitable" style="width: 70%"
 
 
|-
 
|-
! Count(s)
+
! Władca/władcy tytułowani: ''[[ispán]]'' (slawoński: ''[[župan]]'') — hrabia (''comes'')
! Monarch
+
! Monarcha
 
|-  
 
|-  
 
| [[Garai Pál]]  (1323–1328)
 
| [[Garai Pál]]  (1323–1328)
Linia 91: Linia 79:
 
| [[I. Károly]], [[I. Lajos]]
 
| [[I. Károly]], [[I. Lajos]]
 
|-  
 
|-  
| [[Lackfi András]] (1353–1354){{citation needed|date=January 2016}}
+
| [[Lackfi András]] (1353–1354)<sup>[[potrzebny cytat]]</sup>
 
| [[I. Lajos]]
 
| [[I. Lajos]]
 
|-  
 
|-  
Linia 112: Linia 100:
 
| [[I. Mária]], [[II. Károly]]
 
| [[I. Mária]], [[II. Károly]]
 
|-  
 
|-  
| [[Bánfi de Alsólendva János]] (1386–1387)
+
| [[Bánffy I. János]] Bánfi ''de Alsólendva'' (1386–1387)
 
| [[I. Mária]]
 
| [[I. Mária]]
 
|-  
 
|-  
Linia 127: Linia 115:
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
| [[Treutel Miklós]] i [[Kórógyi István]] (1394–1397)
+
| [[Treutel I. Miklós]] i [[Kórógyi István]] (1394–1397)
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
| [[Perényi Péter]] i [[Maróti János]] (1397){{citation needed|date=January 2016}}
+
| [[Perényi Péter]] i [[Maróti János]] (1397)<sup>[[potrzebny cytat]]</sup>
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
| [[Bebek Ferenc]] (1397–1400) i [[Maróti János]] (1398–1402) [[Perényi Péter]] (1400–1401){{citation needed|date=January 2016}}
+
| [[Bebek Ferenc]] (1397–1400) i [[Maróti János]] (1398–1402)<br>[[Perényi Péter]] (1400–1401)<sup>[[potrzebny cytat]]</sup>
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
| [[Ludányi István]] and [[Ludányi Tamás]] (1402)
+
| [[Ludányi István]] i [[Ludányi Tamás]] (1402)
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
Linia 142: Linia 130:
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
| [[Újlaki László]] and [[Újlaki Imre]] (1410–1418)
+
| [[Újlaki László]] i [[Újlaki Imre]] (1410–1418)
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
Linia 151: Linia 139:
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
| [[Cseh de Léva Péter]] (1427–1431) i [[Újlaki István]] (1429–1430)
+
| [[Lévai Cseh Péter]] (1427–1431) i [[Újlaki István]] (1429–1430)
 
| [[Zsigmond]]
 
| [[Zsigmond]]
 
|-  
 
|-  
Linia 158: Linia 146:
 
|}
 
|}
  
==See also==
+
[[Kategoria:Listy]]
*[[Syrmia County]]
+
[[Kategoria:Władcy]]
 +
[[Kategoria:Historia]]
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Syrmia]]
  
==Przypisy==
+
== Zobacz także ==
{{izvori}}
+
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Syrmia_County Syrmia]
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
Linia 178: Linia 170:
  
