Kacsics I. Simon: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 31 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Żródło: [https://en.wikipedia.org/wiki/Simon_Kacsics Simon Kacsics]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Simon_Kacsics
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Simon_Kacsics&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Bertold]]
 
|poprzednik        = [[Bertold]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br>(1212)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban jednolitej Chorwacji]]<br>(1212)
 
|współrządzący      = [[Kacsics Mihály]]
 
|współrządzący      = [[Kacsics Mihály]]
 
|następca          = [[Hont-Pázmány Márton]]
 
|następca          = [[Hont-Pázmány Márton]]
 +
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = brak informacji
 +
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1214)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Csák I. Demeter]]
 
}}
 
}}
  
Linia 14: Linia 35:
 
|następca          = [[Bogátradvány Ipoch]]
 
|następca          = [[Bogátradvány Ipoch]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Kacsics I. Simon''' (chor. ''Šimun Kačić'')<ref name="Majnarić">Majnarić, Ivan (2009), ''Prilog diskusiji o genealoškoj svezi omiških i ugarskih Kačića'' [''Wkład w dyskusję na temat powiązań genealogicznych między Kačićiami (Kacsics) na Węgrzech a Kačićiami z Omiš''], ''Papers and Proceedings of the Department of Historical Research of the Institute of Historical and Social Research of the Croatian Academy of Sciences and Arts'' (po chorwacku), 26: str. 50–51, 56–57.</ref> (*&nbsp;nieznana,&nbsp;† po 1228), węgierski szlachcic chorwackiego pochodzenia z klanu [[Kacsics]] (Kačić). Jeden z głównych inicjatorów zamachu na królową [[Gertruda|Gertrudę]] we wrześniu 1213 roku.
 +
 +
==Pochodzenie==
 +
 +
Jego jedynym znanym bratem był [[Kacsics Mihály|Michał]], [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1209-1212) i [[Ban całej Slawonii|ban Slawonii]] w 1212. Gdy Michał i Simon pojawili się nagle we współczesnych węgierskich źródłach bez genealogicznych przodków, w tym chorwackiej historii [[Ivan Majnarić]] uznał, że mogą potomkami [[Omiš Kačić|Omiša Kačića]], jednego z chorwackich „[[Dwanaście chorwackich rodzin szlacheckich|dwunastu szlachetnych plemion]]” opisanych w ''[[Pacta Conventa]]'' i ''[[Supetarski kartular|Supetarskim kartularzu]]''.<ref name="Majnarić" /> Bracia zostali wspomniani po raz pierwszy na początku XIII wieku, posiadali wsie w komitacie [[Nógrád]], na przykład Salgó i Hollókő.<ref name="Majnarić" /> Majnarić argumentował, że bracia Kacsics mogli należeć do zwolenników księcia [[II. András|Andrzeja]] podczas jego buntu przeciwko starszemu bratu, a następnie królowi [[Emeryk]]owi. Po koronacji Andrzeja II w 1205 r. bracia prawdopodobnie zostali obdarowani posiadłościami na Węgrzech, zakładając nową gałąź w ramach klanu, który teraz stał się częścią węgierskiej szlachty. Relacje między Węgrami a Omišem Kačićem zostały zidentyfikowane przede wszystkim we wzmiance o Simonie w dokumencie z 1178 r., z ojcem Nikolą i bratem Jakovem oraz z braćmi Borislavem, Bogdanem i innymi członkami rodziny w dokumencie z 1190 r.<ref name="Majnarić" />
 +
 +
Wcześniejsze prace historyczne uważały, że jego teściem był potężny baron [[Bar-Kalán Bánk]], który służył jako [[palatyn]] od 1212 do 1213.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> Jednak zięć Bánka, niejaki Szymon, wspomniany w królewskim dokumencie [[V. István|Stefana V]] z 1270 r. i który prawdopodobnie brał także udział w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy]], zmarł bez potomków.<ref name="Körmendi">Körmendi, Tamás (2014). ''A Gertrúd királyné elleni merénylet körülményei'' [''Okoliczności zabójstwa królowej Gertrudy'']". In Majorossy, Judit (red.). ''Egy történelmi gyilkosság margójára. Merániai Gertrúd emlékezete, 1213–2013''. Ferenczy Museum, Szentendre. str. 109-111.</ref> Simon i jego nieznana z imienia żona żona mieli dwóch synów, Jana I i Szymona II oraz córkę, która została zakonnicą.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> Historyk [[Karácsonyi János|János Karácsonyi]] uznał, że szlachecka rodzina [[Salgói]] (lub Salgay) pochodzi od Szymona II, ale [[Engel Pál|Pál Engel]] przeanalizował dane i połączył rodzinę z innym członkiem rodu Kacsics o tym samym imieniu. W rzeczywistości gałąź Szymona pozostała marginalna i wygasła wkrótce po 1299 r.<ref>Engel: Genealógia (Genus Kacsics 1.)</ref>
  
