Berthold V. von Andechs: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Berthold_(patriarch_of_Aquileia)
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Berthold_(patriarch_of_Aquileia)
Linia 46: Linia 46:
 
|}
 
|}
  
−
'''Berthold V. von Andechs''', także '''''Berthold von Aquileia''''', '''''Berthold von Meran''''' (pol. ''Bertold z Akwilei'', węg. ''Merániai Berthold'', wł. ''Bertoldo di Andechs-Merania'') (* ok.1180, † 23 maja 1251), niemiecki hrabia, od 1204 r., [[Arcybiskup Kalocsa|arcybiskup Kalocsy]] od 1206 do 1218 r., a od 1218 r. [[Patriarchowie Akwilei|Patriarcha Akwilei]] aż do swojej śmierci.
+
'''Berthold V. von Andechs''', także '''''Berthold von Aquileia''''', '''''Berthold von Meran''''' (pol. ''Bertold z Akwilei'', węg. ''Merániai Berthold'', wł. ''Bertoldo di Andechs-Merania'') (* ok.1180, † 23 maja 1251), niemiecki hrabia, od 1204 r., [[Arcybiskup Kalocsa|arcybiskup Kalocsy]] od 1206 do 1218 r., a od 1218 r. [[Patriarchowie Akwilei|Patriarcha Akwilei]] aż do swojej śmierci.
  
 
Młodszy syn bawarskiego hrabiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bertold_IV Bertholda IV z Andechs], który został wyniesiony do godności księcia Meranii przez cesarza [[Fryderyk I|Fryderyka I Barbarossę]] w 1183 roku. Jego matką była Agnes z Rochlitz, członek saksońskiej dynastii Wettynów. Wśród jego rodzeństwa byli książę Otto I z Meranii, francuska królowa małżonka [https://pl.wikipedia.org/wiki/Agnieszka_z_Meran Agnieszka z Meranii], węgierska królowa małżonka [[Gertruda|Gertruda z Meranii]] i św. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jadwiga_%C5%9Al%C4%85ska Jadwiga Śląska].
 
Młodszy syn bawarskiego hrabiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bertold_IV Bertholda IV z Andechs], który został wyniesiony do godności księcia Meranii przez cesarza [[Fryderyk I|Fryderyka I Barbarossę]] w 1183 roku. Jego matką była Agnes z Rochlitz, członek saksońskiej dynastii Wettynów. Wśród jego rodzeństwa byli książę Otto I z Meranii, francuska królowa małżonka [https://pl.wikipedia.org/wiki/Agnieszka_z_Meran Agnieszka z Meranii], węgierska królowa małżonka [[Gertruda|Gertruda z Meranii]] i św. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jadwiga_%C5%9Al%C4%85ska Jadwiga Śląska].
  
−
Berthold, przeznaczony do kariery kościelniej, został '''prowokatorem''' w kapitule katedralnej archidiecezji Bamberg w 1203 r. Podążył za swoją siostrą [[Gertruda|Gertrudą]] na dwór węgierski pod rządami króla [[I. András|Andrzeja II]], która od 1206 r. miał swojego szwagra wybranego na arcybiskupa Kalocsy, jednak jego nominacja nie została potwierdzona przez papieża [[Innocenty III|Innocentego III]] do 1212 r., dopóki Berthold nie zgłosił się na intensywne studia w diecezji Vicenza. Jednak pomimo tego król Andrzej uczynił go również [[Ban jednolitej Chorwacji|banem Chorwacji]], a także [[Wojewoda|wojewodą siedmiogrodzkim]] i swoim zastępcą w 1212 roku. Jego nadmierne '''upodobanie do podżegania do siostry''' oburzyło magnatów węgierskich. W 1213 r., gdy król prowadził kampanię z [[Halicja|Halicji]] na Wołyń, dokonali napadu na obóz myśliwski królowej i zamordowali kilka jego '''zastawów''', podczas gdy Berthold ledwo uciekł z życiem wraz z [[Leopold VI|Leopoldem VI]] z Austrii.
+
Berthold, przeznaczony do kariery kościelniej, został proboszczem kapituły katedralnej archidiecezji Bamberg w 1203 r. Podążył za swoją siostrą [[Gertruda|Gertrudą]] na dwór węgierski pod rządami króla [[I. András|Andrzeja II]], która od 1206 r. miał swojego szwagra wybranego na arcybiskupa Kalocsy, jednak jego nominacja nie została potwierdzona przez papieża [[Innocenty III|Innocentego III]] do 1212 r., dopóki Berthold nie zgłosił się na intensywne studia w diecezji Vicenza. Jednak pomimo tego król Andrzej uczynił go również [[Ban jednolitej Chorwacji|banem Chorwacji]], a także [[Wojewoda|wojewodą siedmiogrodzkim]] i swoim zastępcą w 1212 roku. Jego porady i namowy siostry oburzyło magnatów węgierskich. W 1213 r., gdy król prowadził kampanię z [[Halicja|Halicji]] na Wołyń, dokonali napadu na obóz myśliwski królowej i zamordowali kilku jej przybocznych, podczas gdy Berthold ledwo uciekł z życiem wraz z [[Leopold VI|Leopoldem VI]] z Austrii.
  
