Nikola IV. Frankapan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z chorwackiej" na "przetłumaczone z chorwackiej")
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1b]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z chorwackiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
−
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Nikola_IV._Frankapan
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Nikola_IV._Frankapan
Linia 32: Linia 32:
 
|}
 
|}
  
−
'''Nikola IV. Frankapan''' (pol. ''Mikołaj IV Frangepan'', węg. ''Frangepán IV. Miklós'') (* niezależna, † [[1432]]), szlachcic chorwacki, największy posiadacz ziemski w swojej rodzinie, syn [[Ivan V. Krčki |Jana V]]. Będąc stronnikiem króla [[Zygmunt]]a, prowadził równocześnie politykę przyjazną Wenecji. Często wspomagał króla węgierskiego w kłopotach, za które w podzięce otrzymał trzy zamki slawońskie i chorwackie. Przez pewien czas był właścicielem zamków banów chorwackich.
+
'''Nikola IV. Frankapan''' (pol. ''Mikołaj IV Frangepan'', węg. ''Frangepán IV. Miklós'') (*&nbsp;nieznana, † [[1432]]<ref name="HOL">[http://hol.lzmk.hr/clanak.aspx?id=11654 Hrvatski obiteljski leksikon]Nikola IV. Frankapan</ref>), szlachcic chorwacki, największy posiadacz ziemski w swojej rodzinie, syn [[Ivan V. Krčki |Jana V]]. Będąc stronnikiem króla [[Zygmunt Luksemburski|Zygmunta Luksemburskiego]], prowadził równocześnie politykę przyjazną [[Wenecja|Wenecji]]. Często wspomagał króla węgierskiego w kłopotach, za które w podzięce otrzymał trzy zamki slawońskie i chorwackie. Przez pewien czas był właścicielem zamków banów chorwackich. [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] ([[1426]]–[[1432]]).
−
 
 
−
<small><small>[[Frangepán János vegliai gróf|Frangepán János]] bán fia. Családja legnagyobb birtokszerzője volt. Alapvetően Luxemburgi [[Zsigmond magyar király]] híve, de [[Velencei Köztársaság|Velence]]-barát politikát is folytatott. A magyar királyt sokszor kisegítette pénzzavarában, amiért három [[szlavónia]]i és [[horvátország]]i várat kapott, s egy ideig zálogképpen birtokolta a horvát bánság várait is. </small></small>
 
−
 
 
−
[[Ban Dalmacji i Chorwacji]] ([[1426]]–[[1432]]).
 
  
 
== Biografia ==
 
== Biografia ==
  
−
Po śmierci ojca w 1393 r. odziedziczył majątki rodzinne, którymi zarządzał wraz ze swoją matką Anną.<ref name="HBL">Hrvatski biografski leksikon, str. 418.</ref> Był księciem '''[[Krk]]u''' i [[Modruš]]a, a król [[Zygmunt]] potwierdził go jako księcia Rabu. Mikołaj powiększył swoje posiadłości, kupując miasto Ribnik koło Ozalja od Mikca Prodavića za 9 000 dukatów, a w 1397 r. król przekazał mu miasto Ozalj za 17 000 dukatów.<ref name="HBL" />
+
Po śmierci ojca w 1393 r. odziedziczył majątki rodzinne, którymi zarządzał wraz ze swoją matką Anną.<ref name="HBL">Hrvatski biografski leksikon, str. 418.</ref> Był księciem wyspy [[Krk]] i miasta [[Modruš]], a król [[Zygmunt]] potwierdził go jako księcia Rabu. Mikołaj powiększył swoje posiadłości, kupując miasto Ribnik koło Ozalja od Mikca Prodavića za 9 000 dukatów, a w 1397 r. król przekazał mu miasto Ozalj za 17 000 dukatów.<ref name="HBL" />
  
