Jelena Gruba: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z chorwackiej" na "przetłumaczone z chorwackiej")
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Jelena_Gruba
 
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Jelena_Gruba
Linia 15: Linia 16:
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik = [[Stjepan Dabiša]]
+
|poprzednik = [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stjepan_Dabi%C5%A1a Stefana [Stjepan Dabiša]
 
|gl_članak_funkcija = [[Król Bośni]]<br>(1395-1398)
 
|gl_članak_funkcija = [[Król Bośni]]<br>(1395-1398)
 
|następca = [[Stjepan Ostoja]]
 
|następca = [[Stjepan Ostoja]]
Linia 24: Linia 25:
 
|}
 
|}
  
'''Jelena Gruba''' (), bośniacka monarchini, królowa Bośni, jako żona [[Stjepan Dabiša|Stefana Dabišy]] (1391-1395, a następnie po śmierci męża [[król Bośni]] (1395-1398.
+
'''Jelena Gruba''' (chor. ''Jelena Gruba'', węg. ''Gruba Ilona'') (* 1345, † po 18 marca 1399), bośniacka monarchini, królowa Bośni, jako żona [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stjepan_Dabi%C5%A1a Stefana Dabišy] (1391-1395), a następnie po śmierci męża [[król Bośni]] (1395-1398).
 
 
<small><small>'''Jelena Gruba''' bila je [[bosanska kraljevina|kraljica u Bosni]], prvo kao supruga kralja [[Stjepan Dabiša|Dabiše]], a zatim kao jedina žena na vladarskom tronu.  </small></small>
 
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
Jelena była żoną Dabišy od 1391 roku aż do jego śmierci w 1395 roku. Z ich małżeństwa urodziła się jedna córka, [[Stana]]. Po śmierci męża została wybrana władcą przez władze lokalne.
+
Jelena była żoną Dabišy od 1391 roku aż do jego śmierci w 1395 roku. Z ich małżeństwa urodziła się córka [https://bs.wikipedia.org/wiki/Stana_Kotromani%C4%87 Stana]. Po śmierci męża została wybrana władcą przez władze lokalne.
 
 
<small><small>S Dabišom je u [[brak]]u bila od [[1391]]. do njegove [[smrt]]i [[1395]]. godine. Iz njihovog braka rođena je jedna kćerka, [[Stana]]. Po Dabišinoj smrti izabrana je za vladaricu od strane lokalne vlastele.  </small></small>
 
 
 
Za jej panowania umocnili się wielmożowie, którzy praktycznie rządzili większą częścią kraju. Prowadzili niezależną politykę i jako część swojego majątku pobierali cła, tym samym bezpośrednio podważając i osłabiając rząd centralny. Jej panowanie zakończyło się w maju 1398 r., Kiedy to wielcy właściciele ziemscy, szlachta prowadzona przez [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoje Vukčicia]], pozbawili ją władzy, ogłaszając [[Stjepan Ostoja| Stefan Ostoję nowym królem.
 
  
<small><small>Za vrijeme njene vladavine ojačale su krupne velmože koje su praktično upravljale većim dijelom države. Oni su vodili samostalnu politiku i u sklopu svojih posjeda ubirali su carine čime su direktno podrivali i slabili centralnu vlast. Njena vladavina okončana je u svibnju [[1398]]. godine, kada su ju veliki zemljoposjednici, plemići predvođeni [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvojem Vukčićem]], lišili vlasti proglašenjem [[Stjepan Ostoja|Ostoje]] za novog kralja. </small></small>
+
Za jej panowania umocnili się wielmożowie, którzy praktycznie rządzili większą częścią kraju. Prowadzili niezależną politykę i jako część swojego majątku pobierali cła, tym samym bezpośrednio podważając i osłabiając rząd centralny. Jej panowanie zakończyło się w maju 1398 r., gdy to wielcy właściciele ziemscy, szlachta prowadzona przez [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoje Vukčicia]], pozbawili ją władzy, ogłaszając [[Stjepan Ostoja|Stefan Ostoję]] nowym królem.
  
 
Przyczyny jej obalenia są nieznane, ale po swoim panowaniu nadal mieszkała w Bośni z tytułem królowej.
 
Przyczyny jej obalenia są nieznane, ale po swoim panowaniu nadal mieszkała w Bośni z tytułem królowej.
  
<small><small>Razlozi za njenu smjenu nisu poznati, ali je ona nakon vladavine nastavila živjeti u Bosni s titulom kraljice.  </small></small>
+
O królowej Jelenie wiemy tylko z dwóch źródeł historycznych. Dokumenty te to jeden dokument adresowany do [[Dubrownik]]a i jedna prośba. Co ciekawe, nie wybiła własnych monet, ale wykorzystała pieniądze swojego poprzedniego króla i bana, męża Stefana. Jej krewnymi był ród [[Nikolići]], który rządził częścią [[Hum]]. Była nazywana z powodu jej surowości oraz wyglądu. W brutalny sposób starała się zachować władzę, ale jej się to nie udało.
 
 
O królowej Jelenie wiemy tylko z dwóch źródeł historycznych. Dokumenty te to jedna '''karta skierowana do Dubrownika''' i jedna prośba. Co ciekawe, nie wybiła własnych pieniędzy, ale wykorzystała pieniądze swojego poprzedniego króla i ban, męża Stefana. Jej krewnymi był ród [[Nikolići]], która rządziła częścią [[Hum]]. Była nazywana jej surowością i wyglądem. W niegrzeczny sposób starała się zachować władzę, ale tego nie zrobiła.
 
