I. Lőrinc: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "* nieznana" na "* nieznana")
m (Zastępowanie tekstu - "[[Podczaszy|" na "[[stolnik|")
 
(Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 16: Linia 16:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Rátót I. Balduin]]
 
|poprzednik        = [[Rátót I. Balduin]]
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1240)
+
|gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>(1240)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Rátót I. Loránd]]
 
|następca          = [[Rátót I. Loránd]]
Linia 46: Linia 46:
 
|}
 
|}
  
'''I. Lőrinc''' (*&nbsp;nieznana, † 1265÷66), węgierski szlachcic, dowódca wojskowy, [[wojewoda Siedmiogrodu]] między 1242 a 1252.<ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. str. 382.</ref><ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 38, 49, 59, 75, 140, 152, 220, 324.</ref>
+
'''I. Lőrinc''' (*&nbsp;nieznana,&nbsp;† 1265÷66), węgierski szlachcic, dowódca wojskowy, [[wojewoda Siedmiogrodu]] między 1242 a 1252.<ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526''. I.B. Tauris Publishers. str. 382.</ref><ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 38, 49, 59, 75, 140, 152, 220, 324.</ref>
  
Jego pochodzenie jest niepewne; Tudor Sălăgean wywiódł go z [[klanu]] Aba, jednak według [[Engel Pál|Pawła Engela]] należał do gałęzi [[Illyéd]] rodu [[Kán]]<ref name="Zsoldos" />. Z nieznaną z imienia żoną miał syna [[II. Lőrinc|Wawrzyńca II]], który służył jako [[stolnik królewski]] (1272-1273; 1274) i [[ban Severin]] (1279; 1291).<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 415.</ref>
+
Jego pochodzenie jest niepewne; Tudor Sălăgean wywiódł go z [[klanu]] Aba, jednak według [[Engel Pál|Pawła Engela]] należał do gałęzi [[Illyéd]] rodu [[Kán]]<ref name="Zsoldos" />. Z nieznaną z imienia żoną miał syna [[II. Lőrinc|Wawrzyńca II]], który służył jako [[podczaszy królewski]] (1272-1273; 1274) i [[ban Severin]] (1279; 1291).<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 415.</ref>
  
I. Lőrinc został po raz pierwszy wspomniany przez współczesne akta z pierwszego roku panowania króla Węgier (1235) [[IV. Béla|Beli IV], gdy działał jako [[ispán]] komitatu [[Fejér]]. W 1238 r. statut związany z donacją od króla [[II. András| Andrzeja II]] nazwał go „poprzednim” (''tunc temporis''), co sugerowało, że Lőrinc mógł już pełnić tę funkcję pod koniec panowania Andrzeja<ref name="Zsoldos" />. Służył jako [[ispán]] w komitacie [[Bihar]] w latach 1236–1238.<ref name="Zsoldos" /> Został mianowany [[Podczaszy|podczaszym królewskim]] i koniuszym dla stajennych (węg. ''lovászispán'', łac. ''comes agasonum'') w 1240 r.<ref name="Zsoldos" />
+
I. Lőrinc został po raz pierwszy wspomniany przez współczesne akta z pierwszego roku panowania króla Węgier (1235) [[IV. Béla|Beli IV], gdy działał jako [[ispán]] komitatu [[Fejér]]. W 1238 r. statut związany z donacją od króla [[II. András| Andrzeja II]] nazwał go „poprzednim” (''tunc temporis''), co sugerowało, że Lőrinc mógł już pełnić tę funkcję pod koniec panowania Andrzeja<ref name="Zsoldos" />. Służył jako [[ispán]] w komitacie [[Bihar]] w latach 1236–1238.<ref name="Zsoldos" /> Został mianowany [[stolnik|podczaszym królewskim]] i koniuszym dla stajennych (węg. ''lovászispán'', łac. ''comes agasonum'') w 1240 r.<ref name="Zsoldos" />
  
 
Po inwazji mongolskiej (1241-1242), w trakcie której zmarł wojewoda [[Pósa, syn Solyoma|Posa]], konsolidacja Siedmiogrodu była głównym zadaniem Lőrinca, który został mianowany [[wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]] przez [[IV. Béla|Belę IV]] i sprawował urząd przez 10 lat od 1242 roku.<ref name="Sălăgean">Sălăgean, Tudor (2005). ''Romanian Society in the Early Middle Ages (9th–14th&nbsp;Centuries&nbsp;AD)''. W: Pop, Ioan-Aurel & Bolovan, Ioan, ''History of Romania: Compendium''. Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies). str. 175–176.</ref> Walczył również w armii królewskiej w wojnie z Austrią w 1246 roku i uczestniczył w [[Leitha|bitwie nad rzeką Leitha]], w której zginął [[Fryderyk Kłótliwy]]<ref name="Sălăgean" />. Oprócz swojego województwa Lőrinc działał również jako [[ispán]] komitatu [[Valkó]] od 1248 do 1252.<ref name="Zsoldos" />
 