 
== Linki zewnętrzne ==
 
== Linki zewnętrzne ==
*[http://www.arhiva.srbija.gov.rs/g3/images/dragutin_i_milutin_drzava.jpg Map of Dragutin's and Milutin's state], at the [[Serbian Government]] archive web site
+
*[http://www.arhiva.srbija.gov.rs/g3/images/dragutin_i_milutin_drzava.jpg Mapa państwa Dragutina i Milutina], na stronie archiwum rządu serbskiego
*[http://www.conflicts.rem33.com/images/Ungarn/Ungarn%20Anjou%20XIV.jpg Map of the realm of Stephan Dragutin], on a map of ''the crown of Aragon and the house of Anjou in the Middle Ages (up to ca. 1380)"
+
*[http://www.conflicts.rem33.com/images/Ungarn/Ungarn%20Anjou%20XIV.jpg Mapa królestwa Stephana Dragutina], na mapie „Korony Aragońskiej i domu Andegaweńskiego w średniowieczu (do ok. 1380 r.)
*[http://mek.niif.hu/00900/00940/html/img/nagy/420e.jpg Map of the realm of Dragutin Istvan], on a map of "Hungarian oligarchs" 1301-1310
+
*[http://mek.niif.hu/00900/00940/html/img/nagy/420e.jpg Mapa królestwa Dragutina Istvana], na mapie „węgierskich oligarchów” 1301–1310
*[http://mek.oszk.hu/00800/00893/html/img/nagy/1ed1.jpg Map of "Tulso Szeremseg"], on a map of the Kingdom of Hungary in the 13th century
+
*[http://mek.oszk.hu/00800/00893/html/img/nagy/1ed1.jpg Mapa „Tulso Szeremseg”], na mapie Królestwa Węgier w XIII wieku
*{{webarchive |url=https://web.archive.org/web/*/http://img42.imageshack.us/img42/8927/1353.png |date=* |title=Map of the "Statelet of Stefan Dragutin" }} ([http://www.hercegbosna.org/forum/povijest/hrvatska-povijest-u-kartama-t1419.html from book "Hrvatska povijest u 25 karata", written by Stjepan Srkulj and Josip Lučić])
 
  
 
|
 
|
 
{{Ficha de estado desaparecido
 
{{Ficha de estado desaparecido
|nombre_oficial = Realm of Stefan Dragutin<br>Област Стефана Драгутина<br>Oblast Stefana Dragutina
+
|nombre_oficial = Област Стефана Драгутина<br>(Oblast Stefana Dragutina)<br>Państwo Stefana Dragutina
 
|nombre_completo = Syrmia
 
|nombre_completo = Syrmia
 
|nombre_común = Syr
 
|nombre_común = Syr
|status = początkowo wasalne królestwo [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], [1] później niezależne królestwo
+
|status = początkowo wasalne królestwo [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]],<ref name="Fine1994" /> później niezależne królestwo
 
|status_texto =  
 
|status_texto =  
 
|imperio =  
 
|imperio =  
Linia 288: Linia 279:
 
|fecha_evento3 =  
 
|fecha_evento3 =  
  
|evento4 = Zniesione na mocy [[Treaty of Szatmár]]
+
|evento4 = Zniesione na mocy <br>[[Traktat z Szatmár|Traktatu z Szatmár]]
 
|año_evento4 = 1711
 
|año_evento4 = 1711
 
|fecha_evento4 =  
 
|fecha_evento4 =  
  
|evento5 = Sold to the [[Teutonic Order]]
+
|evento5 = Sprzedane [[Teutonic Order]]
 
|año_evento5 = 1702
 
|año_evento5 = 1702
 
|fecha_evento5 =  
 
|fecha_evento5 =  
Linia 323: Linia 314:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Syrmia}}
 
{{SORTUJ:Syrmia}}
  
 +
[[Kategoria:Listy]]
 +
[[Kategoria:Archontologia]]
 +
[[Kategoria:Nemanjić]]
 +
[[Kategoria:Banowie]]
 +
[[Kategoria:Banaty Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Banat Bośni]]
 
[[Kategoria:Banat Bośni]]
 
[[Kategoria:Banat Maczwy]]
 
[[Kategoria:Banat Maczwy]]
[[Kategoria:Dynastia Nemanjić]]
 
 
[[Kategoria:Historia Syrmii]]
 
[[Kategoria:Historia Syrmii]]
 
[[Kategoria:Królestwo Serbii]]
 
[[Kategoria:Królestwo Serbii]]
 +
[[Kategoria:Królestwa]]

Aktualna wersja na dzień 10:29, 3 lut 2021

Królestwo Syrmii Stefana Dragutina z granicami obejmującymi Górną Syrmię (według serbskiego historyka Stanoje Stanojevića)

Syrmia to nazwa większego obszaru wokół rzeki Sawy. Część na północy Sawy znana była jako Górna Syrmia (dzisiejsza Syrmia), podczas gdy obszar na południe od rzeki był znany jako Dolna Syrmia (dzisiejsza Machva).

Okręg Syrmia był w średniowieczu podziałem administracyjnym Królestwa Węgier. Został założony w XIII wieku i obejmował większość dzisiejszej Syrmii Serbskiej. Podlegał bantowi Maczwy. Syrmia została podbita przez Turków w 1526 roku.

Historia

Jednostki administracyjne na południu Królestwa Węgier w 1370 r. Syrmia w centrum na niebiesko.