−
{{Redoslijed|
+
==Kariera==
−
|poprzednik        = [[vvv]]
+
 
−
|gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>(xxx)
+
Simon został mianowany [[Ban całej Slawonii|banem Slawonii]] w 1212 roku, zachowując godność u boku swojego brata.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref> Dokument królewski z 1228 r. potwierdził, że Simon wraz z [[Péter, syn Töre|Piotrem]] (synem Töre) odegrali decydującą rolę w zabójstwie królowej [[Gertruda|Gertrudy z Meranii]] we wrześniu 1213 r. Jego brat [[Kacsics Mihály|Michał]] i [[palaty]]n [[Bár-Kalán Bánk|Bank Bar-Kalan]] prawdopodobnie również brali udział w przygotowaniach zabójstwa. Po powrocie króla [[II. András|Andrzeja II]] z [[Haliczyna|Haliczyny]] tylko Piotr został stracony przez ścięcie, klan [[Kacsics]] mógł jednak zachować swoje posiadłości i wpływy, z uwagi na okoliczności polityczne i brak poparcia króla.<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref>
−
|współrządzący      =  
+
 
−
|następca          = [[zzz]]
+
Ponieważ Simon posiadał majątki w Siedmiogrodzie, historycy Majnarić i [[Körmendi Tamás|Tamás Körmendi]] zastanawiali się<ref name="Majnarić" /><ref name="Körmendi" /> czy Simon Kacsics był identyczny z tym Szymonem, który służył jako [[ispán]] komitatu [[Szabolcs]]<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 37, 54, 200, 203.</ref> i stolnik (''magister dapiferorum''). w 1214.<ref name="Zsoldos" /> Po tym Simon został wymieniony jako [[wojewoda Siedmiogrodu]] w 1215 roku.<ref name="Zsoldos" /><ref name="Markó" /> Później pełnił [[ispán]]a komitatu [[Szatmár]] w 1221 roku.<ref name="Zsoldos" />
−
}}
+
 
 +
[[IV. Béla|Bela]], który od dawna sprzeciwiał się „''bezużytecznym i zbędnym wieczystym donacjom''” ojca, został ustanowiony [[Książę Siedmiogrodu|księciem Siedmiogrodu]] w 1226 r. zaczął odzyskiwać donacje ziemskie króla [[II. András|Andrzeja II]] w całym kraju w 1228 r. Zmusił ojca do konfiskaty majątków szlacheckich, którzy spiskowali przeciwko jego matce półtorej dekady wcześniej. W związku z tym Simon stracił swoje ziemie i wioski w Siedmiogrodzie, w tym [[Kemény]] (dziś w [[Brâncovenești]], Rumunia), przyznane [[Tomaj Dénes|Denisowi Tomajowi]] i jego klanowi (przodkom rodziny [[Losonczy-Bánffy]]). W swoim dokumencie Andrzej II wspomniał o aktywnym udziale Simona w zabójstwie jego małżonki.<ref name="Körmendi" /> Konfiskata ziemi w 1228 r. może być przejawem późniejszego odwetu w związku z rosnącą rolą w polityce krajowej książąt: Beli i [[Koloman]]a od wczesnych lat 20. XIII wieku, jak argumentował historyk [[Gyula Pál|Pál Gyula]].<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.</ref>
 +
 
 +
Historyk [[Körmendi Tamás|Tamás Körmendi]] argumentował, że nierealistycznym jest stwierdzenie, że Andrzej II wyznaczył Simona na godność ''baronialną'' po morderstwie, nawet jego nieliczne możliwości ukarania sprawców, jak twierdził Pauler. W związku z tym Simon nie został uznany za zabójcę [[Gertruda|Gertrudy]] zaraz po morderstwie. Gdy wspomniano o Simonie jako zbrojnym uczestniku aktu, to przypuszczalnie stał się ofiarą intryg władzy i został oskarżony o spisek wyłącznie z powodów politycznych. Mimo że Simon nie pełnił żadnych funkcji po 1221 r., prawdopodobnie pozostawał wpływowy ze względu na swoje rozległe posiadłości w Széplak, który obejmował [[Szászrégen]] (dziś Reghin, Rumunia) do granicy halickiej, co mogło doprowadzić do politycznego starcia.<ref name="Körmendi" />
 +
 
