Okręg Alba: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 39 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Kategoria:2]] | [[Kategoria:2]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%99g_Alba | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%99g_Alba | ||
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Alba&action=history | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Alba&action=history | ||
|nota = polski | |nota = polski | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Alba_County | ||
| + | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alba_County&action=history | ||
| + | |nota = angielski | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | |||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://de.wikipedia.org/wiki/Kreis_Arad | ||
| + | |autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Kreis_Arad&action=history | ||
| + | |nota = niemiecki | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Feh%C3%A9r_megye | ||
| + | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Feh%C3%A9r_megye&action=history | ||
| + | |nota = węgierski | ||
}} | }} | ||
| Linia 15: | Linia 42: | ||
| | | | ||
| − | '''Fehér megye''' (pol. '' | + | [[Plik:Provinz_Alba_Romania_CIA2006.png|thumb|left|600px]] |
| + | |||
| + | [[Plik:Alba County Hungarians.png|thumb|300px|Odsetek Węgrów w okręgu Fehér według spisu z 2011 roku. | ||
| + | {{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}} | ||
| + | {{legend|#FF813E|Węgierska większość między 50-79%}} | ||
| + | {{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}} | ||
| + | {{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość poniżej 20%}} | ||
| + | {{legend|#818181|Węgierska mniejszość poniżej 10%}} | ||
| + | ]] | ||
| + | |||
| + | '''Fehér megye''' (pol. ''okręg Alba'', rum. ''Județul Alba'', niem. ''Kreis Karlsburg'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]], położony w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]], w [[Region Centralny (Rumunia)|regionie Centralnym]], ze stolicą w mieście [[Alba Iulia]]. Powiatem partnerskim dla okręgu w Polsce jest [[Powiat bialski]]. Okręg Alba graniczy okręgami [[Okręg Bihor|Bihor]], [[Okręg Kluż|Kluż]], [[Okręg Marusza|Marusza]], [[Okręg Sybin|Sybin]], [[Okręg Vâlcea|Vâlcea]], [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]] i [[Okręg Arad|Arad]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | == Nazwa == | ||
| + | |||
| + | Nazwa „Alba”, oznaczająca „biały” w języku łacińskim i rumuńskim, pochodzi od nazwy miasta Alba Iulia. | ||
| + | |||
| + | == Geografia == | ||
| + | [[File:Judetul Alba 3D map.jpg|300px|left]] | ||
| + | |||
| + | Okręg ma powierzchnię 6242 km², z górami zajmującymi około 59% powierzchni. | ||
| + | |||
| + | [[Erdélyi-középhegység]] (''Góry Zachodniorumuńskie'') znajdują się na północnym zachodzie; północno-wschodnia strona [[Páring-hegység]] (''grupy Parâng'') − [[Kudzsiri-havasok]] (''góry Șureanu'') i [[Szebeni-havasok]] (''góry Cindrel'') − znajduje się na południu. Na wschodzie znajduje się [[Erdélyi-medence]] (''Płaskowyż Transylwanii'') z głębokimi, ale szerokimi dolinami. | ||
| + | |||
| + | Trzy główne elementy rozdziela dolina [[Maros]] (''rzeki Mureș'') i jej dopływy [[Küküllő]] (rum. ''Târnava''), [[Sebes (folyó)|Sebes]] (rum. ''Sebeș'') i [[Aranyos]] (ru. ''Arieș''). | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | === Sąsiedzi === | ||
| + | {{Romanian counties map}} | ||
| + | * na wschodzie okręgi: [[Okręg Sibiu|Sibiu]] i [[Okręg Mureș|Mureș]]; | ||
| + | * na zachodzie okręgi: [[Okręg Bihor|Bihor]] i [[Okręg Arad|Arad]]; | ||
| + | * na północy [[Okręg Cluj]]; | ||
| + | * na południowym zachodzie [[Okręg Hunedoara]]; | ||
| + | * na południu [[Okręg Vâlcea]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
