Várdai Pál: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:1]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 35: Linia 35:
 
}}
 
}}
  
−
{{Püspök infobox
+
{|
−
| név = Várdai Pál
+
|
−
| püspöki székhely = Eger, majd Esztergom
+
|}
−
| kép = Várdai Pál érsek.GIF
+
{|
−
| képméret = 220px
+
|
−
| képaláírás =
+
|}
−
| eredeti neve =
+
 
−
| születési dátum = [[1483]]
+
{{Redoslijed|
−
| születési hely = [[Kisvárda]]
+
|poprzednik        = [[Beriszló Péter]]|
−
| halál dátuma = [[1549]]. [[október 12.]] {{életkor-holt|1483|0|0|1549|10|12}}
+
|gl_članak_funkcija = [[Biskup Veszprém]] <br>(1520–1524)
−
| halál helye = [[Pozsony]]
+
|współrządzący      =  
−
| nemzetisége =
+
|następca          = [[Szalaházi Tamás]]
−
| uralkodás_kezdete = [[1524]]
+
}}
−
| uralkodás_vége = [[1526]]<br><small>(Eger)
+
{{Redoslijed|
−
| uralkodás_kezdete2 = [[1526]] novembere
+
|poprzednik        = [[Szalkai László]]
−
| uralkodás_vége2 = [[1549]]. [[október 12.]]
+
|gl_članak_funkcija = [[Biskup Egeru]] <br>(1524–1526)
−
| uralkodás_kezdete3 =
+
|współrządzący      =  
−
| uralkodás_vége3 =
+
|następca          = [[Szalaházi Tamás]]
−
| előző püspök = [[Szalkai László]]
+
}}
−
| következő püspök = [[Fráter György]]
+
{{Redoslijed|
−
| aláírás =  
+
|poprzednik        = [[Szalkai László]]
−
| megjegyzés =  
+
|gl_članak_funkcija = [[Arcybiskup Ostrzyhomia]] <br>(1526–1549)
 +
|współrządzący      =  
 +
|następca          = [[Fráter György]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
−
'''Várdai Pál''' ([[Kisvárda]], [[1483]] – [[Pozsony]], [[1549]]. [[október 12.]]) [[esztergomi érsek]].
+
'''Várdai Pál''' (* [[1483]] w [[Kisvárda]], † 12 października [[1549]] w [[Pozsony]]), węgierski duchowny, [[arcybiskup Ostrzyhomia]] (1526-1549).
  
−
== Élete ==
+
== Życie ==
−
Az egyházi pályára a Szapolyai-párt híveként lépett. [[II. Lajos magyar király|II. Lajos]] uralkodásának ideje alatt Szent Zsigmond-prépost, 1519-től királyi kincstárnok, 1521-től [[veszprém]]i, 1523-tól egri püspök. A hatvani országgyűlésen az alsó nemesség őt akarta kancellárnak, de a király nem teljesítette e kívánságot. 1526. augusztus 29-én részt vett a [[mohácsi csata|mohácsi csatában]], s onnan szerencsésen megmenekülve, nagy tevékenységet fejtett ki Szapolyai Jánosnak királlyá választatása érdekében. Miután [[Szalkai László]] elesett Mohácsnál, Szapolyai megtette [[esztergom]]i érseknek. 1527-ben János király Lengyelországba menekült, Várdai Pál I. Ferdinándhoz pártolt át, aki megerősítette az esztergomi érsekségben. 1542-től királyi helytartó. [[1539]]-ben – I. Ferdinánd beleegyezésével – ő koronázta magyar királynévá Szapolyai feleségét, [[Jagelló Izabella magyar királyné|Jagelló Izabellát]]. Amikor [[1543]]-ban a törökök [[Esztergom története#A török Esztergomban (1543-1683)|elfoglalták Esztergom]]ot, Várdai az érseki székhelyet [[Nagyszombat (település)|Nagyszombat]]ba helyezte át.
 
