Szécsényi I. Tamás: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1prz]]
+
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_Sz%C3%A9cs%C3%A9nyi
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_Sz%C3%A9cs%C3%A9nyi
Linia 31: Linia 31:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Nekcsei Demeter]]
 
|poprzednik        = [[Nekcsei Demeter]]
|gl_članak_funkcija = [[Skarbnik królewski]]<br>(1339-1342(1))
+
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1339-1342(1))
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Sirokai Miklós]]
 
|następca          = [[Sirokai Miklós]]
Linia 38: Linia 38:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Lackfi I. István]]
 
|poprzednik        = [[Lackfi I. István]]
|gl_članak_funkcija = [[Skarbnik królewski]]<br>(1342-1343)
+
|gl_članak_funkcija = [[Mistrz skarbu]]<br>(1342-1343)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Lackfi I. István]]
 
|następca          = [[Lackfi I. István]]
Linia 54: Linia 54:
 
|}
 
|}
  
'''Szécsényi I. Tamás''' (pol. ''Tomasz I Szécsényi'') (* nieznana, † 1354), węgierski szlachcic, żołnierzem, który zyskał na znaczeniu podczas wojny króla [[I. Károly|Karola I]] z oligarchami. Należał do tzw. „nowej arystokracji”, która wspierała starania króla o przywrócenie władzy królewskiej w pierwszych dziesięcioleciach XIV wieku. Pierwszy członek wpływowego '''rodu''' [[Szécsényi]].
+
'''Szécsényi I. Tamás''' (pol. ''Tomasz I Szécsényi'') (*&nbsp;nieznana, † 1354), węgierski szlachcic, żołnierzem, który zyskał na znaczeniu podczas wojny króla [[I. Károly|Karola I]] z oligarchami. Należał do tzw. „nowej arystokracji”, która wspierała starania króla o przywrócenie władzy królewskiej w pierwszych dziesięcioleciach XIV wieku. Pierwszy członek wpływowego rodu [[Szécsényi]].
 
 
<small><small>'''Thomas (I) Szécsényi''' ({{lang-hu|Szécsényi (I.) Tamás}}; died 1354) was a Hungarian powerful baron and soldier, who rose to prominence during King [[Charles I of Hungary|Charles I]]'s war against the [[Oligarch (Kingdom of Hungary)|oligarchs]]. He belonged to the so-called "new aristocracy", who supported the king's efforts to restore royal power in the first decades of the 14th century. He was the first member of the influential [[Szécsényi family]]. </small></small>
 
  
 
==Kariera==
 
==Kariera==
Linia 62: Linia 60:
 
Syn Farkas z klanu [[Kacsics]]ów dołączył do króla Karola I przeciwko potężnemu [[Csák III. Máté|Mateuszowi III Csákowi]] w 1301 roku; dlatego jego krewni, którzy poszli za Csákiem, zajmowali jego odziedziczone mienie w komitacie [[Nógrád]]. Walczył w [[Rozgony|bitwie pod Rozgony]] 15 czerwca 1312 r., gdy armie króla pokonały sprzymierzone wojska Mateusza Csáka i synów [[Aba Amadé|Amadeusza Aby]].
 
Syn Farkas z klanu [[Kacsics]]ów dołączył do króla Karola I przeciwko potężnemu [[Csák III. Máté|Mateuszowi III Csákowi]] w 1301 roku; dlatego jego krewni, którzy poszli za Csákiem, zajmowali jego odziedziczone mienie w komitacie [[Nógrád]]. Walczył w [[Rozgony|bitwie pod Rozgony]] 15 czerwca 1312 r., gdy armie króla pokonały sprzymierzone wojska Mateusza Csáka i synów [[Aba Amadé|Amadeusza Aby]].
  
