Franjo Berislavić: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Franjo_Berislavi%C4%87] '''Franjo Berislavić''' (? - 1517.)<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonic...")
 
 
(Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Franjo_Berislavi%C4%87]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Franjo_Berislavi%C4%87
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Franjo_Berislavi%C4%87&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
  
−
'''Franjo Berislavić''' (? - [[1517.]])<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref> je bio hrvatski plemić iz obitelji [[Berislavići|Berislavića]], ogranka [[Berislavići Grabarski|Berislavića Grabarskih]].<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada</ref> Bio je vojna osoba i diplomat. Obnašao je dužnost [[Jajačka banovina|jajačkog bana]] u dva mandata, 1494. te 1499.-1503. godine.<ref name="bibirbhr"/>
+
{|
 +
|
 +
|}
  
−
Sin je '''Ivana Berislava'''.<ref name="Karbić73-74">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73.-74.</ref>
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
−
Kao i drugi Berislavići, imao je neposredni motiv braniti [[stogodišnji hrvatsko-turski rat|istočne krajeve Hrvatske od Turaka]], budući da su mu posjedi bili blizu granice. Stoga je ubrzo postao banom u Jajcu.<ref name="bibirbhr"/>
+
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Juraj Vlatković]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Jajce]]<br />(1494)
 +
|wspólrządzący      = [[Baltazar Baćan]]
 +
|następca          = [[Ladislav Kaniški]]
 +
}}
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Juraj Kanišk]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Jajce]]<br />(1499−1501)
 +
|wspólrządzący      = [[Ivaniš Korvin]]<br>[[Ivaniš Berislavić]]
 +
|następca          = [[Ladislav Kaniški]]
 +
}}
  
−
Franjo Berislavić i njegov bratić Ivan bili su na strani [[Ivaniš Korvin|Ivaniša Korvina]] u sukobima koji su izbili nakon što je umro [[Matijaš Korvin]].<ref name="Karbić75">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 75.</ref>
+
{|
 +
|
 +
|}
  
−
Banom je Jajačke banovine prvi put postao [[1494.]] godine.<ref name="Karbić73-74"/> Uskoro se oženio udovicom srpskog despota [[Vuk Branković|Vuka Brankovića]] Barbarom [[Frankapan]], čime je došao u svojtu s moćnim hrvatskim velikašima Frankapanima, ali i sa srpskim despotima te je došao do velikih imanja: [[Bijela Stijena|Bijele Stijene]], [[Totuševina|Totuševine]], [[Komogovina|Komogovine]] s [[Graduša|Gradušom]]...<ref name="Karbić73-74"/> Iz nekih su razloga on i supruga pali u nemilost kod kralja, čemu je mnogo pridonijelo njegovo imovinsko jačanje zbog čega su se vjerojatno neki moćnici osjetili ugroženim. Lipnja 1495. njegovo zajedničko banovanje s [[Baltazar Baćan|Baltazarom Baćanom]] prekinuto je, a početkom 1496. kralj Vladislav II. je posjede koji su bili baština pok. supruga Barbare Frankopan predao [[Toma Bakač|Tomi Bakaču]], a razlog su bili "zbog pregovora i trgovine s Osmanlijama".<ref name="Karbić73-74"/>
+
'''Franjo Berislavić''' (* nieznana, † 1517)<ref name="Andrić">[http://hrcak.srce.hr/file/92055 Scrinia slavonica 9 (2009.)] Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.</ref>, chorwacki szlachcic z rodziny [[Berislavić]], z gałęzi rodziny [[Berislavić Grabarski]]<ref name="bibirbhr">[http://bib.irb.hr/prikazi-rad?lang=en&rad=150085 Hrvatska znanstvena bibliografija] Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada.</ref>. Wojskowy i dyplomata. Przez dwie kadencje służył jako [[ban Jajce]] (1494, 1499-1503).<ref name="bibirbhr"/> Syn Ivana Berislava.
 +
<ref name="Karbić73-74">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.</ref>
  
