Komárom: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]] | + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] |
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Kom%C3%A1rom_v%C3%A1rmegye | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Kom%C3%A1rom_v%C3%A1rmegye | ||
| Linia 6: | Linia 8: | ||
|nota = węgierski | |nota = węgierski | ||
}} | }} | ||
| − | + | {| | |
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Uwaga polska| | ||
| + | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Kom%C3%A1rom | ||
| + | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Kom%C3%A1rom&action=history | ||
| + | |nota = polski | ||
| + | }} | ||
{| | {| | ||
| | | | ||
| Linia 21: | Linia 30: | ||
[[Plik:Komárom_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Komárom]] | [[Plik:Komárom_county_map.jpg|thumb|left|Mapa terenu komitatu Komárom]] | ||
| − | + | '''Komárom''' (sł. ''Komárňanská župa'', niem. ''Komitat Komorn'', łac. ''Comitatus Comaromiensis'' lub ''Comaromensis'') jednostka administracyjna w północno-zachodniej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Jego powierzchnia 2934 km² została podzielona między Czechosłowację (1392 km²) i Węgry (1442 km²) wzdłuż Dunaju podczas [[Trianon|traktatu pokojowego z Trianon]]. | |
| + | |||
| + | Okręg Komárom jest w większości równinny, tylko mniejsze góry można znaleźć na południu. Równiny po obu stronach Dunaju są częścią [[Kisalföld|Małej Równiny]], a niektóre grupy Gór Vértes wznoszą się na południu. Od wschodu oddzielone były Wzgórzami Koltai i Gerecse, od południowego wschodu Vértes, w [[Csallóköz]] strumykiem Csiliz od Győr i od Kanału Granicznego przez komitat [[Pozsony]]. Komitat jest bardzo bogaty w rzeki: przepływa przez niego Dunaj, Wag, a nawet Nitra. Był także bogaty był w jeziora (Stare Jezioro, Okrągłe Jezioro). Graniczy z komitatami [[Pozsony]], [[Nyitra]] i [[Bars]] na północy, [[Esztergom]] na wschodzie, [[Fejér]] na południu i [[Győr]] na zachodzie. | ||
| + | |||
| + | == Historia == | ||
| + | Komitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. lub na przełomie X i XI w. Rozciągał się na obu brzegach [[Dunaj]]u. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po [[bitwa pod Mohaczem|klęsce pod Mohaczem]] 29 sierpnia 1526 r., następnie tereny te były wielokrotnie najeżdżane przez Turków. W przeciwieństwie do sąsiedniego [[Esztergom]] komitat nie stał się częścią [[Imperium Osmańskie]]go. W wyniku [[Reformy józefińskie|reform józefińskich]] w latach 1786-1790 komitat był połączony z [[Komitat Esztergom|komitatem Esztergom]] w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Komarnie, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie miasto [[Komárno|Komárom]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 65-72}}</ref>. | ||
| + | |||
| + | W okresie przed [[I wojna światowa|I wojną światową]] komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto. | ||
| + | |||
| + | Po [[traktat w Trianon|traktacie w Trianon]] komitat został podzielony pomiędzy [[Pierwsza Republika Czechosłowacka|Czechosłowację]] i [[Królestwo Węgier (1920–1946)|Węgry]]. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią [[komitat Esztergom|komitatu Esztergom]] w nowy [[komitat Komárom és Esztergom]]<ref>§ 11 pkt 2 [https://web.archive.org/web/20071107074038/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3¶m=7575 1923. évi XXXV. törvénycikk a közszolgálatban álló tisztviselők és egyéb alkalmazottak létszámának csökkentéséről és egyes kapcsolatos intézkedésekről]</ref>. | ||
| − | + | W wyniku [[pierwszy arbitraż wiedeński|pierwszego arbitrażu wiedeńskiego]] w 1938 r. północna część komitatu powróciła do [[Królestwo Węgier (1920–1946)|Węgier]] i komitat został odtworzony, z przyłączeniem części dawnego [[komitat Pozsony|komitatu Pozsony]]. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r. | |
| − | + | Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy [[kraj nitrzański]] na [[Słowacja|Słowacji]], pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. wchodzi w skład [[komitat Komárom-Esztergom|komitatu Komárom-Esztergom]] ze stolicą w [[Tatabánya]]. | |
| − | + | == Przypisy == | |
| + | {{izvori}} | ||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | * [http://lexikon.katolikus.hu/K/Kom%C3%A1rom%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku). | ||
| | | | ||
Wersja z 09:00, 4 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Komárom county map.jpg Mapa terenu komitatu Komárom Komárom (sł. Komárňanská župa, niem. Komitat Komorn, łac. Comitatus Comaromiensis lub Comaromensis) jednostka administracyjna w północno-zachodniej części Królestwa Węgier. Jego powierzchnia 2934 km² została podzielona między Czechosłowację (1392 km²) i Węgry (1442 km²) wzdłuż Dunaju podczas traktatu pokojowego z Trianon. Okręg Komárom jest w większości równinny, tylko mniejsze góry można znaleźć na południu. Równiny po obu stronach Dunaju są częścią Małej Równiny, a niektóre grupy Gór Vértes wznoszą się na południu. Od wschodu oddzielone były Wzgórzami Koltai i Gerecse, od południowego wschodu Vértes, w Csallóköz strumykiem Csiliz od Győr i od Kanału Granicznego przez komitat Pozsony. Komitat jest bardzo bogaty w rzeki: przepływa przez niego Dunaj, Wag, a nawet Nitra. Był także bogaty był w jeziora (Stare Jezioro, Okrągłe Jezioro). Graniczy z komitatami Pozsony, Nyitra i Bars na północy, Esztergom na wschodzie, Fejér na południu i Győr na zachodzie. HistoriaKomitat był jednym z najstarszych na Węgrzech, powstał pod koniec X w. lub na przełomie X i XI w. Rozciągał się na obu brzegach Dunaju. Podczas najazdów tureckich komitat został spustoszony po klęsce pod Mohaczem 29 sierpnia 1526 r., następnie tereny te były wielokrotnie najeżdżane przez Turków. W przeciwieństwie do sąsiedniego Esztergom komitat nie stał się częścią Imperium Osmańskiego. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 komitat był połączony z komitatem Esztergom w komitat Komárom-Esztergom. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był zamek w Komarnie, od którego komitat wziął swą nazwę, a następnie miasto Komárom[1]. W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na cztery powiaty i jedno miasto. Po traktacie w Trianon komitat został podzielony pomiędzy Czechosłowację i Węgry. Pozostała przy Węgrzech część została w 1923 r. połączona z pozostałą częścią komitatu Esztergom w nowy komitat Komárom és Esztergom[2]. W wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego w 1938 r. północna część komitatu powróciła do Węgier i komitat został odtworzony, z przyłączeniem części dawnego komitatu Pozsony. Po drugiej wojnie światowej przywrócono granicę z 1938 r. Obecnie teren komitatu jest podzielony pomiędzy kraj nitrzański na Słowacji, pozostała przy Węgrzech część po reformie administracyjnej z 1950 r. wchodzi w skład komitatu Komárom-Esztergom ze stolicą w Tatabánya. Przypisy
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||
- ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
- ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
.svg){kind=link}