| + | == Demografia == | ||
| + | |||
W 2011 roku liczył 373 710 mieszkańców<ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011] (rum.). Institutul Naţional de Statistică. [dostęp 2021-03-01].</ref>. | W 2011 roku liczył 373 710 mieszkańców<ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2014/01/rpl_2011_populatia-pe-categorii-de-localitati.xls Populaţia stabilă pe judeţe, municipii, oraşe şi localităti componenete la RPL_2011] (rum.). Institutul Naţional de Statistică. [dostęp 2021-03-01].</ref>. | ||
| − | + | 31 października 2011 ludność liczyła 327,224 co dawało gęstość zaludnienia 52 os./km². W roku 2002 gęstość zaludnienia wynosiła 61 os/km². | |
| + | |||
| + | * [[Rumuni]] - 89.9% | ||
| + | * [[Węgrzy]] − 4.8% | ||
| + | * [[Romowie]] − 4.7% | ||
| + | * [[Niemcy]] <small>([[Sasi]] Siedmiogrodzcy)</small> − 0.2% | ||
| + | {| class="wikitable" | ||
| + | ! Rok | ||
| + | ! Ludność<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011"]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20060922081325/http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 22 września 2006 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref> | ||
| + | |- | ||
| + | | 1948 | ||
| + | | 361,062 | ||
| + | |- | ||
| + | | 1956 | ||
| + | | 370,800 | ||
| + | |- | ||
| + | | 1966 | ||
| + | | 382,786 | ||
| + | |- | ||
| + | | 1977 | ||
| + | | 409,634 | ||
| + | |- | ||
| + | | 1992 | ||
| + | | 414,227 | ||
| + | |- | ||
| + | | 2002 | ||
| + | | 382,747 | ||
| + | |- | ||
| + | | 2011 | ||
| + | | 327,224 | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | == Komunikacja == | ||
| + | Drogi krajowe (''drogi europejskie'') na terenie okręgu: | ||
| + | * [[Europastraße 68]] z [[Szeged]] ([[Ungarn]]) przez Sebeș do [[Brașov]] | ||
| + | * [[Europastraße 81]] z [[Satu Mare]] przez [[Aiud]]–[[Teiuș]]–Alba Iulia–[[Sebeș]] do [[Bukarest]]. | ||
| + | |||
| + | === Największe miasta === | ||
| + | Największe miasta w okręgu (2007): | ||
| + | {| {{széptáblázat}} | ||
| + | ! | ||
| + | ! Nazwa węgierska | ||
| + | ! Nazwa rumuńska | ||
| + | ! Ranga | ||
| + | ! Ludność (osoby) | ||
| + | | rowspan ="12" | [[Plik:Sala unirii alba iulia.jpg|thumb|center|160px|Gyulafehérvár]][[Plik:Sebes Central Plaza.JPG|thumb|center|160px|Szászsebes]] | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 1. || [[Gyulafehérvár]] || [[Alba Iulia]] || align="center" | stolica okręgu || align="right" | 66 842 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 2. || [[Szászsebes]] || [[Sebeș]] || align="center" | miasto powiatowe || align="right" | 29 225 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 3. || [[Kudzsir]] || [[Cugir]] || align="center" | [[miasto]] || align="right" | 26 561 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 4. || [[Nagyenyed]] || [[Aiud]] || align="center" | miasto powiatowe || align="right" | 26 367 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 5. || [[Balázsfalva]] || [[Blaj]] || align="center" | miasto powiatowe || align="right" | 20 910 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 6. || [[Marosújvár]] || [[Ocna Mureș]] || align="center" | miasto || align="right" | 15 268 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 8. || [[Zalatna]] || [[Zlatna]] || align="center" | miasto || align="right" | 8335 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 7. || [[Topánfalva]] || [[Câmpeni]] || align="center" | miasto || align="right" | 7909 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 9. || [[Tövis (település)|Tövis]] || [[Teiuș]] || align="center" | miasto || align="right" | 7364 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 10. || [[Abrudbánya]] || [[Abrud]] || align="center" | miasto || align="right" | 5865 | ||