−
<small><small>Poslije očeve smrti [[1393]]. naslijedio je obiteljska imanja kojima je upravljao zajedno s majkom Anom.<ref>[[Hrvatski biografski leksikon]], str. 418.</ref> Biko je knez krčki i [[modruš]]ki, a kralj [[Žigmund Luksemburški|Žigmund]] ga je potvrdio za [[Rab|rapskog]] kneza. Nikola je svoje posjede proširio i kupnjom [[Ribnik]]a kraj Ozlja od Mikca Prodavića za 9000 dukata, a [[1397]]. kralj mu je predao grad Ozalj za 17.000 dukata.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 418.</ref> </small></small>
+
Podczas niepokojów dynastycznych w Chorwacji i na Węgrzech Nikola chwilowo wsparł [[Władysław Neapolitański|Władysława Neapolitańskiego]], ale w 1403 r. znów był przy Zygmuncie. W 1404 r. mieszkańcy Rab wybrali go dożywotnim księciem, od króla [[Zygmunt]]a  otrzymał na własność miasta Ozalj i Klokoč.
−
 
 
−
Podczas niepokojów dynastycznych w Chorwacji i na Węgrzech Nikola chwilowo wsparł [[Władysław Neapolitański|Władysława Neapolitańskiego]], ale w 1403 r. znów był przy Zygmuncie. W 1404 r. mieszkańcy Rab wybrali go dożywotnim księciem, od króla [[Zygmunt]]a  otrzymał miasta Ozalj i Klokoč.
 
−
 
 
−
<small><small>U vrijeme dinastičkih nemira u [[Hrvatska|Hrvatskoj]] i [[Ugarska|Ugarskoj]], Nikola je privremeno pristupio [[Ladislav Napuljski|Ladislavu Napuljskom]], ali [[1403]]. ponovno je u Žigmundovoj milosti. Godine [[1404]]. Rabljani ga izabiru za doživotnog kneza te dobio od kralja Žigmunda darovnicu grad [[Ozalj]] i [[Klokoč]]. </small></small>
 
  
 
[[Plik:Jadranski knjizevni susreti Crikvenica 14062013 Frankapan roberta f.jpg|thumb|left|Dokument założycielski [[Crikvenica|crikveničkog samostana]] Mikołaj IV Frangepan w 1412 roku. Oryginał dokumentu napisany jest w języku chorwackim i głagolicy]]
 
[[Plik:Jadranski knjizevni susreti Crikvenica 14062013 Frankapan roberta f.jpg|thumb|left|Dokument założycielski [[Crikvenica|crikveničkog samostana]] Mikołaj IV Frangepan w 1412 roku. Oryginał dokumentu napisany jest w języku chorwackim i głagolicy]]
  
−
Zawarł sojusz z księciem [[Ivaniš Nelipčić|Iwaniszem Nelipčićem]] przeciwko Władysławowi, co zostało potwierdzone w 1411 roku przez zaręczyny syna Nikoli, [[Ivan VI. Frankapan|Jana VI]] z córką Iwanisza, Katarzyną.<ref name="HBL" /> W tym samym roku Nikola odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W 1412 roku odbudował kościół Najświętszej Maryi Panny w Crikvenicy. W pobliżu kościoła zbudował klasztor i darował go paulinom. Darowizna z dnia 14 sierpnia 1412 r., na mocy której Nikola w Modrušu podarował klasztor paulinom, to najstarsze pisane źródło wymieniające nazwę Crikvenica. Budynek klasztoru połączył otaczające je rozproszone wioski rybackie w jedną, dlatego Nikola uważany jest zatem za założyciela współczesnej Crikvenicy.<ref>[http://www.jadran-crikvenica.hr/povijest-i-kultura.aspx Povijest i kultura]</ref>
+
Zawarł sojusz z księciem [[Ivaniš Nelipčić|Iwaniszem Nelipčićem]] przeciwko Władysławowi, co zostało potwierdzone w 1411 roku przez zaręczyny syna Nikoli, [[Ivan VI. Frankapan|Jana VI]] z córką Iwanisza, Katarzyną.<ref name="HBL" /> W tym samym roku Nikola odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W 1412 roku odbudował kościół Najświętszej Maryi Panny w Crikvenicy. W pobliżu kościoła zbudował klasztor i darował go paulinom. Darowizna z dnia 14 sierpnia 1412 r., na mocy której Nikola w Modrušu podarował klasztor paulinom, to najstarsze pisane źródło wymieniające nazwę Crikvenica. Budynek klasztoru połączył otaczające je rozproszone wioski rybackie w jedną całość, dlatego Nikola uważany jest za założyciela współczesnej Crikvenicy.<ref>[http://www.jadran-crikvenica.hr/povijest-i-kultura.aspx Povijest i kultura]</ref>
  
