Čierny Balog

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Čierny Balog, Balog lub Čierny Hronec (do 1927 r.), Čierny Blh(w latach 1948-1951) (pol. Čierny Balog, węg. Feketebalog, niem. Schwarzwasser) – wieś (obec) w powiecie Brezno w kraju bańskobystrzyckim na Słowacji. Powierzchnia 147,1 km², liczba mieszkańców 5227 (spis ludności z 21.05.2011). Czarny Balog leży na pograniczu Rudaw Weporskich i Kotliny Brezneńskiej, przy czym teren katastralny wsi obejmuje całość rozległej, górnej części dorzecza Czarnego Hronu, sięgającego długimi dolinami w głąb grupy Balockich Wierchów (słow. Balocké vrchy) aż po główny grzbiet pasma. Aktualne centrum wsi znajduje się na wysokości ujścia dużego potoku Vydrová do Czarnego Hronu, ok. 550 n.p.m. Wieś powstała przez połączenie szeregu rozrzuconych dawniej wśród lasów osad drwali i węglarzy oraz zakładanych na wykarczowanych łazach osiedli, które powstawały poczynając od 1565 r.: Balog, Dobroč, Dolina, Fajtov, Jánošovka, Jergov, Látky, Komov, Krám, Krškov, Medveďov, Pustô, Vydrovo i Závodie. Do połowy XIX w. jej mieszkańcy żyli wyłącznie z pracy w lasach. Później część z nich znalazła zajęcie w rozbudowującej się hucie w Podbrezovej, od której dotarła do wsi budowana od 1908 r. linia kolei wąskotorowej (Czarnohrońska Kolej Leśna). Od Hronca do osady Dobroč rzeka graniczy z wąskotorową Čiernohronská železnica, która w czasie największej ekspansji osiągnęła długość prawie 132 km. Przez wieś, a następnie przez przełęcz Tlstý javor 1019 (m n.p.m.) biegnie szosa (droga krajowa nr 529) z Brezna do Hriňovej. W latach międzywojennych (1933 i 1936) wieś był miejscem wielkich strajków robotników leśnych. Topografia Duża wieś znajduje się w sercu Veporských vrchov, około 4 km na południe od Brezna. Składa się z 13 osad, położonych wzdłuż potoku Čierného Hrona oraz w przyległych dolinach, otoczonych gęstymi lasami. Rzeka stanowi oś terytorium i płynie dalej na północny zachód w kierunku Hroncu, gdzie wpada do Hronu. Historia Osadnictwo okolic Czarnego Balogu nastąpiło w większym stopniu w XV wieku, kiedy to na Horehronie przybyli pasterze wołoscy. Sto lat później zaczęli osiedlać się tu drwale, którzy już około 1550 roku prowadzili tu wyrąb na potrzeby kopalni i hut. Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w dolinie pochodzi z 11 czerwca 1607 roku. Najstarszą osadą we wsi jest Krám (z niem. sklep, magazyn), który powstał około 1563 roku jako baza drwali z siedzibą ich mistrza oraz magazyny narzędzi i żywności. Oprócz wyrębu i flisactwa mieszkańcy zajmowali się także rolnictwem oraz hodowlą bydła i owiec. Stopniowo zaczęły powstawać nowe pastwiska, a z czasem i osady, które na nowo powstałych terenach tworzyły siedliska bliżej źródeł drewna i rudy żelaza. Osada Jergov w pobliżu sztolni rudy żelaza jest wzmiankowana w 1615 roku, później powstała osada Balog, która ostatecznie stała się ośrodkiem drwali. Ekspansja była kontynuowana z Závodí, Medveď, Fajt, Komov i innych. Został nazwany Čierny Hron (Czarnym Hronem) z powodu ciemnych osadów w rzece, a w XVIII wieku osady zaczęto nazywać Čiernohronský Balog (Czarnohronskim Balogiem) od ówczesnej największej osady. Stopniowo, wraz z