Hrvoje Vukčić Hrvatinić: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
 
(Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1prz]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Hrvoje_Vuk%C4%8Di%C4%87_Hrvatini%C4%87
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Hrvoje_Vuk%C4%8Di%C4%87_Hrvatini%C4%87
Linia 36: Linia 36:
 
[[Plik:A_Magyar_Királyság_a_14._század_közepén.JPG|thumb|[[Królestwo Węgier]] w poł. XIV w.]]
 
[[Plik:A_Magyar_Királyság_a_14._század_közepén.JPG|thumb|[[Królestwo Węgier]] w poł. XIV w.]]
  
−
'''Hrvoje Vukčić Hrvatinić''' (węg. ''Hrvoje Vukčić Hrvatinić'', bos. ''Hrvoje Vukčić Hrvatinić'', serb. ''Хрвоје Вукчић Хрватинић'') (* ok.[[1350]], † [[1416]]) – [[Ban Dalmacji i Chorwacji]], [[wojewoda (tytuł)|wojewoda]] [[Split]]u, wielki wojewoda Bośni i książę regionu [[Donji Kraji]].
+
'''Hrvoje Vukčić Hrvatinić''' (węg. ''Hrvoje Vukčić Hrvatinić'', bos. ''Hrvoje Vukčić Hrvatinić'', serb. ''Хрвоје Вукчић Хрватинић'') (* ok.[[1350]], † [[1416]]) – [[Ban Dalmacji i Chorwacji]], [[wojewoda (tytuł)|wojewoda]] [[Split]]u, wielki wojewoda Bośni i książę regionu [[Donji Kraji]].
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
Linia 45: Linia 45:
  
 
Po raz pierwszy wzmiankowany jest w dokumencie z 1376 roku jako książę i wierny rycerz króla [[Ludwik Węgierski|Ludwika Węgierskiego]] (1326–1382)<ref name="Hrvatinić" />. W 1380 roku król Bośni [[Tvrtko I Kotromanić]] (1338–1391) nadał mu tytuł wielkiego wojewody Bośni oraz ziemie parafii Lašva<ref name="Hrvatinić" /><ref name="Cuvalo">Ante Cuvalo: ''[https://books.google.be/books?id=mIlCCwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false The A to Z of Bosnia and Herzegovina]''. Scarecrow Press, 2010, str. 252–253. ISBN 978-1-4616-7178-7.</ref>.
 
Po raz pierwszy wzmiankowany jest w dokumencie z 1376 roku jako książę i wierny rycerz króla [[Ludwik Węgierski|Ludwika Węgierskiego]] (1326–1382)<ref name="Hrvatinić" />. W 1380 roku król Bośni [[Tvrtko I Kotromanić]] (1338–1391) nadał mu tytuł wielkiego wojewody Bośni oraz ziemie parafii Lašva<ref name="Hrvatinić" /><ref name="Cuvalo">Ante Cuvalo: ''[https://books.google.be/books?id=mIlCCwAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false The A to Z of Bosnia and Herzegovina]''. Scarecrow Press, 2010, str. 252–253. ISBN 978-1-4616-7178-7.</ref>.
−
 
−
== 1 ==
 
  
 
Po śmierci [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego]], Hrvoje opowiedział się po stronie [[Władysław I (król Neapolu)|Władysława I]] (1376–1414) w konflikcie o sukcesję z [[Zygmunt Luksemburski|Zygmuntem Luksemburskim]] (1368–1437)<ref name="Hrvatinić" /><ref name="Stallaerts">Robert Stallaerts: ''[https://books.google.be/books?id=NSjRbIz4iDkC&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false Historical Dictionary of Croatia]''. Scarecrow Press, 2009, str. 337. ISBN 978-0-8108-7363-6. [dostęp:2017-03-28].</ref>. W 1391 roku Władysław I powierzył mu administrację [[Dalmacja|Dalmacji]] i [[Chorwacja|Chorwacji]]
 
Po śmierci [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego]], Hrvoje opowiedział się po stronie [[Władysław I (król Neapolu)|Władysława I]] (1376–1414) w konflikcie o sukcesję z [[Zygmunt Luksemburski|Zygmuntem Luksemburskim]] (1368–1437)<ref name="Hrvatinić" /><ref name="Stallaerts">Robert Stallaerts: ''[https://books.google.be/books?id=NSjRbIz4iDkC&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false Historical Dictionary of Croatia]''. Scarecrow Press, 2009, str. 337. ISBN 978-0-8108-7363-6. [dostęp:2017-03-28].</ref>. W 1391 roku Władysław I powierzył mu administrację [[Dalmacja|Dalmacji]] i [[Chorwacja|Chorwacji]]
 