| + | |- | ||
| + | | align="center" | 11. || [[Aranyosbánya]] || [[Baia de Arieș]] || align="center" | miasto || align="right" | 4490 | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | === Największe miasta === | ||
| + | Największe miasta w okręgu (2011): | ||
| − | + | {| class="wikitable" | |
| − | + | |- class="hintergrundfarbe6" | |
| − | + | ! Nazwa rumuńska | |
| − | + | ! Nazwa niemiecka | |
| − | + | ! Nazwa węgierska | |
| − | + | ! Liczb mieszkańców | |
| − | + | |- | |
| − | + | |[[Alba Iulia]] || [[Karlsburg]] || [[Gyulafehérvár]] | |
| − | + | |style="text-align:center"| 63.536 | |
| − | + | |- | |
| − | + | |[[Sebeș]] || [[Mühlbach]] || [[Szászsebes]] | |
| − | + | |style="text-align:center"| 27.019 | |
| + | |- | ||
| + | |[[Aiud]] || [[Straßburg]] || [[Nagyenyed]] | ||
| + | |style="text-align:center"| 22.876 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Cugir]] || [[Kudschir]] || [[Kudzsir]] | ||
| + | |style="text-align:center"| 21.376 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Blaj]] || [[Blasendorf]] || [[Balázsfalva]] | ||
| + | |style="text-align:center"| 20.630 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Ocna Mureș]] || [[Miereschhall]] || [[Marosújvár]] | ||
| + | |style="text-align:center"| 13.036 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Zlatna]] || [[Klein Schlatten]] || [[Zalatna]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}7.490 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Câmpeni]] || [[Topesdorf]] || [[Topánfalva]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}7.221 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Teiuș]] || [[Dreikirchen]] || [[Tövis]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}6.695 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Ighiu]] || [[Grabendorf]] || [[Magyarigen]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}6.283 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Săsciori (Alba)|Săsciori]] || [[Schweis]] || [[Szászcsór]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}5.757 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Abrud]] || [[Groß Schlatten]] || [[Abrudbánya]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}5.072 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Vințu de Jos]] || [[Unterwintz]] || [[Alvinc]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}4.801 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Unirea (Alba)|Unirea]] || [[Oberwinz]] || [[Felvinc]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}4.796 | ||
| + | |- | ||
| + | |[[Jidvei]] || [[Seiden]] || [[Zsidve]] | ||
| + | |style="text-align:center"| {{0}}4.617 | ||
| + | |- | ||
| + | |colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 października 2011)</small><ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] (MS Excel; 1,3 MB)</ref> | ||
| + | |} | ||
| − | Gminy | + | === Gminy === |
{{Układ wielokolumnowy|liczba=3| | {{Układ wielokolumnowy|liczba=3| | ||
* [[Gmina Albac|Albac]] | * [[Gmina Albac|Albac]] | ||
| Linia 103: | Linia 280: | ||
* [[Vințu de Jos (gmina)|Vințu de Jos]] | * [[Vințu de Jos (gmina)|Vințu de Jos]] | ||
}} | }} | ||
| + | |||
| + | == Galeria == | ||
| + | <gallery> | ||
| + | File:Cetatea Alba Iulia din aer toamna.jpg|thumb|[[Alba Iulia]] | ||
| + | File:Vista_de_Blaj2.jpg|thumb|[[Blaj]] | ||
| + | File:Kirche mit Markthallen.JPG|thumb|[[Sebeș]] | ||
| + | File:Abrud.seara.jpg|thumb|[[Abrud]] | ||
| + | File:Baia de Arieș1.jpg|thumb|[[Baia de Arieș]] | ||
| + | </gallery> | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
{{izvori}} | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Youtube == | ||
| + | |||
| + | * [https://www.youtube.com/watch?v=wbOU9Y7P1O4&feature=emb_logo Adventures in Alba County] | ||
| | | | ||