−
1498. se godine uspio oprati od optužaba, u čemu su zasluge ugled supruzine obitelji, zasluge njegove obitelji i tako dalje. U to je vrijeme vrlo važnom osobom za Hrvatsko Kraljevstvo jer ga povijesni izvori spominju kao velikaša koji je bio obvezan davati postrojbe za obranu države.<ref name="Karbić73-74"/> Uslijedilo je razdoblje kratkog ratnog predaha (kroz koje je opet postao banom), jer je smjer osmanskog udara tih godina bio usmjeren na hrvatske krajeve pod mletačkom vlašću.<ref name="Karbić73-74"/> Franjo je bio svjestan da će to kratko potrajati, što svjedoči njegovo pismo splitskom knezu 1499. u kojem ga je obavijestio o turskim pripremama, molio za pomoć ali i također nudi pomoć ako ih Turci napadnu Mlečane.<ref name="Karbić75"/> Neobično je što za onodobne okolnosti Franjo je tvrdio da je Jajce dobro opskrbljeno ljudstvom i logistički.<ref name="Karbić75"/>
+
Podobnie jak inni Berislavici, miał bezpośredni motyw do obrony wschodnich części Chorwacji przed Turkami, gdyż jego majątki znajdowały się blisko granicy. Dlatego wkrótce stał się [[Ban Jajce|banem w Jajce]].<ref name="bibirbhr"/>
  
−
1500-ih se je [[diplomat]]ski angažirao za kralja.<ref name="bibirbhr"/> Radio je na stvaranju vojnog saveza [[Mletačka Republika|Mletačke Republike]], [[Papinska Država|pape]] i kralja Vladislava II. Jagelovića.<ref name="bibirbhr"/> Nastojao je nagovoriti Mletke, s kojima je inače održavao sveze, neka ne sklope [[primirje]] s Turcima. U tome se uspjelo. Nabavljeno je i strjeljivo od Mletaka. Vojni je savez sproveden u djelo pri [[opsada Jajca 1501.|deblokadi Jajca 1501.]] godine.<ref name="Karbić75">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 75.</ref>
+
Franjo Berislavić i jego kuzyn Ivan byli po stronie [[Ivaniš Korvin|Ivaniša Korvina]] w konfliktach, które wybuchły po śmierci [[Matijaš Korvin|Matijaša Korvina]].<ref name="Karbić75">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 75.</ref>
  
−
1501. je ponovno postao jajačkim banom.<ref name="Karbić73-74"/> 1501. [[Baltazar Baćan]] (Baltazar Batthyány) postavljen je za bana, no izbjegavao je preuzeti dužnost i ući u grad,<ref name="Karbić76">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 76.</ref> a s druge strane, od 1502. je ban Franjo Berislavić tražio od kralja razriješiti ga banske dužnosti u Jajcu; pretpostavlja se da je zbog novčarskih raloga, jer plaća koja je trebala osigurati opskrbu dobrima nuždnim za obranu Jajačke banovine nije stigla.<ref name="Karbić75"/> Naposljetku Franjo nije bio aktivnim sudionikom obrane niti je slao postrojbe na položaje. <ref name="Karbić76"/>
+
Po raz pierwszy [[ban Jajce|banem Jajce]] został w 1494 roku.<ref name="Karbić73-74"/> Wkrótce poślubił wdowę po serbskim despocie [[Vuk Branković|Vuku Brankovicu]], Barbarę [[Frankapani (ród)|Frankapan]], która doprowadziła go do władzy dzięki potężnym chorwackim szlachcicom [[Frankapan]]am, ale także serbskim despotom i dzięki temu doszedł do wielkich majątków: Bijele Stijene, Totuševina, Komogovina z Gradušem ...<ref name="Karbić73-74"/> Z jakiegoś powodu on i jego żona wypadli z łask króla, co było w dużej mierze spowodowane wzmocnieniem majątku i co prawdopodobnie sprawiło, że niektórzy potężni ludzie poczuli się zagrożeni. W czerwcu 1495 r. zakończono jego wspólne banowanie z [[Baltazar Baćan|Baltazarem Baćanem]], a na początku 1496 r. król [[Vladislav II.|Władysław II]] przejął majątek będący spadkiem po zmarłym mężu Barbary Frankapan [[Toma Bakač|Tomie Bakaču]], a powodem były „negocjacje i handel z Turkami”<ref name="Karbić73-74"/>.
  
