Osrblie: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
(→Dejiny) |
|||
| (Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:1o]] |
[[Kategoria:Strony skompilowane]] | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z słowackiej Wikipedii]] | ||
| Linia 26: | Linia 26: | ||
| | | | ||
| − | '''Osrblie''' ( | + | '''Osrblie''' (pol. ''Osrblie'', węg. ''Cserpatak'') – wieś ([[obec]]) w centralnej [[Słowacja|Słowacji]], w [[Kraj bańskobystrzycki|kraju bańskobystrzyckim]] w [[Powiat Brezno|powiecie Brezno]]. Leży na wysokości 585 m n.p.m. w dolinie potoku Osrblianka, w grupie górskiej [[Rudawy Weporskie|Rudaw Weporskich]]. W 2011 roku zamieszkiwało ją 386 osób. |
| − | + | Połączenie zapewnia droga III/2377 przez [[Hronec (okres Brezno)|Hronec]], najbliższe miasto to [[Brezno]] odległe o 14 km na północny wschód. Miasto powiatowe [[[[Banská Bystrica]] położone jest 44 km na zachód. | |
| + | |||
| + | == Topografia == | ||
| + | |||
| + | Wieś znajduje się w północno-zachodniej części [[Veporské vrchy|Veporských vrchov]], na granicy podjednostek geomerfologicznych [[Čierťaž (geomorfologický podcelok)|Čierťaž]] i [[Balocké vrchy]].<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = Kočický | meno = Dušan | priezvisko2 = Ivanič | meno2 = Boris | titul = Geomorfologické členenie Slovenska | url = https://apl.geology.sk/mapportal/img/pdf/tm19a.pdf | vydavateľ = Štátny geologický ústav Dionýza Štúra | dátum vydania = 2011 | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-02| miesto = Bratislava }}</ref> Przez wies przepływa rzeka Osrblianka, która przejmuje po lewej stronie [[Anderlová|Anderlovú]].<ref name="mapa">{{Citácia elektronického dokumentu | priezvisko = | meno = | autor = | odkaz na autora = | titul = mapový portál HIKING.SK | url = https://mapy.hiking.sk/?x=19.52377&y=48.75736&ref=permalink | vydavateľ = mapy.hiking.sk | dátum vydania = | dátum aktualizácie = | dátum prístupu = 2019-02-02 | miesto = | jazyk = }}</ref> | ||
== Historia == | == Historia == | ||
| Linia 35: | Linia 39: | ||
W czasie [[Słowackie powstanie narodowe|słowackiego powstania narodowego]] funkcjonowały tu partyzanckie magazyny, a do stycznia 1945 r. działała prowizoryczna wytwórnia amunicji w miejscu zwanym ''Červená jama''. Od grudnia 1944 r. w rejonie osady ''Tri Vody'' broniły się nieprzerwanie jednostki słowackiej brygady partyzanckiej "Za slobodu Slovanov", które dopiero w lutym 1945 r. przebiły się na północ, do zajętego już przez Armię Czerwoną [[Čierny Balog|Czarnego Balogu]]. | W czasie [[Słowackie powstanie narodowe|słowackiego powstania narodowego]] funkcjonowały tu partyzanckie magazyny, a do stycznia 1945 r. działała prowizoryczna wytwórnia amunicji w miejscu zwanym ''Červená jama''. Od grudnia 1944 r. w rejonie osady ''Tri Vody'' broniły się nieprzerwanie jednostki słowackiej brygady partyzanckiej "Za slobodu Slovanov", które dopiero w lutym 1945 r. przebiły się na północ, do zajętego już przez Armię Czerwoną [[Čierny Balog|Czarnego Balogu]]. | ||
| − | == | + | == Kultura i atrakcje == |
| − | + | === Pomniki === | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | * Rzymskokatolicki kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, jednonawowy budynek z wielobocznym zamknięciem prezbiterium i wieżą z lat 1933-1935. Kościół został zbudowany na miejscu starszego drewnianego budynku. Przeniesiono z niej drewnianą figurę Matki Boskiej z Jezusem z XV wieku. Budynek ma gładkie elewacje i okna zakończone półkolem. Wieża jest zakończona piramidalnym hełmem.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu | |
| − | |||
| − | * | ||
| priezvisko = | | priezvisko = | ||
| meno = | | meno = | ||
| Linia 72: | Linia 55: | ||
| jazyk = | | jazyk = | ||
}} </ref> | }} </ref> | ||
