Okręg Hunedoara: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 2: Linia 2:
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 10: Linia 11:
 
}}
 
}}
  
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Hunedoara_County
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hunedoara_County&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 
{|
 
{|
 
|
 
|
Linia 35: Linia 44:
 
  |
 
  |
  
−
[[Datei:Provinz Hunedoara Romania CIA2006.png|mini|Karte des Kreises Hunedoara]]
+
[[Plik:Provinz Hunedoara Romania CIA2006.png|thumb|left|350px|Mapa okręgu Hunedoara]]
−
[[Datei:RSR Jud Hunedoara.png|mini|150px|Wappen des Kreises Hunedoara, zur Zeit des [[Realsozialismus]]]]
 
−
[[Datei:Interbelic Hunedoara County CoA.png|mini|150px|Wappen des Kreises Hunedoara, in der [[Zwischenkriegszeit]]]]
 
  
−
'''Hunyad megye''' (pol. ''Okręg Hunedoara'', rum. ''Județul Hunedoara'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Siedmiogród]] oraz fragment [[Kriszana|Kriszany]]), ze stolicą w mieście [[Deva]].
+
[[Plik:Hunedoara County Hungarians.png|thumb|200px|right|Odsetek Węgrów w okręgu Hunyad według spisu z 2011 roku.
 +
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość między 10-20%}}
 +
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość poniżej 10%}}
 +
]]
 +
 
 +
'''Hunyad megye''' (pol. ''okręg Hunedoara'', rum. ''Județul Hunedoara'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Siedmiogród]] oraz fragment [[Kriszana|Kriszany]]), ze stolicą w mieście [[Deva]].
  
 
Okręg ma powierzchnię 7063 km² i w 2000 r. liczył 536 165 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 76 os./km².
 
Okręg ma powierzchnię 7063 km² i w 2000 r. liczył 536 165 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 76 os./km².
 +
{{clear}}
 +
 +
== Geografia ==
 +
[[File:Judetul Hunedoara 3D map.jpg|300px|left]]
 +
[[File:14-18-hateg-zimbrii-2.jpg|thumb|[[European bison]] in [[Hațeg]] nature reserve]]
 +
[[File:Gold sphalerite quartz sacaramb.jpg|thumb|[[Gold]] and [[sphalerite]] on [[quartz]], from Sacarîmb, Hunedoara County. Scale at bottom is one inch, with a rule at one cm.]]
 +
 +
Hrabstwo to ma łączną powierzchnię 7 063 km².
 +
 +
Głównie relief tworzą góry, przedzielone doliną rzeki [[Maros]] (rum. ''Mureș''), która przecina okręg ze wschodu na zachód. Od strony północnej znajdują się [[Erdélyi-középhegység]] (rum. ''Góry Zachodniorumuńskie''), a od południa góry z grupy [[Déli-Kárpátok]] (''Karpat Południowych''), grupy [[Páring-hegység]] (''Parâng'') i grupy [[Retyezát-Godján]] (rum. ''Grupa muntoasă Retezat-Godeanu''): '''Orastie''' i '''Surianu''' (południowy wschód), [[Retyezát-hegység]] (rum. ''Munții Retezat'') (południe), [[Ruszka-havas]] (rum. ''Munții Poiana Ruscă'') (południowy zachód).
 +
 +
Oprócz rzeki [[Maros]] (rum. ''Mureș'') z dopływami: [[Sztrigy]] (rum. ''Strei''), '''Râul Mare''' i '''Cerna''', która tworzy szerokie doliny, w północnej części rzeka [[Fehér-Körös]] (rum. ''Crișul Alb'') tworzy również dolinę w [[Erdélyi-középhegység]] (''Górach Zachodniorumuńskich'') − regionie Zarand. Po południowej stronie rzeki [[Zsil]] (rum. ''Jiu'') z jej dwoma odgałęzieniami Jiul de Vest i Jiul de Est znajduje się duże zagłębienie i łatwo dostępna trasa w kierunku południowej Rumunii − Oltenia.
 +
 +
=== Sąsiedzi ===
 +
{{Romanian counties map}}
 +
 +
* na wschodzie i północy [[Okręg Alba]];
 +
* na zachodzie okręgi: [[Okręg Arad|Arad]], [[Okręg Timiș|Timiș]] i [[Okręg Caraș-Severin|Caraș-Severin]];
 +
* na południu [[Okręg Gorj]].
 +
{{clear}}
 +
 +
== Demografia ==
 +
W 2011 r. okręg liczył 396 253 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 56.1 os./km².
 +
 +
*[[Rumuni]] − 93.31%<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populația după etnie"]''. ''[https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf Zarchiwizowano]'' 16 sierpnia 2009 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref>
 +
*[[Węgrzy]] − 4.09%
 +
*[[Romowie]] − 1.9%
 +
*[[Niemcy]] <small>([[Sasi]] Siedmiogrodzcy)</small> − 0.25%
 +
 +
Dolina rzeki [[Zsil]] (rum. ''Jiu'') jest tradycyjnie regionem wydobywczym węgla, a jej wysoki poziom uprzemysłowienia przyciągnął wielu ludzi z innych regionów Rumunii w okresie przed upadkiem reżimu komunistycznego.
 +
 +
{| class="wikitable"
 +
! Rok
 +
! Ludność<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"]''. [https://web.archive.org/web/20060922081325/http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf Zarchiwizowano] 22 września 2006 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref>
 +
|-
 +
| 1948
 +
| 306,955
 +
|-
 +
| 1956
 +
|{{increase}} 381,902
 +
|-
 +
| 1966
 +
|{{increase}} 474,602
 +
|-
 +
| 1977
 +
|{{increase}} 514,436
 +
|-
 +
| 1992
 +
|{{increase}} 547,993
 +
|-
 +
| 2002
 +
|{{decrease}} 485,712
 +
|-
 +
| 2011
 +
|{{decrease}} 396,253
 +
|}
 +
  
