Okręg Arad: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 20 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 51: Linia 51:
 
  |
 
  |
  
−
'''Arad megye''' (pol. ''Okręg Arad'', rum.  ''Județul Arad'', serb. ''Арад'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]] i [[Kriszana]]), w [[Region Zachodni (Rumunia)|regionie Zachodnim]] ze stolicą w mieście [[Arad (miasto w Rumunii)|Arad]]. Graniczy z [[Węgry|Węgrami]] i okręgami [[Okręg Bihor|Bihor]], [[Okręg Alba|Alba]], [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]] i [[Okręg Temesz|Temesz]].
+
[[Plik:Provinz Arad Romania CIA2006.png|thumb|left|Mapa okręgu Arad]]
  
−
== Nazwa ==
+
[[Plik:Arad County Hungarians.png|thumb|300px|Odsetek Węgrów w okręgu Arad według spisu z 2011 roku.
−
In [[Hungarian language|Hungarian]], it is known as ''Arad megye'', in [[Serbian language|Serbian]] as ''Арадски округ'', and in [[German language|German]] as ''Kreis Arad''. The county was named after its administrative center, [[Arad, Romania|Arad]].
+
{{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}}
 +
{{legend|#FF813E|Węgierska większość pomiędzy 50–79%}}
 +
{{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}}
 +
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość pomiędzy 10–20%}}
 +
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość mniej niż 10%}}
 +
]]
 +
 
 +
'''Arad megye''' (pol. ''okręg Arad'', rum.  ''Județul Arad'', serb. ''Арадски округ'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]] i [[Kriszana]]), w [[Region Zachodni (Rumunia)|regionie Zachodnim]] ze stolicą w mieście [[Arad (miasto w Rumunii)|Arad]]. Graniczy z [[Węgry|Węgrami]] i okręgami [[Okręg Bihor|Bihor]], [[Okręg Alba|Alba]], [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]] i [[Okręg Temesz|Temesz]].
 +
 
 +
{{clear}}
  
 
== Geografia ==
 
== Geografia ==
 +
[[File:Judetul Arad 3D map.jpg|300px|left]]
  
 
Okręg ma powierzchnię 7754 km² i w 2000 r. liczył 478 108 mieszkańców; gęstość zaludnienia wynosiła 62/km².
 
Okręg ma powierzchnię 7754 km² i w 2000 r. liczył 478 108 mieszkańców; gęstość zaludnienia wynosiła 62/km².
  
−
The county has a total area of 7,754 km², representing 3.6% of national Romanian territory. The terrain of Arad County is divided into two distinct units that cover almost half of the county each. The eastern side of the county has a hilly to low mountainous terrain (Dealurile Lipovei, Munții Zărandului, Munții Codru Moma) and on the western side it's a plain zone consisting of the ''Arad Plain'', ''Low Mures Plain'', and ''The High Vinga Plain''. Taking altitude into account we notice that it follows a stepped pattern as it drops as we go from the east to the west of the county from 1489 m to below 100 m. In the east there are the Zarand Mountainsnand the Codru Moma Mountains, all subdivisions of the [[Apuseni Mountains]], a major group of the Western Carpathians.
+
Okręg ma łączną powierzchnię 7 754 km², co stanowi 3,6% rumuńskiego terytorium. Teren okręgu Arad jest podzielony na dwie odrębne jednostki, z których każda obejmuje prawie połowę okręgu. Wschodnia część ma pagórkowaty lub niski teren górzysty (''[Dealurile de Vest Dealurile Lipovei]'', [[Zarándi-hegység]] (''Munții Zărandului''), [[Béli-hegység]] (rum. ''Munții Codru Moma''), zachodnia − to równina składająca się z równiny Arad, Niziny Mures i Niziny Wysokiego Vinga. Biorąc pod uwagę wysokość, zauważamy, że przebiega ona według wzorca schodkowego, ponieważ obniża się, gdy przesuwamy się ze wschodu na zachód okręgu − od 1489 m do poniżej 100 m. Na wschodzie znajdują się góry Zarand i Codru Moma. [[Erdélyi-középhegység]] (''Góry Zachodniorumuńskie), główna grupa Karpat Zachodnich.
 +
{{clear}}
  
 
=== Sąsiedzi ===
 
=== Sąsiedzi ===
−
 
 
{{Romanian counties map}}
 
{{Romanian counties map}}
−
* na wschodzie [[Okręg Alba]] i [[Okręg Hunedoara]];
+
* na wschodzie okręgi: [[Okręg Alba|Alba]] i [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]];
−
* na zachodzie [[Węgry]] − [[Okręg Békés]] i [[Okręg Csongrád]];
+
* na zachodzie [[Węgry]] − okręgi: [[Okręg Békés|Békés]] i [[Okręg Csongrád|Csongrád]];
 
* na północy [[Okręg Bihor]];
 
* na północy [[Okręg Bihor]];
 
* na południu [[Okręg Timiș]].
 