−
  <small><small>Sklopio je savez s knezom [[Ivaniš Nelipčić|Ivanišem Nelipčićem]] uperen protiv Ladislava Napuljskog koji je potvrđen [[1411]]. godine zarukama Nikolinog sina [[Ivan VI. Frankapan|Ivana VI.]] s Ivaniševom kćeri Katarinom.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 418.</ref> Iste godine Nikola je hodočastio u Svetu zemlju. Godine 1412. dao je obnoviti crkvicu Blažene Djevice Marije u Crikvenici. Po toj se crkvi gradić i zove. Do crkve je dao sagraditi samostan, u koji je doveo [[pavlini|pavline]]. Ta darovnica od 14. kolovoza 1412. kojom je Nikola IV. u Modrušu darovao pavlinima samostan, najstariji je pisani izvor koji spominje ime Crikvenice. Samostanska je zgrada povezala okolna raštrkana ribarska naselja u jedno. Tako ga se smatra osnivačem današnje Crikvenice. </small></small>
+
Podczas wojen chorwacko-węgierskich i weneckich (1411–1413) wspierał króla Zygmunta, który w 1412 r. potwierdził jego własność Krk. Podczas nowej wojny chorwacko-węgierskiej i weneckiej (1418–1420) jego majątki zostały zdewastowane i wkrótce popadł w konflikt się z hrabiami [[Cilli]], którzy zajęli część wysp: Krk, Trsat, Bakar i Bribir, '''w imieniu siostrzenic posagowych Elżbiety'''<ref>Kćer Stjepana Frankopana. [http://www.geneall.net/W/per_page.php?id=223096 Geneall]. Vidi [[:hu:s:Frangepán Erzsébet|pjesmu]] mađarskog pjesnika [[Sándor Kisfaludy|Sándora Kisfaludyja]]</ref>. Konflikt został rozwiązany na dworze budziańskim w 1424 r., a sporne dobra pozostały w rękach rodziny [[Frankapan]]<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref>.
  
−
Podczas wojen chorwacko-węgierskich i weneckich (1411–1413) wspierał króla [[Zygmunt]]a, który w 1412 r. potwierdził jego własność '''Krka'''. Podczas nowej wojny chorwacko-węgierskiej i weneckiej (1418–1420) jego majątki zostały zdewastowane i wkrótce '''zderzył''' się z hrabiami [[Cilli]], którzy zajęli część wysp Krk, Trsat, Bakar i Bribir '''w imieniu siostrzenic posagowych Elżbiety''' [5]. Konflikt został rozwiązany na dworze budziańskim w 1424 r., a sporne dobra pozostały w rękach rodziny [[Frankapan]] [6].
+
W 1426 roku Nikola został [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]]. Król Zygmunt przyrzekł mu miasta Bihać z dystryktem: Sokol, Ripač, Čoku, Rmanj, Knin, Lab, Vrlika, Ostrovica i Skradin oraz [[żupa|żupanię]] Luka, całą Poljica i królewskie [[Vlasi]] w Chorwacji za 28 000 dukatów<ref name="HKF">[http://hrcak.srce.hr/file/91085 Hrvatski knezovi Frankopani prema kat. Crkvi]</ref>, a w 1431 r. potwierdził własność tych majątków za 14 000 dukatów<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref>. Król praktycznie dał mu prawie wszystko, co miał, a jedyne, czego mu nie dał, to dziedzictwo [[Nelipčić]]a i [[Kurjaković]]a.<ref name="HOL"/>
  
