Újlaki V. Miklós: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z chorwackiej" na "przetłumaczone z chorwackiej") |
|||
| (Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 76: | Linia 76: | ||
[[Plik:Nikola_Iločki.jpg|thumb|left|Nadgrobni spomenik Nikole Iločkoga u franjevačkoj crkvi u Iloku]] | [[Plik:Nikola_Iločki.jpg|thumb|left|Nadgrobni spomenik Nikole Iločkoga u franjevačkoj crkvi u Iloku]] | ||
| − | '''Újlaki V. Miklós''' (pol. ''Mikołaj V Újlaki'', chor. ''Nikola Iločki'') (* 1410, † 1477), chorwacki szlachcic. [[Ban całej Slawonii]] (''totius Sclavoniae'') i [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1457-1463), [[wojewoda Siedmiogrodu]] i [[król Bośni]] (1471–1477), książę Teočaka i [[Ban Maczwy]]. Członek | + | '''Újlaki V. Miklós''' (pol. ''Mikołaj V Újlaki'', chor. ''Nikola Iločki'') (* 1410, † 1477), chorwacki szlachcic. [[Ban całej Slawonii]] (''totius Sclavoniae'') i [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1457-1463), [[wojewoda Siedmiogrodu]] i [[król Bośni]] (1471–1477), książę Teočaka i [[Ban Maczwy]]. Członek rodziny [[Iločki]]/[[Újlaki]]. |
| − | |||
| − | |||
==Życiorys== | ==Życiorys== | ||
| − | Syn [[Újlaki László|Władysława]], [[Ban Maczwy|bana Maczwy]] i Anny Stiboriczi, córki [[Stiborici Stibor|Ścibora Ściborowica]], [[ | + | Syn [[Újlaki László|Władysława]], [[Ban Maczwy|bana Maczwy]] i Anny Stiboriczi, córki [[Stiborici Stibor|Ścibora Ściborowica]], [[Wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]]. Jego ojciec zmarł, gdy był małym dzieckiem. Miklós miał czterech braci: Jana, [[Újlaki István|Stefana]] (Istvána), Piotra i Pawła. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Gdy w 1439 roku zmarł król [[Albert II|Albert]], Miklós poparł królową-wdowę [[Elżbieta Luksemburska|Elżbietę Luksemburską]], która walczyła o koronę św. Stefana dla syna [[V. László|Władysława Pogrobowca]]. W nagrodę królowa pasowała go na rycerz. Wkrótce jednak stanął po stronie [[I. Ulászló|Władysława Jagiellończyka]] (w Polsc Władysława III Warneńczyka) i zawarł sojusz z [[Hunyadi János|Janem Hunyadym]]. Gdy Jagiellończyk został królem Węgier, Miklós i Jan zostali [[wojewoda|współwojewodami Siedmiogrodu]].<ref>Engel, Pál; Pálosfalvi, Tamás (2005.). ''The realm of St. Stephen: a history of medieval Hungary, 895-1526'', I.B. Tauris. [dostęp:2011-04-13]. ISBN 1-85043-977-X</ref> | |
| − | + | Miklós był najznamieniszym władcą miasta [[Ilok]], bogatym, potężnym i wpływowym szlachcicem chorwacko-węgierskim i pretendentem do korony królewskiej, [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem: Dalmacji i Chorwacji]], [[Ban całej Slawonii|Slawonii]] i [[Ban Maczwy| Maczwy]], przeorem [[Vrana|Vrany]], [[wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]]<ref>[http://www.ofm.hr/ilok/svetiste.htm Hrvatska franjevačka provincija sv. Ćirila i Metoda] Župa sv. Ivana Kapistrana - Svetište </ref>, [[palatyn]]em i [[Król Bośni|królem Bośni]] (od 1471 do śmierci). Tytuł bośniackiego króla, którego tak pragnął, został nadany mu w 1471 r. przez [[I. Mátyás|Macieja Korwina]]. Zmarł jako bośniacki „król na uchodźstwie” w Chorwacji w 1477 r. przed wyzwoleniem Bośni spod panowania osmańskiego i bez następców; „anty-królestwo Bośni”, po którym ginie idea królestwa bośniackiego. | |
