Csák I. Máté: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "Podczaszy królewscy" na "Stolnicy królewscy") |
|||
| (Nie pokazano 40 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | + | [[Kategoria:0]] | |
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Cs%C3%A1k_M%C3%A1t%C3%A9_(t%C3%A1rnokmester) | ||
| + | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cs%C3%A1k_M%C3%A1t%C3%A9_(t%C3%A1rnokmester)&action=history | ||
| + | |nota = węgierski | ||
| + | }} | ||
| − | + | {| | |
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
|poprzednik = [[wakat]] | |poprzednik = [[wakat]] | ||
| − | |gl_članak_funkcija = [[ | + | |gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1242-1246) |
|współrządzący = | |współrządzący = | ||
|następca = [[Türje II. Dénes]] | |następca = [[Türje II. Dénes]] | ||
| Linia 11: | Linia 21: | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
| − | |poprzednik = [[ | + | |poprzednik = [[Pok I. Móric]] |
| − | |gl_članak_funkcija = [[ | + | |gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1235-1242) |
|współrządzący = | |współrządzący = | ||
| − | |następca = [[Rátót I. Loránd]] | + | |następca = [[Rátót I. Loránd]] |
}} | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | '''Csák I. Máté''' (pol. ''Mateusz I Czak'', słow. ''Matúš I Čák Trenčiansky'') († 1245/9), węgierski szlachcic, pierwszy znany członek gałęzi [[Trencsén]] rodu [[Csák]]ów, [[mistrz skarbu]] (1242-1246), [[stolnik królewski]] (1235-1242) i [[ispán]] kilku komitatów. Dokumenty noszą daty od 1235 do 1245. Máté jest dziadkiem znanego władcy prowincji [[Csák III. Máté|Mateusza III]]. <ref name="kislexikon:Kristó">Kristó Gyula. Családja eredete, ''Csák Máté (Magyar história)''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-736-2</ref> | ||
| + | |||
| + | == Życiorys == | ||
| + | |||
| + | Jego imię pojawia się na kartach w 1235, IV. po koronacji [[IV. Béla|Beli IV]] (14 października) jako [[stolnik królewski]]. Imię jego ojca nigdy nie jest wspomniane w źródłach, co oznacza, że nie był on wówczas znaną postacią, która wyróżniałaby się własnym imieniem lub funkcją. Najwyraźniej mógł przez pewien czas służyć Beli jako ''młodszemu królowi'' za panowania [[II. András|Andrzeja II]] i jako stary powiernik nagle objął wysokie stanowisko na dworze ''młodszego króla'' już za jego panowania. Od koronacji do 23 września [[1241]] r. był [[stolnik|stolnikiem królewskim]], zaś od 1235 do 1238 r. był [[ispán]]em komitatu [[Temes]], a od 1240 do 1241 r. [[ispán]]em komitatu [[Nyitra]]. Jako [[mistrz skarbu]] po raz pierwszy pojawił się 18 marca 1242 r., zwany także również wtedy ''[[kamaraispán]]em''. Oznacza to, że zmiana urzędu miała miejsce między wrześniem 1241 r. a marcem 1242 r. Ucieka wraz z królem Belą przed Tatarami, i na początku [[1242]] r. odnajduje się w Splicie. W 1242 r. Był przez krótki czas [[ispán]]em komitatu [[Nyitra]], następnie komitatu [[Sopron]], a ostatecznie aż do 1245 r. komitatu [[Pozsony]] <ref name="kislexikon:Kristó" />. | ||
| + | |||
| + | W 1243 roku Béla podarował [[Chrenóc]] w komitacie [[Nyitra]], a w 1244 roku Pruszkę w Trenczynie z powodu śmierci byłego właściciela bez spadkobierców, lecz ten wymienił to na [[Tunig]] w komitacie [[Pozsony]]. Zgodnie z zarządzeniem z 1249 r. Racsic z komitatu [[Nyitra]] zdobył przychylność „Mateusza z dobrą pamięcią”, stąd IV. Béla podarował go swojemu wiernemu stronnikowi. Dzięki „dobrej pamięci” wiemy, że do 1249 r. Máté już nie żył, chociaż w 1276 r. jego żona Margit, która od dawna mieszkała jako zakonnica dominikańska na [[Wyspa Małgorzaty|wyspie Małgorzaty]], twierdziła, że ma 51 lat i 22 lata temu owdowiała, co znaczyłoby że Máté zmarł w 1254 r., lecz dokument z 1249 r. jest niewątpliwie bardziej wiarygodnym źródłem, Znamy tylko trzy posiadłości Mateusza, nie jego odziedziczone dobra, ale nie przekazał tych trzech swoim synom.<ref name="kislexikon:Kristó" /> | ||
| + | |||
| + | == Rodzina == | ||
| + | |||
| + | Z żoną Małgorzatą miała 4 synów i córkę: <ref name="kislexikon:Kristó" /> | ||
| + | |||
| + | * [[I. Márk|Marka]], ''[[ispán]]a'' [[Hont]], (fl. 1247-59 | ||
| + | * [[Csák I. István|Stefana]] († przed 1288), [[stolnik|stolnika królewskiego]] (1275–1276; 1277–1278), ''[[ispán]]a'' [[Pozsony]] | ||
| + | * [[Csák II. Máté |Mateusza (II)]] († 1283/4), [[palatyn]]a, [[wojewoda|wojewodę Siedmiogrodu]], [[sędzia|sędziego królewskiego]], [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]], [[Mistrz skarbu|mistrza skarbu]] | ||