−
<small><small>Za [[rat Hrvatsko-Ugarske i Mletaka 1411.-1413.|rata Hrvatsko-Ugarske i Mletaka]] (1411.-1413.) podupirao je kralja Žigmunda koji mu je [[1412]]. godine potvrdio matični krčki posjed. Za novoga [[rat Hrvatsko-Ugarske i Mletaka 1418.-1420.|rata Hrvatsko-Ugarske i Mletaka]] (1418.-1420.) opustošeni su mu posjedi, a uskoro se sukobio i s [[celjski grofovi|Celjskim grofovima]] koji su mu na ime miraza nećakinje [[Elizabeta Frankopan|Elizabete]]<ref>Kćer Stjepana Frankopana. [http://www.geneall.net/W/per_page.php?id=223096 Geneall]. Vidi [[:hu:s:Frangepán Erzsébet|pjesmu]] mađarskog pjesnika [[Sándor Kisfaludy|Sándora Kisfaludyja]]</ref> oduzeli dio otoka Krka, [[Trsat]], [[Bakar]] i [[Bribir (Vinodol)|Bribir]]. Sukob je razriješen na [[budim]]skom dvoru [[1424]]., a sporni posjedi ostali su u vlasti obitelji Frankapana.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref> </small></small>
+
W 1428 r. Nikola przyjął nazwisko Frankapan, a w 1430 r., gdy odwiedził Rzym, papież [[Marcin V]] potwierdził mu, że ma pokrewieństwo ze starożytną rzymską patrycjuszowską rodziną Frangipans, która odnosiła się do przodków Anciana<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref>. i potwierdził zmianę herbu rodzinnego w celu podkreślenia rzekomego pokrewieństwa z tą rzymską rodziną<ref name="HOL"/>. Nacisk na pokrewieństwo z rzymskimi patrycjuszami był modą tamtych czasów.
−
 
 
−
W 1426 roku Nikola został [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]]. Król [[Zygmunt]] przyrzekł mu miasta Bihać z dystryktem: Sokol, Ripač, Čoku, Rmanj, Knin, Lab, Vrlika, Ostrovica i Skradin oraz [[żupanat]] Luka, całą Poljica i królewskie [[Vlasi]] w Chorwacji za 28 000 dukatów<ref name="HKF">[http://hrcak.srce.hr/file/91085 Hrvatski knezovi Frankopani prema kat. Crkvi]</ref>, a w 1431 r. potwierdził własność tych majątków za 14 000 dukatów [8]. Król praktycznie dał mu prawie wszystko, co miał, a jedyne, czego mu nie dał, to dziedzictwo [[Nelipčić]]a i [[Kurjaković]]a. [9]
 
−
 
 
−
<small><small>Godine [[1426]]. postao je ''hrvatsko-dalmatinskim banom''. Kralj Žigmund založio mu je gradove [[Bihać]] s kotarom, Sokol, [[Ripač]], Čoku, Rmanj, [[Knin]], Lab, [[Vrlika|Vrliku]], [[Ostrovica (Lišane Ostrovičke)|Ostrovicu]] i [[Skradin]] te [[Luka (županija)|županiju Luku]], čitava [[Poljica]] i sve kraljevske [[Vlasi|Vlahe]] u Hrvatskoj za 28.000 dukata,<ref name="Frankopani"/> a [[1431]]. potvrdio mu je te posjede za 14.000 dukata.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref>  Kralj mu je praktično dao skoro sve u ondašnjoj Hrvatskoj što je imao, a jedino što mu nije dao bila je baština [[Nelipčići|Nelipčića]] i [[Kurjakovići|Kurjakovića]].<ref name="HOL"/> </small></small>
 
−
 
 
−
W 1428 r. przyjął nazwisko Frankapan, a w 1430 r., gdy odwiedził Rzym, papież [[Marcin V]] potwierdził mu, że ma pokrewieństwo ze starożytną rzymską patrycjuszowską rodziną Frangipans, która odnosiła się do przodków Anciana<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref>. i potwierdził zmianę herbu rodzinnego w celu podkreślenia rzekomego pokrewieństwa z tą rzymską rodziną [9]. Nacisk na pokrewieństwo z rzymskimi patrycjuszami był modą tamtych czasów.
 
−
 
 
−
<small><small>Godine [[1428]]. uzeo je prezime Frankapan, a [[1430]]. godine, kad je posjetio Rim, [[papa]] [[Martin V.]] potvrdio mu je odnosno priznao srodstvo sa [[Drevni Rim|starom rimskom]] [[patricij]]skom obitelji Frangipana, koji su se pozivali na [[antika|antičko]] podrijetlo iz roda ''Anicija''.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 419.</ref> te je priznao promjenu obiteljskog grba, radi isticanja tog navodnog srodstva s tom rimskom obitelji.<ref name="HOL"/> To isticanje srodstva s rimskim patricijima bila je moda onog vremena. </small></small>
 
  
 
Nikola w ciągu swojego życia zjednoczył wszystkie dobra rodzinne i doprowadził potęgę [[Frankopan]]ów do świetności. Po jego śmierci jego rozgałęzione potomstwo podzieliło rodzinne posiadłości na osiem linii i od tego czasu rozpoczął się powolny upadek ich pozycji.
 