* na południu [[Okręg Timiș]].
 +
{{clear}}
 +
 
  
 
== Demografia ==
 
== Demografia ==
−
[[Plik:Arad County Hungarians.png|thumb|250px|Odsetek Węgrów w okręgu Arad według spisu z 2011 roku.
+
W dniu 31 października 2011 r. liczył 409 072 mieszkańców, a gęstość zaludnienia 52 os./km².<ref>{{cite web|url=http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2012/02/Comunicat_DATE_PROVIZORII_RPL_2011.pdf|format=PDF|title=COMUNICAT DE PRESĂ : 2 februarie 2012 privind rezultatele provizorii ale Recensământului Populaţiei şi Locuinţelor – 2011 |website=Recensamantromania.ro|access-date=11 April 2018}}</ref> The main ethnic composition was, as follows:
−
{{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}}
+
* [[Rumuni]] - 83.88%
−
{{legend|#FF813E|Węgierska większość pomiędzy 50–79%}}
+
* [[Wegrzy]] - 9.06%
−
{{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}}
+
* [[Romowie]] - 4.04%
−
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość pomiędzy 10–20%}}
+
 
−
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość mniej niż 10%}}
+
{| class="wikitable"
−
]]
+
! Rok
 +
! Liczba mieszkańców<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011"]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20060922081325/http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 22 września 2006 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref>
 +
|-
 +
| 1948
 +
| 476,207
 +
|-
 +
| 1956
 +
| 475,620
 +
|-
 +
| 1966
 +
| 481,248
 +
|-
 +
| 1977
 +
| 512,020
 +
|-
 +
| 1992
 +
| 487,370
 +
|-
 +
| 2002
 +
| 461,791
 +
|-
 +
| 2011
 +
| 409,072
 +
|}
  
 
=== Największe miejscowości ===
 
=== Największe miejscowości ===
Linia 86: Linia 121:
 
| Nazwa rumuńska
 
| Nazwa rumuńska
 
! Ranga
 
! Ranga
−
! Lakosság (fő)
+
! Ludność (osoby)
 
| rowspan ="13" | [[Plik:Arad belvárosa2.jpg|thumb|center|160px|Arad]][[Plik:Biserica evanghelica Nadlac.jpg|thumb|center|160px|Nagylak]]
 
| rowspan ="13" | [[Plik:Arad belvárosa2.jpg|thumb|center|160px|Arad]][[Plik:Biserica evanghelica Nadlac.jpg|thumb|center|160px|Nagylak]]
 
|-
 
|-
Linia 111: Linia 146:
 
| align="center" | 11. || [[Borossebes]] || [[Sebiș]] || align="center" | miasto || align="right" | 5 343
 
| align="center" | 11. || [[Borossebes]] || [[Sebiș]] || align="center" | miasto || align="right" | 5 343
 
|-
 
|-
−
| align="center" | 12. || [[Zimándújfalu]] || align="center" | miasto || align="right" | 4 489
+
| align="center" | 12. || [[Zimándújfalu]] || [[Zimandu Nou]] || align="center" | miasto || align="right" | 4 489
 
|}
 
|}
  
−
'''Największe miasta'''
+
'''<big>Największe miejscowości</big>'''<br>
 +
Największe miejscowości w okręgu ([[2011]]):
 +
 
 +
[[File:Arad - Vasile-Goldis-Universität - 3002.jpg|thumb|[[Arad, Romania|Arad]]]]
 +
[[File:Nădlac_-_view_from_the_church_tower_I.jpg|thumb|Przedmieścia [[Nădlac]]]]
  
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
Linia 138: Linia 177:
 
|style="text-align:center"| {{0}}10.313
 
|style="text-align:center"| {{0}}10.313
 
|-
 
|-
−
|[[Ineu]] || || [[Borosjenő]]
+
|[[Ineu]] || [[Ineu]] || [[Borosjenő]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}9.260
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}9.260
 
|-
 
|-
Linia 144: Linia 183:
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.103
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.103
 
|-
 
|-
−
|[[Chișineu-Criș]] || || [[Kisjenő ]]
+
|[[Chișineu-Criș]] || [[Chișineu-Criș]] || [[Kisjenő]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.987
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.987
 
|-
 
|-
Linia 162: Linia 201:
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.979
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.979
 
|-
 
|-
−
|[[Târnova (Arad)|Târnova]] || || [[Tornova]]
+
|[[Târnova (Arad)|Târnova]] || [[Ternova]] || [[Tornova]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.935
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.935
 
