Liburnia: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
== Średniowieczna Liburnia ==
+
[[File:Map of the Western Balkans around 814 AD.png|thumb|left|800px|Księstwo „Dalmacji i Liburni” jako jednego z adriatyckich „Sklaviniae” ok. 800]]
  
[[File:Map of the Western Balkans around 814 AD.png|thumb|left|600px|Księstwo „Dalmacji i Liburni” jako jednego z adriatyckich „Sklaviniae” ok. 800]]
+
Po upadku Cesarstwa Rzymskiego i prawdopodobnie już od 490 r. Liburnia w Dalmacji przeszła pod panowanie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostrogoci Ostrogotów], które trwało sześć dekad. Region Savia został administracyjnie dodany do gotyckiej prowincji Dalmacji; stolicą obu prowincji była Salona (Solin), siedziba władcy „''comes Dalmatiarum et Saviae''”<ref>A. Uglešić, ''Nakit istočnih Gota na području rimske provincije Dalmacije, Hrvati Goti'', Marjan tisak, Split, 2003, str. 17-18, 99-100</ref>
  
Po upadku Cesarstwa Rzymskiego i prawdopodobnie już od 490 r. Liburnia w Dalmacji przeszła pod panowanie Ostrogotów, które trwało sześć dekad. Region Savia został administracyjnie dodany do gotyckiej prowincji Dalmacji; stolicą obu prowincji była Salona (Solin), siedziba władcy „przychodzi Dalmatiarum et Saviae” [1]
+
Gotowie stracili większość Dalmacji i części Liburnii na południowym wschodzie wokół Skradina w 536 r., w wojnie z bizantyjskim cesarzem [https://pl.wikipedia.org/wiki/Justynian_I_Wielki Justynianem Wielkim], który rozpoczął odbudowę terytoriów byłego Cesarstwa Zachodniego (patrz [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_Bizancjum_z_Ostrogotami Wojna Gotycka]), podczas gdy część Liburni w Ravni Kotari z Zadarem poddała się Bizantyjczykom w 552 r. [2] Jednak północna Liburnia i reszta klasycznej Liburni pozostały w rękach gotyckich do 555 r.; po bizantyjskim podboju Savii (540 r.) i Istrii (543 r.) została zorganizowana w specjalnej jednostce administracyjno-terytorialnej państwa gotyckiego, znanej jako „Liburnia Tarsatica”, prowincji wojskowej podlegającej bezpośrednio ''comes Gotharum'' osiedlonemu w Akwilei<ref>N. Klaić, ''Povijest Hrvata u srednjem vijeku'', str. 16</ref>.
  
<small><small><small><small>After the fall of the Roman Empire and probably already from 490 AD, Liburnia within Dalmatia passed to the rule of the [[Ostrogoths]], which lasted for six decades. The region of [[Pannonia Savia|Savia]] was administratively added to the Gothic province of Dalmatia; the capital city of the both provinces was [[Salona]] ([[Solin, Croatia|Solin]]), a seat of the ruler "''comes Dalmatiarum et Saviae''".<ref>A. Uglešić, ''Nakit istočnih Gota na području rimske provincije Dalmacije, Hrvati Goti'', Marjan tisak, Split, 2003, pages 17-18, 99-100</ref> </small></small></small></small>
+
Ten region „morsko-wojskowy”, chroniony przez ciężką flotę, stał się barierą na drodze armii bizantyjskiej do Liki i Gorskiego Kotaru, utrzymując bezpieczną drogę kontynentalną przez Tarsaticę do [[Akwilea|Akwilei]] i północnych Włoch. Według anonimowego [https://en.wikipedia.org/wiki/Ravenna_Cosmography kosmografa z Rawenny] (VI lub VII wiek) ''Liburnia Tarsatica'' uwzgledniała wszystkie przybrzeżne miasta od Albony (Labin) do Elony (Aenona, Nin) klasycznych osad Liburnia i Japodian w głębi lądu (Lika).<ref>M. Suić, ''Liburnia Tarsaticencis, Adriatica prehistorica et antique'', Zbornik G. Novak, Filozofski fakultet u Zagrebu, Zagreb, 1970, str. 706-716</ref><ref>J. Medini, ''Provincia Liburnia'', Diadora, vol. 9, Zadar, 1980, str. 395, 414</ref>
  