Nikola w ciągu swojego życia zjednoczył wszystkie dobra rodzinne i doprowadził potęgę [[Frankopan]]ów do świetności. Po jego śmierci jego rozgałęzione potomstwo podzieliło rodzinne posiadłości na osiem linii i od tego czasu rozpoczął się powolny upadek ich pozycji.
−
 
−
<small><small>Nikola IV. je za svojega života objedinio sve obiteljske posjede i doveo moć Frankopana do vrhunca. Nakon njegove smrti, njegovo razgranato potomstvo podijelilo je obiteljske posjede među osam loza i od tada započinje pad frankapanske moći. </small></small>
 
  
 
== Życie prywatne ==
 
== Życie prywatne ==
  
−
Nikola żenił się trzykrotnie; jego żonami były Dorota Garai (1405), siostra [[palatyn]]a [[Garai II. Miklós|Mikołaja II Garaia]]<ref name="HKF">[http://hrcak.srce.hr/file/91085 Hrvatski knezovi Frankopani prema kat. Crkvi]</ref>, Marta Újlaki (córka [[Újlaki Imre|Emeryka Újlaki]], [[Ban Maczwy|bana Maczwy]] i kuzynka przyszłego potężnego [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]] i bośniackiego króla [[Újlaki V. Miklós|Mikołaja V Újlaki]] oraz Blanka Sforza. Miał w sumie jedenaścioro dzieci, których potomkowie utworzyli kilka znaczących gałęzi rodziny (''Cetinski'', ''Ozaljski'', ''Tržački'' i ''Slunjski''). [11]
+
Nikola żenił się trzykrotnie; jego żonami były  
 +
* Dorota Garai (1405), siostra [[palatyn]]a [[Garai II. Miklós|Mikołaja II Garaia]]<ref name="HKF">[http://hrcak.srce.hr/file/91085 Hrvatski knezovi Frankopani prema kat. Crkvi]</ref>,  
 +
* Marta Újlaki (córka [[Újlaki Imre|Emeryka Újlaki]], [[Ban Maczwy|bana Maczwy]] i kuzynka przyszłego potężnego [[Ban całej Slawonii|bana Slawonii]] i bośniackiego króla [[Újlaki V. Miklós|Mikołaja V Újlaki]] oraz  
 +
* Blanka Sforza.  
  
−
<small><small>Ženio se tri puta; supruge su mu bile Doroteja [[Gorjanski]] (1405. godine), sestra palatina Nikole Gorjanskog,<ref name="Frankopani"/> Marta [[Iločki|Iločka]] (kći mačvanskog bana [[Mirko Iločki|Mirka Iločkog]] i sestrična budućeg moćnog slavonskog bana i bosanskog kralja [[Nikola Iločki|Nikole Iločkog]]), te Blanka Sforza. Imao je ukupno jedanaestoro djece čiji će potomci stvoriti nekoliko značajnih ogranaka obitelji (''Cetinski'', ''Ozaljski'', ''Tržački'' i ''Slunjski''): {{pojasniti|navesti tko je majka kojem od ove djece}}<ref>[http://genealogy.euweb.cz/balkan/frangep2.html Genealogy] Frankopani</ref> </small></small>
+
Miał w sumie jedenaścioro dzieci, których potomkowie utworzyli kilka znaczących gałęzi rodziny (''Cetinski'', ''Ozaljski'', ''Tržački'' i ''Slunjski'').<ref>[http://genealogy.euweb.cz/balkan/frangep2.html Genealogy] Frankopani</ref>
  