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
==Źródła==
 +
* Körmendi, Tamás (2014). ''A Gertrúd királyné elleni merénylet körülményei'' [''Okoliczności zabójstwa królowej Gertrudy'']". In Majorossy, Judit (red.). ''Egy történelmi gyilkosság margójára. Merániai Gertrúd emlékezete, 1213–2013''. Ferenczy Museum, Szentendre. str. 95–124. ISBN 978-963-9590-77-9.
 +
* Majnarić, Ivan (2009), ''Prilog diskusiji o genealoškoj svezi omiških i ugarskih Kačića'' [''Wkład w dyskusję na temat powiązań genealogicznych między Kačićiami (Kacsics) na Węgrzech a Kačićiami z Omiš''], ''Papers and Proceedings of the Department of Historical Research of the Institute of Historical and Social Research of the Croatian Academy of Sciences and Arts'' (po chorwacku), 26: str. 49–58, ISSN 1330-7134.
 +
 
 +
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  
 +
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
  
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Kacsics I. Simon
+
  |urzędnik          = Kacsics I. Simon (węg.)<br>Šimun Kačić (chor.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Ban Slawonii<br>Wojewoda Siedmiogrodu
+
  |tytulatura        = [[Ban jednolitej Chorwacji]]<br>[[Stolnik królewski]]<br>[[Wojewoda Siedmiogrodu]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 36: Linia 81:
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
−
  |1. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
+
  |1. tytuł          = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
 
  |1. od            = 1212
 
  |1. od            = 1212
 
  |1. do            = 1212
 
  |1. do            = 1212
Linia 43: Linia 88:
 
  |1. następca      = [[Hont-Pázmány Márton]]
 
  |1. następca      = [[Hont-Pázmány Márton]]
  
−
  |2. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
+
  |2. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
−
  |2. od            = 1215
+
  |2. od            = 1214
−
  |2. do            = 1215
+
  |2. do            = 1214
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    = [[Kán I. Gyula]]
+
  |2. poprzednik    = brak informacji
−
  |2. następca      = [[Bogátradvány Ipoch]]
+
|2. następca      = [[Csák I. Demeter]]
 +
 
 +
|3. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
 +
|3. od            = 1215
 +
|3. do            = 1215
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = [[Kán I. Gyula]]
 +
  |3. następca      = [[Bogátradvány Ipoch]]
  
 
  |klan              = [[Kačići]]
 
  |klan              = [[Kačići]]
Linia 78: Linia 130:
 
|}
 
|}
  
 +
{{SORTUJ:Kacsics, Simon 01}}
  
−
 
+
[[Kategoria:Kacsics]]
−
{{Infobox nobility
+
[[Kategoria:Klan]]
−
| name          = Simon Kacsics
+
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
−
| native_name  =
+
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
−
| title        =
+
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
−
| image        =
+
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
−
| caption      =
+
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
−
| succession    = [[Ban of Slavonia]]<br /><small>alongside [[Michael Kacsics]]</small>
+
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
−
| reign        = 1212
+
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
−
| coronation    =
 
−
| predecessor  = [[Berthold (patriarch of Aquileia)|Berthold of Merania]]
 
−
| successor    = [[Martin Hont-Pázmány]]
 
−
| regent        =
 
−
| spouse        =
 
−
| issue          =John I<br />Simon II<br />a daughter
 
−
| noble_family  =[[Kačić noble family#Hungarian branch|''gens'' Kacsics]]
 
−
| father        =
 
−
| mother        =
 
−
| birth_date  =
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  = after 1228
 
−
| death_place =
 
−
| place of burial=
 
−
| signature =
 
−
}}
 
−
 
 
−
'''Simon from the kindred Kacsics''' ({{lang-hu|Kacsics nembeli Simon}}, {{lang-hr|Šimun Kačić}};{{sfn|Majnarić|2009|p=50}} died after 1228) was a Hungarian distinguished nobleman from the ''gens'' [[Kačić noble family#Hungarian branch|Kacsics]] (Kačić). He was one of the leading instigators of [[Gertrude of Merania|Queen Gertrude]]'s assassination in September 1213.
 