Gotowie stracili większość Dalmacji i części Liburnii na południowym wschodzie wokół Skradina w 536 r., W wojnie z bizantyjskim cesarzem Justynianem Wielkim, który rozpoczął odbudowę terytoriów byłego Cesarstwa Zachodniego (patrz Wojna Gotycka), podczas gdy część Liburni w Ravni Kotari z Zadarem poddała się Bizantyjczykom w 552 r. [2] Jednak północna Liburnia i reszta klasycznej Liburni pozostały w rękach gotyckich do 555 r .; po bizantyjskim podboju Savii (540 r.) i Istrii (543 r.) została zorganizowana w specjalnej jednostce administracyjno-terytorialnej państwa gotyckiego, znanej jako „Liburnia Tarsatica”, prowincji wojskowej podlegającej bezpośrednio Gotharum osiedlonej w Akwilei [3].
+
Od 550 i 551 r. Słowianie (''Sclabenoi'') zaczęli się przedzierać do Ilirii i Dalmacji, jak odnotował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Prokopiusz_z_Cezarei Prokopiusz z Cezarei]; niektórzy sądzili, że był to początek kolonizacji słowiańskiej, która trwała przez kilka następnych stuleci. Początkowe jądro etniczne pod chorwacką nazwą pochodzi z liburniańskiego lądu, skąd wkrótce rozprzestrzeniło się na całą Liburnię, a stamtąd na inne regiony byłej prowincji Illyricum. W epoce przedromańskiej Liburnianie byli zorganizowani w 14 gminach (tetradekapolis), Chorwaci prawdopodobnie korzystali z istniejącej struktury gminy iliryjskiej i mieli 14 żupanii, starych chorwackich form polityczno-jurysdykcyjnych (gmin), jak donosi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyn VII Porfirogeneta], podczas gdy wiele z dwunastu plemion starochorwackich osiedlono w Liburni. W następnych stuleciach język chorwacki nakładał się na język dalmatyński używany w Liburni i Dalmacji<ref>I. Mužić, ''Hrvatska povijest IX stoljeća'', Naklada Bošković, Split, 2007, str. 117, 145</ref>, a już pod koniec IX wieku na wyspach wodnych w Zadarze ponad 70% toponimów stanowiły formy słowiańskie<ref>Nada Klaić, Ivo Petricioli, ''Prošlost Zadra – knjiga II, Zadar u srednjem vijeku do 1409''., Filozofski fakultet Zadar, 1976, str. 59</ref>.
  
<small><small><small><small>The Goths lost the most of Dalmatia and a part of Liburnia in the south-east around Skradin in 536 AD, in war against the [[Byzantium|Byzantine]] emperor [[Justinian the Great]] who started it to reconquer the territories of the former [[Western Empire]] (see [[Gothic War (535–554)|Gothic War]]), while a part of Liburnia in [[Ravni Kotari]] with [[Zadar]] surrendered to the Byzantines in 552 AD.<ref>S. Antoljak, Zadar pod vlašću istočnih Gota, Zadarska revija, XX/1971, pages 139-146</ref> However, northern Liburnia and the rest of Classical Liburnia remained in the Gothic hands until 555 AD; after Byzantine conquest of Savia (540 AD) and Istria (543 AD) it was organized to special administrative-territorial unit of the Gothic state, known as "''Liburnia Tarsatica''", military province directly subject to ''comes Gotharum'' settled in Aquilea.<ref>N. Klaić, ''Povijest Hrvata u srednjem vijeku'', page 16</ref> </small></small></small></small>
+
Od VI do IX wieku nazwy Liburnia i Dalmacja były stale używane w osobnych źródłach, co niekoniecznie oznacza, że ​​Liburnia była odrębną jednostką polityczną, ale z pewnością była używana jak w przypadku zasięgu klasycznego Liburnia. Pod koniec VIII wieku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Wielki Karol Wielki] podbił [[Panonia|Panonię]] i [[Dacja|Dację]], następnie Istrę, Liburnię i Dalmację, ale główne wybrzeża Liburni i Dalmacji pozostały jednak pod kontrolą bizantyjską, zorganizowane w archontię Dalmacji z Jaderą (Zadar) o statusie prowincjonalnej metropolii. Większość Liburni znajdowała się pod bezpośrednim panowaniem [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_frankijskie Franków] (król, książę friulski) i oddzielona od chorwackiego [[Księstwo Dalmacji|Księstwa Dalmacji]] do 820 r. Według niektórych przypuszczeń, chorwacki książę [https://pl.wikipedia.org/wiki/Borna_(ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_chorwacki) Born]a był frankońskim wasalem wysłanym z Liburni do Dalmacji, aby zorganizować go w jako państwo wasalne Imperium Franków; w 820 r. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_I_Pobo%C5%BCny Ludwik Pobożny] nagrodził go za zasługi i oddanie, przekazując także Liburnię jego jurysdykcji. Borna cieszył się tytułem „''dux Dalmatiae atque Liburniae''<ref>I. Mužić, Hrvatska povijest IX stoljeća, Naklada Bošković, Split, 2007, str. 82-83</ref>.
  