  
−
==Irodalom==
+
Rozpoczął karierę kościelną jako stronnik partii [[Szapolyai]]. II. Za panowania [[II. Lajos|Ludwika II]] był prepozytem św. Zygmunta, od 1519 roku skarbnikiem królewskim, od 1521 [[Biskup Veszprém|biskupem Veszprém]], a od 1523 [[Biskup Egeru|biskupem Egeru]]. W parlamencie w Hatvan niższa szlachta chciała go jako kanclerza, ale król nie spełnił tego życzenia. 29 sierpnia 1526 r. wziął udział w [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] i szczęśliwie z niej uratował się, dokonując wielkiej pracy, wybierając [[Szapolyai János|Jánosa Szapolyai]] na króla. Po śmierci [[Szalkai László]] pod Mohaczem, Szapolyai zrobił go [[Arcybiskup Ostrzyhomia|arcybiskupem Ostrzyhomia]]. W 1527 roku król Jan uciekł do Polski, a Ostrzyhomia przeszedł na stronę [[Ferdynand I|Ferdynanda I]], który potwierdził go w archidiecezji ostrzyhomskiej. Od 1542 r. był namiestnikiem królewskim. W 1539 r. − za zgodą Ferdynanda I − koronował żonę Szapolyai, [[Izabela Jagiellonka|Izabelę Jagiellonkę]], na królową węgierską. Gdy Turcy zajęli Ostrzyhom w 1543 roku, Várdai przeniósł siedzibę arcybiskupa do Trnawy.
−
*[[Laczlavik György]] 2014: Kettős pecsét alatt - Várday Pál esztergomi érsek, királyi helytartó (1483-1549).
 
−
*Laczlavik György 2013: Várday Pál esztergomi érsek egyházfői tevékenységének vázlata. Archivariorum historicorumque magistra. Budapest, 479-500.
 
−
*Laczlavik, Gy. 2012: Egy politikus főpap a 16. század első felében – Várday Pál esztergomi érsek, királyi helytartó pályafutása. ELTE, doktori disszertáció. Budapest.
 
  
−
{{Commonskat-natúr|Pál Várdai}}
+
== Literatura ==
  
−
{{clear}}
+
* [[Laczlavik György]] 2014: Kettős pecsét alatt - Várday Pál esztergomi érsek, királyi helytartó (1483-1549).
−
{{uralkodó|cim=Veszprémi püspök|
+
* Laczlavik György 2013: Várday Pál esztergomi érsek egyházfői tevékenységének vázlata. Archivariorum historicorumque magistra. Budapest, 479-500.
−
|link=Veszprémi püspökök listája|
+
* Laczlavik, Gy. 2012: Egy politikus főpap a 16. század első felében – Várday Pál esztergomi érsek, királyi helytartó pályafutása. ELTE, doktori disszertáció. Budapest.
−
|elozo=[[Beriszló Péter]]|
+
 
−
|kovetkezo=[[Szalaházi Tamás]]|
+
|
−
|évek=1520–1524
+
{{Biskup infobox
−
|előzőfelirat=Előde
+
|imię i nazwisko            = Várdai Pál (węg.)
−
|következőfelirat=Utóda
+
|imię i nazwisko oryginalne =
−
}}
+
|imię przybrane            =  
−
{{uralkodó|cim=Egri püspök|
+
|imię przybrane oryginalne  =
−
|link=Egri püspökök listája|
+
|tytuł                      = Arcybiskup Ostrzyhomia
−
|elozo=[[Szalkai László]]|
+
|grafika                    =
−
|kovetkezo=[[Szalaházi Tamás]]|
+
|opis grafiki              =  
−
|évek=1524–1526
+
|herb                      = Várdai Pál érsek.GIF
−
|előzőfelirat=Előde
+
|opis herbu =  
−
|következőfelirat=Utóda
+
|dewiza                    =  
−
}}
+
|dewiza - j. polski        =  
−
{{Esztergomi érsek
+
|faksymile =
−
|előző=[[Szalkai László]]
+
|opis faksymile =  
−
|következő=[[Fráter György]]
+
|państwo                    =
−
|évek=1526–1549
+
|wariant flagi              =  
 +
|data urodzenia            = [[1483]]
 +
|miejsce urodzenia          = [[Kisvárda]]
 +
|data śmierci              = 12 października [[1549]]
 +
|miejsce śmierci            = [[Pozsony]]
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|1. funkcja                = Biskup Veszprém
 +
|1. funkcja - okres        = 1520–1524
 +
|2. funkcja                = Biskup Egeru
 +
|2. funkcja - okres        = 1524–1526
 +
|3. funkcja                = Arcybiskup Ostrzyhomia
 +
|3. funkcja - okres        = 1526–1549
 +
|wyznanie                  = [[katolicyzm]]
 +
|kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 +
|inkardynacja              =
 +
|data ślubów zakonnych      =
 +
|data diakonatu            =
 +
|data ordynacji            =
 +
|data święceń              =
 +
|data nominacji            =
 +
|data sakry                =
 +
|data patriarchatu          =
 +
|data kreacji              =
 +
|papież kreujący            =
 +
|kościół tytularny          =
 +
|data pontyfikatu          =
 +
|utrata stanu duchownego    =
 +
|data laicyzacji =
 +
|grafika 2 =
 +
|opis grafiki 2 =
 +
 