−
 
 
−
==Origin==
 
−
His only known brother was [[Michael Kacsics]], [[Voivode of Transylvania]] (1209–1212) and [[Ban of Slavonia]] in 1212. As Michael and Simon suddenly appeared in Hungarian contemporary sources without genealogical antecedents, several scholars, including Croatian historian Ivan Majnarić considered their kindred may have been descendants of Omiš Kačićs, one of the Croatian "twelve noble tribes" described in the ''[[Pacta conventa (Croatia)|Pacta conventa]]'' and [[Supetar Cartulary]].{{sfn|Majnarić|2009|pp=50–51}} The brothers were first mentioned in the early 13th century, they possessed villages in [[Nógrád County (former)|Nógrád County]], for instance [[Salgó]] and [[Hollókő]].{{sfn|Majnarić|2009|p=56}} Majnarić argued the Kacsics brothers may have belonged to supporters of [[Andrew II of Hungary|Duke Andrew]] in his rebellion against the elder brother and then king [[Emeric, King of Hungary|Emeric]]. Following the coronation of Andrew II in 1205, the brothers were probably gifted with estates in Hungary, establishing a new branch within the clan, which now became part of the [[Hungarian nobility]]. A relationship between Hungarian and Omiš Kačićs is identified primarily in the mention of Šimun Kačić in a document from 1178, with father Nikola and brother Jakov, and with brothers Borislav, Bogdan and other family members in a document from 1190. This source possibly reflects to Simon Kacsics.{{sfn|Majnarić|2009|pp=56–57}}
 
−
 
 
−
Earlier historical works considered that his father-in-law was the powerful baron [[Bánk Bár-Kalán]], who served as [[Palatine of Hungary]] from 1212 to 1213.{{sfn|Markó|2006|p=454}} However Bánk's son-in-law, a certain Simon, who was mentioned by a royal charter of [[Stephen V of Hungary|Stephen V]] from 1270, and who possibly also participated in the murder of Queen Gertrude, died without descendants.{{sfn|Körmendi|2014|p=111}} Simon Kacsics and his unidentified wife had two sons, John I and Simon II, and a daughter who became a nun.{{sfn|Markó|2006|p=454}} Historian János Karácsonyi considered the Salgói (or Salgay) noble family originated from Simon II, but [[Pál Engel]] improved the data and linked the family to other namesake member of the Kacsics kinship. In fact, Simon's branch remained marginal and died out shortly after 1299.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Kacsics 1.)</ref>
 
−
 
 
−
==Career==
 
−
Simon was appointed Ban of Slavonia in 1212, holding the dignity alongside his brother.{{sfn|Markó|2006|p=455}} A royal charter from 1228 confirmed that Simon, along with [[Peter, son of Töre]], played a decisive role in the murder of Queen Gertrude of Merania in September 1213. His brother, Michael and Palatine Bánk Bár-Kalán probably also took part in the preparation of the assassination. After the return of Andrew II of Hungary from [[Galicia (Eastern Europe)|Halychina]], only Peter was executed by impalement, the Kacsics clan could retain their estates and influence yet, due to political circumstances and the King's lack of internal support.{{sfn|Markó|2006|p=455}}
 
−
 
 
−
As he owned estates in [[Transylvania]], historians Majnarić and Tamás Körmendi considered,{{sfn|Majnarić|2009|p=50}}{{sfn|Körmendi|2014|p=109}} Simon Kacsics was identical with that Simon, who served as ''[[ispán]]'' (''comes'') of [[Szabolcs County]]{{sfn|Zsoldos|2011|p=200}} and [[Master of the stewards]] (''magister dapiferorum'') in 1214.{{sfn|Zsoldos|2011|p=54}} Following that this Simon was mentioned as Voivode of Transylvania in 1215.{{sfn|Zsoldos|2011|p=37}}{{sfn|Markó|2006|p=417}} Later he functioned as ispán of [[Szatmár County]] in 1221.{{sfn|Zsoldos|2011|p=203}}
 