−
Zbog toga što su oboje izbjegavali primiti se obrane, Turci su iskoristili nezaštićenu granicu te 1502. teško opustošilo vrbaški kraj.<ref name="Karbić76"/> Zbog toga intervenirao je i sam kralj koji je opomenuo, no ni to nije pomoglo, jer je Franjo bio na neželjenoj dužnosti i iduće godine. <ref name="Karbić76"/> Franjino je banovanje, koje i je njemu bilo na trošak (pomagao ga je i [[Ivaniš Korvin]], oduživši im se za potporu koju su mu dali nakon u sukobima nakon Matijaševe smrti<ref name="Karbić75"/>),<ref name="Karbić73-74"/><ref name="Karbić75"/><ref name="Karbić76"/> obilježeno i infrastrukturnim poboljšanjima.<ref name="Karbić76"/> Dao je izgraditi cestovnu prometnicu dao izgraditi cestu koja je povezala Brod i Jajce. O tome govori glagoljski natpis na ploči na toj cesti "Va vrime uzmožnog kneza Ferenca Berisalića".<ref name="Karbić76"/>
+
W 1498 roku udało mu się obalić oskarżenia, a to dzięki reputacji rodziny jego żony, zasługi rodziny i tak dalej. W tym czasie był Franjo bardzo ważną postacią dla Królestwa Chorwacji, ponieważ źródła historyczne wspominają o nim jako szlachcicu, który był zobowiązany dostarczyć wojsko do obrony państwa.<ref name="Karbić73-74"/> Potem nastąpił okres krótkiego wytchnienia (podczas którego ponownie został banem), ponieważ kierunek ataku osmańskiego w tamtych latach był skierowany na regiony chorwackie pod panowaniem weneckim.<ref name="Karbić73-74"/> Franjo zdawał sobie sprawę, że da to niewiele czasu, o czym świadczy jego list do księcia Splitu w 1499 r., w którym poinformował go o przygotowaniach tureckich, błagał o pomoc, ale też oferował pomoc, gdyby Turcy zaatakowali Wenecjan.<ref name="Karbić75"/> To niezwykłe, że w tamtych czasach Franjo twierdził, że Jajce był dobrze zaopatrzony w siłę żołnierską i logistykę.<ref name="Karbić75"/>
  
−
Mlečani su ipak sklopili s Turcima primirje koncem 1502. godine.<ref name="Karbić75"/>  Na sreću po Hrvatsku, turski je pritisak popustio 1503. godine.<ref name="Karbić75"/> 13. srpnja 1503. kralj je naložio neka [[Stjepan od Gorbonoka]] i [[Klement Szemere]] preuzmu dužnost bana od Franje Berislavića.<ref name="Karbić76"/> Budući da se je raspao protuturski savez kršćanskih država, 20. kolovoza 1503. kralj je Vladislav također potpisao primirje s Turcima.<ref name="Karbić75"/>
+
W XVI wieku Franjo zaangażował się dyplomatycznie po stronie króla.<ref name="bibirbhr"/> Pracował nad utworzeniem sojuszu wojskowego [[Wenecja|Republiki Weneckiej]], papieża i króla Władysława II.<ref name="bibirbhr"/> Próbował przekonać Wenecjan, z którymi skądinąd utrzymywał stosunki, aby nie zawierali rozejmu z Turkami. Zadziałało. Amunicję kupowano również w Wenecji. Sojusz wojskowy został zrealizowany podczas odblokowania Jajce w 1501 roku.<ref name="Karbić75">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 75.</ref>
−
1504. gospodar je utvrde [[Pusti Lobor|Lobora]] koju je preuzeo od [[Ivaniš Korvin|Ivaniša Korvina]].<ref>Branko Nadilo: [http://casopis-gradjevinar.hr/assets/Uploads/JCE-55-2003-12-07.pdf Utvrde. Ostaci utvrda na jugozapadnim obroncima Ivanščice], Građevinar 55 (2003), str. 752</ref>
 
