Okręg Satu Mare

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plik:Satu Mare County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Szatmár według spisu z 2011 roku.
  Węgierska większość powyżej 80%
  Węgierska większość między 50-79%
  Węgierska mniejszość powyżej 20%
  Węgierska mniejszość między 10-20%
  Węgierska mniejszość poniżej 10%
Plik:Szatmár megye etnikai térkép.jpg
Mapa etniczna okręgu Szatmár według większości etnicznej każdej wioski (większość populacji Węgier jest zaznaczona na zielono)

Szatmár megye (pol. okręg Satu Mare, rum. Județul Satu Mare, ukr. Сату-Маре, słow. Satmárska župa) – okręg w północno-zachodniej Rumunii (Kriszana i fragment Marmaroszu[1]), ze stolicą w mieście Satu Mare.

Okręg ma powierzchnię 4418 km² i w 2000 r. liczył 392 265 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 89 os./km².

Geografia

Okręg to ma łączną powierzchnię 4 418 km².

Na północy znajdują się Avas-hegység (góry Oaș), część Keleti-Kárpátok (Karpat Wschodnich). Stanowi to około 17% powierzchni. Pozostała część to wzgórza stanowiące 20% powierzchni i równiny. Zachodnia część to wschodnia część Kárpát-medence (Niziny Panońskiej).

Przez okręg przepływa rzeka Szamos (rum. Someș), a także rzeki Túr (rum. Tur) i Kraszna (rum. Crasna).

Okręg leży częściowo w historycznym regionie Marmarosz, a częściowo w historycznym regionie Kriszana.

Sąsiedzi

Okręg jest członkiem Euroregionu Karpackiego.


Demografia

Satu Mare to wielokulturowe miasto z mieszanką mieszkańców Rumunii, Węgier, Romów, Niemców i innych grup etnicznych.

W 2002 r. okręg Satu Mare liczył 367 281 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 83 os./km²¿.[2][3]

W 2011 roku liczył 329 079 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 74.48 os./km².[2][4]

Węgrzy mieszkają głównie wzdłuż granicy z Węgrami, ale niektórzy są również rozproszeni po całym okręgu. Historycznie rzecz biorąc, Węgrzy byli skoncentrowani w miastach, w których znajduje się administracja, podczas gdy populacja Rumunów była większa we wsiach w całym okręgu. W 1930 roku Węgrzy stanowili 41,9% populacji miejskiej w okręgu Satu Mare i tylko 20,0% populacji wsi według danych spisowych.[5] Odsetek różnych grup etnicznych zmieniał się na przestrzeni historii z powodu zmian ustrojowych i politycznych. Po kompromisie austro-węgierskim z 1867 r. populacja Węgrów znacznie wzrosła, stanowiąc 44,4% w 1880 r. i osiągając 55,1% populacji komitatu w 1910 r., Według Árpád E. Varga.[6] po I wojnie światowej nastąpił spadek liczby ludności węgierskiej i niemieckiej.

Rok Ludność okręgu Rumuni Węgrzy Niemców
1880[7] 194,326 76,668 95,681 13,449
1890 216,158 85,663 114,836 14,030
1900 245,855 93,591 138,086 12,165
1910 267,310 92,264 166,369 6,709
1920 262,937 124,476 81,242 34,982
1930[5] 294,875 178,523 74,191 9,530
1948[8] 312,672
1956 337,531 180,930 145,880 3,588
1966 359,393
1977 393,840
1992 400,789
2002 367,281
2004 371,759
2007 366,270

Demografia

Spis ludności z 2011 r. wykazał, co następuje:[9]

całkowity Rumuni Wegrzy Romowie Ukraińcy Niemcy pozostali
344.360 188.155 112.580 17.388 1.340 5.006 19.891

Największe miejscowości

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Ludność
Satu Mare Sathmar Szatmárnémeti 102.411
Carei Groß-Karol Nagykároly 021.112
Negrești-Oaș Avasfelsőfalu 011.867
Tășnad Trestenburg Tasnád 008.631
Livada Wiesenhaid Sárköz 006.773
Medieșu-Aurit Románfalva 006.683
Bixad Bikszád 006.504
Ardud Erdeed Erdőd 006.231
Certeze Avasújfalu 005.636
Turț Turc 005.593
Lazuri Lázári
ukr. Лазарї
005.562
Odoreu Szatmárudvari 004.946
Păulești Szatmárpálfalva 004.909
Vetiș Vetés 004.788
Moftin Domahida 004.293
Supur Alsószopor 004.231
(Stan na 20 października 2011)[9]

Rozkład wyznań

Rozkład wyznaniowy ludności według danych spisu powszechnego z 2002 roku:[10]

Religia Liczba wyznawców
Rumuński Kościół Prawosławny 185 900
Reformowani 68 619
Rzymscy katolicy 66 247
Grekokatolicy 29 200
Pentekostaliści 8 517
Baptyści 1 721
Adwentyści 903
Unitariański Kościół Siedmiogrodu 119
Mozaiści 109
Ewangelikanie 187
Ateiści 128
Kościół Ewangelicko-Luterański Rumunii 121
Muzułmanie 59
Staroobrzędowcy ww Rumunii 44
Kościół Ewangelicki Wyznania Augsburskiego 26
bez religii 522
brak deklaracji 322

Galeria

Przypisy

  1. Czasami traktowanymi jako część Siedmiogrodu
  2. 2,0 2,1 National Institute of Statistics, "Populația după etnie". Zarchiwizowano 16 sierpnia 2009 na Wayback Machine.
  3. "Structura Etno-demografică a României". Edrc.ro. 2017-10-31. [dostęp:2018-05-13].
  4. Structura Etno-demografică a României. www.edrc.ro
  5. 5,0 5,1 [1]trwale martwy link "Recensământul general al populației României din 29 Decemvrie 1930", vol. II, str. 394, Centralny Instytut Statystyki (opublikowany w języku francuskim i rumuńskim).
  6. "Árpád E. Varga, Węgrzy w Transylwanii między 1870 a 1995 r.", Tytuł oryginalny: Erdély magyar népessége 1870–1995 között, opublikowane w Magyar Kisebbség 3–4, 1998 (nowa seria IV), s. 331–407, tłumaczenie Tamás Sályi , Edycja językowa autorstwa Rachel Orbell, wydana przez Fundację Teleki László. Budapeszt, marzec 1999
  7. Erdély etnikai és felekezeti statisztikája. varga.adatbank.transindex.ro
  8. National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"
  9. 9,0 9,1 Volkszählung 2011 in Rumänien (MS Excel; 1,3 MB)
  10. Archivált másolat. Zarchiwizowano 24 stycznia 2009. [dostęp:2010-04-08].

Youtube

Szatmár megye (węg.)
okręg Satu Mare (pol.)
Сату-Маре (ukr.)
Satmárska župa (słow.)

Județul Satu Mare (rum.)

okręg
Charakterystyczne obiekty
Charakterystyczne obiekty
Herb Flaga
Państwo Plik:Flag of Romania.svg Rumunia
Siedziba Satu Mare
Powierzchnia 4418 km²
  • liczba ludności 367 281
  • gęstość zaludnienia 83 os./km²
Nr kierunkowy 61
Tablice rejestracyjne SM
Strona internetowa

Położenie na mapie

Plik:RSR Jud Satu-Mare.png
Herb dystryktu Satu Mare, w czasach realnego socjalizmu
Plik:Interbelic Satu Mare County CoA.png
Herb hrabstwa Satu Mare, w okresie międzywojennym