−
 
 
−
[[Béla IV of Hungary|Béla]], who long opposed his father's "useless and superfluous perpetual grants", was made [[Duke of Transylvania]] in 1226. He started reclaiming King Andrew's land grants throughout the country in 1228. He forced his father to confiscate the estates of those noblemen who had plotted against his mother one and a half decade earlier. Accordingly, Simon lost his lands and villages in Transylvania, including [[Kemény Castle (Brâncovenești)|Marosvécs Castle]] (today in [[Brâncovenești, Mureș|Brâncovenești]], [[Romania]]), which were granted by [[Denis Tomaj]] and his clan (ancestors of the Bánffy de Losonc family). In his charter, Andrew referred to Simon's active participation in the murder of his consort.{{sfn|Körmendi|2014|p=109}} The land confiscation in 1228 might be a sign of the subsequent retaliation after an increased role in national politics by princes Béla and [[Coloman of Galicia-Lodomeria|Coloman]] since the early 1220s, as historian Gyula Pauler argued.{{sfn|Markó|2006|p=455}}
 
−
 
 
−
Historian Tamás Körmendi argued, it is quite unrealistic that Andrew II appointed Simon to baronial dignities after the murder, even his few opportunities for punish the perpetrators, as Pauler had claimed. Accordingly, Simon was not considered among the assassins of Gertrude immediately after the murder. As Simon was mentioned as armed participant in the act, it is presumable that he became a victim of power intrigues and accused of conspiracy purely out of political reasons. Although, Simon did not longer hold any offices after 1221, he probably remained influential due to his extensive possession of Széplak, which covered the region of [[Reghin|Szászrégen]] (today Reghin, Romania) to the Halychinan border, which could cause a political showdown.{{sfn|Körmendi|2014|p=110}}
 
−
 
 
−
==References==
 
−
{{reflist|3}}
 
−
 
 
−
==Sources==
 
−
{{Refbegin}}
 
−
* {{cite book |last=Körmendi |first=Tamás |editor-last=Majorossy |editor-first=Judit |title=Egy történelmi gyilkosság margójára. Merániai Gertrúd emlékezete, 1213–2013 |publisher=Ferenczy Museum, [[Szentendre]] |year=2014 |pages=95–124 |chapter=A Gertrúd királyné elleni merénylet körülményei [The Circumstances of the Murder of Queen Gertrude] |isbn=978-963-9590-77-9 |language=hu |ref=harv}}
 
−
* {{citation |first=Ivan |last=Majnarić |date=2009 |title=Prilog diskusiji o genealoškoj svezi omiških i ugarskih Kačića |trans-title=A Contribution to the Discussion Regarding Genealogical Connections between the Kačići (Kacsics) of Hungary and the Kačići of Omiš |url=http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=53476&lang=en |language=Croatian  |journal=Papers and Proceedings of the Department of Historical Research of the Institute of Historical and Social Research of the [[Croatian Academy of Sciences and Arts]] |volume=26 |pages=49–58 |issn=1330-7134}}
 
−
* {{cite book |last=Markó |first=László |year=2006 |title=A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon ''[Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia]'' |publisher=Helikon Kiadó |isbn=963-208-970-7 |ref=harv|language=hu}}
 
−
* {{cite book |last=Zsoldos |first=Attila |year=2011 |title=Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ''[Secular Archontology of Hungary, 1000–1301]'' |publisher=História, MTA Történettudományi Intézete |isbn=978-963-9627-38-3 |ref=harv|language=hu}}
 
−
{{Refend}}
 
−
 
 
−
{{s-start}}
 
−
{{S-hou|[[Kacsics|Genus Kacsics]]|name=Simon I ||? ||after 1228 }}
 
−
{{s-off}}
 
−
{{succession box|title=[[Ban of Slavonia]]<br /><small>alongside [[Michael Kacsics]]</small>|before=[[Berthold (patriarch of Aquileia)|Berthold of Merania]]|years=1212|after=[[Martin Hont-Pázmány]]}}
 
−
{{succession box|title=[[Master of the stewards]]|before=(?) [[Gabriel (master of the stewards)|Gabriel]]|years=1214|after=[[Demetrius I Csák|Demetrius Csák]]}}
 
−
{{succession box|title=[[Voivode of Transylvania]]|before=[[Julius I Kán|Julius Kán]]|years=1215|after=[[Ipoch Bogátradvány]]}}
 
−
{{s-end}}
 
−
 
 
−
{{DEFAULTSORT:Kacsics, Simon}}
 
−
[[Category:12th-century Hungarian people]]
 
−
[[Category:13th-century Hungarian people]]
 
−
[[Category:Kacsics (genus)|Simon]]
 
−
[[Category:Bans of Slavonia]]
 