 
10 lutego 1218 r. papież [[Honoriusz III]] mianował go patriarchą [[Akwilea|Akwilei]]. W 1238 Berthold przeniósł stolicę państwa kościelnego z Cividale do Udine, gdzie wydał rozkaz wzniesienia katedry. Zapewnił, że jest lojalnym zwolennikiem cesarza [[Fryderyk II|Fryderyka II Hohenstaufa]] przeciwko włoskim miastom ligi lombardzkiej. Jednak w ostrym konflikcie między cesarzem a papieżem [[Grzegorz IX|Grzegorzem IX]] jego lojalność przyniosła cesarzowi ekskomunikę papieską w 1239 r., która została jednak odwołana dwa lata później za wstawiennictwem króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]]. W późniejszych latach Betrold próbował rozstrzygać spory między cesarzem a papieżem, jednak bezskutecznie.
 
10 lutego 1218 r. papież [[Honoriusz III]] mianował go patriarchą [[Akwilea|Akwilei]]. W 1238 Berthold przeniósł stolicę państwa kościelnego z Cividale do Udine, gdzie wydał rozkaz wzniesienia katedry. Zapewnił, że jest lojalnym zwolennikiem cesarza [[Fryderyk II|Fryderyka II Hohenstaufa]] przeciwko włoskim miastom ligi lombardzkiej. Jednak w ostrym konflikcie między cesarzem a papieżem [[Grzegorz IX|Grzegorzem IX]] jego lojalność przyniosła cesarzowi ekskomunikę papieską w 1239 r., która została jednak odwołana dwa lata później za wstawiennictwem króla Węgier [[II. András|Andrzeja II]]. W późniejszych latach Betrold próbował rozstrzygać spory między cesarzem a papieżem, jednak bezskutecznie.
Linia 57: Linia 57:
  
 
|
 
|
 +
 +
{{Biskup infobox
 +
|imię i nazwisko            = Berthold V. von Andechs
 +
|imię i nazwisko oryginalne =
 +
|imię przybrane            =
 +
|imię przybrane oryginalne  =
 +
|tytuł                      =
 +
|grafika                    = Bertoldo-di-Merania – Patriarcato Udine.jpg
 +
|opis grafiki              =
 +
|herb                      =
 +
|dewiza                    =
 +
|dewiza - j. polski        =
 +
|faksymile =
 +
|opis faksymile =
 +
|państwo                    =
 +
|wariant flagi              =
 +
 +
|data urodzenia    = ok.1180
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = 23 maja [[1251]]
 +
|miejsce śmierci  = [[Akwilea]]
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|1. funkcja                = [[Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét]]
 +
|1. funkcja - okres        = 1206–1206
 +
 +
|2. funkcja                = [[Patriarcha Akwilei]]
 +
|2. funkcja - okres        = 1218–1251
 +
 +
|wyznanie                  = [[katolicyzm]]
 +
|kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 +
|inkardynacja              =
 +
|data ślubów zakonnych      =
 +
|data diakonatu            =
 +
|data ordynacji            =
 +
|data święceń              =
 +
|data nominacji            =
 +
|data sakry                =
 +
|data patriarchatu          =
 +
|data kreacji              =
 +
|papież kreujący            =
 +
|kościół tytularny          =
 +
|data pontyfikatu          =
 +
|utrata stanu duchownego    =
 +
|data laicyzacji =
 +
|grafika 2 =
 +
|opis grafiki 2 =
 +
 +
|podpis                    =
 +
|odznaczenia                =
 +
|commons                    =
 +
|wikiźródła                =
 +
|wikicytaty                =
 +
|wikinews                  =
 +
|www                        =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
 
  |urzędnik          = Berthold V. von Andechs (niem.)<br>Berthold von Aquileia (niem.)<br>Berthold von Meran (niem.)<br>Bertold z Akwilei (pol.)<br>Merániai Berthold (węg.)<br>Bertoldo di Andechs-Merania (wł.)
 