  
−
Od 1511. do 1513. godine bio je zamjenikom bana Jajačke banovine dok je banom bio njegov bratić [[Ivan Berislavić]].<ref name="bibirbhr"/>
+
W 1501 r. ponownie został banem Jajce.<ref name="Karbić73-74"/> W 1501 r. [[Baltazar Baćan|Baltazar Batthyány]] został mianowany banem, ale zwlekał z objęciem urzędu i wkraczaniem do miasta<ref name="Karbić76">[http://hrcak.srce.hr/file/19646 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.)] Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 76.</ref>, z drugiej strony od 1502 r. ban Franjo poprosił króla o zwolnienie go z banowania w Jajce; przypuszcza się, że było to spowodowane względami finansowymi, gdyż pensja, która miała zapewnić dostawę towarów niezbędnych do obrony banatu, nie dotarła.<ref name="Karbić75"/> A przecież Franjo nie był aktywnym uczestnikiem obrony ani nie wysyłał wojsk na pozycje.<ref name="Karbić76"/>  
  
−
Imao je i suprugu Margaretu rođena Székely, koja ga je nadživjela, no njegovi sinovi ga nisu nadživjeli.<ref name="Andrić"/>
+
Ponieważ obaj unikali obrony, Turcy wykorzystali niezabezpieczoną granicę i w 1502 r. poważnie zdewastowali region Vrbas.<ref name="Karbić76"/> Z tego powodu interweniował sam król i ostrzegał, lecz to też nie pomogło, ponieważ Franjo był na niechcianej służbie również w następnym roku.<ref name="Karbić76"/> Franjo został odwołany, co również odbyło się na jego koszt (pomagał mu też [[Ivaniš Korvin]], odwdzięczając się mu za wsparcie, jakie Franjo udzielił w konfliktach po śmierci króla [[Maciej]]a<ref name="Karbić75"/>),<ref name="Karbić73-74"/><ref name="Karbić75"/><ref name="Karbić76"/> naznaczone również ulepszeniami infrastrukturalnymi.<ref name="Karbić76"/> . Franjo zbudował drogę, drogę łączącą Brod i Jajce. Mówi o tym głagolicki napis na tablicy przy tej drodze „''Va vrime uzmožnog kneza Ferenca Berisalića''” (''W czasach ewentualnego księcia Ferenca Berisalicia'').<ref name="Karbić76"/>
 +
 
 +
Wenecjanie jednak zawarli rozejm z Turkami pod koniec 1502 roku.<ref name="Karbić75"/> Na szczęście dla Chorwacji presja turecka osłabła w 1503 r.<ref name="Karbić75"/> 13 lipca 1503 r. król nakazał [[Stjepan od Gorbonoka|Stjepanowi z Gorbonoku]] i [[Klement Szemere|Klementowi Szemere]] przejąć obowiązki bana od Franjo<ref name="Karbić76"/>. Gdy antyturecki sojusz państw chrześcijańskich rozpadł się, 20 sierpnia 1503 r. król Władysław podpisał również zawieszenie broni z Turkami.<ref name="Karbić75"/>
 +
 
 +
W 1504 r. Franjo został panem twierdzy [[Pusti Lobor|Lobora]], którą przejął od [[Corvin János|Ivaniša Korvina]].<ref>Branko Nadilo: [http://casopis-gradjevinar.hr/assets/Uploads/JCE-55-2003-12-07.pdf Utvrde. Ostaci utvrda na jugozapadnim obroncima Ivanščice], Građevinar 55 (2003), str. 752.</ref>
 +
 
 +
Od 1511 do 1513 był zastępcą bana Jajce, podczas gdy jego kuzyn [[Ivaniš Berislavić|Ivan Berislavić]] był banem.<ref name="bibirbhr"/>
 +
 