Temat Sirmium został przejęty przez Węgrów pod koniec XI wieku, a Syrmia stała się przedmiotem sporu między Bizantyjczykami a Węgrami przez cały wiek. Manuel I Komnenos odzyskał Syrmię w 1162 r.,[1] obronił ją w 1167 r.,[2], ale ostatecznie stracił ją na rzecz Węgier króla Beli III w 1180 roku.[3] Jej zarząd przejął w XIII wieku ban Maczwy.

Do stycznia 1229 r. Syrmia była w sensie kościelnym podporządkowane arcybiskupstwu Kalocsa.[4] Następnie papież Grzegorz IX zezwolił na ustanowienie nowego biskupstwa z siedzibą w Bánmonostor (współczesny Banoštor).[4]

Królestwo Stefana Dragutina (serb. Стефан Драгутин) było średniowiecznym królestwem Serbów. Stefan Dragutin był początkowo królem Serbii od 1276 do 1282. W 1282 złamał nogę podczas polowania i zachorował; przekazał tron ​​swojemu młodszemu bratu Stefanowi Milutinowi podczas soboru w Dieżewie w 1282 r., zachowując dla siebie niektóre północne części kraju (kopalnię i części parafii Podrinje). Ponieważ jego syn Władysław poślubił krewną króla węgierskiego, Dragutin w 1284 r. Dragutin od króla Węgier Władysława IV nabył banat Só (Soli),banat Ózora (Usora) i banat Maczwy (Mačva) z Belgradem, co było znane jako ulterior Sirmia w dokumentach papieskich.[4] Dragutin był znany jako „król Syrmii”.[5] Okręg Syrmia był często wymieniany w węgierskich dokumentach jako hrabstwo, w którym królowie nadawali majątki swojej szlachcie.[4] W czasie, gdy okręg Syrmii znajdował się pod rządami Serbii, węgierski Karol I był w nim aktywny dwukrotnie, wydając dokumenty 1 września 1308 r. w Pétervárad (dzisiejszy Petrovaradin), oraz w lutym 1314 roku w Szávaszentdemeter (dzisiejsza Sremska Mitrovica) i Pétervárad.[4] Stefan początkowo rządził jako wasal węgierski, aż do upadku władzy centralnej w Królestwie Węgier. Pierwszą stolicą jego państwa był Debrc (między Belgradem a Sabacem), a później przeniósł swoją rezydencję do Belgradu. Dragutin był pierwszym serbskim władcą, który rządził z Belgradu jako stolicą.

Około 1291 r. I przy pomocy Milutina Dragutin rozszerzył swoje terytorium, aneksując regiony Branicevo i Kucevo, których bułgarscy władcy Darman i Kudelin niedawno uniezależnili się od Królestwa Węgier[6]. Po raz pierwszy region ten stał się częścią państwa serbskiego[3]. Ta akcja prawdopodobnie spowodowała wojnę między bułgarskim despotą Szyszmanem z Widyna i Milutin.

Pod koniec życia Stefan Dragutin oddzielił się od węgierskich przyjaciół i zacieśnił kontakty w Serbii. Później złożył śluby zakonne i zmarł w 1316 r., Pochowany w klasztorze filarów Đurđevi w pobliżu Novi Pazar.

Po śmierci króla Dragutina jego syn Władysław objął aportaż ojca. Jednak w 1319 r. serbski król Milutin II, stryj Władysława, zaatakował, pokonał i uwięził Władysława. Kiedy Milutin zmarł w 1321 r., Nowo uwolniony Władysław odzyskał ziemie ojca, korzystając z pomocy Węgrów i Stefana II, bana Bośni[7].

Po ponownym pobiciu przez zwolenników Stefana Dečańskiego (następcy Milutina) Władysław wycofał się do Królestwa Węgier w 1324 r. Siostrzeniec Władysława, ban Stefan II, ponownie wcielił Soli i Usorę do Bośni. Belgrad i północna część banatu Maczwy wzdłuż rzeki Sawy pozostały pod rządami Królestwa Węgier, natomiast Branicevo i południowa część Maczwy pozostały w Serbii. Królestwa Serbii i Węgier będą walczyć o Maczwe w następnym wieku.

Finał

Syrmia została podbita przez Turków trzy dekady po podbiciu Maczwy w 1496 r., po bitwie pod Mohaczem (1526), ​​która doprowadziła do upadku Węgier i panowania osmańskiego w Panonii, a następnie w dalszej Europie.