Ten region „morsko-wojskowy”, chroniony przez ciężką flotę, stał się barierą dla kroku armii bizantyjskiej do Liki i Gorskiego Kotaru, utrzymując bezpieczną drogę kontynentalną przez Tarsaticę do Akwilei i północnych Włoch. Według anonimowego kosmografa z Rawenny (VI lub VII wiek) Liburnia Tarsatica rozważała wszystkie przybrzeżne miasta od Albony (Labin) do Elony (Aenona, Nin) klasycznych osad Liburnia i Japodian w głębi lądu (Lika). [4] [5]
+
Po Bornie chorwaccy władcy zamienili „Liburnia” na „Chorwacja” w swoich tytułach i nieprzerwanie po panowaniu [[https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Dr%C5%BEislav Stefana Držislava] (969-997) byli królami „Dalmacji i Chorwacji”;<ref>I. Guberina, ''Državna politika'', I., str. 158</ref> stąd nazwa geograficzna Liburnia zniknęła z oficjalnego użytku i był dalej używany tylko na terenie historycznym.
  
<small><small><small><small>This "military-naval" region, protected by heavy fleet, became a barrier to the Byzantine army step to [[Lika]] and [[Gorski Kotar]], keeping safe continental road route over ''Tarsatica'' to [[Aquileia]] and northern Italy. According to anonymous [[Ravenna Cosmography|Cosmographer of Ravenna]] (6th or 7th century), ''Liburnia Tarsatica'' considered all coastal cities from ''Albona'' ([[Labin]]) to ''Elona'' (''Aenona'', [[Nin, Croatia|Nin]]) of Classical Liburnia and [[Iapodes|Iapodian]] settlements in the inland ([[Lika]]).<ref>M. Suić, ''Liburnia Tarsaticencis, Adriatica prehistorica et antique'', Zbornik G. Novak, Filozofski fakultet u Zagrebu, Zagreb, 1970, pages 706-716</ref><ref>J. Medini, ''Provincia Liburnia'', Diadora, vol. 9, Zadar, 1980, pages 395, 414</ref> </small></small></small></small>
+
== Zobacz także ==
 +
* [[Liburnians]]
 +
* [[Liburnian language]]
 +
* [[Dalmatia]]
 +
* [[Croatia]]
 +
* [[Adriatic]]
 +
* [[Illyrians]]
 +
* [[Ancient Rome]]
  
