Vlegyásza-hegység: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1w]] |
| − | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z | + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] |
| − | |||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| − | |strona = https:// | + | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Vlegy%C3%A1sza-hegys%C3%A9g |
| − | |autorzy = https:// | + | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vlegy%C3%A1sza-hegys%C3%A9g&action=history |
| − | |nota = | + | |nota = węgierski |
}} | }} | ||
| Linia 50: | Linia 49: | ||
}} | }} | ||
| − | Góry Vlegyásza (Vigyázó) | + | '''Vlegyásza-''' ('''Vigyázó-''') '''hegység''', dawniej znane jako '''''Kalota-havas''''' (pol. ''Góry Vlegyásza'' (''Vigyázó''), rum. ''Masivul Vlădeasa'') to północna część [[Bihar-hegység|Gór Bihor]] w środkowych [[Erdélyi-középhegység|górach Siedmiogrodu]]. [[Lázár deák|Deák Lázár]], sekretarz arcybiskupa [[Bakócz Tamás|Tamása Bakoczego]] z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również ''[[Kalota-hegység|Górami Kalotkimi]]'', a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku. |
| − | + | Sa omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Topografia == | == Topografia == | ||
| − | Jest to formacja wulkaniczna, powstała w | + | Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie. | |
| − | + | Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami. | |
| − | + | Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny z [[Kalotaszeg|Kotliny Kalotaszegi]] zaczynającej się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. '''Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható.''' | |
[[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|250px|Fehér-kövek]] | [[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|250px|Fehér-kövek]] | ||
| − | Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m | + | Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek|Białych Kamieni]] z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | [[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m. | |
| − | + | Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]]. | |
| − | + | W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlangJaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. ''Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó. | |
== Galeria == | == Galeria == | ||
Wersja z 18:52, 11 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Vlegyásza- (Vigyázó-) hegység, dawniej znane jako Kalota-havas (pol. Góry Vlegyásza (Vigyázó), rum. Masivul Vlădeasa) to północna część Gór Bihor w środkowych górach Siedmiogrodu. Deák Lázár, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku. Sa omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm. Spis treściTopografiaJest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami. Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie. Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające Nagy-Sebes (rum. Drăgan), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami. Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Kolozsvár, ale jest on szczególnie widoczny z Kotliny Kalotaszegi zaczynającej się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható. Plik:Fehér-kövek.jpg Fehér-kövek Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną Białych Kamieni z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m. Tolvaj-vár (pol. Zamek Złodziei, rum. Piatra Tâlharului) dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Bocsásza (rum. Buteasa) z 1792 m. Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez potok Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina. W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (rum. Poieni) o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również Mézgedi-cseppkőbarlangJaskinia Stalaktytowa Mézgedi (rum. Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohogyő (rum. Bohodei) z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie Horgas-havas (rum. Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó. Galeria
Źródła
Zewnętrzne linki |
||||||||||||||