rozwojem wyrębu, górnictwa rud, rolnictwa, pasterstwa i rzemiosła, populacja rosła i osiągnęła 6400 w latach 70. XX wieku Kultura i atrakcje Pomniki Rzymskokatolicki kościół Wniebowzięcia NMP w osadzie Čierny Balog, jednonawowa budowla klasycystyczna z prostokątnym zakończeniem prezbiterium i wieżą wchodzącą w skład kościoła z 1804 roku. Stoi na miejscu starszego drewnianego kościoła z 1753 r. Rzymskokatolicki kościół Przemienienia Pańskiego w osadzie Dobroč, prosta jednonawowa budowla z wielobocznym zakończeniem prezbiterium i wieżą stanowiącą część bryły kościoła (1936 r.). Kolej wąskotorowa Čiernohronská, którą zaczęto budować w 1908 roku. Na przełomie tysiącleci Lasy Państwowe Republiki w Vydrovskej doline zaczęły budować Leśny Skansen z ekspozycjami poświęconymi pozyskiwaniu drewna i obróbce drewna, gospodarce leśnej i życiu drwali. Čierny Balog, kostel, 2017 (01).jpg Kościół Wniebowzięcia NMP Dobroc Cierny Balog church.JPG kościół Przemienienia Pańskiego Svaty Jan CHZ side track.JPG Čiernohorská železnica CHZ railcar Vydrovo.JPG Chvatimech CHZ station.JPG Turystyka Atrakcją turystyczną wsi jest utworzony w dolinie Vydrová skansen leśny, do którego jeździ z Podbrezovej uruchomiona ponownie w 1992 r. po dłuższej przerwie Czarnohrońska Kolej Leśna. Osobowości wioski Tubylcy Jozef Dekret Matejovie (*1774, † 1841), jeden z pionierów nowoczesnej gospodarki leśnej na terenie ówczesnych Węgier Róbert Albert Gottier (*1897, † 1968), organizator walk klasowych, ruchu antyfaszystowskiego i SNP na Horehronie. Wiceprzewodniczący Zgromadzenia Narodowego (1945-1954). Ladislav Ťažký (*1924, † 2011), prozaik, publicysta, dramaturg i scenarzysta. Jozef Kliment (*1928, † 2007), specjalista ds. Rolnictwa, profesor uniwersytecki Anton Auxt (*1931, † 1987), pedagog i matematyk. Dekret Antona (*1932), matematyk i nauczyciel akademicki Peter Kováčik (*1936), prozaik, dramaturg i scenarzysta. Tibor Šagát, (*1942), lekarz i polityk. Viktor Pečovský (* [1983), reprezentant Słowacji w piłce nożnej, a obecnie zawodnik MŠK Žilina. Paulina Fialkova (*1992), biathlonistka. Ivona Fialkova (*1994), biathlonistka. Miejscowości partnerskie Česko Týniště nad Orlicí, Česko (1973) Zobacz także Čiernohronská železnica Lesnícky skanzen Vydrovo Linki zewnętrzne Oficiálna stránka obce Najkrajší kraj- turistické atrakcie v obci

Čierny Balog wieś Plik:CHZ stanica1.jpg Železničná stanica Čiernohronskej železnice 90px Znak Państwo Słowacja Słowacja Kraj Banskobystrický kraj Okres Brezno Region Horehronie Vodné toky Čierny Hron, Vydrovo Powierzchnia 147,1 km² (14 710 ha) Populacja 5 116 (31. 12. 2020) Gęstość 34,78 os./km² Pierwsza pisemna wzmianka 1607 Starosta František Budovec (nezávislý) PSČ 976 52 ŠÚJ 508527 EČV BR Tel. kierunkowy +421-48 Adres siedziby urzędu Obecný úrad Závodie 2/2 976 52 Čierny Balog Adres e-mail poslať email Telefón 048 / 630 43 10 Fax 048/630 43 29 Położenie gminy na Słowacji 7px Położenie gminy na Słowacji Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja 7px Położenie gminy w granicach Banskobystrického kraja Wikimedia Commons: Čierny Balog Strona: ciernybalog.sk Portal mapowy GKU: mapa katastralna 18px 48°44′50″S 19°39′22″V