{{Jednostka administracyjna infobox | {{Jednostka administracyjna infobox | ||
| − | |nazwa = Fehér megye (węg.)<br> | + | |nazwa = Fehér megye (węg.)<br><small>okręg Alba (pol.<br>Kreis Karlsburg (niem.)</small> |
|nazwa oryginalna = Județul Alba (rum.) | |nazwa oryginalna = Județul Alba (rum.) | ||
|dopełniacz nazwy = | |dopełniacz nazwy = | ||
| Linia 137: | Linia 327: | ||
|adres urzędu = | |adres urzędu = | ||
|plan = | |plan = | ||
| − | |opis planu = | + | |opis planu = |
| − | |Położenie na mapie 1 = | + | |
| − | |mapa | + | |Położenie na mapie 1 = |
| − | |nazwa mapy | + | |1. mapa = |
| + | |nazwa 1. mapy = | ||
| − | |Położenie na mapie 2 = Położenie na mapie Rumunii | + | |Położenie na mapie 2 = Położenie na mapie Rumunii |
|2. mapa = Alba.png | |2. mapa = Alba.png | ||
| − | |nazwa 2. mapy = | + | |nazwa 2. mapy = '''Mapa okręgu Fehér''' |
|współrzędne = | |współrzędne = | ||
| Linia 150: | Linia 341: | ||
|www = http://www.prefecturaalba.ro/ | |www = http://www.prefecturaalba.ro/ | ||
}} | }} | ||
| + | {{AB infobox térkép}} | ||
| + | [[Plik:RSR Jud Alba.png|thumb|150px|Herb dystryktu Alba, w czasach realnego socjalizmu]] | ||
| + | [[Plik:Interbelic Alba County CoA.png|thumb|150px|Herb hrabstwa Alba, w okresie międzywojennym]] | ||
|} | |} | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Geografia]] |
| − | [[Kategoria:Okręgi Rumunii | + | [[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]] |
| + | [[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]] | ||
| + | [[Kategoria:Okręgi Rumunii]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:24, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [5] | [6] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [7] | [8] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Alba County Hungarians.png Odsetek Węgrów w okręgu Fehér według spisu z 2011 roku. Węgierska większość powyżej 80% Węgierska większość między 50-79% Węgierska mniejszość powyżej 20% Węgierska mniejszość poniżej 20% Węgierska mniejszość poniżej 10% Fehér megye (pol. okręg Alba, rum. Județul Alba, niem. Kreis Karlsburg) – okręg w Rumunii, położony w Siedmiogrodzie, w regionie Centralnym, ze stolicą w mieście Alba Iulia. Powiatem partnerskim dla okręgu w Polsce jest Powiat bialski. Okręg Alba graniczy okręgami Bihor, Kluż, Marusza, Sybin, Vâlcea, Hunedoara i Arad. Spis treściNazwaNazwa „Alba”, oznaczająca „biały” w języku łacińskim i rumuńskim, pochodzi od nazwy miasta Alba Iulia. GeografiaOkręg ma powierzchnię 6242 km², z górami zajmującymi około 59% powierzchni. Erdélyi-középhegység (Góry Zachodniorumuńskie) znajdują się na północnym zachodzie; północno-wschodnia strona Páring-hegység (grupy Parâng) − Kudzsiri-havasok (góry Șureanu) i Szebeni-havasok (góry Cindrel) − znajduje się na południu. Na wschodzie znajduje się Erdélyi-medence (Płaskowyż Transylwanii) z głębokimi, ale szerokimi dolinami. Trzy główne elementy rozdziela dolina Maros (rzeki Mureș) i jej dopływy Küküllő (rum. Târnava), Sebes (rum. Sebeș) i Aranyos (ru. Arieș). Sąsiedzi
DemografiaW 2011 roku liczył 373 710 mieszkańców[1]. 31 października 2011 ludność liczyła 327,224 co dawało gęstość zaludnienia 52 os./km². W roku 2002 gęstość zaludnienia wynosiła 61 os/km².
KomunikacjaDrogi krajowe (drogi europejskie) na terenie okręgu:
Największe miastaNajwiększe miasta w okręgu (2007):
Największe miastaNajwiększe miasta w okręgu (2011):
Gminy
Galeria
Przypisy
Youtube |
Plik:RSR Jud Alba.png Herb dystryktu Alba, w czasach realnego socjalizmu Plik:Interbelic Alba County CoA.png Herb hrabstwa Alba, w okresie międzywojennym | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- 2
- Strony skompilowane
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Geografia
- Geografia Siedmiogrodu
- Okręgi Siedmiogrodu
- Okręgi Rumunii