−
* [[Ivan VI. Frankapan|Ivan VI.]] (ok.1405-1436)
+
* [[Ivan VI. Frankapan|Ivan VI.]] (* ok.1405, † 1436)
−
* Nikola V. († 1456)
+
* Nikola V. (*&nbsp;nieznana, † 1456)
−
* Stjepan III. (II.) Modruški (kraj 14. ili poč. 15. st.-iza 1484)
+
* Stjepan III. (II.) Modruški (* XIV÷XV wiek, † 1484)
−
* Juraj (spomen 1416)
+
* Juraj (1416)
−
* Bartol IX. († ok.1458)
+
* Bartol IX. (*&nbsp;nieznana, † ok.1458)
−
* Žigmund († 1465)
+
* Žigmund *&nbsp;nieznana, († 1465)
−
* [[Martin IV. Frankapan|Martin IV.]] (ok.1415.-1479)
+
* [[Martin IV. Frankapan|Martin IV.]] (* ok.1415, † 1479)
−
* Katarina (spomen 1416)
+
* Katarina (1416)
−
* Dujam IV. (1416-1487)
+
* Dujam IV. (* 1416, † 1487)
−
* Andrija I. (1434-1439)
+
* Andrija I. (* 1434, † 1439)
−
* [[Ivan VII. Frankapan|Ivan VII. Krčki]] (ok.1424.-ok.1486)
+
* [[Ivan VII. Frankapan|Ivan VII. Krčki]] (* ok.1424, † ok.1486)
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==

Aktualna wersja na dzień 15:33, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1426-1432) 		Następca:
Nagymihályi Albert 1. Frangepán VI. János (od 1434)
2. Frangepán III. István (od 1434)

Nikola IV. Frankapan (pol. Mikołaj IV Frangepan, węg. Frangepán IV. Miklós) (* nieznana, † 1432[1]), szlachcic chorwacki, największy posiadacz ziemski w swojej rodzinie, syn Jana V. Będąc stronnikiem króla Zygmunta Luksemburskiego, prowadził równocześnie politykę przyjazną Wenecji. Często wspomagał króla węgierskiego w kłopotach, za które w podzięce otrzymał trzy zamki slawońskie i chorwackie. Przez pewien czas był właścicielem zamków banów chorwackich. Ban Dalmacji i Chorwacji (1426–1432).

Biografia

Po śmierci ojca w 1393 r. odziedziczył majątki rodzinne, którymi zarządzał wraz ze swoją matką Anną.[2] Był księciem wyspy Krk i miasta Modruš, a król Zygmunt potwierdził go jako księcia Rabu. Mikołaj powiększył swoje posiadłości, kupując miasto Ribnik koło Ozalja od Mikca Prodavića za 9 000 dukatów, a w 1397 r. król przekazał mu miasto Ozalj za 17 000 dukatów.[2]

Podczas niepokojów dynastycznych w Chorwacji i na Węgrzech Nikola chwilowo wsparł Władysława Neapolitańskiego, ale w 1403 r. znów był przy Zygmuncie. W 1404 r. mieszkańcy Rab wybrali go dożywotnim księciem, od króla Zygmunta otrzymał na własność miasta Ozalj i Klokoč.

Plik:Jadranski knjizevni susreti Crikvenica 14062013 Frankapan roberta f.jpg
Dokument założycielski crikveničkog samostana Mikołaj IV Frangepan w 1412 roku. Oryginał dokumentu napisany jest w języku chorwackim i głagolicy

Zawarł sojusz z księciem Iwaniszem Nelipčićem przeciwko Władysławowi, co zostało potwierdzone w 1411 roku przez zaręczyny syna Nikoli, Jana VI z córką Iwanisza, Katarzyną.[2] W tym samym roku Nikola odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej. W 1412 roku odbudował kościół Najświętszej Maryi Panny w Crikvenicy. W pobliżu kościoła zbudował klasztor i darował go paulinom. Darowizna z dnia 14 sierpnia 1412 r., na mocy której Nikola w Modrušu podarował klasztor paulinom, to najstarsze pisane źródło wymieniające nazwę Crikvenica. Budynek klasztoru połączył otaczające je rozproszone wioski rybackie w jedną całość, dlatego Nikola uważany jest za założyciela współczesnej Crikvenicy.[3]

Podczas wojen chorwacko-węgierskich i weneckich (1411–1413) wspierał króla Zygmunta, który w 1412 r. potwierdził jego własność Krk. Podczas nowej wojny chorwacko-węgierskiej i weneckiej (1418–1420) jego majątki zostały zdewastowane i wkrótce popadł w konflikt się z hrabiami Cilli, którzy zajęli część wysp: Krk, Trsat, Bakar i Bribir, w imieniu siostrzenic posagowych Elżbiety[4]. Konflikt został rozwiązany na dworze budziańskim w 1424 r., a sporne dobra pozostały w rękach rodziny Frankapan[5].

