Küküllőmenti-dombvidék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1f]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
'''Küküllőmenti-dombvidék''' (pol. ''Wyżyna Tyrnawska'', rum. ''Podişul Târnavelor'') – [[makroregion (geografia)|makroregion]] fizycznogeograficzny [[Wyżyna Transylwańska|Wyżyny Transylwańskiej]] w centralnej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Siedmiogród]]).  
+
'''Küküllőmenti-dombvidék''' (pol. ''Wyżyna Tyrnawska'', rum. ''Podişul Târnavelor'') – makroregion fizycznogeograficzny [[Erdélyi-medence]] (''Wyżyny Transylwańskiej'') w centralnej Rumunii (w [[Siedmiogrod]]zie).  
  
 
[[Plik:Raul Tarnava.jpg|250px|thumb|left|400px|Küküllőmenti-dombvidék na mapie Siedmiogrodu]]
 
[[Plik:Raul Tarnava.jpg|250px|thumb|left|400px|Küküllőmenti-dombvidék na mapie Siedmiogrodu]]
  
Wyżyna Tyrnawska leży w południowej części Wyżyny Transylwańskiej – między [[Dolina Środkowej Maruszy|Doliną Środkowej Maruszy]] a obniżeniami [[Kotlina Sybińska|Kotliny Sybińskiej]] i [[Kotlina Fogaraska|Fogaraskiej]]. Na wschodzie przechodzi w pasma górskie [[Łańcuch Kelimeńsko-Hargicki|Łańcucha Kelimeńsko-Hargickiego]] [[Karpaty Wschodnie|Karpat Wschodnich]]. Na południowym zachodzie dolina rzeki [[Şecas]] dzieli je od [[Góry Sybińskie|Gór Sybińskich]] w [[Karpaty Południowe|Karpatach Południowych]].  
+
Wyżyna Tyrnawska leży w południowej części Wyżyny Transylwańskiej – między [[Dolina Środkowej Maruszy]] (''Doliną Środkowej Maruszy'') a obniżeniami [[Szebeni-medence]] (''Kotliny Sybińskiej'') i [[Fogarasföld]] (''Fogaraskiej''). Na wschodzie przechodzi w pasma górskie [[Kelemen-havasok]] (''Łańcucha Kelimeńsko-Hargickiego'') [[Keleti-Kárpátok]] (''Karpat Wschodnich''). Na południowym zachodzie dolina [[Sebes (folyó)]] (''rzeki Şecas'') dzieli je od [[Szebeni-havasok]] (''Gór Sybińskich'') w [[Déli-Kárpátok]] (''Karpatach Południowych'').  
  
Wyżyna Tyrnawska jest zbudowana z młodych osadów jeziora, które istniało w jej miejscu w dolnym [[plejstocen]]ie. Powierzchnia wyżyny opada od 700 m n.p.m. na wschodzie do 500 m n.p.m. na zachodzie. Zgodnie z tym nachyleniem na zachód płyną największe rzeki [[Mała Tyrnawa|Mała]] i [[Wielka Tyrnawa]] oraz [[Hârtibaciu]]. Względna wysokość grzbietów wododziałowych sięga 200-250 m. Wśród osadowych iłów występują wysady soli kamiennej (skały solne koło [[Praid]]) i gipsu, a na wysokościach powyżej 500 m n.p.m. zdarzają się piaski. Na piaskach reliktowe lasy bukowe, doliny zajęte pod intensywne rolnictwo. Doliną Wielkiej Tyrnawy biegnie szlak komunikacyjny z [[Braszów|Braszowa]] do [[Arad (miasto w Rumunii)|Arad]].  
+
Wyżyna Tyrnawska jest zbudowana z młodych osadów jeziora, które istniało w jej miejscu w dolnym [[plejstocen]]ie. Powierzchnia wyżyny opada od 700 m n.p.m. na wschodzie do 500 m n.p.m. na zachodzie. Zgodnie z tym nachyleniem na zachód płyną największe rzeki [[Kis–Küküllő]] (''Mała Tyrnawa'') i [[Nagy–Küküllő]] (''Wielka Tyrnawa'') oraz [[Hortobágy (folyó]] (''Hârtibaciu'').
 +
 
 +
== Geologia ==
 +
 
 +
Względna wysokość grzbietów wododziałowych sięga 200-250 m. Wśród osadowych iłów występują wysady soli kamiennej (skały solne koło [[Praid]]) i gipsu, a na wysokościach powyżej 500 m n.p.m. zdarzają się piaski. Na piaskach reliktowe lasy bukowe, doliny zajęte pod intensywne rolnictwo. Doliną Wielkiej Tyrnawy biegnie szlak komunikacyjny z [[Braszów|Braszowa]] do [[Arad (miasto w Rumunii)|Arad]].  
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
Linia 45: Linia 49:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
{{SORTUJ:Wyżyna, Küküllőmenti}}
  
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]

Aktualna wersja na dzień 08:10, 23 lut 2021

Küküllőmenti-dombvidék (pol. Wyżyna Tyrnawska, rum. Podişul Târnavelor) – makroregion fizycznogeograficzny Erdélyi-medence (Wyżyny Transylwańskiej) w centralnej Rumunii (w Siedmiogrodzie).

Plik:Raul Tarnava.jpg
Küküllőmenti-dombvidék na mapie Siedmiogrodu

Wyżyna Tyrnawska leży w południowej części Wyżyny Transylwańskiej – między Dolina Środkowej Maruszy (Doliną Środkowej Maruszy) a obniżeniami Szebeni-medence (Kotliny Sybińskiej) i Fogarasföld (Fogaraskiej). Na wschodzie przechodzi w pasma górskie Kelemen-havasok (Łańcucha Kelimeńsko-Hargickiego) Keleti-Kárpátok (Karpat Wschodnich). Na południowym zachodzie dolina Sebes (folyó) (rzeki Şecas) dzieli je od Szebeni-havasok (Gór Sybińskich) w Déli-Kárpátok (Karpatach Południowych).

Wyżyna Tyrnawska jest zbudowana z młodych osadów jeziora, które istniało w jej miejscu w dolnym plejstocenie. Powierzchnia wyżyny opada od 700 m n.p.m. na wschodzie do 500 m n.p.m. na zachodzie. Zgodnie z tym nachyleniem na zachód płyną największe rzeki Kis–Küküllő (Mała Tyrnawa) i Nagy–Küküllő (Wielka Tyrnawa) oraz Hortobágy (folyó (Hârtibaciu).

Geologia

Względna wysokość grzbietów wododziałowych sięga 200-250 m. Wśród osadowych iłów występują wysady soli kamiennej (skały solne koło Praid) i gipsu, a na wysokościach powyżej 500 m n.p.m. zdarzają się piaski. Na piaskach reliktowe lasy bukowe, doliny zajęte pod intensywne rolnictwo. Doliną Wielkiej Tyrnawy biegnie szlak komunikacyjny z Braszowa do Arad.

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Küküllőmenti-dombvidék (węg.)
Wyżyna Tyrnawska (pol.)
Podişul Târnavelor (rum.)

{{{opis grafiki}}}
Podișul Secașelor
Podișul Hârtibaciului
Podișul Hârtibaciului
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Wyżyna Transylwańska
Makroregion Wyżyna Tyrnawska
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Alba
okręg Marusza
okręg Harghita
okręg Sybin
okręg Braszów