<small><small>The son of Farkas from the [[Kačić noble family|''gens'' Kacsics]], he joined King Charles I against the powerful [[Matthew III Csák]] in 1301; therefore, his relatives who followed Csák occupied his inherited possessions in [[Nógrád County (former)|Nógrád County]]. He fought at the [[Battle of Rozgony]] (15 June 1312) when the king's armies defeated the allied troops of Matthew Csák and [[Amadeus Aba]]'s sons. </small></small>
+
Wkrótce potem król przyznał Tamásowi posiadłość [[Hollókő]], który została skonfiskowany jego krewnym. W 1316 r. Tamás odbił zamek Wyszehradzki z rąk Mateusza III Csáka. Został [[ispán]] komitatów [[Arad]], [[Bács]] i [[Syrmia]] (1318) oraz [[Sędzia Kumanów|sędzią Kumanów]] (1319). W 1320 r. Został mianowany '''skarbnikiem królowej''' [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]]. W tym czasie wziął ślub z jedną z krewnych królowej Elżbiety, księżniczką oświęcimską [[Anna Oświęcimska|Anną]], jako swoją drugą żoną. Po śmierci Mateusza Csáka (1321 r.) król przyznał mu kilka zamków i posiadłości w komitatach [[Heves]], [[Gömör]] i [[Nógrád]]; w ten sposób otrzymał [[Ajnácskő]] (obecnie Hajnáčka na Słowacji) Baglyaskő, Bene, [[Somoskő]] (obecnie Šomoška na Słowacji) i zamek [[Sztrahora]]. W tym samym roku został [[wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]]. Stłumił bunt Sasów siedmiogrodzkich (1324), a król przyznał mu zamek [[Salgó]] (dziś Sibiel w Rumunii). W 1342 r. został [[Mistrz skarbu|mistrzem skarbu]], a w 1349 r. został [[sędzia|sędzią królewskim]].
 
 
Wkrótce potem król przyznał Tamásowi posiadłość [[Hollókő]], który została skonfiskowany jego krewnym. W 1316 r. Tamás odbił zamek Wyszehradzki '''z rąk Mateusza Csáka'''. Został [[ispán]] komitatów [[Arad]], [[Bács]] i [[Syrmia]] (1318) oraz [Sedzia Kumanów|sędzią Kumanów]] (1319). W 1320 r. Został mianowany skarbnikiem królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]]. W tym czasie wziął ślub z jedną z krewnych królowej Elżbiety, księżniczką oświęcimską [[Anna Oświęcimska|Anną]], jako swoją drugą żoną. Po śmierci Mateusza Csáka (1321 r.) król przyznał mu kilka zamków i posiadłości w komitatach [[Heves]], [[Gömör]] i [[Nógrád]]; w ten sposób otrzymał [[Ajnácskő]] (obecnie Hajnáčka na Słowacji) Baglyaskő, Bene, [[Somoskő]] (obecnie Šomoška na Słowacji) i zamek [[Sztrahora]. W tym samym roku został [[wojewoda|wojewodą Siedmiogrodu]]. Stłumił bunt Sasów siedmiogrodzkich (1324), a król przyznał mu zamek [[Salgó]] (dziś Sibiel w Rumunii). W 1342 r. został powołany na stanowisko [[skarbnik|skarbnika królewskiego]], a w 1349 r. został [[sędzia|sędzią królewskim]].
 
 
 
<small><small>Shortly afterwards, the king granted Thomas the possession of [[Hollókő]] that had been confiscated from his relatives. In 1316, he occupied the [[Visegrád]] Castle from Máté Csák. He became the head ''(ispán)'' of [[Arad County (former)|Arad]], [[Bács County|Bács]] and [[Syrmia County (medieval)|Syrmia]] counties (1318) and the [[Judge of the Cumans]] (1319). In 1320, he was appointed to the Master of the Queen's Treasury ''(királynéi tárnokmester)''. Around that time, he married one of Queen [[Elizabeth of Poland|Elisabeth]]'s relatives, [[Duchy of Oświęcim|Anne of Oświęcim]] as his second wife. Following Matthew Csák's death (1321), the king granted him several castles and possessions in [[Heves County (former)|Heves]], [[Gömör-Kishont|Gömör]] and Nógrád counties; thus, he received [[Hajnáčka|Ajnácskő]] (today ''Hajnáčka'' in [[Slovakia]]), Baglyaskő, Bene, [[Šomoška|Somoskő]] (today ''Šomoška'' in Slovakia) and Sztrahora Castles. In the same year, he became the Voivode of Transylvania. He suppressed the rebellion of the [[Transylvanian Saxons]] (1324) and the king granted him Salgó  Castle (today ''Sibiel'' in [[Romania]]). In 1342, he was appointed to the office of [[Master of the treasury]]  ''(tárnokmester)'' and in 1349, he became [[Judge royal]] ''(országbíró)''. </small></small>
 
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
Linia 85: Linia 79:
 
* Wertner, Mór (1893). ''Szécsényi Tamás'' [''Tomasz Szécsényi'']. Erdélyi Múzeum. ''10'': str. 119–134.
 
