Magyar Nagyfejedelemség

Strona	Autorzy	Nota
[5]	[6]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Magyar Nagyfejedelemség (pol. Księstwo Węgier (principatum) lub Księstwo Węgier (ducatus) (: „Wielkie Księstwo Węgier”) było najwcześniej udokumentowanym państwem węgierskim w Kotlinie Karpackiej, założone 895 lub 896, po podboju Kotliny Karpackiej przez Madziarów w IX wieku. Węgrzy, lud pół-koczowniczy tworzący sojusz plemienny kierowany przez Arpada, przybyli z Etelköz, które było ich wcześniejszym księstwem na wschód od Karpat. W tym okresie potęga węgierskiego Wielkiego Księcia wydawała się maleć niezależnie od powodzenia węgierskich najazdów wojskowych w całej Europie. Terytoria plemienne, rządzone przez węgierskich watażków (wodzów), stały się pół-niezależnymi państewkami (np. domena Gyula Młodszego w Siedmiogrodzie). Terytoria te zostały ponownie zjednoczone dopiero pod rządami św. Stefana. Pół-koczownicza ludność węgierska przyjęła osiadłe życie. Społeczeństwo plemienne zmieniło się w społeczeństwo państwowym. Od drugiej połowy X wieku zaczęło się szerzyć chrześcijaństwo. Księstwo zostało zastąpione przez chrześcijańskie Królestwo Węgier w wyniku koronacji św. Stefana I w Esztergom w Boże Narodzenie 1000 r. (Alternatywną datą jest 1 stycznia 1001 r.). Węgierska historiografia nazywa cały okres od 896 do 1000 roku „wiekiem księstwa”. Nazwa Etnonim węgierskiego sojuszu plemiennego jest niepewny. Według jednego poglądu, zgodnie z opisem Anonymusa, federację nazwano „Hetumoger/Siedmiu Madziarów” („VII principales persone qui Hetumoger dicuntur”, „siedem książęcych osób zwanych Siedmioma Madziarami”), chociaż słowo „Madziarowie” prawdopodobnie pochodzi od imienia najsłynniejszego węgierskiego plemienia, zwanego Megyer. Plemienna nazwa „Megyer” stała się „Magyar”, odnosząc się do całego narodu węgierskiego. Źródła pisane nazywają Madziarów „Węgrami” przed podbiciem Kotliny Karpackiej, kiedy jeszcze mieszkali na stepach Europy Wschodniej (w 837 „Ungri” wspomniany przez Georgiusa Monachusa, w 862 „Ungri” w Annales Bertiniani, w 881 „Ungari” przez Annales ex Annalibus Iuvavensibus). We współczesnych źródłach bizantyjskich, pisanych w języku greckim, kraj ten był nazywany „zachodnimi Turkami”, w przeciwieństwie do Turków Wschodnich lub Chazarskich. Żydowski Chasdaj ibn Szaprut około 960 r. w liście do władcy Chazarów Józefa nazwał państwo „krajem Hungrinów”. Historia Tło Fragment przybycia Węgrów, ogromna cyklorama Árpáda Fesztyego i jego asystentów (1800 m2), namalowana z okazji 1000. rocznicy podboju Węgier przez Madziarów, obecnie wystawiana w Narodowym Parku Dziedzictwa Ópusztaszer na Węgrzech Europa około 900 r. W przededniu przybycia Węgrów (Madziarów), około 895 r., terytorium Kotliny Karpackiej rządziły: Państwo wschodniofrankijskie, Pierwsze Carstwo Bułgarskie i Wielkie Morawy (państwo wasalne wschodnichFranków). Węgrzy posiadali dużą wiedzę o tym regionie, ponieważ byli często zatrudniani jako najemnicy przez okoliczne władze i prowadzili własne kampanie na tym obszarze przez dziesięciolecia. Obszar ten był słabo zaludniony od czasu zniszczenia przez Karola Wielkiego państwa Awarów w 803 r., a Madziarowie (Węgrzy) mogli poruszać się spokojnie i praktycznie bez sprzeciwu. Nowo zjednoczeni Węgrzy, na czele z Arpadem, osiedlili się w Kotlinie Karpackiej od 895 r. Księstwo Balatonu, wschodnio-frankijskie państwo wasalne na Zadunaju, zostało podbite podczas kampanii węgierskiej w kierunku Włoch około 899–900. Wielkie Morawy zostały unicestwione w latach 902-907, a ich