Osrblie: Różnice pomiędzy wersjami
m (1 wersja) |
|||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| + | [[Kategoria:2]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://sk.wikipedia.org/wiki/Osrblie | ||
| + | |autorzy = https://sk.wikipedia.org/w/index.php?title=Osrblie&action=history | ||
| + | |nota = słowacki | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Uwaga polska| | ||
| + | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Osrblie | ||
| + | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Osrblie&action=history | ||
| + | |nota = polski | ||
| + | }} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | {| | ||
| + | |-style="vertical-align:top;" | ||
| + | | | ||
{{Infobox Slovenská obec | {{Infobox Slovenská obec | ||
| − | | Typ = | + | | Typ = wieś |
| Názov = Osrblie | | Názov = Osrblie | ||
| Iné názvy = | | Iné názvy = | ||
| Linia 36: | Linia 62: | ||
'''Osrblie''' ({{v jazyku|deu|Zährenbach, Zörenbach}}, {{V jazyku|hun|Cserpatak}}) je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. | '''Osrblie''' ({{v jazyku|deu|Zährenbach, Zörenbach}}, {{V jazyku|hun|Cserpatak}}) je [[obec (slovenská správna jednotka)|obec]] na [[Slovensko|Slovensku]] v okrese [[okres Brezno|Brezno]]. | ||
| + | |||
| + | '''Osrblie''' (węg. ''Cserpatak'') – wieś ([[obec]]) w centralnej [[Słowacja|Słowacji]], w [[Kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]] w [[Powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Leży na wysokości 585 m n.p.m. w dolinie potoku Osrblianka, w grupie górskiej [[Rudawy Weporskie|Rudaw Weporskich]]. W 2011 roku zamieszkiwało ją 386 osób. Starostą jest Peter Siman. | ||
| + | |||
| + | == Historia == | ||
| + | Wieś wspominana była po raz pierwszy w 1622 r. Zamieszkiwali ją górnicy, poszukujący w okolicy [[Żelazo|rud żelaza]] i węglarze, wypalający [[węgiel drzewny]] dla hut. Największy rozkwit przeżywała od końca XVIII w., kiedy w ramach rozbudowy kompleksu hutniczego w niedalekim [[Hronec (wieś)|Hrońcu]] zbudowano w 1795 r. w osadzie ''Tri Vody'' jeden z pierwszych na Węgrzech wielkich pieców hutniczych, który zaopatrywał w surowe żelazo zakłady w dolinie [[Hron]]u. Powstał tu także [[Kuźnica (zakład)|hamer]] (kuźnia), ciągarnia drutu i [[Walcowanie|walcownia]] blach. | ||
| + | |||
| + | W czasie [[Słowackie powstanie narodowe|słowackiego powstania narodowego]] funkcjonowały tu partyzanckie magazyny, a do stycznia 1945 r. działała prowizoryczna wytwórnia amunicji w miejscu zwanym ''Červená jama''. Od grudnia 1944 r. w rejonie osady ''Tri Vody'' broniły się nieprzerwanie jednostki słowackiej brygady partyzanckiej "Za slobodu Slovanov", które dopiero w lutym 1945 r. przebiły się na północ, do zajętego już przez Armię Czerwoną [[Čierny Balog|Czarnego Balogu]]. | ||
| + | |||
| + | == Znaczenie sportowe == | ||
| + | W latach 80. XX w. rozpoczęto na terenie wsi budowę wielkiego ośrodka sportów zimowych: narciarstwa biegowego i biathlonu. W 1997 roku odbyły się tu [[Mistrzostwa Świata w Biathlonie 1997|Mistrzostwa Świata w Biathlonie]]. Corocznie odbywał się tu Puchar Świata w tej konkurencji. W 2015 roku Osrblie razem ze [[Szczyrbskie Jezioro (miejscowość)|Szczyrbskim Jeziorem]] było gospodarzem [[Zimowa Uniwersjada 2015|zimowej uniwersjady]]. | ||
| + | |||
| + | == Zabytki == | ||
| + | * Pozostałości wielkiego pieca z końca XVIII w. w osadzie ''Tri Vody'', zakonserwowane jako trwała ruina w 1974 r.; | ||
| + | * tzw. ''Munička'' – pozostałości po powstańczej wytwórni amunicji z czasów słowackiego powstania narodowego; | ||
== Polohopis == | == Polohopis == | ||