Po inwazji mongolskiej (1241-1242), w trakcie której zmarł wojewoda [[Pósa, syn Solyoma|Posa]], konsolidacja Siedmiogrodu była głównym zadaniem Lőrinca, który został mianowany [[wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]] przez [[IV. Béla|Belę IV]] i sprawował urząd przez 10 lat od 1242 roku.<ref name="Sălăgean">Sălăgean, Tudor (2005). ''Romanian Society in the Early Middle Ages (9th–14th&nbsp;Centuries&nbsp;AD)''. W: Pop, Ioan-Aurel & Bolovan, Ioan, ''History of Romania: Compendium''. Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies). str. 175–176.</ref> Walczył również w armii królewskiej w wojnie z Austrią w 1246 roku i uczestniczył w [[Leitha|bitwie nad rzeką Leitha]], w której zginął [[Fryderyk Kłótliwy]]<ref name="Sălăgean" />. Oprócz swojego województwa Lőrinc działał również jako [[ispán]] komitatu [[Valkó]] od 1248 do 1252.<ref name="Zsoldos" />
Linia 76: Linia 76:
 
  |urzędnik          = I. Lőrinc (węg.)
 
  |urzędnik          = I. Lőrinc (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = [[Stolnik królewski]]<br>[[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>[[Koniuszy królewski]]<br>[[Ban Severin]]
+
  |tytulatura        = [[Podczaszy królewski]]<br>[[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>[[Koniuszy królewski]]<br>[[Ban Severin]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 85: Linia 85:
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
+
  |1. tytuł          = [[Podczaszy królewski]]
 
  |1. od            = 1240
 
  |1. od            = 1240
 
  |1. do            = 1240
 
  |1. do            = 1240
Linia 145: Linia 145:
 
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 
[[Kategoria:Koniuszy królewscy]]
 
[[Kategoria:Koniuszy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Podczaszy królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]

Aktualna wersja na dzień 00:15, 28 lut 2021

I. Lőrinc (* nieznana, † 1265÷66), węgierski szlachcic, dowódca wojskowy, wojewoda Siedmiogrodu między 1242 a 1252.[1][2]

Jego pochodzenie jest niepewne; Tudor Sălăgean wywiódł go z klanu Aba, jednak według Pawła Engela należał do gałęzi Illyéd rodu Kán[2]. Z nieznaną z imienia żoną miał syna Wawrzyńca II, który służył jako podczaszy królewski (1272-1273; 1274) i ban Severin (1279; 1291).[3]

I. Lőrinc został po raz pierwszy wspomniany przez współczesne akta z pierwszego roku panowania króla Węgier (1235) [[IV. Béla|Beli IV], gdy działał jako ispán komitatu Fejér. W 1238 r. statut związany z donacją od króla Andrzeja II nazwał go „poprzednim” (tunc temporis), co sugerowało, że Lőrinc mógł już pełnić tę funkcję pod koniec panowania Andrzeja[2]. Służył jako ispán w komitacie Bihar w latach 1236–1238.[2] Został mianowany podczaszym królewskim i koniuszym dla stajennych (węg. lovászispán, łac. comes agasonum) w 1240 r.[2]

Po inwazji mongolskiej (1241-1242), w trakcie której zmarł wojewoda Posa, konsolidacja Siedmiogrodu była głównym zadaniem Lőrinca, który został mianowany wojewodą Siedmiogrodu przez Belę IV i sprawował urząd przez 10 lat od 1242 roku.[4] Walczył również w armii królewskiej w wojnie z Austrią w 1246 roku i uczestniczył w bitwie nad rzeką Leitha, w której zginął Fryderyk Kłótliwy[4]. Oprócz swojego województwa Lőrinc działał również jako ispán komitatu Valkó od 1248 do 1252.[2]

Podczas walk o tron w latach 60. poparł młodszego króla Stefana, który zbuntował się przeciwko rządom ojca i rządził Siedmiogrodem niezależnie od Beli IV, posiadając tytuł księcia Siedmiogrodu[3]. Lőrinc pełnił funkcję skarbnika księcia Stefana w latach 1263–1265.[5] Został mianowany banem Severin w 1263 roku, gdy Stefan również korzystał z praw królewskich[6].

Przypisy

  1. Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. str. 382.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 38, 49, 59, 75, 140, 152, 220, 324.
  3. 3,0 3,1 Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 415.
  4. 4,0 4,1 Sălăgean, Tudor (2005). Romanian Society in the Early Middle Ages (9th–14th Centuries AD). W: Pop, Ioan-Aurel & Bolovan, Ioan, History of Romania: Compendium. Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies). str. 175–176.
  5. Fine, John V. A. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. The University of Michigan Press. str. 174.
  6. Madgearu, Alexandru (2017). The Asanids: The Political and Military History of the Second Bulgarian Empire, 1185–1280. BRILL. str. 248.

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Fine, John V. A. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. The University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
  • Madgearu, Alexandru (2017). The Asanids: The Political and Military History of the Second Bulgarian Empire, 1185–1280. BRILL. ISBN 978-9-004-32501-2.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • Sălăgean, Tudor (2005). Romanian Society in the Early Middle Ages (9th–14th Centuries AD). W: Pop, Ioan-Aurel & Bolovan, Ioan, History of Romania: Compendium. Romanian Cultural Institute (Center for Transylvanian Studies). ISBN 978-973-7784-12-4.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

I. Lőrinc (węg.)

Podczaszy królewski
Wojewoda Siedmiogrodu
Koniuszy królewski
Ban Severin
Podczaszy królewski
Okres 1240
Poprzednik Rátót I. Balduin
Następca Rátót I. Loránd
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1242
do 1252
Poprzednik Pósa
Następca Ákos Ernye
Koniuszy królewski
Okres od 1257
do 1260
Poprzednik Majs
Następca Héder Herrand
Ban Severin
Okres 1263
Poprzednik István
Następca Sándor, syn Druga
Dane biograficzne
Ród nieznany
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny data nieznana
Śmierć 1265 lub 1266
Ojciec Kemény
Matka nieznana
Rodzeństwo II. Lőrinc ??