Od 550 i 551 r. Słowianie (Sclabenoi) zaczęli się przedzierać do Ilirii i Dalmacji, jak odnotował Procopius; niektórzy sądzili, że był to początek kolonizacji słowiańskiej, która trwała przez kilka następnych stuleci. Początkowe jądro etniczne pod chorwacką nazwą pochodzi z libijskiego lądu, skąd wkrótce rozprzestrzeniło się na całą Liburnię, a stamtąd na inne regiony byłej prowincji Illyricum. W epoce przedromańskiej Liburnianie byli zorganizowani w 14 gminach (tetradekapolis), Chorwaci prawdopodobnie korzystali z istniejącej struktury gminy iliryjskiej i mieli 14 powiatów, starych chorwackich form polityczno-jurysdykcyjnych (gmin), jak donosi Constantine Porphyrogenitus, podczas gdy wiele z dwunastu plemion starochorwackich osiedlono w Liburni. W następnych stuleciach język chorwacki nakładał się na język dalmatyński używany w Liburni i Dalmacji [6], a już pod koniec IX wieku na wyspach wodnych w Zadarze ponad 70% toponimów stanowiły formy słowiańskie [7].
+
== Bibliografia ==
 +
*Batovic, Šime. ''Die Eisenzeit aus dem Gebiet des illyrischen Stammes der Liburnen.'' Archaeologia Jugoslavica 6, 55, 1965.
 +
* [[Friedrich Lübker]], ''Realllexikon des klassichen Altertums'', volume ii (eighth edition, Leipzig, 1914); article, "Liburni"
 +
*Sciavo, F. Lo. ''Il gruppo liburnico-japodico.'' Atti della Accademia nazionale dei Lincei, Classe di Scienze morali, storiche e filologiche, 14, 363, 1970.
 +
*Yoshamya, Mitjel & Yoshamya, Zyelimer. ''Gan-Veyan: Neo-Liburnic glossary, grammar, culture, genom.'' Old-Croatian Archidioms, Monograph I, p.&nbsp;1 - 1224, Scientific society for Ethnogenesis studies, Zagreb 2005.
  
<small><small><small><small>From 550 and 551 AD, the Slavs (''Sclabenoi'') started to break into [[Illyria]] and [[Dalmatia]], as recorded by [[Procopius]]; by some thinking it was beginning of Slavic colonization there, which lasted during the next few centuries. Initial ethnic nucleus under [[Croats|Croatian]] name originated in Liburnian inland from where it soon spread to all Liburnia and from there to the other regions of former [[Illyricum (Roman province)|Illyricum]] province. In the pre-Roman ages, the Liburnians had been organized in 14 municipalities (''tetradekapolis''), the Croats probably used existing Illyrian municipality structure and had 14 županijas, Old Croatian political-jurisdictional forms (municipalities), as reported by [[Constantine VII|Constantine Porphyrogenitus]], while many of twelve Old Croatian tribes were settled in Liburnia. In the next centuries [[Croatian language]] overlaid [[Dalmatian language]] spoken in Liburnia and Dalmatia<ref>I. Mužić, ''Hrvatska povijest IX stoljeća'', Naklada Bošković, Split, 2007, page 117, 145</ref> and already by the end of the 9th century, in the islands of Zadar aquatory, more than 70% of toponyms were Slavic forms.<ref>Nada Klaić, Ivo Petricioli, ''Prošlost Zadra – knjiga II, Zadar u srednjem vijeku do 1409''., Filozofski fakultet Zadar, 1976, page 59</ref>  </small></small></small></small>
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
Od VI do IX wieku nazwy Liburnia i Dalmacja były stale używane w osobnych źródłach, co niekoniecznie oznacza, że ​​Liburnia była odrębną jednostką polityczną, ale z pewnością była używana jak w przypadku zasięgu klasycznego Liburnia. Pod koniec VIII wieku Karol Wielki podbił Panonię i Dację, następnie Istrę, Liburnię i Dalmację, ale główne wybrzeża Liburni i Dalmacji pozostały jednak pod kontrolą bizantyjską, zorganizowane w archipelm Dalmacji z Jaderą (Zadar) w statusie prowincjonalna metropolia. Większość Liburni znajdowała się pod bezpośrednim panowaniem Franków (król, książę friulski) i oddzielona od chorwackiego Księstwa Dalmacji do 820 r. Według niektórych przypuszczeń, chorwacki książę Borna był frankońskim wasalem wysłanym z Liburni do Dalmacji, aby zorganizować go w państwo wasalne do Imperium Franków; w 820 r. Ludwik Pobożny nagrodził go za zasługi i oddanie, przekazując także Liburnię swojej jurysdykcji. Borna cieszyła się tytułem „dux Dalmatiae atque Liburniae” [8].
+
[[Kategoria:Historia Chorwacji]]
 
