Torna: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 119: | Linia 119: | ||
[[Kategoria:Komitaty]] | [[Kategoria:Komitaty]] | ||
| − | [[Kategoria:Komitaty | + | [[Kategoria:Komitaty XIII wiek]] |
| − | [[Kategoria:Komitaty | + | [[Kategoria:Komitaty zlikwidowane 1881]] |
[[Kategoria:Historia]] | [[Kategoria:Historia]] | ||
[[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Historia Słowacji]] | [[Kategoria:Historia Słowacji]] | ||
[[Kategoria:Komitáty]] | [[Kategoria:Komitáty]] | ||
Wersja z 12:42, 5 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Komitat Torna istniał jako najmniejszy okręg w Królestwie Węgier - z niewielkimi przerwami - od XIII wieku do 1881 roku. Obszar powiatu obejmuje węższą część doliny Bódvy. Nazwa pochodzi od wieży na zamku zbudowanym na stromym wzgórzu po inwazji Tatarów. Spis treściHistoriaPlik:Turniansky hrad.jpg Widok ruin zamku Torna Pierwotnie istniał jako posiadłość leśna Tornai. Został wydzielony z komitatu Újvár w XIII wieku. Począwszy od XVIII wieku dążenie do zniesienia odrębności komitatu o małej powierzchni i populacji, który nie mógł racjonalnie utrzymać administracji komitatu, pojawiło się kilka razy, czego oczywistą konsekwencją było połączenie z sąsiednim komitatem Abaúj. Po raz pierwszy miało to miejsce w związku z reformami administracyjnymi cesarza Józefa II (1785–1790), drugi raz podczas rządów absolutystycznych po klęsce rewolucji i wojnie o niepodległość w latach 1848–49 (1850–1860), a po raz ostatni przez parlament węgierski w 1881 r. Przed likwidacją komitat Torna posiadał 42 wsie podzielone na dwie dzielnice. W 1881 r. siedem z nich zostało przyłączonych do komitatów: Gömör i Kis-Hont, reszta trafiła do nowego Abaúj-Torna, gdzie utworzono okręg Torna z siedzibą Torna, uzupełnioną niektórymi osadami w Abaúj. W 1920 r. Traktat z Trianon pozostawił tylko 21 z 42 wcześniejszych osad na Węgrzech. Nadal należały do okręgu tornańskiego w komitacie Abaúj-Torna, ale jego siedzibą stała się Bódvaszilas zamiast Torna, która odpadła do Czechosłowacji. Pozostałe 21 wiosek, w tym siedem wiosek przyłączonych do Gömör w 1881 r., przekazano Czechosłowacji. Dziś należą do powiatów rožniawskiego i koszyckiego w regionie koszyckim na Słowacji. W latach 1938–1944, na podstawie I. arbitrażu wiedeńskiego, całe terytorium byłego komitatu ponownie tymczasowo należało do Węgier, a jego pozycja administracyjna była taka sama jak przed 1920 rokiem. Od 1950 r. część węgierska należy do komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén, od 1984 r. do okręgu Edelényi, do dużej wsi Edelényi, a od 1994 r. do mikroregionu Edelényi.
TelepülésekŹródła
Külső hivatkozások
|
| ||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 A csehszlovák hatóságok 1964-ben Méhész, Szádelő és Szádudvarnok községeket Méhészudvarnok néven összevonták, majd 1990-ben Szádelő kivált onnan.
- ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
- ↑ A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)