 +
== Rodzina ==
 +
 
 +
Franjo miał żonę Székely Margit, która przeżyła go.
 +
Miał również dwóch synów, którzy go nie przeżyli.<ref name="Andrić"/>
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
 +
 +
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Franjo Berislavić (chor.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = [[Ban Jajce]]
 +
|opis grafiki      =
 +
|grafika          =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 +
|1. tytuł          = [[Ban Jajce]]
 +
|1. od            = <small>(1) </small>1494,<small>(2) </small> 1499
 +
|1. do            = <small>(1) </small>1494,<small>(2) </small> 1501 lub 1503
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Juraj Vlatković]]<br><small>2. </small>  [[Juraj Kanišk]]
 +
|1. następca      = <small>1. </small>[[Ladislav Kaniški]]<br><small>2. </small>  [[Ladislav Kaniški]]
 +
 +
|klan              =
 +
|ród              = [[Berislavići]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = chorwackie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = [[1517]]
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = Ivan
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        =
 +
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = Székely Margit
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = dwóch synów
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
 
{{SORTUJ:Berislavić, Franjo}}
 
{{SORTUJ:Berislavić, Franjo}}
−
[[Kategoria:Chorwacka szlachta]]
+
 
 +
[[Kategoria:Rody]]
 +
[[Kategoria:Berislavić]]
 +
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1517]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]

Aktualna wersja na dzień 15:45, 3 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Jajce
(1494) 		Następca:
Juraj Vlatković Ladislav Kaniški
Poprzednik: Ban Jajce
(1499−1501) 		Następca:
Juraj Kanišk Ladislav Kaniški

Franjo Berislavić (* nieznana, † 1517)[1], chorwacki szlachcic z rodziny Berislavić, z gałęzi rodziny Berislavić Grabarski[2]. Wojskowy i dyplomata. Przez dwie kadencje służył jako ban Jajce (1494, 1499-1503).[2] Syn Ivana Berislava. [3]

Podobnie jak inni Berislavici, miał bezpośredni motyw do obrony wschodnich części Chorwacji przed Turkami, gdyż jego majątki znajdowały się blisko granicy. Dlatego wkrótce stał się banem w Jajce.[2]

Franjo Berislavić i jego kuzyn Ivan byli po stronie Ivaniša Korvina w konfliktach, które wybuchły po śmierci Matijaša Korvina.[4]

Po raz pierwszy banem Jajce został w 1494 roku.[3] Wkrótce poślubił wdowę po serbskim despocie Vuku Brankovicu, Barbarę Frankapan, która doprowadziła go do władzy dzięki potężnym chorwackim szlachcicom Frankapanam, ale także serbskim despotom i dzięki temu doszedł do wielkich majątków: Bijele Stijene, Totuševina, Komogovina z Gradušem ...[3] Z jakiegoś powodu on i jego żona wypadli z łask króla, co było w dużej mierze spowodowane wzmocnieniem majątku i co prawdopodobnie sprawiło, że niektórzy potężni ludzie poczuli się zagrożeni. W czerwcu 1495 r. zakończono jego wspólne banowanie z Baltazarem Baćanem, a na początku 1496 r. król Władysław II przejął majątek będący spadkiem po zmarłym mężu Barbary Frankapan Tomie Bakaču, a powodem były „negocjacje i handel z Turkami”[3].

W 1498 roku udało mu się obalić oskarżenia, a to dzięki reputacji rodziny jego żony, zasługi rodziny i tak dalej. W tym czasie był Franjo bardzo ważną postacią dla Królestwa Chorwacji, ponieważ źródła historyczne wspominają o nim jako szlachcicu, który był zobowiązany dostarczyć wojsko do obrony państwa.[3] Potem nastąpił okres krótkiego wytchnienia (podczas którego ponownie został banem), ponieważ kierunek ataku osmańskiego w tamtych latach był skierowany na regiony chorwackie pod panowaniem weneckim.[3] Franjo zdawał sobie sprawę, że da to niewiele czasu, o czym świadczy jego list do księcia Splitu w 1499 r., w którym poinformował go o przygotowaniach tureckich, błagał o pomoc, ale też oferował pomoc, gdyby Turcy zaatakowali Wenecjan.[4] To niezwykłe, że w tamtych czasach Franjo twierdził, że Jajce był dobrze zaopatrzony w siłę żołnierską i logistykę.[4]