+
[[Kategoria:Historia Dalmacji]]
<small><small><small><small>From the 6th to 9th century, names Liburnia and Dalmatia were continually used for separate specifics in the sources, not necessarily meaning that Liburnia was a separate political unit, but it was certainly used as for Classical Liburnia territorial range. At the end of the 8th century [[Charlemagne]] conquered [[Pannonia]] and [[Dacia]], then Istria, Liburnia and Dalmatia, but the main littoral Liburnian and Dalmatian cites, however, remained under Byzantine control, organized to a Dalmatian archonty with ''Jadera'' (Zadar) in status of a provincial metropolis. The most of Liburnia was under direct [[Franks|Frankish]] rule (king, [[Friuli]]an duke) and separated from Croatian [[Kingdom of Croatia (medieval)|Principality of Dalmatia]] until 820 AD. By some suppositions, Croatian prince [[Borna of Croatia|Borna]] was a Frankish vassal sent from Liburnia to Dalmatia to organize it into a vassal state to the [[Francia|Frankish Empire]]; in 820 AD, [[Louis the Pious]] rewarded him for his merits and devotion, by giving also Liburnia to his jurisdiction. Borna enjoyed a title of "''dux Dalmatiae atque Liburniae''".<ref>I. Mužić, Hrvatska povijest IX stoljeća, Naklada Bošković, Split, 2007, pages 82, 83</ref>  </small></small></small></small>
 
 
 
Po Bornie chorwaccy władcy zamienili „Liburnia” na „Chorwacja” w swoich tytułach i nieprzerwanie po panowaniu Držislava (969-997) byli królami „Dalmacji i Chorwacji”; [9] stąd nazwa geograficzna Liburnia zniknęła z oficjalnego użytku i był dalej używany tylko na terenie historycznym.
 
 
 
<small><small><small><small>After Borna, Croatian rulers replaced "Liburnia" with "Croatia" in their titles and continually after reign of [[Stephen Držislav of Croatia|Držislav]] (969-997) they were the kings of "Dalmatia and Croatia";<ref>I. Guberina, ''Državna politika'', I., page 158</ref> thus geographical name Liburnia has disappeared from official use and has been further used only for a historical land. </small></small></small></small>
 

Aktualna wersja na dzień 13:41, 27 lip 2020

Plik:Map of the Western Balkans around 814 AD.png
Księstwo „Dalmacji i Liburni” jako jednego z adriatyckich „Sklaviniae” ok. 800

Po upadku Cesarstwa Rzymskiego i prawdopodobnie już od 490 r. Liburnia w Dalmacji przeszła pod panowanie Ostrogotów, które trwało sześć dekad. Region Savia został administracyjnie dodany do gotyckiej prowincji Dalmacji; stolicą obu prowincji była Salona (Solin), siedziba władcy „comes Dalmatiarum et Saviae[1]

Gotowie stracili większość Dalmacji i części Liburnii na południowym wschodzie wokół Skradina w 536 r., w wojnie z bizantyjskim cesarzem Justynianem Wielkim, który rozpoczął odbudowę terytoriów byłego Cesarstwa Zachodniego (patrz Wojna Gotycka), podczas gdy część Liburni w Ravni Kotari z Zadarem poddała się Bizantyjczykom w 552 r. [2] Jednak północna Liburnia i reszta klasycznej Liburni pozostały w rękach gotyckich do 555 r.; po bizantyjskim podboju Savii (540 r.) i Istrii (543 r.) została zorganizowana w specjalnej jednostce administracyjno-terytorialnej państwa gotyckiego, znanej jako „Liburnia Tarsatica”, prowincji wojskowej podlegającej bezpośrednio comes Gotharum osiedlonemu w Akwilei[2].

Ten region „morsko-wojskowy”, chroniony przez ciężką flotę, stał się barierą na drodze armii bizantyjskiej do Liki i Gorskiego Kotaru, utrzymując bezpieczną drogę kontynentalną przez Tarsaticę do Akwilei i północnych Włoch. Według anonimowego kosmografa z Rawenny (VI lub VII wiek) Liburnia Tarsatica uwzgledniała wszystkie przybrzeżne miasta od Albony (Labin) do Elony (Aenona, Nin) klasycznych osad Liburnia i Japodian w głębi lądu (Lika).[3][4]