| − | * | + | * Przydrożna kaplica Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny z 1863 roku.<ref>{{Citácia elektronického dokumentu |
| priezvisko = | | priezvisko = | ||
| meno = | | meno = | ||
| Linia 85: | Linia 68: | ||
| jazyk = | | jazyk = | ||
}} </ref> | }} </ref> | ||
| − | * | + | * Pozostałości wielkiego pieca z końca XVIII w. w osadzie ''Tri Vody'', zakonserwowane jako trwała ruina w 1974 r.; |
| + | * tzw. ''Munička'' – pozostałości po powstańczej wytwórni amunicji z czasów słowackiego powstania narodowego; | ||
| − | == | + | == Znaczenie sportowe == |
| − | + | W latach 80. XX w. rozpoczęto na terenie wsi budowę wielkiego ośrodka sportów zimowych: narciarstwa biegowego i biathlonu. W 1997 roku odbyły się tu [[Mistrzostwa Świata w Biathlonie 1997|Mistrzostwa Świata w Biathlonie]]. Corocznie odbywał się tu Puchar Świata w tej konkurencji. W 2015 roku Osrblie razem ze [[Szczyrbskie Jezioro (miejscowość)|Szczyrbskim Jeziorem]] było gospodarzem [[Zimowa Uniwersjada 2015|zimowej uniwersjady]].{{Citácia elektronického dokumentu | |
| priezvisko = | | priezvisko = | ||
| meno = | | meno = | ||
| Linia 102: | Linia 86: | ||
}}</ref> | }}</ref> | ||
| − | == | + | == Turystyka == |
| − | Osrblie | + | |
| + | Osrblie to atrakcyjny obszar turystyczny, a poza terenem biathlonu atrakcją jest zwłaszcza dolina [[Osrblianka (prítok Čierneho Hrona)|Osrblianky]], gdzie na rozwidleniu Tri vody znajduje się wielki piec. Ze skrzyżowania można podążać czerwonym szlakiem turystycznym tzv. [[Rudná magistrála|Rudnou magistrálou]] do [[Chata pod Hrbom|chate pod Hrbom]], w przeciwnym kierunku na wschód przez skrzyżowanie Hronček do przełęczy [[Tlstý javor (sedlo)|Tlstý javor]] (Tłusty jawor). Na południe od doliny Veľká Prostredná niebieski znak turystyczny prowadzi do niebieskiego znaku turystycznego Jasenová.<ref name="mapa"/> | ||
| + | |||
| + | == Herb miejscowości == | ||
| + | |||
| + | W zielonej tarczy dwa srebrne młoty górnicze ze złotymi trzonkami, między nimi srebrny topór ze złotą rękojeścią, wyłożony w rogach tarczy złotymi gwiazdami. Ponieważ wieś powstała w związku z wydobyciem rudy żelaza, a jej mieszkańcy zajmowali się górnictwem, wydobyciem żelaza, wydobyciem węgla, wyrębem, ich sposób życia jest symbolizowany w herbie przez młoty górnicze i siekierę. W rogach herbu znajdują się gwiazdy, które symbolizują poświęcenie tutejszego kościoła Najświętszej Marii Panny − kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Wśród symboli Matki Boskiej jest gwiazda, która jest znakiem nowego życia i szczęścia. Gwiazdy mają złoty kolor. Zielony kolor herbu herbu symbolizuje górskie środowisko, w którym położona jest wieś. | ||
| − | == | + | == Zobacz także == |
| − | |||
| − | |||
* [[Národné biatlonové centrum Osrblie]] | * [[Národné biatlonové centrum Osrblie]] | ||
| Linia 143: | Linia 130: | ||
| EČV = BR | | EČV = BR | ||
| Predvoľba = +421-48 | | Predvoľba = +421-48 | ||
| − | | Adresa = | + | | Adresa = Siedziba urzędu<br/>Stredná 230<br/>Osrblie 976 45 |
| E-mail = [email protected] | | E-mail = [email protected] | ||
| Telefón = 048/6179 129 | | Telefón = 048/6179 129 | ||
Aktualna wersja na dzień 14:09, 6 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Osrblie (pol. Osrblie, węg. Cserpatak) – wieś (obec) w centralnej Słowacji, w kraju bańskobystrzyckim w powiecie Brezno. Leży na wysokości 585 m n.p.m. w dolinie potoku Osrblianka, w grupie górskiej Rudaw Weporskich. W 2011 roku zamieszkiwało ją 386 osób. Połączenie zapewnia droga III/2377 przez Hronec, najbliższe miasto to Brezno odległe o 14 km na północny wschód. Miasto powiatowe [[Banská Bystrica położone jest 44 km na zachód. Spis treściTopografiaWieś znajduje się w północno-zachodniej części Veporských vrchov, na granicy podjednostek geomerfologicznych Čierťaž i Balocké vrchy.