część, dawne Księstwo Nitry, weszło w skład państwa węgierskiego. Południowo-wschodnie części Kotliny Karpackiej znajdowały się pod panowaniem Pierwszego Carstwa Bułgarskiego, ale Bułgarzy stracili dominację w wyniku podboju Węgier. Kontrola przed osadnictwem węgierskim terytorium Solitudo Avarorum (głównie północna część Wielkiej Niziny Węgierskiej), gdzie żyły resztki Awarów, nie została jeszcze w pełni wyjaśniona. Osiągnięcia wojskowe Węgierska inwazja na Europę Księstwo jako państwo wojownicze z nowo odkrytą potęgą militarną przeprowadzało energiczne najazdy, sięgające od Konstantynopola po środkową Hiszpanię. Trzy główne armie cesarskie Franków zostały ostatecznie pokonane przez Węgrów w latach 907–910. Węgrom udało się przedłużyć granicę de iure bawarsko-węgierską do rzeki Enns (do 955 r.), a księstwo nie było atakowane z tego kierunku przez 100 lat po bitwie pod Pressburgiem. Przerywane kampanie węgierskie trwały do ​​970 r., zle dwie klęski militarne w 955 (Lechowe Pole) i 970 (Arcadiopolis) oznaczały zmianę w ewolucji węgierskiego księstwa. Przejście Przejście od społeczeństwa hierarchicznego do społeczeństwa państwowego było jednym z najważniejszych wydarzeń w tym czasie. Początkowo Madziarowie prowadzili pół-koczowniczy tryb życia, uprawiając transhumancję: wędrowali wzdłuż rzeki między pastwiskami zimowymi i letnimi, znajdując wodę dla swojego inwentarza. Zgodnie z teorią Györffyego wywodzącą się z nazw miejsc, zimowe kwatery Arpada – wyraźnie po jego okupacji w Panonii w 900 roku – prawdopodobnie znajdowały się w „Árpádváros” (miasto Arpada), obecnie dzielnicy Pécs i jego letnich kwaterach – co potwierdził Anonymus byli na wyspie Csepel. Później, zgodnie z tą teorią, jego nowa letnia kwatera znajdowała się w Csallóköz, jednak dyskusyjna jest dokładna lokalizacja wczesnego centrum państwa. Według Gyuli Kristó ośrodek znajdował się między Dunajem a Cisą, ale znaleziska archeologiczne wskazują na lokalizację w regionie Górnej Cisy. De Administrando Imperio ("O zarządzaniu państwem") Konstantyna VII, napisane około 950 r., Próbuje precyzyjnie zdefiniować cały kraj Węgrów, czyli Tourkia. Konstantyn opisał dawnych mieszkańców Węgier (np. Morawian), opisał wczesne węgierskie osady i sąsiadów oraz zlokalizował węgierskie rzeki (Temes, Maros, Körös, Tisza, Tutisz). Konstantyn miał dużo większą wiedzę o wschodnich częściach Węgier; dlatego też według jednej teorii Tourkia nie oznaczała ziemi całej federacji, ale osadę plemienną, a źródłem opisu Węgier mógł być Gyula, którego plemię zaludniło pięć rzek około 950 roku. Według innej hipotezy, opartej głównie na opisie Konstantyna, Węgrzy zaczęli osiedlać zachodnie Węgry (Zadunaje) tak naprawdę dopiero po 950 roku, ponieważ wschodnia część kraju była bardziej przystosowana do koczowniczego trybu życia. Ze względu na zmienioną sytuację gospodarczą, niewystarczające pastwiska na utrzymanie koczowniczego społeczeństwa i niemożność poruszania się, pół-koczowniczy styl życia Węgier zaczął się zmieniać, a Madziarowie przyjęli osiadłe życie i zwrócili się ku rolnictwu. tej zmiany datuje się na VIII wiek. Społeczeństwo stało się bardziej jednorodne: miejscowa ludność słowiańska i inne połączyły się z Węgrami. Węgierscy przywódcy plemienni i ich klany założyli ufortyfikowane ośrodki w kraju, a później ich zamki stały się ośrodkami komitatów. Cały system wsi węgierskich rozwinął się w X wieku. Fajsz i Taksony, wielcy książęta Węgrów, rozpoczęli reformę struktury władzy. Po raz pierwszy zaprosili chrześcijańskich misjonarzy i zbudowali