<ref name="Hrvatinić" />. Siedem lat później Hrvoje uczestniczył w wyborze [[Stefan Ostoja Kotromanić|Stefana Ostoi Kotromanića]] na króla Bośni<ref name="Hrvatinić" />. Po koronacji na króla Węgier w [[Zadar]]ze w 1403 roku, Władysław I mianował Hrvoja swoim namiestnikiem na terenach Węgier, Chorwacji, Dalmacji i Bośni, a także [[wojewoda (tytuł)|wojewodą]] [[Split]]u<ref name="Hrvatinić" /><ref name="Stallaerts" />, a natomiast sam powrócił do [[Neapol]]u<ref name="Cuvalo" />. Hrvoje otrzymał wówczas również wyspy [[Brač]], [[Hvar (wyspa)|Hvar]] i [[Korčula|Korčulę]]<ref name="Hrvatinić" />. Odtąd nosił tytuł wojewody Splitu, [[Bana Dalmacji i Chorwacji]], wielkiego wojewody Bośni i księcia regionu ''Donji kraji''<ref name="Hrvatinić" />. Hrvoje rezydował w miejscowości [[Jajce]] w Bośni oraz w Splicie<ref name="Cuvalo" />. Ożenił się z [[Jelena Nelipić|Jeleną Nelipić]], z którą miał syna Balšę<ref name="Cuvalo" />. Bił własne monety, a za jego panowania powstały bogato iluminowane rękopiśmienne księgi [[głagolica|głagolickie]]: [[mszał Hrvoja]] i [[kodeks Hrvoja]]<ref name="Hrvatinić" />.
 
<ref name="Hrvatinić" />. Siedem lat później Hrvoje uczestniczył w wyborze [[Stefan Ostoja Kotromanić|Stefana Ostoi Kotromanića]] na króla Bośni<ref name="Hrvatinić" />. Po koronacji na króla Węgier w [[Zadar]]ze w 1403 roku, Władysław I mianował Hrvoja swoim namiestnikiem na terenach Węgier, Chorwacji, Dalmacji i Bośni, a także [[wojewoda (tytuł)|wojewodą]] [[Split]]u<ref name="Hrvatinić" /><ref name="Stallaerts" />, a natomiast sam powrócił do [[Neapol]]u<ref name="Cuvalo" />. Hrvoje otrzymał wówczas również wyspy [[Brač]], [[Hvar (wyspa)|Hvar]] i [[Korčula|Korčulę]]<ref name="Hrvatinić" />. Odtąd nosił tytuł wojewody Splitu, [[Bana Dalmacji i Chorwacji]], wielkiego wojewody Bośni i księcia regionu ''Donji kraji''<ref name="Hrvatinić" />. Hrvoje rezydował w miejscowości [[Jajce]] w Bośni oraz w Splicie<ref name="Cuvalo" />. Ożenił się z [[Jelena Nelipić|Jeleną Nelipić]], z którą miał syna Balšę<ref name="Cuvalo" />. Bił własne monety, a za jego panowania powstały bogato iluminowane rękopiśmienne księgi [[głagolica|głagolickie]]: [[mszał Hrvoja]] i [[kodeks Hrvoja]]<ref name="Hrvatinić" />.
−
 
−
== 2 ==
 
  
 
[[Zygmunt Luksemburski]] wielokrotnie wyprawiał się zbrojnie na Bośnię, by usunąć Hrvoja<ref name="Cuvalo" />. Po tym jak [[Stjepan Ostoja|Stefan Kotromanić]] sprzymierzył się z Zygmuntem, Hrvoje uczestniczył w spisku, który doprowadził do obalenia [[Stjepan Ostoja|Kotromanića]] i wyboru nowego króla w 1404 roku – [[Tvrtko II Kotromanić|Tvrtki II Kotromanića]]<ref name="Hrvatinić" />. Razem z tym monarchą zapoczątkował ruch przeciwko Luksemburczykowi. Jednak po wojskowej interwencji Zygmunta i maskarze armii bośniackiej w 1408 roku, sprzymierzył się z dotychczasowym przeciwnikiem i utrzymał swoją pozycję<ref name="Hrvatinić" />.
 
[[Zygmunt Luksemburski]] wielokrotnie wyprawiał się zbrojnie na Bośnię, by usunąć Hrvoja<ref name="Cuvalo" />. Po tym jak [[Stjepan Ostoja|Stefan Kotromanić]] sprzymierzył się z Zygmuntem, Hrvoje uczestniczył w spisku, który doprowadził do obalenia [[Stjepan Ostoja|Kotromanića]] i wyboru nowego króla w 1404 roku – [[Tvrtko II Kotromanić|Tvrtki II Kotromanića]]<ref name="Hrvatinić" />. Razem z tym monarchą zapoczątkował ruch przeciwko Luksemburczykowi. Jednak po wojskowej interwencji Zygmunta i maskarze armii bośniackiej w 1408 roku, sprzymierzył się z dotychczasowym przeciwnikiem i utrzymał swoją pozycję<ref name="Hrvatinić" />.
−
 