  |urzędnik          = Berthold V. von Andechs (niem.)<br>Berthold von Aquileia (niem.)<br>Berthold von Meran (niem.)<br>Bertold z Akwilei (pol.)<br>Merániai Berthold (węg.)<br>Bertoldo di Andechs-Merania (wł.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = Ban jednolitej Chorwacji<br>Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét<br>Wojewoda Siedmiogrodu
 
  |tytulatura        = Ban jednolitej Chorwacji<br>Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét<br>Wojewoda Siedmiogrodu
−
  |grafika          = Bertoldo-di-Merania - Patriarcato Udine.jpg
+
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |herb              =  
 
  |herb              =  
Linia 68: Linia 127:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
−
  |1. tytuł          = [[Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét]]
+
 
−
  |1. od            = 1206
+
  |1. tytuł          = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
−
  |1. do            = 1218
+
  |1. od            = 1209
 +
  |1. do            = 1212
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = ''sede vacante''
+
  |1. poprzednik    = [[Bár-Kalán Bánk]]
−
  |1. następca      = [[Ugrin Csák, Archbishop of Kalocsa|Ugrin Csák]]
+
  |1. następca      = [[Kacsics Simon]]<br>i [[Kacsics Mihály]]
  
−
  |2. tytuł          = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
+
  |2. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
−
  |2. od            = 1209
+
  |2. od            = 1212
−
  |2. do            = 1212
+
  |2. do            = 1213
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    = [[Bár-Kalán Bánk]]
+
  |2. poprzednik    = [[Kacsics Mihály]]
−
|2. następca      = [[Kacsics Simon]]<br>i [[Kacsics Mihály]]
+
  |2. następca      = [[II. Miklós]]
−
 
 
−
  |3. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
 
−
|3. od            = 1212
 
−
|3. do            = 1213
 
−
|3. powołanie      =
 
−
|3. poprzednik    = [[Kacsics Mihály]]
 
−
|3. następca      = [[II. Miklós]]
 
−
 
 
−
|4. tytuł          = [[Patriarcha Akwilei]]
 
−
|4. od            = 1218
 
−
|4. do            = 1251
 
−
|4. powołanie      =
 
−
|4. poprzednik    = [[Wolfger von Erla]]
 
−
|4. następca      = [[Gregorio di Montelongo]]
 
  
 
  |klan              =  
 
  |klan              =  
 
  |ród              = nieznany
 
  |ród              = nieznany
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
−
  |pochodzenie      = niemiecki, węgierskie
+
  |pochodzenie      = niemieckie
−
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]
 
  |data urodzenia    = ok.1180
 
  |data urodzenia    = ok.1180
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
Linia 107: Linia 153:
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
−
  |ojciec            = nieznany
+
  |ojciec            = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Bertold_IV Berthold IV z Andechs]
−
  |matka            = nieznana
+
  |matka            = Agnieszka z Rochlitz
−
  |rodzeństwo        =  
+
  |rodzeństwo        = Otto, [https://pl.wikipedia.org/wiki/Agnieszka_z_Meran Agnieszka], [[Gertruda]], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jadwiga_%C5%9Al%C4%85ska Jadwiga]
 
  |1. związek        =  
 
  |1. związek        =  
 
  |1. związek z      =  
 
  |1. związek z      =  
Linia 126: Linia 172:
  
 
[[Kategoria:Ród nieznany]]
 
[[Kategoria:Ród nieznany]]
 +
[[Kategoria:Arcybiskupi]]
 
[[Kategoria:Arcybiskupi Kalocsa-Kecskemét]]
 
[[Kategoria:Arcybiskupi Kalocsa-Kecskemét]]
 +
[[Kategoria:Arcybiskupi Węgier]]
 +
[[Kategoria:Banowie]]
 
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Patriarchowie Akwilei]]
 
[[Kategoria:Patriarchowie Akwilei]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
−
[[Kategoria:Węgierscy duchowni]]
 
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
−
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
+
[[Kategoria:Niemcy na Węgrzech]]
−
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1251]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1251]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Aktualna wersja na dzień 19:50, 16 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét
(1206-1218) 		Następca:
sede vacante Ugrin Csák ??
Poprzednik: Ban jednolitej Chorwacji
(1209-1212) 		Następca:
Bár-Kalán Bánk Kacsics Simon
i Kacsics Mihály
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1212-1213) 		Następca:
Kacsics Mihály II. Miklós
Poprzednik: Patriarcha Akwilei
(1218-1251) 		Następca:
Wolfger von Erla Gregorio di Montelongo

Berthold V. von Andechs, także Berthold von Aquileia, Berthold von Meran (pol. Bertold z Akwilei, węg. Merániai Berthold, wł. Bertoldo di Andechs-Merania) (* ok.1180, † 23 maja 1251), niemiecki hrabia, od 1204 r., arcybiskup Kalocsy od 1206 do 1218 r., a od 1218 r. Patriarcha Akwilei aż do swojej śmierci.