Królowie

Monarcha Panowanie
Fresco of Stefan Dragutin, Arilje.jpg
Стефан Драгутин
1282–1316
Loza Nemanjica Decani d 3 2.jpg
Стефан Владислав II
1316–1325

Władcy

Władca/władcy tytułowani: ispán (slawoński: župan) — hrabia (comes) Monarcha
Garai Pál (1323–1328) I. Károly
Alsáni János (1328–1334) I. Károly
Ostffy Miklós (1335–1339) I. Károly
Ostffy Domonkos (1340–1353) I. Károly, I. Lajos
Lackfi András (1353–1354)potrzebny cytat I. Lajos
Csák Miklós (1354–1359) I. Lajos
Garai I. Miklós (1359–1375) I. Lajos
Horvat János (1375–1381) I. Lajos
Liszkói Pál (1381–1382) I. Lajos
Kórógyi István (1382–1385) I. Mária
Horvat János (1385–1386) I. Mária, II. Károly
Bánffy I. János Bánfi de Alsólendva (1386–1387) I. Mária
Garai II. Miklós (1387–1390) Zsigmond
Losonci István (1390–1392) Zsigmond
Lackfi György (1392–1393) Zsigmond
Garai II. Miklós (1394) Zsigmond
Treutel I. Miklós i Kórógyi István (1394–1397) Zsigmond
Perényi Péter i Maróti János (1397)potrzebny cytat Zsigmond
Bebek Ferenc (1397–1400) i Maróti János (1398–1402)
Perényi Péter (1400–1401)potrzebny cytat
Zsigmond
Ludányi István i Ludányi Tamás (1402) Zsigmond
Újlaki László (1402–1403) i Maróti János (1402–1410) Zsigmond
Újlaki László i Újlaki Imre (1410–1418) Zsigmond
Garai Dezső (1419–1427) ?? Zsigmond
Maróti János (1427–1428) Zsigmond
Lévai Cseh Péter (1427–1431) i Újlaki István (1429–1430) Zsigmond
Garai László (1431–1441) i Garai Dezső ?? (1431–1438) i Újlaki Miklós (1438–1458) ?? Zsigmond, Albert

Zobacz także

Źródła

Linki zewnętrzne

Област Стефана Драгутина
(Oblast Stefana Dragutina)
Państwo Stefana Dragutina
Syrmia

początkowo wasalne królestwo Królestwa Węgier,[3] później niezależne królestwo

Hungary Arms.svg
Hungary Arms.svg
Hungary Arms.svg
Bandera
30px

1282-1325

Hungary Arms.svg
Bandera
30px

Coat of arms of Cumania.svg

Bandera

Jednostki administracyjne na południu Królestwa Węgier w 1370 r. Syrmia w centrum na niebiesko
Stolica Debrc
Capital en exilio Belgrad
Religia ???
Rząd królestwo
wódz
 • Años 820-c. 855 wódz 1
 • 949-961 wódz 2
Historia średniowiecze
 • Utworzenie 1282
 • ble
lata 40. XV wieku
 • Zniesione na mocy
Traktatu z Szatmár
1711
 • Sprzedane Teutonic Order
1702
 • coś
1745
 • Rozwiązanie 1325
Dzisiaj część

23px Bośnia i Hercegowina
23px Chorwacja


Przypisy

  1. Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. s. 53 ISBN 1-86064-061-3.
  2. Makk, Ferenc (1989). The Árpáds and the Comneni: Political Relations between Hungary and Byzantium in the 12th century (Tłumacz: György Novák). Akadémiai Kiadó. str. 89-90 ISBN 963-05-5268-X.
  3. 3,0 3,1 3,2 Fine, John Van Antwerp, Jr. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor: University of Michigan Press. s. 7.ISBN 978-0-472-08260-5.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Istorisko društvo NR Srbije 1931, str. 6, 11.
  5. Popović, Dušan J. (1990). Srbi u Vojvodini. 1. Matica srpska. s. 53.
  6. Vásáry, István (2005). Cumans and Tatars: Oriental Military in the Pre-Ottoman Balkans, 1185-1365. Cambridge University Press. s. 104. ISBN 9780521837569.
  7. Uwaga 1: Matka Władysława była córką króla Węgier Stefana V. Żona Władysława była ciotką króla Węgier Andrzeja III. Ban Stefan II był synem siostry Władysława.