−
Miasta:
 
−
* [[Hunedoara]] (węg. ''Vajdahunyad'')
 
−
* [[Deva]] (węg. ''Déva'')
 
−
* [[Petroszany]] (rum. ''Petroșani'', węg. ''Petrozsény'')
 
−
* [[Vulcan (miasto w Rumunii)|Vulcan]] (węg. ''Vulkán'')
 
−
* [[Lupeni]] (węg. ''Lupény'')
 
−
* [[Petrila]] (węg. ''Petrilla'')
 
−
* [[Orăștie]] (węg. ''Szászváros'')
 
−
* [[Brad (miasto)|Brad]] (węg. ''Brád'').
 
  
−
=== Größte Orte ===
+
=== Największe miasta ===
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
−
! Stadt/Gemeinde
+
! Nazwa rumuńska
−
! deutscher Name
+
! Nazwa niemiecka
−
! ungarischer Name
+
! Nazwa węgierska
−
! Einwohnerzahl
+
! Ludność
 
|-
 
|-
 
|[[Deva (Rumänien)|Deva]]
 
|[[Deva (Rumänien)|Deva]]
Linia 136: Linia 196:
 
|style="text-align:center"| {{0}}4.122
 
|style="text-align:center"| {{0}}4.122
 
|-
 
|-
−
|colspan="4" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stand: 20. Oktober 2011)</small><ref name="vz2011" />
+
|colspan="4" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 pażdziernika 2011)</small><ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] (MS Excel; 1,3 MB).</ref>
−
|}
 
−
 
 
−
=== Legnagyobb települések ===
 
−
[[Fájl:Cast-hun.jpg|bélyegkép|jobbra|250px|A [[vajdahunyadi vár]]]]
 
−
[[Fájl:Magna Curia1.JPG|bélyegkép|jobbra|250px|A [[déva]]i ''Magna Curia'' (Bethlen-kastély)]]
 
−
{| {{széptáblázat}}
 
−
|-class="hintergrundfarbe6"
 
−
!Település
 
−
!Lakosság (fő, 2011)
 
−
| rowspan="13" | [[Fájl:Deva as seen from the citadel 1.jpg|bélyegkép|középre|150px|Déva]]
 
−
[[Fájl:Hunedoara (4).jpg|bélyegkép|középre|150px|Vajdahunyad]]
 
−
[[Fájl:Orastie 03.jpg|bélyegkép|középre|150px|Szászváros]]
 
−
|-
 
−
|[[Déva]]
 
−
| align="right" |61 123
 
−
|-
 
−
|[[Vajdahunyad]]
 
−
| align="right" |60 525
 
−
|-
 
−
|[[Petrozsény]]
 
−
| align="right" |37 160
 
−
|-
 
−
|[[Vulkán (Hunyad megye)|Vulkán]]
 
−
| align="right" |24 160
 
−
|-
 
−
|[[Lupény]]
 
−
| align="right" |23 390
 
−
|-
 
−
|[[Petrilla]]
 
−
| align="right" |22 692
 
−
|-
 
−
|[[Szászváros]]
 
−
| align="right" |18 227
 
−
|-
 
−
|[[Brád]]
 
−
| align="right" |14 495
 
−
|-
 
−
|[[Piski]]
 
