Szebeni-medence: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 34: Linia 34:
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Miasto został założone przez króla Węgier [[II. Géza|Gejzę II]] około 1150 roku.<ref>''Erdély története három kötetben''. Pod redakcją Köpeczi Béla. I. kötet: Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig (Siedmiogród w średniowiecznym królestwie węgierskim. 2. Od podboju do Tatarów) [A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE] (ROZLICZANIE TWORZENIA I REORGANIZACJA OCHRONY GRANIC POŁUDNIOWYCH) Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó ISBN 963054203X.</ref>
+
Sybin początkowo był miastem dakońsko-rzymskim zwanym Caedonia. Około 1150 roku miasto zostało odbudowane przez osadników − [[Sasi|saskich kolonistów]]<ref name="SYBIN">TPR.pl: [http://www.tpr.pl/index.php?podstrona=kraj/miasta/sibiu.php Miasta Rumunii: Sybin] (pol.).</ref> przywiezionych tam przez króla Węgier [[II. Géza|Gejzę II]].<ref>''Erdély története három kötetben''. Pod redakcją Köpeczi Béla. I. kötet: Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig (Siedmiogród w średniowiecznym królestwie węgierskim. 2. Od podboju do Tatarów) [A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE] (ROZLICZANIE TWORZENIA I REORGANIZACJA OCHRONY GRANIC POŁUDNIOWYCH) Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó ISBN 963054203X.</ref>. Przybyli z terenów Świętego Cesarstwa Rzymskiego i Królestwa Francji (obecnie części Niemiec, Francji i krajów Beneluksu) i przybyli około godziny 11
 
 
Inne przekazy podaja, że Sybin został założony w roku 1190 przez [[Sasi|saskich kolonistów]] na terenie ówczesnego [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Najprawdopodobniej zostało zbudowane w pobliżu rzymskiego posterunku, [[Caedonia|Caedonii]], opuszczonego już w czasach przybycia [[Sasi siedmiogrodzcy|Sasów]]<ref name="SYBIN">TPR.pl: [http://www.tpr.pl/index.php?podstrona=kraj/miasta/sibiu.php Miasta Rumunii: Sybin] (pol.).</ref>.
 
  
 
Po raz pierwszy zostało wymienione w 1191 roku jako ''Cipin'' (wymawiane: sipin) w związku z papieskim potwierdzeniem prepozytu w Sybinie, które było katolickim centrum kościelnym Sasów w Siedmiogrodzie do XV wieku.<ref name=klxnszp>''[http://lexikon.katolikus.hu/S/szebeni%20pr%C3%A9posts%C3%A1g.html Magyar katolikus lexikon XII. (Seq–Szentl)]''. Főszerk. Diós István; szerk. Viczián János. Budapest: Szent István Társulat. 2007. </ref> Wkrótce stał się handlowym i intelektualnym centrum Sasów w Siedmiogrodzie. Centrum Sybina, wolnego miasta królewskiego.
 
Po raz pierwszy zostało wymienione w 1191 roku jako ''Cipin'' (wymawiane: sipin) w związku z papieskim potwierdzeniem prepozytu w Sybinie, które było katolickim centrum kościelnym Sasów w Siedmiogrodzie do XV wieku.<ref name=klxnszp>''[http://lexikon.katolikus.hu/S/szebeni%20pr%C3%A9posts%C3%A1g.html Magyar katolikus lexikon XII. (Seq–Szentl)]''. Főszerk. Diós István; szerk. Viczián János. Budapest: Szent István Társulat. 2007. </ref> Wkrótce stał się handlowym i intelektualnym centrum Sasów w Siedmiogrodzie. Centrum Sybina, wolnego miasta królewskiego.
Linia 43: Linia 41:
  
 
25 marca 1442 roku w pobliżu miasta [[Hunyadi János|Jan Hunyadi]] pokonał wojska tureckie Mezida. Miasto było chronione przez mocne mury i 40 bastionów, z który 15-17 zostało zbudowanych w XVI wieku. Turcy nie mogli tego znieść, ale w 1556 roku miasto zostało strafiony przez ogień. W XVI wieku był jednym z ośrodków reformacji siedmiogrodzkiej. W 1529 roku powstała tu pierwsza drukarnia książek w Transylwanii.
 
