Iločki (ród)

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Iločki, dawniej Illoch, de Wylak, de Voilack (pol. Ilokowie lub Ilok, węg. Újlaki) − chorwacki ród szlachecki, od końca średniowiecza, aż do początku XVI wieku odgrywał znaczącą rolę, posiadając wpływy w polityce, kulturze i życiu towarzyskim w Królestwie Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji, który odcisnął szczególne piętno na historii Slawonii i Sremu. Przodkowie A1 Gug B1. Ivan C1. Lovro I. C2. Ugrin C3. (...) C4. (...) C5. (...) B1. Grgur B1. Stjepan Genealogia A1. Lovro I. (I. Lőrinc), zwany Tót, czyli Sclavus (= Slaven), († 1349), chorąży chorwacko-węgierskiego króla Karola Roberta (od 1312), kasztelan królewskiej twierdzy Šintave (od 1328), burmistrz Nitray (od 1340), następnie naczelna tawerna królewska lub skarbnik (1344- 1346) oraz burmistrz/župan Varaždina, Sopronu i Vasu (1347-1488) B1. Kont Miklós/Nikola I., palatyn króla Ludwika Wielkiego, protoplasta rodu Újlakich C1. Újlaki II. Miklós/Nikola II. Iločki C2. Újlaki II. Bertalan/Bartul II. Iločki D1. Újlaki Imre/Mirko Iločki, Ban Maczwy (1410–1418 E1. Marta; mąż: książę Nikola IV. Frankapan D2. Újlaki László/Ladislav Iločki († 1418), Ban Maczwy (1410–1418) E1. Újlaki István/Stjepan III. Iločki, Ban Maczwy E2. Újlaki V. Miklós/Nikola V. Iločki (ok.1410–1477), Ban Maczwy, Wojewoda Siedmiogrodu, bosnyák király; żona: Szécsi Dorottya E3. Újlaki János/Ivan III. Iločki E4. Újlaki Péter/Petr Iločki E5. Újlaki Pál/Pavel Iločki F1. Újlaki III. Lőrinc/Lovro III. Iločki, (*1459/60, † 1524), Ban Maczwy, sędzia królewski, książę Bośni, ostatni z rodu C2. Újlaki Katalin/Katarina Iločki, mąż: książę Krbavy Ivan Kurjaković B2. I. Újlaki Bertalan/Bartul I. Iločki, stolnik królewski B3. Újlaki Lökös/Lenkus Iločki, stolnik królewski ?? C1. Újlaki Lászlo/Ladislav Iločki, właściciel miasta Ilok Historia rodu Pochodzenie Plik:Ilok-Festung-Apr09.JPG Po lewej twierdza w Iloku, która była siedzibą rodu. W środku: Curia Brnjaković. Po prawej: kościół i klasztor św. Jana Kapistrana. Ród Iloków jest kontynuacją szlacheckiego rodu znanego z przydomka Orahovički, który przyjął od swojej własności w Orahovicy w średniowiecznej żupanii Križevci. Najstarszym znanym przodkiem rodu był Gug (w niektórych źródłach Göge), który żył w XIII wieku i którego pochodzenie etniczne nie zostało ustalone ze 100% pewnością. Historycy ustalili, że najstarsze posiadłości Guga znajdowały się na obszarze średniowiecznej żupanii Dubica w ówczesnej „Dolnej Slawonii”, więc doszli do wniosku, że stamtąd pochodził. Z czasem członkowie tego rodu nabyli nowe posiadłości w Chorwacji i na Węgrzech, w tym w Orahovicy i niektóre posiadłości w okręgach: Bukovica, Viljevo i Josava w zupaniach Križevci i Virovitica oraz Palot w węgierskim Veszprém i Galgóc (dzisiejszy Hlohovec na Słowacji) w ówczesnym komitacie Nitra. W 1364 r. otrzymali Ilok, a później stali się znani już jako Ilok. Nie należy ich mylić z inną rodziną z Iloka, gałezią Újlak klanu Csáków. Początki rodu Gug miał trzech synów: Jana (Iwana), Grzegorza i Stefana (Stjepana), z których Jan został wspomniany w 1281 r. jako królewski komisarz, który wprowadził ówczesnego bana Slawonii Bana Piotra z Dobrego Domu, czyli Piotra Pakračkiego, do jednej posiadłości pod Ilową. Spośród pięciu synów Jana najważniejsi byli: Lovro (zwany Tót lub Sclavus = Slaven) i Ugrin. Ugrin był chorąży królewskiej i żupanem żupanatu Varaždin, a od 1312 r. Lovro jest