Młodszy syn bawarskiego hrabiego Bertholda IV z Andechs, który został wyniesiony do godności księcia Meranii przez cesarza Fryderyka I Barbarossę w 1183 roku. Jego matką była Agnes z Rochlitz, członek saksońskiej dynastii Wettynów. Wśród jego rodzeństwa byli książę Otto I z Meranii, francuska królowa małżonka Agnieszka z Meranii, węgierska królowa małżonka Gertruda z Meranii i św. Jadwiga Śląska.

Berthold, przeznaczony do kariery kościelniej, został proboszczem kapituły katedralnej archidiecezji Bamberg w 1203 r. Podążył za swoją siostrą Gertrudą na dwór węgierski pod rządami króla Andrzeja II, która od 1206 r. miał swojego szwagra wybranego na arcybiskupa Kalocsy, jednak jego nominacja nie została potwierdzona przez papieża Innocentego III do 1212 r., dopóki Berthold nie zgłosił się na intensywne studia w diecezji Vicenza. Jednak pomimo tego król Andrzej uczynił go również banem Chorwacji, a także wojewodą siedmiogrodzkim i swoim zastępcą w 1212 roku. Jego porady i namowy siostry oburzyło magnatów węgierskich. W 1213 r., gdy król prowadził kampanię z Halicji na Wołyń, dokonali napadu na obóz myśliwski królowej i zamordowali kilku jej przybocznych, podczas gdy Berthold ledwo uciekł z życiem wraz z Leopoldem VI z Austrii.

10 lutego 1218 r. papież Honoriusz III mianował go patriarchą Akwilei. W 1238 Berthold przeniósł stolicę państwa kościelnego z Cividale do Udine, gdzie wydał rozkaz wzniesienia katedry. Zapewnił, że jest lojalnym zwolennikiem cesarza Fryderyka II Hohenstaufa przeciwko włoskim miastom ligi lombardzkiej. Jednak w ostrym konflikcie między cesarzem a papieżem Grzegorzem IX jego lojalność przyniosła cesarzowi ekskomunikę papieską w 1239 r., która została jednak odwołana dwa lata później za wstawiennictwem króla Węgier Andrzeja II. W późniejszych latach Betrold próbował rozstrzygać spory między cesarzem a papieżem, jednak bezskutecznie.

Wraz ze śmiercią Bertholda jego linia hrabiowska Andechs wyginęła. Był także ostatnim z długiej linii niemieckich patriarchów Akwilei. Jego następca Gregorio di Montelongo przewodził koalicji gwelfów przeciwko cesarzowi Fryderykowi II.

Berthold V. von Andechs
Plik:Bertoldo-di-Merania – Patriarcato Udine.jpg
Państwo WD: {{#property:P17}}
Urodziny ok.1180
Śmierć 23 maja 1251
Miejsce Akwilea
Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét
Okres sprawowania 1206–1206
Patriarcha Akwilei
Okres sprawowania 1218–1251
{{{3. funkcja}}}
Okres sprawowania {{{3. funkcja - okres}}}
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki

Berthold V. von Andechs (niem.)
Berthold von Aquileia (niem.)
Berthold von Meran (niem.)
Bertold z Akwilei (pol.)
Merániai Berthold (węg.)
Bertoldo di Andechs-Merania (wł.)

— Ban jednolitej Chorwacji
Arcybiskup Kalocsa-Kecskemét
Wojewoda Siedmiogrodu		 —
Ban jednolitej Chorwacji
Okres od 1209
do 1212
Poprzednik Bár-Kalán Bánk
Następca Kacsics Simon
i Kacsics Mihály
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1212
do 1213
Poprzednik Kacsics Mihály
Następca II. Miklós
Dane biograficzne
Ród nieznany
Pochodzenie niemieckie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny ok.1180
Śmierć 23 maja 1251
Miejsce Akwilea
Ojciec Berthold IV z Andechs
Matka Agnieszka z Rochlitz
Rodzeństwo Otto, Agnieszka, Gertruda, Jadwiga
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Berthold_V._von_Andechs&oldid=47317”