−
| align="right" |12 556
 
−
|-
 
−
|[[Pusztakalán]]
 
−
| align="right" |11 279
 
−
|-
 
−
|[[Hátszeg]]
 
−
| align="right" |9 685
 
−
|-
 
−
|[[Hobicaurikány]]
 
−
| align="right" |8 972
 
 
|}
 
|}
  
−
[[File:View of Hunedoara Castle from Entrance.png|thumb|right|[[Corvin Castle]] in [[Hunedoara]], it is one of the largest castles in [[Europe]] and figures in a list of the seven wonders of Romania]]
+
== Galeria ==
−
[[File:Cetatea medievală Deva, în lumina răsăritului.jpg|thumb|[[Fortress of Deva]] in Deva]]
+
<gallery>
−
Retezat National Park and other picturesque regions makes it one of the most beautiful counties in Romania. Also there can be found [[Dacia]]n and [[Ancient Rome|Roman]] complexes in the Orăştie Mountains.
+
Plik:Cast-hun.jpg|thumb|250px|Zamek [[Vajdahunyad]]
−
 
+
Plik:Magna Curia1.JPG|thumb|250px|''Magna Curia'' w [[Déva]]
−
== Demográfia ==
+
Plik:Retezat-bucura-peleaga.jpg|thumb|250px|Jezioro [[Bukura-tó]], największe w [[Retyezát-hegység]]
−
[[Fájl:Hunedoara County Hungarians.png|thumb|200px|right|A magyar nemzetiségűek aránya Hunyad megyében a 2011-es népszámlálás adatai szerint. Kék = magyar kisebbség 10 - 20% között, szürke = magyar kisebbség 10% alatt.]]
+
</gallery>
−
[[2007]]-ben 472 284 lakosa volt, a népsűrűség 66,9 fő/km². A lakosság 92%-a [[Románok|román]], 5%-a [[Magyarok|magyar]], 2%-a [[cigány]] és 1%-a [[németek|német]]. A [[Zsil]] folyó völgyében az iparosítás során sok embert (köztük magyarokat) hoztak [[Románia]] más részeiből a környék bányáiba. A városi lakosság aránya 76,8%.
 
−
 
 
−
A 2011-es népszámlálás adatai szerint a {{szám|418565}} lakos 87,9%-a román, 5,8%-a magyar, 1,8%-a roma volt. A városi lakosság aránya 75,0%-ra csökkent.<ref name="népsz2011">{{RO népszámlálás 2011 végleges}}</ref>
 
−
 
 
  
−
[[Fájl:Retezat-bucura-peleaga.jpg|bélyegkép|jobbra|250px|A [[Bukura-tó]] a legnagyobb tengerszem a [[Retyezát-hegység]]ben]]
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
== Zobacz też ==
 
== Zobacz też ==
Linia 205: Linia 214:
 
|
 
|
 
{{Jednostka administracyjna infobox
 
{{Jednostka administracyjna infobox
−
  |nazwa                          = Hunyad megye (węg.)<br>Okręg Hunedoara
+
  |nazwa                          = Hunyad megye (węg.)<br><small>okręg Hunedoara (pol.)</small>
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Hunedoara (rum.)
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Hunedoara (rum.)
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
−
  |zdjęcie                        =  
+
  |zdjęcie                        = Hunedooara.jpg
−
  |opis zdjęcia                    =  
+
  |opis zdjęcia                    = Charakterystyczne obiekty
 
  |herb                            = Actual Hunedoara county CoA.png
 
  |herb                            = Actual Hunedoara county CoA.png
 
|opis herbu = Herb
 
|opis herbu = Herb
Linia 241: Linia 250:
 
}}
 
}}
 
{{HD infobox térkép}}
 
{{HD infobox térkép}}
 +
[[Plik:RSR Jud Hunedoara.png|thumb|right|150px|Herb okręgu Hunedoara, w czasach realnego socjalizmu]]
 +
[[Plik:Interbelic Hunedoara County CoA.png|thumb|right|150px|Herb okręgu Hunedoara w okresie międzywojennym]]
 
|}
 
|}
  
−
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|Hunedoara]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
 +
[[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Rumunii]]

Aktualna wersja na dzień 16:34, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[7] [8] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Provinz Hunedoara Romania CIA2006.png
Mapa okręgu Hunedoara
Plik:Hunedoara County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Hunyad według spisu z 2011 roku.
  Węgierska mniejszość między 10-20%
  Węgierska mniejszość poniżej 10%

Hunyad megye (pol. okręg Hunedoara, rum. Județul Hunedoara) – okręg w zachodniej Rumunii (Siedmiogród oraz fragment Kriszany), ze stolicą w mieście Deva.