wspomniany jako chorąży króla Węgir i Chorwacji Roberta, zaś w 1328 r. został kasztelanem królewskiej fortecy Sintava. Z pozostałych braci Egidius zginął w kampanii wojskowej w 1328 roku, a Jakub i Jan II założyli własne gałęzie rodu, które wyginęły w XV wieku (około 1430 r.). Ciekawe, że w 1328 roku bracia weszli w posiadanie słynnej fortecy Zrin, którą przekazał im dawny slawoński i chorwacki ban Iwan I. Babonić. Później Zrin stał się ich stałą własnością, ale w 1347 r. król Ludwik Andegaweński przejmuje go i przekazuje Jurajowi I. Zrinskiemu, w zamian otrzymując inne dobra. W 1340 r. Lovro został ispánem komitatu Nyitra i zajmował je do 1348 r., a w międzyczasie był także mistrzem skarbu lub skarbnikiem (1344–46) oraz żupanem Varaždina, ispánem komitatów Sopron i Vas (1347–1348). ). Zmarł w 1349 r., pozostawiając trzech synów: Mikołaja, Bartola i Lenkusa (w węgierskich źródłach Lőkös). Najważniejszy dla dalszego rozwoju linii jest syn Nikoli, Mikołaj, o imieniu Kont, z przymiotnikiem Orahovicki, który uczestniczył w wielu kampaniach wojskowych jako lojalny królowi, zwłaszcza w bitwach we Włoszech, gdzie był nazywany Kont (od włoskiego słowa conte = Count). , W połowie XIV wieku stał się jednym z najważniejszych współpracowników Ludwika i nabył nowe posiadłości i tytuły w okresie 1345–1351. W 1351 r. został wojewodą Siedmiogrodu, a w 1356 r. palatynem, najwyższym urzędnikiem królewskim w kraju. W międzyczasie był żupanem w kilku żupanatach chorwackich i komitatach węgierskich. Jako palatyn dowodził w roku 1363 armią królewską w marszu na Bośnię (która była wówczas rządzona przez bana [[Stjepan Tvrtko I Kotromanić|Tvrtkę Kotromanićia) i do Bułgarii (1365). Gdy gałąź węgierskiego szlacheckiego klanu Csáków wymarła w 1364 r., król Ludwik przekazał Ilok Nikoli i jego bratankowi Ladislavovi (fl. 1360-69), synowia Lenkusa w 1365 r. Niedługo potem ich potomkowie zaczęli nazywać się Ilok i przenieśli swoją siedzibę do tego dobrze znanego miasta nad Dunajem. Bracia Mikołaja Bartol († 1352) i Lenkus († 1359) byli wówczas także urzędnikami państwowymi, Bartol jako naczelny żołnierz (1351–1352), a Lenkus naczelny żołnierz i główny oficer gastronomiczny (1352–1359). Nikolina braća Bartol (umro 1352.) i Lenkus (umro 1359.) u to su vrijeme također bili državni dužnosnici, Bartol kao glavni peharnik (1351-1352), a Lenkus kao glavni peharnik i glavni trpeznik (1352-1359). Kont zmarł w 1367 r., a jego następcami byli jego synowie: Mikołaj II. († 1397) i Bartol II. († 1393), którzy nie osiągnęli pozycji i zasług swojego ojca. Dwaj synowie Bartola w następnej generacji Iloka zostali banami Maczwy: Ladislav († 1418) w latach 1410-1418, a Mirko (Emeryk]] († 1419) po nim, aż do swojej śmierci. Córka Mirko, Marta, poślubiła potężnego księcia Krka Nikola IV. Frankopana. Szczytowa moc i zniknięcie Plik:Epitaf Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221208.jpg Marmurowy nagrobek Nikoli V. Iločkiego (1410-1477.) Plik:Epitaf Lovre sina Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221209.jpg Marmurowy nagrobek Lovro III. Iločkiego (1459-1524.) Władysław Iločki pozostawił po sobie pięciu synów: Jana III, Szczepana III, Mikołaja V., Piotra i Pawła. Wśród nich najbardziej znaczącym był Nikola V. Iločki, który był banem: Maczwy (1438-1458), Slawonii (1457-1463) i Usory, wojewodą Siedmiogrodu (1441-1458) i królem Bośni (1471-1477), podnosząc ród na wyżyny władzy. Urodzony około 1410 