−
 
 
−
[[Category:Medieval Transylvanian people]]
 
−
 
 
 
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
−
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
−
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
−
[[Kategoria:Krótkie]]
+
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 16:17, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban jednolitej Chorwacji
(1212)
Współrządzący:
Kacsics Mihály 		Następca:
Bertold Hont-Pázmány Márton
Poprzednik: Stolnik królewski
(1214) 		Następca:
brak informacji Csák I. Demeter
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1215) 		Następca:
Kán I. Gyula Bogátradvány Ipoch

Kacsics I. Simon (chor. Šimun Kačić)[1] (* nieznana, † po 1228), węgierski szlachcic chorwackiego pochodzenia z klanu Kacsics (Kačić). Jeden z głównych inicjatorów zamachu na królową Gertrudę we wrześniu 1213 roku.

Pochodzenie

Jego jedynym znanym bratem był Michał, wojewoda Siedmiogrodu (1209-1212) i ban Slawonii w 1212. Gdy Michał i Simon pojawili się nagle we współczesnych węgierskich źródłach bez genealogicznych przodków, w tym chorwackiej historii Ivan Majnarić uznał, że mogą potomkami Omiša Kačića, jednego z chorwackich „dwunastu szlachetnych plemion” opisanych w Pacta Conventa i Supetarskim kartularzu.[1] Bracia zostali wspomniani po raz pierwszy na początku XIII wieku, posiadali wsie w komitacie Nógrád, na przykład Salgó i Hollókő.[1] Majnarić argumentował, że bracia Kacsics mogli należeć do zwolenników księcia Andrzeja podczas jego buntu przeciwko starszemu bratu, a następnie królowi Emerykowi. Po koronacji Andrzeja II w 1205 r. bracia prawdopodobnie zostali obdarowani posiadłościami na Węgrzech, zakładając nową gałąź w ramach klanu, który teraz stał się częścią węgierskiej szlachty. Relacje między Węgrami a Omišem Kačićem zostały zidentyfikowane przede wszystkim we wzmiance o Simonie w dokumencie z 1178 r., z ojcem Nikolą i bratem Jakovem oraz z braćmi Borislavem, Bogdanem i innymi członkami rodziny w dokumencie z 1190 r.[1]

Wcześniejsze prace historyczne uważały, że jego teściem był potężny baron Bar-Kalán Bánk, który służył jako palatyn od 1212 do 1213.[2] Jednak zięć Bánka, niejaki Szymon, wspomniany w królewskim dokumencie Stefana V z 1270 r. i który prawdopodobnie brał także udział w zabójstwie królowej Gertrudy, zmarł bez potomków.[3] Simon i jego nieznana z imienia żona żona mieli dwóch synów, Jana I i Szymona II oraz córkę, która została zakonnicą.[2] Historyk János Karácsonyi uznał, że szlachecka rodzina Salgói (lub Salgay) pochodzi od Szymona II, ale Pál Engel przeanalizował dane i połączył rodzinę z innym członkiem rodu Kacsics o tym samym imieniu. W rzeczywistości gałąź Szymona pozostała marginalna i wygasła wkrótce po 1299 r.[4]

Kariera

Simon został mianowany banem Slawonii w 1212 roku, zachowując godność u boku swojego brata.[2] Dokument królewski z 1228 r. potwierdził, że Simon wraz z Piotrem (synem Töre) odegrali decydującą rolę w zabójstwie królowej Gertrudy z Meranii we wrześniu 1213 r. Jego brat Michał i palatyn Bank Bar-Kalan prawdopodobnie również brali udział w przygotowaniach zabójstwa. Po powrocie króla Andrzeja II z Haliczyny tylko Piotr został stracony przez ścięcie, klan Kacsics mógł jednak zachować swoje posiadłości i wpływy, z uwagi na okoliczności polityczne i brak poparcia króla.[2]

Ponieważ Simon posiadał majątki w Siedmiogrodzie, historycy Majnarić i Tamás Körmendi zastanawiali się[1][3] czy Simon Kacsics był identyczny z tym Szymonem, który służył jako ispán komitatu Szabolcs[5] i stolnik (magister dapiferorum). w 1214.[5] Po tym Simon został wymieniony jako wojewoda Siedmiogrodu w 1215 roku.[5][2] Później pełnił ispána komitatu Szatmár w 1221 roku.[5]