25 marca 1442 roku w pobliżu miasta [[Hunyadi János|Jan Hunyadi]] pokonał wojska tureckie Mezida. Miasto było chronione przez mocne mury i 40 bastionów, z który 15-17 zostało zbudowanych w XVI wieku. Turcy nie mogli tego znieść, ale w 1556 roku miasto zostało strafiony przez ogień. W XVI wieku był jednym z ośrodków reformacji siedmiogrodzkiej. W 1529 roku powstała tu pierwsza drukarnia książek w Transylwanii.
 +
 +
== Galeria ==
 +
<div>
 +
[[Plik:Panoramic-Sibiu.jpg|636px]]<br /><font size="1">Widok ogólny centrum Sybina. Od lewej wieża ratuszowa, katedra ewangelicka NMP, kościół kalwiński.<br />Po prawej [[sobór Trójcy Świętej w Sybinie|katedra prawosławna]]</font>
 +
</div>
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==

Wersja z 07:42, 15 lut 2021

Szebeni-medence (pol. Kotlina Sybińska, rum. Depresiunea Sibiu) – makroregion fizycznogeograficzny Wyżyny Transylwańskiej w centralnej Rumunii (Siedmiogród). Obniżenie między górami Lotru i Górami Sybińskimi w Karpatach Południowych a Wyżyną Tyrnawską. Na wschodzie łączy się z Kotliną Fogaraską.

Kotlina Sybińska stanowi przedłużenie Kotliny Fogaraskiej leżące na północ od Przełomu Czerwonej Wieży. W centrum kotliny leży miasto Sybin.

Pochodzenie jego imienia

Jego nazwa pochodzi od nazwy potoku Sibiu, która wywodzi się od słowiańskiego rzeczownika svbina (=som). Należy jednak zauważyć, że Rumuni wywodzą ją od rumuńskiego imienia Sibin, według innych od bułgarsko-tureckiego imienia Sebin.

Historia

Sybin początkowo był miastem dakońsko-rzymskim zwanym Caedonia. Około 1150 roku miasto zostało odbudowane przez osadników − saskich kolonistów[1] przywiezionych tam przez króla Węgier Gejzę II.[2]. Przybyli z terenów Świętego Cesarstwa Rzymskiego i Królestwa Francji (obecnie części Niemiec, Francji i krajów Beneluksu) i przybyli około godziny 11

Po raz pierwszy zostało wymienione w 1191 roku jako Cipin (wymawiane: sipin) w związku z papieskim potwierdzeniem prepozytu w Sybinie, które było katolickim centrum kościelnym Sasów w Siedmiogrodzie do XV wieku.[3] Wkrótce stał się handlowym i intelektualnym centrum Sasów w Siedmiogrodzie. Centrum Sybina, wolnego miasta królewskiego.

W XIV wieku Sybin był już ważnym ośrodkiem handlu. W 1376 roku rzemieślnicy byli podzieleni na 19 cechów. Miasto było także najważniejszym z siedmiu miast, które dały najpierw niemiecką – Siebenbürgen – a następnie polską – Siedmiogród – nazwę Transylwanii. Znajdował się tu także Universitas Saxorum, zgromadzenie Niemców w Siedmiogrodzie. Zwyczajowo w XVII wieku opisywano Sybin jako najbardziej wysunięte na wschód miasto kultury zachodnioeuropejskiej; było także ważnym skrzyżowaniem szlaków pocztowych biegnących na wschód – do Turcji i dalej do Persji, Chin[1].

25 marca 1442 roku w pobliżu miasta Jan Hunyadi pokonał wojska tureckie Mezida. Miasto było chronione przez mocne mury i 40 bastionów, z który 15-17 zostało zbudowanych w XVI wieku. Turcy nie mogli tego znieść, ale w 1556 roku miasto zostało strafiony przez ogień. W XVI wieku był jednym z ośrodków reformacji siedmiogrodzkiej. W 1529 roku powstała tu pierwsza drukarnia książek w Transylwanii.

Galeria

636px
Widok ogólny centrum Sybina. Od lewej wieża ratuszowa, katedra ewangelicka NMP, kościół kalwiński.
Po prawej katedra prawosławna

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 TPR.pl: Miasta Rumunii: Sybin (pol.).
  2. Erdély története három kötetben. Pod redakcją Köpeczi Béla. I. kötet: Erdély a középkori magyar királyságban. 2. A Honfoglalástól a Tatátjárásig (Siedmiogród w średniowiecznym królestwie węgierskim. 2. Od podboju do Tatarów) [A SZÁSZOK BETELEPÜLÉSE ÉS A DÉLI HATÁRVÉDELEM ÁTSZERVEZÉSE] (ROZLICZANIE TWORZENIA I REORGANIZACJA OCHRONY GRANIC POŁUDNIOWYCH) Budapest, 1986. Akadémiai Kiadó ISBN 963054203X.
  3. Magyar katolikus lexikon XII. (Seq–Szentl). Főszerk. Diós István; szerk. Viczián János. Budapest: Szent István Társulat. 2007.

Szebeni-medence (węg.)
Kotlina Sybińska (pol.)
Depresiunea Sibiu (rum.)

Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Wyżyna Transylwańska
Makroregion Kotlina Sybińska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Sybin
Lokalizacja
Góry