* Wertner, Mór (1893). ''Szécsényi Tamás'' [''Tomasz Szécsényi'']. Erdélyi Múzeum. ''10'': str. 119–134.
  
* Zsoldos, Attila (2016). ''Erdélyi háborúk a 14. század elején'' [''Wojny siedmiogrodzkie na początku XIV wieku'']. W: Pósán, László; Veszprémy, László (red.). '''Elfeledett háborúk. Középkori csaták és várostromok (6–16. század)'''. Zrínyi Kiadó. str. 198–231. ISBN 978-963-3276-96-9.
+
* Zsoldos, Attila (2016). ''Erdélyi háborúk a 14. század elején'' [''Wojny siedmiogrodzkie na początku XIV wieku'']. W: Pósán, László; Veszprémy, László (red.). ''Elfeledett háborúk. Középkori csaták és várostromok (6–16. század)''. Zrínyi Kiadó. str. 198–231. ISBN 978-963-3276-96-9.
  
 
* Zsoldos, Attila (2017). ''A Druget-tartomány története 1315–1342'' [''Historia domeny Drugeta 1315–1342'']. MTA Bölcsészettudományi Kutatóközpont Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-4160-63-2.
 
* Zsoldos, Attila (2017). ''A Druget-tartomány története 1315–1342'' [''Historia domeny Drugeta 1315–1342'']. MTA Bölcsészettudományi Kutatóközpont Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-4160-63-2.
Linia 93: Linia 87:
 
  |urzędnik          = Szécsényi I. Tamás (węg.)<br>Tomasz I Szécsényi (pol.)
 
  |urzędnik          = Szécsényi I. Tamás (węg.)<br>Tomasz I Szécsényi (pol.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>[[Przywódca Seklerów]]<br>[[Skarbnik królewski]]<br>[[Sędzia królewski]]
+
  |tytulatura        = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>[[Przywódca Seklerów]]<br>[[Mistrz skarbu]]<br>[[Sędzia królewski]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 115: Linia 109:
 
  |2. następca      = [[Hermán Lack]]
 
  |2. następca      = [[Hermán Lack]]
  
  |3. tytuł          = [[Skarbnik królewski]]
+
  |3. tytuł          = [[Mistrz skarbu]]
 
  |3. od            = ''':''' <small>(1) </small>1339, <small>(2) </small>1342  
 
  |3. od            = ''':''' <small>(1) </small>1339, <small>(2) </small>1342  
 
  |3. do            = ''':''' <small>(1) </small>1342, <small>(2) </small>1343  
 
  |3. do            = ''':''' <small>(1) </small>1342, <small>(2) </small>1343  
Linia 172: Linia 166:
 
[[Kategoria:Seklerscy przywódcy]]
 
[[Kategoria:Seklerscy przywódcy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
[[Kategoria:Skarbnicy królewscy]]
+
[[Kategoria:Mistrzowie skarbu]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]

Aktualna wersja na dzień 16:46, 7 mar 2021

Szécsényi I. Tamás (pol. Tomasz I Szécsényi) (* nieznana, † 1354), węgierski szlachcic, żołnierzem, który zyskał na znaczeniu podczas wojny króla Karola I z oligarchami. Należał do tzw. „nowej arystokracji”, która wspierała starania króla o przywrócenie władzy królewskiej w pierwszych dziesięcioleciach XIV wieku. Pierwszy członek wpływowego rodu Szécsényi.

Kariera

Syn Farkas z klanu Kacsicsów dołączył do króla Karola I przeciwko potężnemu Mateuszowi III Csákowi w 1301 roku; dlatego jego krewni, którzy poszli za Csákiem, zajmowali jego odziedziczone mienie w komitacie Nógrád. Walczył w bitwie pod Rozgony 15 czerwca 1312 r., gdy armie króla pokonały sprzymierzone wojska Mateusza Csáka i synów Amadeusza Aby.