−
== 3 ==
 
  
 
Po inwazji na sąsiednie ziemie [[Zahumle|Zahumla]] w posiadaniu Sandalja Hranića, który wspierał Zygmunta w walce z Turkami, Hrvoje ściągnął na siebie gniew Luksemburczyka<ref name="Cuvalo" />. W 1413 roku został ogłoszony rebeliantem i heretykiem, a jego dobra skonfiskowano<ref name="Cuvalo" />. Zwrócił się wówczas do bośniackich szlachciców oraz [[Imperium Osmańskie|Turków osmańskich]] i z ich pomocą pokonał armię węgierską w 1415 roku pod Lašvą, co otworzyło drogę do inwazji tureckiej na tereny Bośni i Chorwacji<ref name="Hrvatinić" />
 
Po inwazji na sąsiednie ziemie [[Zahumle|Zahumla]] w posiadaniu Sandalja Hranića, który wspierał Zygmunta w walce z Turkami, Hrvoje ściągnął na siebie gniew Luksemburczyka<ref name="Cuvalo" />. W 1413 roku został ogłoszony rebeliantem i heretykiem, a jego dobra skonfiskowano<ref name="Cuvalo" />. Zwrócił się wówczas do bośniackich szlachciców oraz [[Imperium Osmańskie|Turków osmańskich]] i z ich pomocą pokonał armię węgierską w 1415 roku pod Lašvą, co otworzyło drogę do inwazji tureckiej na tereny Bośni i Chorwacji<ref name="Hrvatinić" />
Linia 61: Linia 55:
 
<ref name="Stallaerts" />. Hrvoje odzyskał władzę, lecz na krótko – zmarł po roku<ref name="Hrvatinić" />
 
<ref name="Stallaerts" />. Hrvoje odzyskał władzę, lecz na krótko – zmarł po roku<ref name="Hrvatinić" />
 
<ref name="Cuvalo" />.
 
<ref name="Cuvalo" />.
−
 
−
== Hervoja nemzetségének családfája ==
 
−
 
−
[[Plik:Hervoja_családi_címere.jpg|Herb rodziny Hervoja]]
 
−
{{-}}
 
−
* '''''István knez'''''  (meghalt 1301 előtt)
 
−
** '''''Hrvatin'''''  (1299-1305)
 
−
*** '''''Vlkoslav'''''  (1315-1326)
 
−
**** '''''Vlatko'''''  (1326-1380)
 
−
*****{{-}}
 
−
**** '''''Pál'''''  (1326-1367) 
 
−
*****{{-}}
 
−
****  '''''Vlk''''' (meghalt 1331 előtt)
 
−
*** ''''' zemlniki Pál'''''  (1323-1332)
 
−
****{{-}}
 
−
*** '''''Vlkac'''''  (1357-1379)
 
−
**** '''''Hervoja'''''
 
−
***** '''''Balša'''''
 
−
**** '''''Vuk'''''
 
−
*****{{-}}
 
−
**** '''''Dragisa'''''
 
−
*****{{-}}
 
−
**** '''''Vojslav'''''
 
−
*****{{-}}
 
−
**'''''Gergely (Stipanić)''''' (1323-)
 
−
{{-}}
 
−
 
  
 
== Zobacz też ==
 
== Zobacz też ==
Linia 137: Linia 104:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
 +
[[Plik:Hervoja_családi_címere.jpg|Herb rodziny Hervoja]]
 
|}
 
|}
  
Linia 142: Linia 110:
  
 
[[Kategoria:Hrvatinić]]
 
[[Kategoria:Hrvatinić]]
−
[[Kategoria:Ród]]
+
[[Kategoria:Banowie]]
−
[[Kategoria:Banowie Chorwacji]]
+
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 13:14, 4 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1409-1410) ? 		Następca:
brak informacji brak informacji
Ziemie Hrvoje Vukčića
Królestwo Węgier w poł. XIV w.

Hrvoje Vukčić Hrvatinić (węg. Hrvoje Vukčić Hrvatinić, bos. Hrvoje Vukčić Hrvatinić, serb. Хрвоје Вукчић Хрватинић) (* ok.1350, † 1416) – Ban Dalmacji i Chorwacji, wojewoda Splitu, wielki wojewoda Bośni i książę regionu Donji Kraji.

Życiorys

Królestwo Hrvoje Vukčić na początku XV wieku

Hrvoje Vukčić Hrvatinić urodził się ok. 1350 roku jako najstarszy syn wojewody Vukaca Hrvatinića[1].