Okręg ma powierzchnię 7063 km² i w 2000 r. liczył 536 165 mieszkańców, gęstość zaludnienia wynosiła 76 os./km².

Geografia

300px
Plik:14-18-hateg-zimbrii-2.jpg
European bison in Hațeg nature reserve
Plik:Gold sphalerite quartz sacaramb.jpg
Gold and sphalerite on quartz, from Sacarîmb, Hunedoara County. Scale at bottom is one inch, with a rule at one cm.

Hrabstwo to ma łączną powierzchnię 7 063 km².

Głównie relief tworzą góry, przedzielone doliną rzeki Maros (rum. Mureș), która przecina okręg ze wschodu na zachód. Od strony północnej znajdują się Erdélyi-középhegység (rum. Góry Zachodniorumuńskie), a od południa góry z grupy Déli-Kárpátok (Karpat Południowych), grupy Páring-hegység (Parâng) i grupy Retyezát-Godján (rum. Grupa muntoasă Retezat-Godeanu): Orastie i Surianu (południowy wschód), Retyezát-hegység (rum. Munții Retezat) (południe), Ruszka-havas (rum. Munții Poiana Ruscă) (południowy zachód).

Oprócz rzeki Maros (rum. Mureș) z dopływami: Sztrigy (rum. Strei), Râul Mare i Cerna, która tworzy szerokie doliny, w północnej części rzeka Fehér-Körös (rum. Crișul Alb) tworzy również dolinę w Erdélyi-középhegység (Górach Zachodniorumuńskich) − regionie Zarand. Po południowej stronie rzeki Zsil (rum. Jiu) z jej dwoma odgałęzieniami Jiul de Vest i Jiul de Est znajduje się duże zagłębienie i łatwo dostępna trasa w kierunku południowej Rumunii − Oltenia.

Sąsiedzi

Romanian Counties

Demografia

W 2011 r. okręg liczył 396 253 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 56.1 os./km².

Dolina rzeki Zsil (rum. Jiu) jest tradycyjnie regionem wydobywczym węgla, a jej wysoki poziom uprzemysłowienia przyciągnął wielu ludzi z innych regionów Rumunii w okresie przed upadkiem reżimu komunistycznego.

Rok Ludność[2]
1948 306,955
1956 Increase 381,902
1966 Increase 474,602
1977 Increase 514,436
1992 Increase 547,993
2002 Decrease 485,712
2011 Decrease 396,253


Największe miasta

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Ludność
Deva Diemrich Déva 61.123
Hunedoara Eisenmarkt Vajdahunyad 60.525
Petroșani Petroschen Petrozsény 37.160
Vulcan Wolkersdorf Vulkán 24.160
Lupeni Schylwolfsbach Lupény 23.390
Petrila   Petrilla 22.692
Orăștie Broos Szászváros 18.227
Brad Tannenhof Brád 14.495
Simeria Pischk Piski 12.556
Călan Kalan Kalán 11.279
Hațeg Hötzing Hátszeg 09.685
Uricani   Urikány 08.972
Geoagiu Gergesdorf Algyógy 05.294
Aninoasa   Aninósza 04.360
Pui Hühnendorf Puj 04.122
(Stan na 20 pażdziernika 2011)[3]

Galeria

Przypisy

  1. ↑ National Institute of Statistics, "Populația după etnie". Zarchiwizowano 16 sierpnia 2009 na Wayback Machine.
  2. ↑ National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002". Zarchiwizowano 22 września 2006 na Wayback Machine.
  3. ↑ Volkszählung 2011 in Rumänien (MS Excel; 1,3 MB).

Zobacz też

Hunyad megye (węg.)
okręg Hunedoara (pol.)
Județul Hunedoara (rum.)

— okręg —
Charakterystyczne obiekty
Charakterystyczne obiekty
100x130px
 [[Plik:{{|{{{opis flagi}}}|1|mainsnak|datavalue|value}}|100x130px|border| alt=Flaga|center]]
Herb Flaga
Państwo 22x20px Rumunia
Siedziba Deva
Powierzchnia 7063 km²
  • liczba ludności 485 712
  • gęstość zaludnienia 69 os./km²
Nr kierunkowy 54
Tablice rejestracyjne HD
Strona internetowa

Położenie na mapie

Multimedia w Wikimedia Commons
Plik:RSR Jud Hunedoara.png
Herb okręgu Hunedoara, w czasach realnego socjalizmu
Plik:Interbelic Hunedoara County CoA.png
Herb okręgu Hunedoara w okresie międzywojennym
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Okręg_Hunedoara&oldid=51881”