Wkrótce potem król przyznał Tamásowi posiadłość Hollókő, który została skonfiskowany jego krewnym. W 1316 r. Tamás odbił zamek Wyszehradzki z rąk Mateusza III Csáka. Został ispán komitatów Arad, Bács i Syrmia (1318) oraz sędzią Kumanów (1319). W 1320 r. Został mianowany skarbnikiem królowej Elżbiety. W tym czasie wziął ślub z jedną z krewnych królowej Elżbiety, księżniczką oświęcimską Anną, jako swoją drugą żoną. Po śmierci Mateusza Csáka (1321 r.) król przyznał mu kilka zamków i posiadłości w komitatach Heves, Gömör i Nógrád; w ten sposób otrzymał Ajnácskő (obecnie Hajnáčka na Słowacji) Baglyaskő, Bene, Somoskő (obecnie Šomoška na Słowacji) i zamek Sztrahora. W tym samym roku został wojewodą Siedmiogrodu. Stłumił bunt Sasów siedmiogrodzkich (1324), a król przyznał mu zamek Salgó (dziś Sibiel w Rumunii). W 1342 r. został mistrzem skarbu, a w 1349 r. został sędzią królewskim.

Źródła

  • Bertényi, Iván (1976). Az országbírói intézmény története a XIV. században [Historia instytucji sędziego królewskiego w XIV wieku]. Hungarian Academy of Sciences. ISBN 963-05-0734-X.
  • Engel, Pál (1988). Az ország újraegyesítése. I. Károly küzdelmei az oligarchák ellen (1310–1323) [Zjednoczenie Królestwa. Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 122 (1–2): str. 89–146.
  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0.
  • Kristó, Gyula (2003). I. Károly király harcai a tartományurak ellen (1310–1323) [Walki Karola I przeciwko oligarchom (1310–1323)]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 137 (2): str. 297–347.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1.
  • Piti, Ferenc (2003). Szécsényi Tamás [Tomasz Szécsényi]. W: Szentpéteri, József (red.). Szürke eminenciások a magyar történelemben. Kossuth Kiadó. str. 24–25. ISBN 963-09-4499-5.
  • Varga, Tibor Róbert (2001). Adatok Szécsényi Tamás vajdai széken kívüli igazságszolgáltató tevékenységére [Dane dotyczące działalności sądowej wojewody Tomasza Szécsényiego]. W: Weisz, Boglárka; Balogh, László; Szarka, József (red.). Tanulmányok a középkorról. University of Szeged. str. 139–149. ISBN 963-482-536-2.
  • Wertner, Mór (1893). Szécsényi Tamás [Tomasz Szécsényi]. Erdélyi Múzeum. 10: str. 119–134.
  • Zsoldos, Attila (2016). Erdélyi háborúk a 14. század elején [Wojny siedmiogrodzkie na początku XIV wieku]. W: Pósán, László; Veszprémy, László (red.). Elfeledett háborúk. Középkori csaták és várostromok (6–16. század). Zrínyi Kiadó. str. 198–231. ISBN 978-963-3276-96-9.
  • Zsoldos, Attila (2017). A Druget-tartomány története 1315–1342 [Historia domeny Drugeta 1315–1342]. MTA Bölcsészettudományi Kutatóközpont Történettudományi Intézete. ISBN 978-963-4160-63-2.

Szécsényi I. Tamás (węg.)
Tomasz I Szécsényi (pol.)

Wojewoda Siedmiogrodu
Przywódca Seklerów
Mistrz skarbu
Sędzia królewski
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1321
do 1342
Poprzednik Debreceni Dózsa
Następca Sirokai Miklós
Przywódca Seklerów
Okres od 1322
Poprzednik Kacsics IV. Simon
Następca Hermán Lack
Mistrz skarbu
Okres od : (1) 1339, (2) 1342
do : (1) 1342, (2) 1343
Poprzednik 1. Nekcsei Demeter
2. Lackfi I. István
Następca 1. Sirokai Miklós
2. Lackfi I. István
Sędzia królewski
Okres od 1349
do 1354
Poprzednik Nagymartoni Pál
Następca Drugeth Miklós
Dane biograficzne
Klan Kacsics
Ród Szécsényi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Chorwacji
w uniipersonalnej
z Królestwem Węgier
Urodziny ok.1285
Śmierć 1354
Ojciec Kacsics Farkas
Żona Visontai N,
Dzieci Kónya, Mihály, István
Żona Anne, Duchess of Auschwitz
Dzieci Caspar, László, Anna