W 1426 roku Nikola został banem Dalmacji i Chorwacji. Król Zygmunt przyrzekł mu miasta Bihać z dystryktem: Sokol, Ripač, Čoku, Rmanj, Knin, Lab, Vrlika, Ostrovica i Skradin oraz żupanię Luka, całą Poljica i królewskie Vlasi w Chorwacji za 28 000 dukatów[6], a w 1431 r. potwierdził własność tych majątków za 14 000 dukatów[7]. Król praktycznie dał mu prawie wszystko, co miał, a jedyne, czego mu nie dał, to dziedzictwo Nelipčića i Kurjakovića.[1]

W 1428 r. Nikola przyjął nazwisko Frankapan, a w 1430 r., gdy odwiedził Rzym, papież Marcin V potwierdził mu, że ma pokrewieństwo ze starożytną rzymską patrycjuszowską rodziną Frangipans, która odnosiła się do przodków Anciana[8]. i potwierdził zmianę herbu rodzinnego w celu podkreślenia rzekomego pokrewieństwa z tą rzymską rodziną[1]. Nacisk na pokrewieństwo z rzymskimi patrycjuszami był modą tamtych czasów.

Nikola w ciągu swojego życia zjednoczył wszystkie dobra rodzinne i doprowadził potęgę Frankopanów do świetności. Po jego śmierci jego rozgałęzione potomstwo podzieliło rodzinne posiadłości na osiem linii i od tego czasu rozpoczął się powolny upadek ich pozycji.

Życie prywatne

Nikola żenił się trzykrotnie; jego żonami były

Miał w sumie jedenaścioro dzieci, których potomkowie utworzyli kilka znaczących gałęzi rodziny (Cetinski, Ozaljski, Tržački i Slunjski).[9]

  • Ivan VI. (* ok.1405, † 1436)
  • Nikola V. (* nieznana, † 1456)
  • Stjepan III. (II.) Modruški (* XIV÷XV wiek, † 1484)
  • Juraj (1416)
  • Bartol IX. (* nieznana, † ok.1458)
  • Žigmund * nieznana, († 1465)
  • Martin IV. (* ok.1415, † 1479)
  • Katarina (1416)
  • Dujam IV. (* 1416, † 1487)
  • Andrija I. (* 1434, † 1439)
  • Ivan VII. Krčki (* ok.1424, † ok.1486)

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Hrvatski obiteljski leksikonNikola IV. Frankapan
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Hrvatski biografski leksikon, str. 418.
  3. ↑ Povijest i kultura
  4. ↑ Kćer Stjepana Frankopana. Geneall. Vidi pjesmu mađarskog pjesnika Sándora Kisfaludyja
  5. ↑ Hrvatski biografski leksikon, str. 419.
  6. ↑ 6,0 6,1 Hrvatski knezovi Frankopani prema kat. Crkvi
  7. ↑ Hrvatski biografski leksikon, str. 419.
  8. ↑ Hrvatski biografski leksikon, str. 419.
  9. ↑ Genealogy Frankopani

Nikola IV. Frankapan (chor.)
Frangepán IV. Miklós (węg.)

— Ban Dalmacji i Chorwacji —
Płyta nagrobna w kościele pw. Naszej Pani w Trsat (Crkva Gospe Trsatske)
Płyta nagrobna w kościele pw. Naszej Pani w Trsat (Crkva Gospe Trsatske)
Herb z XV wieku
Herb z XV wieku
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1426
do 1432
Poprzednik Nagymihályi Albert
Następca 1. Frangepán VI. János (od 1434)
2. Frangepán III. István (od 1434)
Dane biograficzne
Ród Frankapan
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1360
Śmierć 26 czerwca 1432
Ojciec Ivan V.
Matka Ana Gorička
Żona (1) Garai Dorottya
Doroteja Gorjanski
Dzieci Ivan VI., Stjepan III., Nikola V., Juraj I., Martin II., Bartol IX., Katarina, Andrija I., Sigismund, Dujam IV., Ivan VII.
Żona (2) Újlaki Márta / Marta Iločka
Żona (3) Bianca Sforza
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Nikola_IV._Frankapan&oldid=51811”