Po raz pierwszy wzmiankowany jest w dokumencie z 1376 roku jako książę i wierny rycerz króla Ludwika Węgierskiego (1326–1382)[1]. W 1380 roku król Bośni Tvrtko I Kotromanić (1338–1391) nadał mu tytuł wielkiego wojewody Bośni oraz ziemie parafii Lašva[1][2].

Po śmierci Ludwika Wielkiego, Hrvoje opowiedział się po stronie Władysława I (1376–1414) w konflikcie o sukcesję z Zygmuntem Luksemburskim (1368–1437)[1][3]. W 1391 roku Władysław I powierzył mu administrację Dalmacji i Chorwacji [1]. Siedem lat później Hrvoje uczestniczył w wyborze Stefana Ostoi Kotromanića na króla Bośni[1]. Po koronacji na króla Węgier w Zadarze w 1403 roku, Władysław I mianował Hrvoja swoim namiestnikiem na terenach Węgier, Chorwacji, Dalmacji i Bośni, a także wojewodą Splitu[1][3], a natomiast sam powrócił do Neapolu[2]. Hrvoje otrzymał wówczas również wyspy Brač, Hvar i Korčulę[1]. Odtąd nosił tytuł wojewody Splitu, Bana Dalmacji i Chorwacji, wielkiego wojewody Bośni i księcia regionu Donji kraji[1]. Hrvoje rezydował w miejscowości Jajce w Bośni oraz w Splicie[2]. Ożenił się z Jeleną Nelipić, z którą miał syna Balšę[2]. Bił własne monety, a za jego panowania powstały bogato iluminowane rękopiśmienne księgi głagolickie: mszał Hrvoja i kodeks Hrvoja[1].

Zygmunt Luksemburski wielokrotnie wyprawiał się zbrojnie na Bośnię, by usunąć Hrvoja[2]. Po tym jak Stefan Kotromanić sprzymierzył się z Zygmuntem, Hrvoje uczestniczył w spisku, który doprowadził do obalenia Kotromanića i wyboru nowego króla w 1404 roku – Tvrtki II Kotromanića[1]. Razem z tym monarchą zapoczątkował ruch przeciwko Luksemburczykowi. Jednak po wojskowej interwencji Zygmunta i maskarze armii bośniackiej w 1408 roku, sprzymierzył się z dotychczasowym przeciwnikiem i utrzymał swoją pozycję[1].

Po inwazji na sąsiednie ziemie Zahumla w posiadaniu Sandalja Hranića, który wspierał Zygmunta w walce z Turkami, Hrvoje ściągnął na siebie gniew Luksemburczyka[2]. W 1413 roku został ogłoszony rebeliantem i heretykiem, a jego dobra skonfiskowano[2]. Zwrócił się wówczas do bośniackich szlachciców oraz Turków osmańskich i z ich pomocą pokonał armię węgierską w 1415 roku pod Lašvą, co otworzyło drogę do inwazji tureckiej na tereny Bośni i Chorwacji[1] [2] [3]. Hrvoje odzyskał władzę, lecz na krótko – zmarł po roku[1] [2].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Hrvatinić, Hrvoje Vukčić (chorw.). enciklopedija.hr.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Ante Cuvalo: The A to Z of Bosnia and Herzegovina. Scarecrow Press, 2010, str. 252–253. ISBN 978-1-4616-7178-7.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Robert Stallaerts: Historical Dictionary of Croatia. Scarecrow Press, 2009, str. 337. ISBN 978-0-8108-7363-6. [dostęp:2017-03-28].

Źródła

  • Hrvatinić, Hrvoje Vukčić (chorw.). enciklopedija.hr. [dostęp:2017-03-28].
  • Ante Cuvalo: The A to Z of Bosnia and Herzegovina. Scarecrow Press, 2010, str. 252–253. ISBN 978-1-4616-7178-7.
  • . Robert Stallaerts: Historical Dictionary of Croatia. Scarecrow Press, 2009, str. 337. ISBN 978-0-8108-7363-6.

Hrvoje Vukčić Hrvatinić (chor.)
Hrvoje Vukčić Hrvatinić (węg.)
Hrvoje Vukčić Hrvatinić (bos.)
Хрвоје Вукчић Хрватинић (serb.)

— Ban Dalmacji i Chorwacji
Wojewoda Splitu		 —
ilustracja
Hrvoje Vukčić Hrvatinić,
mszał Hrvoja, pocz. XV w.
wizerunek herbu
Herb Hrvoje Vukčića Hrvatinića
Wielkiego Księcia Bośni
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1391
do 1413
Dane biograficzne
Dynastia Hrvatinić
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny ok. 1350
Śmierć 1416
Małżeństwo Jelena Nelipčić
Multimedia w Wikimedia Commons

Herb rodziny Hervoja

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Hrvoje_Vukčić_Hrvatinić&oldid=48877”