|-
 
|-
Linia 171: Linia 210:
 
|}
 
|}
  
−
== a ==
+
Od 1 lipca 2007 r. w okręgu znajduje się jedna gmina − Arad, dziewięć innych miast: [[Borosjenő]], [[Borossebes]], [[Kisjenő]], [[Kürtös]], [[Lippa]], [[Nagylak (Románia)|Nagylak]], [[Pécska]], [[Pankota]], [[Újszentanna]] i 68 gmin z łącznie 283 osadami.<ref>[http://senin.insse.ro/SIRUTA: Románia közigazgatási területi egységeinek regisztere] Zarchiwizowano 17 lutego 2003 na [https://hu.wikipedia.org/wiki/Internet_Archive Wayback Machine] (po rumuńsku).</ref>
−
 
 
−
 
 
−
[[File:Arad - Vasile-Goldis-Universität - 3002.jpg|thumb|[[Arad, Romania|Arad]]]]
 
−
[[File:Nădlac_-_view_from_the_church_tower_I.jpg|thumb|The border town of [[Nădlac]]]]
 
  
−
A megyében 2007. július 1-jén egy [[municípium (Románia)|municípium]] – [[Arad (Románia)|Arad]] –, kilenc további [[város]] – [[Borosjenő]], [[Borossebes]], [[Kisjenő]], [[Kürtös]], [[Lippa]], [[Nagylak (Románia)|Nagylak]], [[Pécska]], [[Pankota]], [[Újszentanna]] – és 68 [[község]] van, melyekhez összesen 283 település tartozik.<ref>[http://senin.insse.ro SIRUTA: Románia közigazgatási területi egységeinek regisztere] {{Wayback|url=http://senin.insse.ro/ |date=20030217012755 }} {{ro}}</ref>
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
== Youtube ==
 
== Youtube ==
Linia 185: Linia 221:
 
|
 
|
 
{{Jednostka administracyjna infobox
 
{{Jednostka administracyjna infobox
−
  |nazwa                          = Arad megye (węg.)<br>Okręg Arad
+
  |nazwa                          = Arad megye (węg.)<br><small>okręg Arad (pol.)<br>Арадски округ (serb.)</small>
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Arad (rum.)
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Arad (rum.)
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
−
  |zdjęcie                        =  
+
  |zdjęcie                        = Arad_dusk.jpg
 
  |opis zdjęcia                    =  
 
  |opis zdjęcia                    =  
 
  |herb                            = Actual Arad county CoA.png
 
  |herb                            = Actual Arad county CoA.png
 
|opis herbu = Herb
 
|opis herbu = Herb
−
  |flaga                          =  
+
  |flaga                          = brak
 +
|opis flagi =  
 
  |hymn                            =  
 
  |hymn                            =  
 
  |dewiza                          =  
 
  |dewiza                          =  
Linia 221: Linia 258:
 
}}
 
}}
 
{{AR infobox térkép szerkesztése}}
 
{{AR infobox térkép szerkesztése}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
[[Plik:RSR Jud Arad.png|thumb|150px|right|Herb dystryktu Arad, w czasach realnego socjalizmu]]
 +
[[Plik:Interbelic Arad County CoA.png|thumb|150px|right|Herb dystryktu Arad, w okresie międzywojennym]]
 
|}
 
|}
  
−
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|Arad]]
+
[[Kategoria:Geografia]]
 +
[[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Rumunii]]

Aktualna wersja na dzień 16:32, 18 kwi 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[7] [8] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Provinz Arad Romania CIA2006.png
Mapa okręgu Arad
Plik:Arad County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Arad według spisu z 2011 roku.
  Węgierska większość powyżej 80%
  Węgierska większość pomiędzy 50–79%
  Węgierska mniejszość powyżej 20%
  Węgierska mniejszość pomiędzy 10–20%
  Węgierska mniejszość mniej niż 10%

Arad megye (pol. okręg Arad, rum. Județul Arad, serb. Арадски округ) – okręg w Rumunii (Banat i Kriszana), w regionie Zachodnim ze stolicą w mieście Arad. Graniczy z Węgrami i okręgami Bihor, Alba, Hunedoara i Temesz.

Geografia

300px

Okręg ma powierzchnię 7754 km² i w 2000 r. liczył 478 108 mieszkańców; gęstość zaludnienia wynosiła 62/km².