 +
|podpis                    =
 +
|odznaczenia                =
 +
|commons                    =
 +
|wikiźródła                =
 +
|wikicytaty                =
 +
|wikinews                  =
 +
|www                        =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
−
{{Portál|Vallás}}
+
{{SORTUJ:Vardai Pal}}
−
{{DEFAULTSORT:Vardai Pal}}
 
−
[[Kategória:Egri püspökök]]
 
−
[[Kategória:Esztergomi érsekek]]
 
−
[[Kategória:Pozsonyiak]]
 
−
[[Kategória:Veszprémi püspökök]]
 
−
[[Kategória:1483-ban született személyek]]
 
−
[[Kategória:1549-ben elhunyt személyek]]
 
−
[[Kategória:Kisvárdaiak]]
 
  
−
[[Kategoria:Rodziny]]
 
 
[[Kategoria:Várdai]]
 
[[Kategoria:Várdai]]
 +
[[Kategoria:Arcybiskupi]]
 +
[[Kategoria:Arcybiskupi Ostrzyhomia]]
 +
[[Kategoria:Biskupi]]
 +
[[Kategoria:Biskupi Egeru]]
 +
[[Kategoria:Biskupi Veszprém]]
 
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w 1483]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1549]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]

Aktualna wersja na dzień 10:40, 1 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1517 – 1519) 		Następca:
Szalkai László Batthyány Benedek
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1520 – 1521) 		Następca:
Batthyány Benedek Báthory András
Poprzednik: Skarbnik królewski
(1523 – 1524) 		Następca:
Thurzó Elek Thurzó Elek
Poprzednik: Biskup Veszprém
(1520–1524) 		Następca:
Beriszló Péter Szalaházi Tamás
Poprzednik: Biskup Egeru
(1524–1526) 		Następca:
Szalkai László Szalaházi Tamás
Poprzednik: Arcybiskup Ostrzyhomia
(1526–1549) 		Następca:
Szalkai László Fráter György

Várdai Pál (* 1483 w Kisvárda, † 12 października 1549 w Pozsony), węgierski duchowny, arcybiskup Ostrzyhomia (1526-1549).

Życie

Rozpoczął karierę kościelną jako stronnik partii Szapolyai. II. Za panowania Ludwika II był prepozytem św. Zygmunta, od 1519 roku skarbnikiem królewskim, od 1521 biskupem Veszprém, a od 1523 biskupem Egeru. W parlamencie w Hatvan niższa szlachta chciała go jako kanclerza, ale król nie spełnił tego życzenia. 29 sierpnia 1526 r. wziął udział w bitwie pod Mohaczem i szczęśliwie z niej uratował się, dokonując wielkiej pracy, wybierając Jánosa Szapolyai na króla. Po śmierci Szalkai László pod Mohaczem, Szapolyai zrobił go arcybiskupem Ostrzyhomia. W 1527 roku król Jan uciekł do Polski, a Ostrzyhomia przeszedł na stronę Ferdynanda I, który potwierdził go w archidiecezji ostrzyhomskiej. Od 1542 r. był namiestnikiem królewskim. W 1539 r. − za zgodą Ferdynanda I − koronował żonę Szapolyai, Izabelę Jagiellonkę, na królową węgierską. Gdy Turcy zajęli Ostrzyhom w 1543 roku, Várdai przeniósł siedzibę arcybiskupa do Trnawy.

Literatura

  • Laczlavik György 2014: Kettős pecsét alatt - Várday Pál esztergomi érsek, királyi helytartó (1483-1549).
  • Laczlavik György 2013: Várday Pál esztergomi érsek egyházfői tevékenységének vázlata. Archivariorum historicorumque magistra. Budapest, 479-500.
  • Laczlavik, Gy. 2012: Egy politikus főpap a 16. század első felében – Várday Pál esztergomi érsek, királyi helytartó pályafutása. ELTE, doktori disszertáció. Budapest.
Várdai Pál (węg.)
Arcybiskup Ostrzyhomia
Plik:Várdai Pál érsek.GIF
Państwo WD: {{#property:P17}}
Urodziny 1483
Miejsce Kisvárda
Śmierć 12 października 1549
Miejsce Pozsony
Biskup Veszprém
Okres sprawowania 1520–1524
Biskup Egeru
Okres sprawowania 1524–1526
Arcybiskup Ostrzyhomia
Okres sprawowania 1526–1549
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Várdai_Pál&oldid=51062”