W XVI wieku Franjo zaangażował się dyplomatycznie po stronie króla.[2] Pracował nad utworzeniem sojuszu wojskowego Republiki Weneckiej, papieża i króla Władysława II.[2] Próbował przekonać Wenecjan, z którymi skądinąd utrzymywał stosunki, aby nie zawierali rozejmu z Turkami. Zadziałało. Amunicję kupowano również w Wenecji. Sojusz wojskowy został zrealizowany podczas odblokowania Jajce w 1501 roku.[4]

W 1501 r. ponownie został banem Jajce.[3] W 1501 r. Baltazar Batthyány został mianowany banem, ale zwlekał z objęciem urzędu i wkraczaniem do miasta[5], z drugiej strony od 1502 r. ban Franjo poprosił króla o zwolnienie go z banowania w Jajce; przypuszcza się, że było to spowodowane względami finansowymi, gdyż pensja, która miała zapewnić dostawę towarów niezbędnych do obrony banatu, nie dotarła.[4] A przecież Franjo nie był aktywnym uczestnikiem obrony ani nie wysyłał wojsk na pozycje.[5]

Ponieważ obaj unikali obrony, Turcy wykorzystali niezabezpieczoną granicę i w 1502 r. poważnie zdewastowali region Vrbas.[5] Z tego powodu interweniował sam król i ostrzegał, lecz to też nie pomogło, ponieważ Franjo był na niechcianej służbie również w następnym roku.[5] Franjo został odwołany, co również odbyło się na jego koszt (pomagał mu też Ivaniš Korvin, odwdzięczając się mu za wsparcie, jakie Franjo udzielił w konfliktach po śmierci króla Macieja[4]),[3][4][5] naznaczone również ulepszeniami infrastrukturalnymi.[5] . Franjo zbudował drogę, drogę łączącą Brod i Jajce. Mówi o tym głagolicki napis na tablicy przy tej drodze „Va vrime uzmožnog kneza Ferenca Berisalića” (W czasach ewentualnego księcia Ferenca Berisalicia).[5]

Wenecjanie jednak zawarli rozejm z Turkami pod koniec 1502 roku.[4] Na szczęście dla Chorwacji presja turecka osłabła w 1503 r.[4] 13 lipca 1503 r. król nakazał Stjepanowi z Gorbonoku i Klementowi Szemere przejąć obowiązki bana od Franjo[5]. Gdy antyturecki sojusz państw chrześcijańskich rozpadł się, 20 sierpnia 1503 r. król Władysław podpisał również zawieszenie broni z Turkami.[4]

W 1504 r. Franjo został panem twierdzy Lobora, którą przejął od Ivaniša Korvina.[6]

Od 1511 do 1513 był zastępcą bana Jajce, podczas gdy jego kuzyn Ivan Berislavić był banem.[2]

Rodzina

Franjo miał żonę Székely Margit, która przeżyła go. Miał również dwóch synów, którzy go nie przeżyli.[1]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Scrinia slavonica 9 (2009.) Stanko Andrić: Podgorje Papuka i Krndije u srednjem vijeku. Prilozi za lokalnu povijest.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Hrvatska znanstvena bibliografija Marija Karbić, Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, sažetak rada.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 73-74.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 4,9 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 75.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Povijesni prilozi 31., 71.-85. (2006.) Marija Karbić: Hrvatsko plemstvo u borbi protiv Osmanlija. Primjer obitelji Berislavića Grabarskih iz Slavonije, str. 76.
  6. ↑ Branko Nadilo: Utvrde. Ostaci utvrda na jugozapadnim obroncima Ivanščice, Građevinar 55 (2003), str. 752.

Franjo Berislavić (chor.)

— Ban Jajce —
Ban Jajce
Okres od (1) 1494,(2) 1499
do (1) 1494,(2) 1501 lub 1503
Poprzednik 1. Juraj Vlatković
2. Juraj Kanišk
Następca 1. Ladislav Kaniški
2. Ladislav Kaniški
Dane biograficzne
Ród Berislavići
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny nieznana
Śmierć 1517
Ojciec Ivan
Matka nieznana
Żona Székely Margit
Dzieci dwóch synów
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Franjo_Berislavić&oldid=46875”