Doboka: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Doboka_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Doboka_v%C3%A1rmegye
−
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Doboka_v%C3%A1rmegye&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Doboka_v%C3%A1rmegye&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
Linia 19: Linia 19:
 
|}
 
|}
  
−
'''Doboka vármegye''' egyike az [[1876-os megyerendezés]] során megszűnt [[erdély]]i történelmi [[vármegye|vármegyéknek]].
+
[[Plik:GrandDuchyOfTransylvania_Josephinische_Landaufnahme.jpg|left|260px|thumb|Komitat Doboka na szczegółach mapy z pierwszego przeglądu wojskowego, 1782-85.]]
  
−
==Fekvése==
+
'''Doboka vármegye''' (rum. ''Comitatul Dăbâca'') jest jednym z historycznych komitatów [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], które przestało istnieć podczas nowego podziału w 1876 roku.
  
−
[[Plik:Hungary 1490.jpg|bélyegkép|jobbra|260px|[[Csánki Dezső]]–[[Kogutowicz Manó]]: Magyarország [[I. Mátyás magyar király|Mátyás király]] halálakor]]
+
== Lokalizacja ==
−
A vármegye Erdély északi részén, kelet-nyugati irányban hosszan elnyúló, észak-déli irányban keskeny sávot alkotó területen feküdt.
 
  
−
==Története==
+
Znajdował się w północnej części Siedmiogrodu, na obszarze rozciągającym się długo w kierunku wschód-zachód, tworzącym wąski pas w kierunku północ-południe.
  
−
[[Plik:GrandDuchyOfTransylvania_Josephinische_Landaufnahme.jpg|jobbra|260px|thumb|Doboka vármegye [[Magyarország első katonai felmérése|az első katonai felmérés]] térképének részletén, 1782-85]]
+
== Historia ==
−
[[Plik:Hungary,_Galicia_and_Transylvania.jpg|jobbra|260px|thumb|Közigazgatási egységek egy [[1862]]-es térképen]]
 
−
A vármegye nevét első ispánja, [[Doboka (ispán)|Doboka]] után kapta, aki [[I. István magyar király|I. István]] katonai vezetője, [[Csanád vezér]] apja volt. A megye központja a [[Szék (település)|szék]]i sóbánya közelében létesített [[Doboka-vár]], ispánja először 1164-ben tűnik fel írott forrásokban. [[II. Géza magyar király|II. Géza]] korától határvédelmi céllal szászokat telepítenek a megye keleti felébe. Ez a betelepítés az [[1241]]-es [[tatárjárás]] után is folytatódott. A főesperességről 1213-tól ismerünk adatokat. Ebből idővel kivált a szászok lakta besztercei dékánság. A 14. században a megyegyűlések székhelye [[Bonchida]] volt. A 14. század második felétől jegyeztek fel román telepeseket.
 
  
−
1870-ben 106.430 lakosa volt, melyből 63.119 (59,3%) görög katolikus, 19.678 (18,5%) ortodox, 13.622 (12,8%) református, 4.662 (4,4%) evangélikus, 2.946 (2,8%) izraelita, 2.221 (2,1%) római katolikus és 182 egyéb vallású. 77,5% román, 15% magyar, 4,5% német és 2,8% zsidó nemzetiségű.
+
[[Plik:Hungary 1490.jpg|thumb|left|260px|[[Dezső Csánki]] - Manó Kogutowicz: Węgry po śmierci króla [[Maciej]]a.]]
 +
[[Plik:Hungary,_Galicia_and_Transylvania.jpg|jobbra|260px|thumb|Jednostki administracyjne na mapie [[1862]]]]
  
−
Az 1876. XXXIII. törvénycikk a vármegyét megszüntette, területét felosztotta [[Szolnok-Doboka vármegye|Szolnok-Doboka]], [[Beszterce-Naszód vármegye|Beszterce-Naszód]], [[Kolozs vármegye|Kolozs]] és [[Szilágy vármegye|Szilágy]] vármegyék között.
+
Komitat został nazwany na cześć swojego pierwszego ''[[ispán]]a'' [[Doboka|Doboki]], który był ojcem dowódcy wojskowego [[I. István]]a, [[Csanád (wódz)|Csanád]]. Centrum komitatu to zamek [https://hu.wikipedia.org/wiki/Doboka-v%C3%A1r Doboka], założony w pobliżu kopalni soli, którego pierwsze pojawienie się odnotowano w 1164 roku. Od czasów [[II. Géza|Gejzy II]] Sasi osiedlali się we wschodniej części komitatu w celu ochrony granic. Osadnictwo to trwało po [[Inwazja Mongołów 1241|najeździe Tatarów]] w 1241 roku. O głównym sądzie wiemy z 1213 roku. ''A főesperességről 1213-tól ismerünk adatokat.'' Z czasem wyłonił się z tego dekanat [https://hu.wikipedia.org/wiki/Bonchida Bonchida], zamieszkiwany przez Sasów. W XIV wieku Bonchida była siedzibą sejmików komitatowych. Od drugiej połowy XIV wieku odnotowywano osadników rumuńskich.
  