| − | + | Za jego panowania miasto Ilok przeżył swój „złoty wiek”, a centrum miasta zostało ufortyfikowane murami, które są do dziś w dużej mierze zachowane. Miklós przebudował i zmodernizował klasztor franciszkanów i kościół św. Piotra z XIV wieku, który później został poświęcony św. Janowi Kapistranowi. Miał sławę wielkiego bohatera i zasłynął w służbie czterech królów: [[Habsburg Albert|Albrechta] (Alberta) z Austrii, [[I. Ulászló|Władysława I. Jagiellończyka]], [[V. László|Władysława V Pogrobowca]] i [[I. Mátyás|Maciej Korwina]]. | |
| − | + | Jego spadkobiercą został syn [[Újlaki III. Lőrinc|Lőrinc III]] (1459-1524), ostatni z rodu. | |
| − | = | + | Jednym z pradziadków Nikoli był [[Kont Miklós|Mikołaj Kont]], właściciel Orahovicy i twórca potęgi rodu [[Iločki]]ch, [[wojewoda Siedmiogrodu]] i [[stolnik królewski]]<ref name="Szabo">[http://hrcak.srce.hr/file/76601 Vjesnik Arheološkog muzeja u Zagrebu, sv.13 br.1 ožujak 1914.] Gjuro Szabo: Orahovičke gradine</ref>. |
| − | + | == Srebrny grosz Miklósa == | |
| − | + | Podobnie jak każdy inny wielki król, tak też Miklós bił swoją monetę, właśnie w Iloku, w średniowiecznym mieście. Pieniądze są cenne i interesujące, ponieważ pojawiają się na nich niektóre z najstarszych śladów i elementów dzisiejszego chorwackiego herbu - czerwone i białe pola. | |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 120: | Linia 101: | ||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Újlaki V. Miklós<br>Nikola V. Iločki | + | |urzędnik = Újlaki V. Miklós (węg.)<br>Nikola V. Iločki (chor.) |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = Ban Maczwy<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>Przywódca Seklerów<br>Ban całej Slawonii<br>Ban Dalmacji i Chorwacji | |tytulatura = Ban Maczwy<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>Przywódca Seklerów<br>Ban całej Slawonii<br>Ban Dalmacji i Chorwacji | ||
| Linia 146: | Linia 127: | ||
|3. tytuł = [[Przywódca Seklerów]] | |3. tytuł = [[Przywódca Seklerów]] | ||
| − | |3. od = 1441 | + | |3. od = [[1441]] |
| − | |3. do = 1446 | + | |3. do = [[1446]] |
|3. powołanie = | |3. powołanie = | ||
|3. poprzednik = [[Bebek II. Imre]] | |3. poprzednik = [[Bebek II. Imre]] | ||
| Linia 153: | Linia 134: | ||
|4. tytuł = [[Ban całej Slawonii]] | |4. tytuł = [[Ban całej Slawonii]] | ||
| − | |4. od = 1457 | + | |4. od = [[1457]] |
| − | |4. do = 1463 | + | |4. do = [[1463]] |
|4. powołanie = | |4. powołanie = | ||
|4. poprzednik = [[Ivan Marcali]] | |4. poprzednik = [[Ivan Marcali]] | ||
| Linia 160: | Linia 141: | ||
|5. tytuł = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] | |5. tytuł = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] | ||
| − | |5. od = 1471 | + | |5. od = [[1471]] |
| − | |5. do = 1477 | + | |5. do = [[1477]] |
|5. powołanie = | |5. powołanie = | ||
|5. poprzednik = [[Hunyadi László]] <small>(do 1453)</small> | |5. poprzednik = [[Hunyadi László]] <small>(do 1453)</small> | ||
| Linia 167: | Linia 148: | ||
|6. tytuł = [[Ban Bośni]] "król" | |6. tytuł = [[Ban Bośni]] "król" | ||
| − | |6. od = 1471 | + | |6. od = [[1471]] |
| − | |6. do = 1477 | + | |6. do = [[1477]] |
|6. powołanie = | |6. powołanie = | ||
|6. poprzednik = | |6. poprzednik = | ||
| Linia 177: | Linia 158: | ||
|rodzina = | |rodzina = | ||
|pochodzenie = chorwackie | |pochodzenie = chorwackie | ||
| − | |państwo = [[Królestwo Węgier | + | |państwo = [[Królestwo Węgier]] |