| + | * [[Csák Péter|Piotra]], ojca [[Csák III. Máté|Mateusza (III)]] | ||
| + | * Leány; żonę [[Sternbergi Zdiszláv|Zdzisława Sternberga]], matkę [[Cseh István|Stefana Czecha]], jedynego spadkobiercy rodziny | ||
| + | |||
| + | ==Przypisy== | ||
| + | {{izvori}} | ||
| − | |||
| − | |||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Csák I. Máté | + | |urzędnik = Csák I. Máté (węg.)<br>Mateusz I Czak (pol.)<br>Matúš I Čák Trenčiansky (słow.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = [[Mistrz skarbu]]<br>Podczaszy królewski |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 32: | Linia 64: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[ | + | |1. tytuł = [[Mistrz skarbu]] |
|1. od = 1242 | |1. od = 1242 | ||
|1. do = 1245 | |1. do = 1245 | ||
| Linia 43: | Linia 75: | ||
|2. do = 1242 | |2. do = 1242 | ||
|2. powołanie = | |2. powołanie = | ||
| − | |2. poprzednik = [[ | + | |2. poprzednik = [[Pok I. Móric]] |
| − | |2. następca = [[Rátót | + | |2. następca = [[Rátót I. Loránd]] |
|klan = [[Csák]] | |klan = [[Csák]] | ||
|ród = | |ród = | ||
| − | |rodzina = | + | |rodzina = [[Trencséni]] |
|pochodzenie = węgierskie | |pochodzenie = węgierskie | ||
|państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]] | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]] | ||
| Linia 72: | Linia 104: | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Csak, Mate 01}} | {{SORTUJ:Csak, Mate 01}} | ||
| Linia 98: | Linia 110: | ||
[[Kategoria:Klan Csák]] | [[Kategoria:Klan Csák]] | ||
[[Kategoria:Klany]] | [[Kategoria:Klany]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Stolnicy królewscy]] |
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Rodzina Trencséni]] |
| + | [[Kategoria:Rodziny]] | ||
| + | [[Kategoria:Mistrzowie skarbu]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]] | ||
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
Aktualna wersja na dzień 10:14, 28 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Csák I. Máté (pol. Mateusz I Czak, słow. Matúš I Čák Trenčiansky) († 1245/9), węgierski szlachcic, pierwszy znany członek gałęzi Trencsén rodu Csáków, mistrz skarbu (1242-1246), stolnik królewski (1235-1242) i ispán kilku komitatów. Dokumenty noszą daty od 1235 do 1245. Máté jest dziadkiem znanego władcy prowincji Mateusza III. [1] ŻyciorysJego imię pojawia się na kartach w 1235, IV. po koronacji Beli IV (14 października) jako stolnik królewski. Imię jego ojca nigdy nie jest wspomniane w źródłach, co oznacza, że nie był on wówczas znaną postacią, która wyróżniałaby się własnym imieniem lub funkcją. Najwyraźniej mógł przez pewien czas służyć Beli jako młodszemu królowi za panowania Andrzeja II i jako stary powiernik nagle objął wysokie stanowisko na dworze młodszego króla już za jego panowania. Od koronacji do 23 września 1241 r. był stolnikiem królewskim, zaś od 1235 do 1238 r. był ispánem komitatu Temes, a od 1240 do 1241 r. ispánem komitatu Nyitra. Jako mistrz skarbu po raz pierwszy pojawił się 18 marca 1242 r., zwany także również wtedy kamaraispánem. Oznacza to, że zmiana urzędu miała miejsce między wrześniem 1241 r. a marcem 1242 r. Ucieka wraz z królem Belą przed Tatarami, i na początku 1242 r. odnajduje się w Splicie. W 1242 r. Był przez krótki czas ispánem komitatu Nyitra, następnie komitatu Sopron, a ostatecznie aż do 1245 r. komitatu Pozsony [1]. W 1243 roku Béla podarował Chrenóc w komitacie Nyitra, a w 1244 roku Pruszkę w Trenczynie z powodu śmierci byłego właściciela bez spadkobierców, lecz ten wymienił to na Tunig w komitacie Pozsony. Zgodnie z zarządzeniem z 1249 r. Racsic z komitatu Nyitra zdobył przychylność „Mateusza z dobrą pamięcią”, stąd IV. Béla podarował go swojemu wiernemu stronnikowi. Dzięki „dobrej pamięci” wiemy, że do 1249 r. Máté już nie żył, chociaż w 1276 r. jego żona Margit, która od dawna mieszkała jako zakonnica dominikańska na wyspie Małgorzaty, twierdziła, że ma 51 lat i 22 lata temu owdowiała, co znaczyłoby że Máté zmarł w 1254 r., lecz dokument z 1249 r. jest niewątpliwie bardziej wiarygodnym źródłem, Znamy tylko trzy posiadłości Mateusza, nie jego odziedziczone dobra, ale nie przekazał tych trzech swoim synom.[1] RodzinaZ żoną Małgorzatą miała 4 synów i córkę: [1]
Przypisy |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