Wersja z 09:24, 3 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Osrblie (nem. Zährenbach, Zörenbach, maď. Cserpatak) je obec na Slovensku v okrese Brezno. Osrblie (węg. Cserpatak) – wieś (obec) w centralnej Słowacji, w kraju bańskobystrzyckim w powiecie Brezno. Leży na wysokości 585 m n.p.m. w dolinie potoku Osrblianka, w grupie górskiej Rudaw Weporskich. W 2011 roku zamieszkiwało ją 386 osób. Starostą jest Peter Siman. Spis treściHistoriaWieś wspominana była po raz pierwszy w 1622 r. Zamieszkiwali ją górnicy, poszukujący w okolicy rud żelaza i węglarze, wypalający węgiel drzewny dla hut. Największy rozkwit przeżywała od końca XVIII w., kiedy w ramach rozbudowy kompleksu hutniczego w niedalekim Hrońcu zbudowano w 1795 r. w osadzie Tri Vody jeden z pierwszych na Węgrzech wielkich pieców hutniczych, który zaopatrywał w surowe żelazo zakłady w dolinie Hronu. Powstał tu także hamer (kuźnia), ciągarnia drutu i walcownia blach. W czasie słowackiego powstania narodowego funkcjonowały tu partyzanckie magazyny, a do stycznia 1945 r. działała prowizoryczna wytwórnia amunicji w miejscu zwanym Červená jama. Od grudnia 1944 r. w rejonie osady Tri Vody broniły się nieprzerwanie jednostki słowackiej brygady partyzanckiej "Za slobodu Slovanov", które dopiero w lutym 1945 r. przebiły się na północ, do zajętego już przez Armię Czerwoną Czarnego Balogu. Znaczenie sportoweW latach 80. XX w. rozpoczęto na terenie wsi budowę wielkiego ośrodka sportów zimowych: narciarstwa biegowego i biathlonu. W 1997 roku odbyły się tu Mistrzostwa Świata w Biathlonie. Corocznie odbywał się tu Puchar Świata w tej konkurencji. W 2015 roku Osrblie razem ze Szczyrbskim Jeziorem było gospodarzem zimowej uniwersjady. Zabytki
PolohopisObec sa nachádza v severozápadnej časti Veporských vrchov, na rozhraní podcelkov Čierťaž a Balocké vrchy.[4] Osrblím preteká riečka Osrblianka, ktorá tu priberá ľavostrannú Anderlovú.[5] Spojenie zabezpečuje cesta III/2377 cez Hronec, pričom najbližším mestom je 14 km severovýchodne ležiace Brezno. Krajské mesto je vzdialené 44 km západným smerom. DejinyPrvá písomná zmienka pochádza z roku 1622. Od 2. polovice 15. storočia do 19. storočia sa tu ťažila a spracúvala železná ruda. Vyrábali sa drôty, plechy (1840-1870 valcovňa) a profilové železo. V rokoch 1944 až 1945 prebiehal partizánsky odboj v SNP. Kultúra a zaujímavostiPamiatky
ŠportObec je známa ako hlavné stredisko slovenského biatlonu, kde sa konajú viaceré medzinárodné biatlonové podujatia. V roku 1997 sa tu konali Majstrovstvá sveta v biatlone a v roku 2015 sa tu konali biatlonové disciplíny Zimnej univerziády. Taktiež sa tu konali Majstrovstvá sveta juniorov v biatlone, a to v rokoch 1994, 2017 a 2019.[8] TurizmusOsrblie je atraktívnou turistickou oblasťou a mimo biatlonového areálu je lákadlom najmä dolina Osrblianky, kde sa pri rázcestí Tri vody nahádza vysoká pec. Z rázcestia sa dá po červená turistická značkaBłąd w wyrażeniu – nierozpoznany znak interpunkcyjny „{” červenom chodníku tzv. Rudnou magistrálou pokračovať ku chate pod Hrbom, opačným smerom na východ cez rázcestie Hronček až do sedla Tlstý javor. Južným smerom dolinou Veľká Prostredná vedie do sedla Jasenová modrá turistická značkaBłąd w wyrażeniu – nierozpoznany znak interpunkcyjny „{” modrá značka.[5] Erb obceV zelenom štíte dve strieborné banícke kladivká so zlatými rúčkami, medzi nimi strieborná sekera so zlatou násadou, lemovaná v rohoch štítu zlatými hviezdami. Keďže obec vznikla kvôli ťažbe železnej rudy a jej obyvatelia sa zaoberali baníctvom, výrobou železa, uhliarstvom, drevorubačstvom, ich spôsob obživy symbolizujú v erbe banícke kladivká a sekera. V rohoch erbového štítu sa nachádzajú hviezdičky, ktoré symbolizujú zasvätenie miestneho kostola Panne Márii – kostol „Navštívenia Panny Márii“. K symbolom Panny Márie patrí práve hviezda, ktorá je znakom nového života a šťastia. Hviezdy sú zlatej farby. Zelená farba štítu erbu symbolizuje horské prostredie, v ktorom sa obec nachádza. Referencie
Pozri ajExterné odkazy
Iné projekty
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||