forty. Taksony zlikwidował stare centrum księstwa węgierskiego (prawdopodobnie nad Górną Cisą) i szukał nowych w Székesfehérvár i Esztergom. Taksony przywrócił również dawną służbę wojskową, zmienił uzbrojenie armii i przeprowadził zorganizowane przesiedlenia ludności węgierskiej na dużą skalę. Konsolidacja państwa węgierskiego rozpoczęła się za panowania Gejzy. Po bitwie pod Arcadiopolis Cesarstwo Bizantyjskie było głównym wrogiem Węgrów. Ekspansja bizantyjska zagroziła Węgrom, ponieważ ujarzmione pierwsze imperium bułgarskie było w tym czasie sprzymierzone z Madziarami. Sytuacja stała się trudniejsza dla księstwa, gdy Cesarstwo Bizantyjskie i Święte Cesarstwo Rzymskie zawarły sojusz w 972 roku. W 973 r. Dwunastu znamienitych posłów madziarskich, których prawdopodobnie mianował Gejza, uczestniczyło w sejmie prowadzonym przez Ottona I, Świętego Cesarza Rzymskiego. Gejza nawiązał bliskie stosunki z bawarskim dworem, zapraszając misjonarzy i żeniąc swojego syna z Gizelą, córką księcia Henryka II. Kłótnika Gejza z dynastii Arpadów, wielki książę Węgrów, który rządził tylko częścią zjednoczonego terytorium, nominalny władca wszystkich siedmiu plemion Madziarów, zamierzał zintegrować Węgry z chrześcijańską Europą Zachodnią, odbudowując państwo zgodnie z zachodnim modelem politycznym i społecznym . Najstarszy syn Gejzy, Stefan został pierwszym królem Węgier po pokonaniu swojego wuja Koppányego, który również zasiadł na tronie. Zjednoczenia Węgier, fundamentu państwa chrześcijańskiego i jego przekształcenia w europejską monarchię feudalną dokonał Stefan. Chrystianizacja Nowe państwo węgierskie znalazło się na granicy chrześcijaństwa. Od drugiej połowy X wieku chrześcijaństwo rozkwitło, gdy przybyli z Niemiec misjonarze katoliccy. Pomiędzy 945 a 963 głównymi urzędnicy Księstwa (gyula i horka) zgodzili się przejść na chrześcijaństwo. W 973 r. Gejza I i wszyscy jego domownicy zostali ochrzczeni, a cesarz Otton I zawarł formalny pokój; jednak Gejza pozostawał zasadniczo poganinem nawet po swoim chrzcie: Géza był kształcony przez swojego ojca Taksonyego jako pogański książę. Pierwszy klasztor benedyktynów na Węgrzech został założony w 996 roku przez księcia Gejzę. Za jego panowania naród ostatecznie wyrzekł się koczowniczego trybu życia i w ciągu kilku dekad bitwy na Lechowy Polu stał się królestwem chrześcijańskim. Organizacja państwa Aż do 907 (lub 904) państwo węgierskie znajdowało się pod wspólnym rządem (być może przejętym od Chazarów). Królestwo zostało podzielone między króla sakralnego (niektóre źródła podają tytuły „książę” lub „chan”) lub kende i przywódcę wojskowego, czyli gyulę. Nie wiadomo, która z dwóch ról została przypisana Arpadowi, a którą Kurszánowi.potrzebne źródło Możliwe, że po śmierci kende Kurszána podział ten ustał i Arpad został jedynym władcą księstwa. Bizantyjski Konstantyn VII Porfirogeneta nazywa Arpada „ho megas Tourkias archon” (wielki książę Tourkias) i wszyscy książęta z X wieku, którzy rządzili krajem, posiadali ten tytuł. Zgodnie z zasadą Senioratu księstwo odziedziczyli najstarsi członkowie klanu rządzącego. Najprawdopodobniej wielcy książęta węgierscy nie mieli pełni władzy, gdyż podczas wypraw wojennych na zachód i południe początkowo silnia władza książęca zmalała. Ponadto zapisy nie odnoszą się do Wielkich Książąt w pierwszej połowie X wieku, z wyjątkiem jednego przypadku, w którym wspominają o Taksonym jako „księciu Węgier” (Taxis-dux, dux Tocsun) w 947 roku. Rola dowódców wojskowych (Bulcsú, Lél) stała się bardziej znacząca. Książęta z