−
== Források ==
+
W 1870 r. Liczyło 106.430 mieszkańców, z czego 63.119 (59,3%) stanowili grekokatolicy, 19678 (18,5%) prawosławni, 13622 (12,8%) reformowani, 4662 (4,4%) luterani, 2946 (2,8%)% ) wyznania mojżeszowego, 2221 (2,1%) katolicy i 182 innych.
−
*{{KMTörtLex|1}}
+
 
 +
77,5% to Rumuni, 15% Węgrzy, 4,5% Niemcy i 2,8% Żydzi.
 +
 
 +
W 1876 r. XXXIII. Art. 2 ustawy zlikwidował komitat i podzielił jego terytorium między [[Szolnok-Doboka]], [[Beszterce-Naszód]], [[Kolozs]] i [[Szilágy]].
 +
 
 +
== Bibliografia ==
 +
*''Korai magyar történeti lexikon : 9–14. század''. Főszerk. Kristó Gyula. Budapest: Akadémiai Kiadó. 1994. ISBN 963-05-6722- 9.
 
*[https://web.archive.org/web/20081029214237/http://konyvtar.ksh.hu/helysegnevtar/1873/ Magyarország 1873. évi helységnévtára]
 
*[https://web.archive.org/web/20081029214237/http://konyvtar.ksh.hu/helysegnevtar/1873/ Magyarország 1873. évi helységnévtára]
−
*[http://konyvtar.ksh.hu/helysegnevtar/1877/ Magyarország 1877. évi helységnévtára]{{Halott link|url=http://konyvtar.ksh.hu/helysegnevtar/1877/ |date=2018-08 }}
+
*[http://konyvtar.ksh.hu/helysegnevtar/1877/ Magyarország 1877. évi helységnévtára]<sup>[[link niedostępny]]</sup>
 
*[https://web.archive.org/web/20110719150601/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=5746 1876. évi XXXIII. törvénycikk (némely törvényhatóság területének szabályozásáról és az ezzel kapcsolatos intézkedésekről)]
 
*[https://web.archive.org/web/20110719150601/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=5746 1876. évi XXXIII. törvénycikk (némely törvényhatóság területének szabályozásáról és az ezzel kapcsolatos intézkedésekről)]
 
*[https://web.archive.org/web/20071107074424/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=5765 1877. évi I. törvénycikk (némely törvényhatóságok véglegesen megállapitott területének az 1876. évi XXXIII. tc. rendelkezése folytán törvénybe iktatásáról)]
 
*[https://web.archive.org/web/20071107074424/http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=5765 1877. évi I. törvénycikk (némely törvényhatóságok véglegesen megállapitott területének az 1876. évi XXXIII. tc. rendelkezése folytán törvénybe iktatásáról)]
Linia 60: Linia 64:
 
|}
 
|}
  
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Komitaty, Doboka}}
 
{{SORTUJ:Komitaty, Doboka}}
Linia 67: Linia 73:
 
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 
[[Kategoria:Komitaty Świętego Stefana]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
[[Kategoria:Historia]]
−
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Historia Rumunii]]

Wersja z 14:03, 4 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:GrandDuchyOfTransylvania Josephinische Landaufnahme.jpg
Komitat Doboka na szczegółach mapy z pierwszego przeglądu wojskowego, 1782-85.

Doboka vármegye (rum. Comitatul Dăbâca) jest jednym z historycznych komitatów Siedmiogrodu, które przestało istnieć podczas nowego podziału w 1876 roku.

Lokalizacja

Znajdował się w północnej części Siedmiogrodu, na obszarze rozciągającym się długo w kierunku wschód-zachód, tworzącym wąski pas w kierunku północ-południe.

Historia

Plik:Hungary 1490.jpg
Dezső Csánki - Manó Kogutowicz: Węgry po śmierci króla Macieja.
Plik:Hungary, Galicia and Transylvania.jpg
Jednostki administracyjne na mapie 1862

Komitat został nazwany na cześć swojego pierwszego ispána Doboki, który był ojcem dowódcy wojskowego I. Istvána, Csanád. Centrum komitatu to zamek Doboka, założony w pobliżu kopalni soli, którego pierwsze pojawienie się odnotowano w 1164 roku. Od czasów Gejzy II Sasi osiedlali się we wschodniej części komitatu w celu ochrony granic. Osadnictwo to trwało po najeździe Tatarów w 1241 roku. O głównym sądzie wiemy z 1213 roku. A főesperességről 1213-tól ismerünk adatokat. Z czasem wyłonił się z tego dekanat Bonchida, zamieszkiwany przez Sasów. W XIV wieku Bonchida była siedzibą sejmików komitatowych. Od drugiej połowy XIV wieku odnotowywano osadników rumuńskich.

W 1870 r. Liczyło 106.430 mieszkańców, z czego 63.119 (59,3%) stanowili grekokatolicy, 19678 (18,5%) prawosławni, 13622 (12,8%) reformowani, 4662 (4,4%) luterani, 2946 (2,8%)% ) wyznania mojżeszowego, 2221 (2,1%) katolicy i 182 innych.

77,5% to Rumuni, 15% Węgrzy, 4,5% Niemcy i 2,8% Żydzi.

W 1876 r. XXXIII. Art. 2 ustawy zlikwidował komitat i podzielił jego terytorium między Szolnok-Doboka, Beszterce-Naszód, Kolozs i Szilágy.

Bibliografia
Komitat Doboka

Comitatul Dăbâca (rum.)
(1870)

Siedziba: Doboka
Powierzchnia: 2 498 km²
Ludność: 106 430[1]
Narodowości: brak danych[2]
Utworzony: data nieznana
Zlikwidowany: 1876
Doboka

Przypisy

  1. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  2. ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Doboka&oldid=48900”