Od 550 i 551 r. Słowianie (Sclabenoi) zaczęli się przedzierać do Ilirii i Dalmacji, jak odnotował Prokopiusz z Cezarei; niektórzy sądzili, że był to początek kolonizacji słowiańskiej, która trwała przez kilka następnych stuleci. Początkowe jądro etniczne pod chorwacką nazwą pochodzi z liburniańskiego lądu, skąd wkrótce rozprzestrzeniło się na całą Liburnię, a stamtąd na inne regiony byłej prowincji Illyricum. W epoce przedromańskiej Liburnianie byli zorganizowani w 14 gminach (tetradekapolis), Chorwaci prawdopodobnie korzystali z istniejącej struktury gminy iliryjskiej i mieli 14 żupanii, starych chorwackich form polityczno-jurysdykcyjnych (gmin), jak donosi Konstantyn VII Porfirogeneta, podczas gdy wiele z dwunastu plemion starochorwackich osiedlono w Liburni. W następnych stuleciach język chorwacki nakładał się na język dalmatyński używany w Liburni i Dalmacji[5], a już pod koniec IX wieku na wyspach wodnych w Zadarze ponad 70% toponimów stanowiły formy słowiańskie[6].

Od VI do IX wieku nazwy Liburnia i Dalmacja były stale używane w osobnych źródłach, co niekoniecznie oznacza, że ​​Liburnia była odrębną jednostką polityczną, ale z pewnością była używana jak w przypadku zasięgu klasycznego Liburnia. Pod koniec VIII wieku Karol Wielki podbił Panonię i Dację, następnie Istrę, Liburnię i Dalmację, ale główne wybrzeża Liburni i Dalmacji pozostały jednak pod kontrolą bizantyjską, zorganizowane w archontię Dalmacji z Jaderą (Zadar) o statusie prowincjonalnej metropolii. Większość Liburni znajdowała się pod bezpośrednim panowaniem Franków (król, książę friulski) i oddzielona od chorwackiego Księstwa Dalmacji do 820 r. Według niektórych przypuszczeń, chorwacki książę Borna był frankońskim wasalem wysłanym z Liburni do Dalmacji, aby zorganizować go w jako państwo wasalne Imperium Franków; w 820 r. Ludwik Pobożny nagrodził go za zasługi i oddanie, przekazując także Liburnię jego jurysdykcji. Borna cieszył się tytułem „dux Dalmatiae atque Liburniae[7].

Po Bornie chorwaccy władcy zamienili „Liburnia” na „Chorwacja” w swoich tytułach i nieprzerwanie po panowaniu [Stefana Držislava (969-997) byli królami „Dalmacji i Chorwacji”;[8] stąd nazwa geograficzna Liburnia zniknęła z oficjalnego użytku i był dalej używany tylko na terenie historycznym.

Zobacz także

Bibliografia

  • Batovic, Šime. Die Eisenzeit aus dem Gebiet des illyrischen Stammes der Liburnen. Archaeologia Jugoslavica 6, 55, 1965.
  • Friedrich Lübker, Realllexikon des klassichen Altertums, volume ii (eighth edition, Leipzig, 1914); article, "Liburni"
  • Sciavo, F. Lo. Il gruppo liburnico-japodico. Atti della Accademia nazionale dei Lincei, Classe di Scienze morali, storiche e filologiche, 14, 363, 1970.
  • Yoshamya, Mitjel & Yoshamya, Zyelimer. Gan-Veyan: Neo-Liburnic glossary, grammar, culture, genom. Old-Croatian Archidioms, Monograph I, p. 1 - 1224, Scientific society for Ethnogenesis studies, Zagreb 2005.

Przypisy

  1. A. Uglešić, Nakit istočnih Gota na području rimske provincije Dalmacije, Hrvati Goti, Marjan tisak, Split, 2003, str. 17-18, 99-100
  2. N. Klaić, Povijest Hrvata u srednjem vijeku, str. 16
  3. M. Suić, Liburnia Tarsaticencis, Adriatica prehistorica et antique, Zbornik G. Novak, Filozofski fakultet u Zagrebu, Zagreb, 1970, str. 706-716
  4. J. Medini, Provincia Liburnia, Diadora, vol. 9, Zadar, 1980, str. 395, 414
  5. I. Mužić, Hrvatska povijest IX stoljeća, Naklada Bošković, Split, 2007, str. 117, 145
  6. Nada Klaić, Ivo Petricioli, Prošlost Zadra – knjiga II, Zadar u srednjem vijeku do 1409., Filozofski fakultet Zadar, 1976, str. 59
  7. I. Mužić, Hrvatska povijest IX stoljeća, Naklada Bošković, Split, 2007, str. 82-83
  8. I. Guberina, Državna politika, I., str. 158