| − | |data urodzenia = 1410 | + | |data urodzenia = [[1410]] |
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| − | |data śmierci = 1477 | + | |data śmierci = [[1477]] |
|miejsce śmierci = | |miejsce śmierci = | ||
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
Aktualna wersja na dzień 14:08, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Plik:Nikola Iločki.jpg Nadgrobni spomenik Nikole Iločkoga u franjevačkoj crkvi u Iloku Újlaki V. Miklós (pol. Mikołaj V Újlaki, chor. Nikola Iločki) (* 1410, † 1477), chorwacki szlachcic. Ban całej Slawonii (totius Sclavoniae) i ban Dalmacji i Chorwacji (1457-1463), wojewoda Siedmiogrodu i król Bośni (1471–1477), książę Teočaka i Ban Maczwy. Członek rodziny Iločki/Újlaki. ŻyciorysSyn Władysława, bana Maczwy i Anny Stiboriczi, córki Ścibora Ściborowica, wojewody Siedmiogrodu. Jego ojciec zmarł, gdy był małym dzieckiem. Miklós miał czterech braci: Jana, Stefana (Istvána), Piotra i Pawła. Gdy w 1439 roku zmarł król Albert, Miklós poparł królową-wdowę Elżbietę Luksemburską, która walczyła o koronę św. Stefana dla syna Władysława Pogrobowca. W nagrodę królowa pasowała go na rycerz. Wkrótce jednak stanął po stronie Władysława Jagiellończyka (w Polsc Władysława III Warneńczyka) i zawarł sojusz z Janem Hunyadym. Gdy Jagiellończyk został królem Węgier, Miklós i Jan zostali współwojewodami Siedmiogrodu.[1] Miklós był najznamieniszym władcą miasta Ilok, bogatym, potężnym i wpływowym szlachcicem chorwacko-węgierskim i pretendentem do korony królewskiej, banem: Dalmacji i Chorwacji, Slawonii i Maczwy, przeorem Vrany, wojewodą Siedmiogrodu[2], palatynem i królem Bośni (od 1471 do śmierci). Tytuł bośniackiego króla, którego tak pragnął, został nadany mu w 1471 r. przez Macieja Korwina. Zmarł jako bośniacki „król na uchodźstwie” w Chorwacji w 1477 r. przed wyzwoleniem Bośni spod panowania osmańskiego i bez następców; „anty-królestwo Bośni”, po którym ginie idea królestwa bośniackiego. Za jego panowania miasto Ilok przeżył swój „złoty wiek”, a centrum miasta zostało ufortyfikowane murami, które są do dziś w dużej mierze zachowane. Miklós przebudował i zmodernizował klasztor franciszkanów i kościół św. Piotra z XIV wieku, który później został poświęcony św. Janowi Kapistranowi. Miał sławę wielkiego bohatera i zasłynął w służbie czterech królów: [[Habsburg Albert|Albrechta] (Alberta) z Austrii, Władysława I. Jagiellończyka, Władysława V Pogrobowca i Maciej Korwina. Jego spadkobiercą został syn Lőrinc III (1459-1524), ostatni z rodu. Jednym z pradziadków Nikoli był Mikołaj Kont, właściciel Orahovicy i twórca potęgi rodu Iločkich, wojewoda Siedmiogrodu i stolnik królewski[3]. Srebrny grosz MiklósaPodobnie jak każdy inny wielki król, tak też Miklós bił swoją monetę, właśnie w Iloku, w średniowiecznym mieście. Pieniądze są cenne i interesujące, ponieważ pojawiają się na nich niektóre z najstarszych śladów i elementów dzisiejszego chorwackiego herbu - czerwone i białe pola. Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kategorie:
- 0
- Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Banowie całej Slawonii
- Iločki
- Újlaki
- Banowie Bośni
- Banowie Dalmacji i Chorwacji
- Banowie Maczwy
- Banowie Slawonii
- Chorwaccy szlachcice
- Seklerscy przywódcy
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Wojewodowie Siedmiogrodu
- Urodzeni w 1410
- Urodzeni w XV wieku
- Zmarli w 1477
- Zmarli w XV wieku