Okręg ma łączną powierzchnię 7 754 km², co stanowi 3,6% rumuńskiego terytorium. Teren okręgu Arad jest podzielony na dwie odrębne jednostki, z których każda obejmuje prawie połowę okręgu. Wschodnia część ma pagórkowaty lub niski teren górzysty ([Dealurile de Vest Dealurile Lipovei], Zarándi-hegység (Munții Zărandului), Béli-hegység (rum. Munții Codru Moma), zachodnia − to równina składająca się z równiny Arad, Niziny Mures i Niziny Wysokiego Vinga. Biorąc pod uwagę wysokość, zauważamy, że przebiega ona według wzorca schodkowego, ponieważ obniża się, gdy przesuwamy się ze wschodu na zachód okręgu − od 1489 m do poniżej 100 m. Na wschodzie znajdują się góry Zarand i Codru Moma. Erdélyi-középhegység (Góry Zachodniorumuńskie), główna grupa Karpat Zachodnich.

Sąsiedzi

Romanian Counties

 

Demografia

W dniu 31 października 2011 r. liczył 409 072 mieszkańców, a gęstość zaludnienia 52 os./km².[1] The main ethnic composition was, as follows:

Rok Liczba mieszkańców[2]
1948 476,207
1956 475,620
1966 481,248
1977 512,020
1992 487,370
2002 461,791
2011 409,072

Największe miejscowości

Największe miejscowości w okręgu (2002):

Nazwa węgierska Nazwa rumuńska Ranga Ludność (osoby)
Plik:Arad belvárosa2.jpg
Arad
Plik:Biserica evanghelica Nadlac.jpg
Nagylak
1. Arad Arad stolica okręgu 172 824
2. Újszentanna Sântana miasto 11 617
3. Pécska Pecica miasto 11 452
4. Borosjenő Ineu miasto 9 312
5. Nagylak Nădlac miasto 8 144
6. Kürtös Curtici miasto 8 043
7. Lippa Lipova miasto 7 920
8. Kisjenő Chișineu-Criș miasto 6 556
9. Glogovác Vladimirescu gmina 6 355
10. Pankota Pâncota miasto 5 804
11. Borossebes Sebiș miasto 5 343
12. Zimándújfalu Zimandu Nou miasto 4 489

Największe miejscowości
Największe miejscowości w okręgu (2011):

Plik:Arad - Vasile-Goldis-Universität - 3002.jpg
Arad
Plik:Nădlac - view from the church tower I.jpg
Przedmieścia Nădlac
Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Ludność
Arad Arad Arad 159.074
Pecica Petschka Pécska 012.762
Sântana Sanktanna Újszentanna 011.428
Vladimirescu Glogowatz Glogovác 010.710
Lipova Lippa Lippa 010.313
Ineu Ineu Borosjenő 009.260
Șiria Hellburg Világos 008.103
Chișineu-Criș Chișineu-Criș Kisjenő 007.987
Curtici Kurtitsch Kürtös 007.453
Nădlac Nadlak Nagylak 007.398
Pâncota Pankota Pankota 006.946
Vinga Winga Vinga 006.150
Sebiș Sebesch Borossebes 005.979
Târnova Ternova Tornova 005.935
Macea Matscha Mácsa 005.762
(Stan na 20 października 2011)[3]

Od 1 lipca 2007 r. w okręgu znajduje się jedna gmina − Arad, dziewięć innych miast: Borosjenő, Borossebes, Kisjenő, Kürtös, Lippa, Nagylak, Pécska, Pankota, Újszentanna i 68 gmin z łącznie 283 osadami.[4]

Przypisy

  1. ↑ COMUNICAT DE PRESĂ : 2 februarie 2012 privind rezultatele provizorii ale Recensământului Populaţiei şi Locuinţelor – 2011 (PDF). Recensamantromania.ro
  2. ↑ National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011" (pdf). Zarchiwizowano (pdf) 22 września 2006 na Wayback Machine.
  3. ↑ Volkszählung 2011 in Rumänien (MS Excel; 1,3 MB)
  4. ↑ Románia közigazgatási területi egységeinek regisztere Zarchiwizowano 17 lutego 2003 na Wayback Machine (po rumuńsku).

Youtube

Arad megye (węg.)
okręg Arad (pol.)
Арадски округ (serb.)
Județul Arad (rum.)

— okręg —
Plik:Arad dusk.jpg
100x130px
100x130px
Herb Flaga
Państwo 22x20px Rumunia
Siedziba Arad
Powierzchnia 7754 km²
  • liczba ludności 461 791
  • gęstość zaludnienia 60 os./km²
Nr kierunkowy 57
Tablice rejestracyjne AR

Położenie na mapie

Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Plik:RSR Jud Arad.png
Herb dystryktu Arad, w czasach realnego socjalizmu
Plik:Interbelic Arad County CoA.png
Herb dystryktu Arad, w okresie międzywojennym
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Okręg_Arad&oldid=55386”