Bela, który od dawna sprzeciwiał się „bezużytecznym i zbędnym wieczystym donacjom” ojca, został ustanowiony księciem Siedmiogrodu w 1226 r. zaczął odzyskiwać donacje ziemskie króla Andrzeja II w całym kraju w 1228 r. Zmusił ojca do konfiskaty majątków szlacheckich, którzy spiskowali przeciwko jego matce półtorej dekady wcześniej. W związku z tym Simon stracił swoje ziemie i wioski w Siedmiogrodzie, w tym Kemény (dziś w Brâncovenești, Rumunia), przyznane Denisowi Tomajowi i jego klanowi (przodkom rodziny Losonczy-Bánffy). W swoim dokumencie Andrzej II wspomniał o aktywnym udziale Simona w zabójstwie jego małżonki.[3] Konfiskata ziemi w 1228 r. może być przejawem późniejszego odwetu w związku z rosnącą rolą w polityce krajowej książąt: Beli i Kolomana od wczesnych lat 20. XIII wieku, jak argumentował historyk Pál Gyula.[2]

Historyk Tamás Körmendi argumentował, że nierealistycznym jest stwierdzenie, że Andrzej II wyznaczył Simona na godność baronialną po morderstwie, nawet jego nieliczne możliwości ukarania sprawców, jak twierdził Pauler. W związku z tym Simon nie został uznany za zabójcę Gertrudy zaraz po morderstwie. Gdy wspomniano o Simonie jako zbrojnym uczestniku aktu, to przypuszczalnie stał się ofiarą intryg władzy i został oskarżony o spisek wyłącznie z powodów politycznych. Mimo że Simon nie pełnił żadnych funkcji po 1221 r., prawdopodobnie pozostawał wpływowy ze względu na swoje rozległe posiadłości w Széplak, który obejmował Szászrégen (dziś Reghin, Rumunia) do granicy halickiej, co mogło doprowadzić do politycznego starcia.[3]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Majnarić, Ivan (2009), Prilog diskusiji o genealoškoj svezi omiških i ugarskih Kačića [Wkład w dyskusję na temat powiązań genealogicznych między Kačićiami (Kacsics) na Węgrzech a Kačićiami z Omiš], Papers and Proceedings of the Department of Historical Research of the Institute of Historical and Social Research of the Croatian Academy of Sciences and Arts (po chorwacku), 26: str. 50–51, 56–57.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 417, 454-455.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Körmendi, Tamás (2014). A Gertrúd királyné elleni merénylet körülményei [Okoliczności zabójstwa królowej Gertrudy]". In Majorossy, Judit (red.). Egy történelmi gyilkosság margójára. Merániai Gertrúd emlékezete, 1213–2013. Ferenczy Museum, Szentendre. str. 109-111.
  4. ↑ Engel: Genealógia (Genus Kacsics 1.)
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 37, 54, 200, 203.

Źródła

  • Körmendi, Tamás (2014). A Gertrúd királyné elleni merénylet körülményei [Okoliczności zabójstwa królowej Gertrudy]". In Majorossy, Judit (red.). Egy történelmi gyilkosság margójára. Merániai Gertrúd emlékezete, 1213–2013. Ferenczy Museum, Szentendre. str. 95–124. ISBN 978-963-9590-77-9.
  • Majnarić, Ivan (2009), Prilog diskusiji o genealoškoj svezi omiških i ugarskih Kačića [Wkład w dyskusję na temat powiązań genealogicznych między Kačićiami (Kacsics) na Węgrzech a Kačićiami z Omiš], Papers and Proceedings of the Department of Historical Research of the Institute of Historical and Social Research of the Croatian Academy of Sciences and Arts (po chorwacku), 26: str. 49–58, ISSN 1330-7134.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kacsics I. Simon (węg.)
Šimun Kačić (chor.)

— Ban jednolitej Chorwacji
Stolnik królewski
Wojewoda Siedmiogrodu		 —
Ban jednolitej Chorwacji
Okres 1212
Poprzednik Bertold
Następca Hont-Pázmány Márton
Stolnik królewski
Okres 1212
Poprzednik brak informacji
Następca Csák I. Demeter
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres 1215
Poprzednik Kán I. Gyula
Następca Bogátradvány Ipoch
Dane biograficzne
Klan Kačići
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1228
Ojciec István
Matka nieznana
Rodzeństwo Mihály
Żona nieznana
Dzieci I. János
II. Simon
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Kacsics_I._Simon&oldid=51833”