[1] Przez wies przepływa rzeka Osrblianka, która przejmuje po lewej stronie Anderlovú.[2] HistoriaWieś wspominana była po raz pierwszy w 1622 r. Zamieszkiwali ją górnicy, poszukujący w okolicy rud żelaza i węglarze, wypalający węgiel drzewny dla hut. Największy rozkwit przeżywała od końca XVIII w., kiedy w ramach rozbudowy kompleksu hutniczego w niedalekim Hrońcu zbudowano w 1795 r. w osadzie Tri Vody jeden z pierwszych na Węgrzech wielkich pieców hutniczych, który zaopatrywał w surowe żelazo zakłady w dolinie Hronu. Powstał tu także hamer (kuźnia), ciągarnia drutu i walcownia blach. W czasie słowackiego powstania narodowego funkcjonowały tu partyzanckie magazyny, a do stycznia 1945 r. działała prowizoryczna wytwórnia amunicji w miejscu zwanym Červená jama. Od grudnia 1944 r. w rejonie osady Tri Vody broniły się nieprzerwanie jednostki słowackiej brygady partyzanckiej "Za slobodu Slovanov", które dopiero w lutym 1945 r. przebiły się na północ, do zajętego już przez Armię Czerwoną Czarnego Balogu. Kultura i atrakcjePomniki
Znaczenie sportoweW latach 80. XX w. rozpoczęto na terenie wsi budowę wielkiego ośrodka sportów zimowych: narciarstwa biegowego i biathlonu. W 1997 roku odbyły się tu Mistrzostwa Świata w Biathlonie. Corocznie odbywał się tu Puchar Świata w tej konkurencji. W 2015 roku Osrblie razem ze Szczyrbskim Jeziorem było gospodarzem zimowej uniwersjady. Majstrovstvá sveta juniorov a mládeže v biatlone 2019 Brezno-Osrblie [online]. Biathlon Slovakia, [cit. 2019-02-03]. Dostupné online. </ref> TurystykaOsrblie to atrakcyjny obszar turystyczny, a poza terenem biathlonu atrakcją jest zwłaszcza dolina Osrblianky, gdzie na rozwidleniu Tri vody znajduje się wielki piec. Ze skrzyżowania można podążać czerwonym szlakiem turystycznym tzv. Rudnou magistrálou do chate pod Hrbom, w przeciwnym kierunku na wschód przez skrzyżowanie Hronček do przełęczy Tlstý javor (Tłusty jawor). Na południe od doliny Veľká Prostredná niebieski znak turystyczny prowadzi do niebieskiego znaku turystycznego Jasenová.[2] Herb miejscowościW zielonej tarczy dwa srebrne młoty górnicze ze złotymi trzonkami, między nimi srebrny topór ze złotą rękojeścią, wyłożony w rogach tarczy złotymi gwiazdami. Ponieważ wieś powstała w związku z wydobyciem rudy żelaza, a jej mieszkańcy zajmowali się górnictwem, wydobyciem żelaza, wydobyciem węgla, wyrębem, ich sposób życia jest symbolizowany w herbie przez młoty górnicze i siekierę. W rogach herbu znajdują się gwiazdy, które symbolizują poświęcenie tutejszego kościoła Najświętszej Marii Panny − kościoła pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Wśród symboli Matki Boskiej jest gwiazda, która jest znakiem nowego życia i szczęścia. Gwiazdy mają złoty kolor. Zielony kolor herbu herbu symbolizuje górskie środowisko, w którym położona jest wieś. Zobacz takżeLinki zewnętrzne
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ KOČICKÝ, Dušan; IVANIČ, Boris. Geomorfologické členenie Slovenska [online]. Bratislava : Štátny geologický ústav Dionýza Štúra, 2011, [cit. 2019-02-02]. Dostupné online.
- ↑ 2,0 2,1 mapový portál HIKING.SK [online]. mapy.hiking.sk, [cit. 2019-02-02]. Dostupné online.
- ↑ Osrblie - Kostol Navštívenia Panny Márie [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
- ↑ Osrblie - Prícestná kaplnka Navštívenia Panny Márie [online]. Pamiatky na Slovensku. Dostupné online.
- ↑ Registre obnovenej evidencie pozemkov [online]. Bratislava : ÚGKK SR, [cit. 2011-12-31]. Dostupné online.
- ↑ Počet obyvateľov podľa pohlavia – obce (ročne) [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, rev. 2021-03-21, [cit. 2021-03-30]. Dostupné online.
- ↑ Voľby do orgánov samosprávy obcí 2018 : Zoznam zvolených starostov [online]. Bratislava : Štatistický úrad SR, 2018-11-13. Dostupné online.