 
 
<small><small>O kraljici Jeleni saznajemo iz samo dva povijesna izvora. Ti su dokumenti jedna [[povelja]] upućena [[Dubrovnik]]u, te jedan zahtjev. Zanimljivo je da nije kovala svoj [[novac]], nego je koristila novac prethodnog kralja i bana, svoga muža, Stjepana Dabiše. Rođaci su joj bili plemići [[Nikolići]], koji su vladali jednim dijelom [[Hum (država)|Hum]]a. Nadimak je stekla zbog svoje grubosti i vanjskog izgleda. Na grub način pokušala je da sačuva vlast, ali joj to nije uspjelo.{{Nedostaje izvor}}  </small></small>
 
 
 
{{Redoslijed|
 
|prethodnik = [[Stjepan Dabiša|Stjepan Dabiša (1391. - 1395.)]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Hrvatski_vladari#Kraljevi_i_banovi_u_Bosni|Kraljica u Bosni]]<br>1395. - 1398.
 
|nasljednik = [[Stjepan Ostoja|Stjepan Ostoja (1398. - 1404.)]]
 
}}
 
  
 
|
 
|
 
{{Dynasta infobox
 
{{Dynasta infobox
  |dynasta          = Jelena Gruba
+
  |dynasta          = Jelena Gruba (bs.)<br>Jelena Gruba (chor.)<br>Gruba Ilona (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        =  
 
  |tytulatura        =  
Linia 68: Linia 53:
 
  |1. do            = maja 1398
 
  |1. do            = maja 1398
 
  |1. koronacja      =  
 
  |1. koronacja      =  
  |1. poprzednik    = [[Stjepan Dabiša]]
+
  |1. poprzednik    = [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stjepan_Dabi%C5%A1a Stefana Stjepan Dabiša]
 
  |1. następca      = [[Stjepan Ostoja]]
 
  |1. następca      = [[Stjepan Ostoja]]
  
Linia 93: Linia 78:
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |1. związek        = mąż
 
  |1. związek        = mąż
  |1. związek z      = [[Stjepan Dabiša]]
+
  |1. związek z      = [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stjepan_Dabi%C5%A1a Stefana Stjepan Dabiša]
 
  |1. związek od    = 1391
 
  |1. związek od    = 1391
 
  |1. związek do    = 1395
 
  |1. związek do    = 1395
  |1. dzieci        = Stana
+
  |1. dzieci        = [https://bs.wikipedia.org/wiki/Stana_Kotromani%C4%8 Stana]
 
  |dokonania        =  
 
  |dokonania        =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 107: Linia 92:
 
{{SORTUJ:Gruba, Jelena}}
 
{{SORTUJ:Gruba, Jelena}}
  
[[Kategoria:Bośniaccy królowie]]
+
[[Kategoria:Historia Bośni]]
 
[[Kategoria:Bośniackie królowe]]
 
[[Kategoria:Bośniackie królowe]]
 +
[[Kategoria:Władcy Bośni]]
 +
[[Kategoria:Królowie Bośni]]

Aktualna wersja na dzień 15:50, 7 mar 2021

Jelena Gruba (chor. Jelena Gruba, węg. Gruba Ilona) (* 1345, † po 18 marca 1399), bośniacka monarchini, królowa Bośni, jako żona Stefana Dabišy (1391-1395), a następnie po śmierci męża król Bośni (1395-1398).

Życiorys

Jelena była żoną Dabišy od 1391 roku aż do jego śmierci w 1395 roku. Z ich małżeństwa urodziła się córka Stana. Po śmierci męża została wybrana władcą przez władze lokalne.

Za jej panowania umocnili się wielmożowie, którzy praktycznie rządzili większą częścią kraju. Prowadzili niezależną politykę i jako część swojego majątku pobierali cła, tym samym bezpośrednio podważając i osłabiając rząd centralny. Jej panowanie zakończyło się w maju 1398 r., gdy to wielcy właściciele ziemscy, szlachta prowadzona przez Hrvoje Vukčicia, pozbawili ją władzy, ogłaszając Stefan Ostoję nowym królem.

Przyczyny jej obalenia są nieznane, ale po swoim panowaniu nadal mieszkała w Bośni z tytułem królowej.

O królowej Jelenie wiemy tylko z dwóch źródeł historycznych. Dokumenty te to jeden dokument adresowany do Dubrownika i jedna prośba. Co ciekawe, nie wybiła własnych monet, ale wykorzystała pieniądze swojego poprzedniego króla i bana, męża Stefana. Jej krewnymi był ród Nikolići, który rządził częścią Hum. Była nazywana z powodu jej surowości oraz wyglądu. W brutalny sposób starała się zachować władzę, ale jej się to nie udało.

Jelena Gruba (bs.)
Jelena Gruba (chor.)
Gruba Ilona (węg.)

Król Bośni
Okres od 1395
do maja 1398
Poprzednik Stefana Stjepan Dabiša
Następca Stjepan Ostoja
Dane biograficzne
Mąż Stefana Stjepan Dabiša
od 1391
do 1395
Dzieci Stana