r., najprawdopodobniej w Palocie, mieszkał w Iloku i tam głównie przebywał. Żyjąc w burzliwych czasach, w czasach nadziei Turków i częstych zmian na tronie królów chorwacko-węgierskich, Nikola dostosował się do tych warunków, czasami radykalnie zmieniając strony w konfliktach dynastycznych, aby czerpać jak najwięcej korzyści dla swoich interesów. Popierał na przykład nowo urodzonego króla Władysława V Habsburga, ale później przeszedł na stronę Władysława I Jagiellończyka. Po śmierci króla w bitwie pod Warną w 1444 r. skłonił się do Habsburgów, a w 1458 r. nie poparł nowo wybranego króla Macieja Korwina, przez co utracił wszystkie tytuły i wpływy. Jednak konflikt ten został następnie załagodzony, a Mikołajowi zwrócono wszystkie jego zaszczyty po czym mianowany królem Bośni. Potomstwo W swoich dwóch małżeństwach Nikola V. miał w sumie ośmioro dzieci, czterech synów i cztery córki, ale przeżył go tylko Lovro III, a reszta zmarła w młodym wieku. Jedna z jego córek, Katarina, poślubiła Ivana Kurjakovićia, księcia Krbavy. Lovro III urodził się w 1459 r., a w 1477 r. odziedziczył wszystkie dobra ojca. Zachował reputację i potęgę rodu i nosił tytuł księcia. W ciągu swojego życia pełnił wiele funkcji. W latach 1477–1492 pełnił funkcję bana Maczwy, a pod koniec życia był nadwornym sędzią królewskim (1518–1524). Po śmierci króla Macieja Korwina w 1490 roku dołączył do większości slawońskich magnatóœ, którzy poparli jego nieślubnego syna Iwanisa z zamiarem zostania królem chorwacko-węgierskim. Jednak gdy w 1490 r. królem został Władysław II Jagiellończyk, Lovro nie zaakceptował tego, lecz przeszedł na stronę trzeciego pretendenta do tronu, rzymsko-niemieckiego cesarza Maksymiliana I Habsburga, który rozpoczął wojnę z Jagiellończykiem. W 1494 r. prawie wszystkie główne twierdze Lovro zostały zdobyte przez armię króla, a on znalazł schronienie w miejscowości Ruzica niedaleko Orahovicy. Władysławowi II, któremu udało mu się wygrać konflikt i zapewnić sobie miejsce na tronie, pogodził się z Lovrem i zwrócił jego majątek w 1496 roku. Warunkiem było to, że jeśli Lovro nie będzie miał spadkobiercy to po jego śmierci, wszystkie jego majątki będą należały do ​​państwa, co miało stało się w 1524 r. Jeden z najpotężniejszych chorwackich rodóœ tamtych czasów, którego najwybitniejsi członkowie odegrali kluczową i nieodzowną rolę w wydarzeniach w królestwie chorwacko-węgierskim, a zwłaszcza w dynastycznej walce o tron, wyginął wraz ze śmiercią Lovry III. Zobacz więcej Banowie Chorwacji Nikola Iločki Ilok Ružica grad (Orahovica) Przypisy Linki zewnętrzne Obitelj Iločki u enciklopediji Leksikografskog zavoda „Miroslav Krleža“ Nikola Iločki u Hrvatskom biografskom leksikonu Kralj Ljudevit I. darovao Ilok Nikoli Kontu Kovnica Nikolinog kraljevskog novca u Iloku Ilok – sjedište moćne velikaške obitelji Iločkih Zlatno doba Iloka za vrijeme vladavine Nikole i njegova sina Lovre Linki zewnętrzne Mađarski katolički leksikon Obitelj Iločkih (po węgiersku) Rodoslov obitelji Iločkih (po angielsku)

Iločki (chor.) Újlaki (węg.) Herb {{{dynastia}}} Kraj Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji — Ban Maczwy Król Bośni Palatyn Królestwa Węgier Sędzia królewski Wojewoda Siedmiogrodu — Pierwszy Gug/Göge Ostatni Lovro III./III. Lőrinc Początek XIII wiek Koniec 1524 Pochodzenie chorwackie Gniazda rodowe Ilok, Orahovica, Ružica, Várpalota (Węgry), Galgóc/Hlohovec (Słowacja) Ród Orahovički Gałęzie dwie, ale wymarły dość szybko