dynastii Arpadów nosili imiona tureckie, podobnie jak większość plemion węgierskich. Tytuły Kende (w źródłach arabskich) lub megas archon (w źródłach bizantyjskich), rex (w źródłach łacińskich), Wielki Książę Węgrów (po 907 n.e.) Gyla lub djila ([gyula]]) lub magnus princeps (w źródłach zachodnich), dowódca wojskowy (druga ranga), Wielki Książę Węgrów Horka, charchas, sędzia (trzecia pozycja) Populacja Istnieją różne szacunki dotyczące liczby ludności kraju w X wieku, od 250.000 do 1.500.000 w 900 r. Nie ma archeologicznych dowodów na to, że węgierska szlachta mieszkała w zamkach w X wieku. Archeologia ujawniła tylko jeden ufortyfikowany budynek z końca IX wieku (zamek Mosapurc). Jedynie wykopaliska budowli z XI wieku dają pewne dowody na budowę zamku. Jednak wynik wykopalisk w Borsodzie może sugerować, że duchowni i szlachta mieszkali w kamiennych domach już w X wieku. Muzułmańscy geografowie wspominali, że Węgrzy mieszkali w namiotach. Oprócz namiotów zwykli ludzie mieszkali w domach w jamach, chociaż istnieją archeologiczne dowody na pojawienie się domów z większą liczbą pomieszczeń i domów z drewna i kamienia.Wolf 2008, str. 13–14. Dalsze teorie Niektórzy historycy uważają, że ludzie księcia Arpada mówili po turecku, a Madziarowie byli w basenie od 680 roku. Ich głównym argumentem jest to, że cmentarze nowo przybyłych są zbyt małe, co wskazuje, że populacja nie była wystarczająco duża, aby uczynić madziarski językiem dominującym w Basen. Wydaje się jednak, że Arpad przewodził plemieniu Megyer i byłoby trudne, gdyby plemię Megyer mówiło bułgarski tureckim. potrzebne wyjaśnienie Oczywiście w zasadzie wszystko może się zdarzyć w symbiozie. Przypisy Zobacz także Álmos, Wielki Książę Wegrów Hungarian mythology Hunor and Magor Władcy Węgier Plemiona Madziarów Old Hungarian alphabet Turul Drugorzędne źródła Balassa, Iván, wyd. (1997). Magyar Néprajz IV [Etnografia węgierska IV.]. Budapest: Akadémiai Kiadó. ISBN 963-05-7325-3. Berend, Nora; Urbańczyk, Przemysław; Wiszewski, Przemysław (2013). Central Europe in the High Middle Ages: Bohemia, Hungary and Poland, c. 900-c. 1300 [Europa Środkowa w średniowieczu: Czechy, Węgry i Polska, ok.900-ok.1300]. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-78156-5. Wolf, Mária; Takács, Miklós (2011). Sáncok, földvárak [Wały, roboty ziemne] aut. Wolf, A középkori falusias települések feltárása [Wykopaliska średniowiecznych osad wiejskich] aut. Takács". W: Müller, Róbert (wyd.). Régészeti Kézikönyv [Podręcznik archeologii]. Magyar Régész Szövetség. str. 209–248. ISBN 978-963-08-0860-6. Wolf, Mária (2008). A borsodi földvár (PDF). Művelődési Központ, Könyvtár és Múzeum, Edelény. ISBN 978-963-87047-3-3. Dalsze czytanie * Kozma, Gábor (Editor); et al. (grudzień 2011). "New Results of Cross-Border Co-operation" (PDF). The Department of Social Geography and Regional Development Planning of the University of Debrecen; et al. [dostęp:2012-06-02]. ISBN 9789638916730.

Magyar Nagyfejedelemség Wielkie Księstwo Węgier Księstwo średniowieczne ok.895-1000 Flaga Europa pod koniec X wieku, Księstwo Węgier (cyjan) Stolica Esztergom i Székesfehérvár (od Taksony i Gézy) Język oficialny węgierski Religia węgierski poganizm tengryzm szamanizm słowiański poganizm chrześciajństwo Rząd monarchia Kende  • lata 890 – ok.904 Kurszán Wielki Książę (Gyula)  • ok.895 – ok.907 Árpád  • ok.907 – ok.950 Zoltán  • ok.950 – ok.955 Fajsz  • ok.955 – ok.972 Taksony  • ok.972 – 997 Géza  • 997–1000 Stefan Historia  • Utworzone przez Kurszána ok.895  • Koronacja Stefana 1000