Liburnia: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 22: | Linia 22: | ||
Ten region „morsko-wojskowy”, chroniony przez ciężką flotę, stał się barierą na drodze armii bizantyjskiej do Liki i Gorskiego Kotaru, utrzymując bezpieczną drogę kontynentalną przez Tarsaticę do [[Akwilea|Akwilei]] i północnych Włoch. Według anonimowego [https://en.wikipedia.org/wiki/Ravenna_Cosmography kosmografa z Rawenny] (VI lub VII wiek) ''Liburnia Tarsatica'' uwzgledniała wszystkie przybrzeżne miasta od Albony (Labin) do Elony (Aenona, Nin) klasycznych osad Liburnia i Japodian w głębi lądu (Lika).<ref>M. Suić, ''Liburnia Tarsaticencis, Adriatica prehistorica et antique'', Zbornik G. Novak, Filozofski fakultet u Zagrebu, Zagreb, 1970, str. 706-716</ref><ref>J. Medini, ''Provincia Liburnia'', Diadora, vol. 9, Zadar, 1980, str. 395, 414</ref> | Ten region „morsko-wojskowy”, chroniony przez ciężką flotę, stał się barierą na drodze armii bizantyjskiej do Liki i Gorskiego Kotaru, utrzymując bezpieczną drogę kontynentalną przez Tarsaticę do [[Akwilea|Akwilei]] i północnych Włoch. Według anonimowego [https://en.wikipedia.org/wiki/Ravenna_Cosmography kosmografa z Rawenny] (VI lub VII wiek) ''Liburnia Tarsatica'' uwzgledniała wszystkie przybrzeżne miasta od Albony (Labin) do Elony (Aenona, Nin) klasycznych osad Liburnia i Japodian w głębi lądu (Lika).<ref>M. Suić, ''Liburnia Tarsaticencis, Adriatica prehistorica et antique'', Zbornik G. Novak, Filozofski fakultet u Zagrebu, Zagreb, 1970, str. 706-716</ref><ref>J. Medini, ''Provincia Liburnia'', Diadora, vol. 9, Zadar, 1980, str. 395, 414</ref> | ||
| − | |||
| − | |||
Od 550 i 551 r. Słowianie (''Sclabenoi'') zaczęli się przedzierać do Ilirii i Dalmacji, jak odnotował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Prokopiusz_z_Cezarei Prokopiusz z Cezarei]; niektórzy sądzili, że był to początek kolonizacji słowiańskiej, która trwała przez kilka następnych stuleci. Początkowe jądro etniczne pod chorwacką nazwą pochodzi z liburniańskiego lądu, skąd wkrótce rozprzestrzeniło się na całą Liburnię, a stamtąd na inne regiony byłej prowincji Illyricum. W epoce przedromańskiej Liburnianie byli zorganizowani w 14 gminach (tetradekapolis), Chorwaci prawdopodobnie korzystali z istniejącej struktury gminy iliryjskiej i mieli 14 żupanii, starych chorwackich form polityczno-jurysdykcyjnych (gmin), jak donosi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyn VII Porfirogeneta], podczas gdy wiele z dwunastu plemion starochorwackich osiedlono w Liburni. W następnych stuleciach język chorwacki nakładał się na język dalmatyński używany w Liburni i Dalmacji<ref>I. Mužić, ''Hrvatska povijest IX stoljeća'', Naklada Bošković, Split, 2007, str. 117, 145</ref>, a już pod koniec IX wieku na wyspach wodnych w Zadarze ponad 70% toponimów stanowiły formy słowiańskie<ref>Nada Klaić, Ivo Petricioli, ''Prošlost Zadra – knjiga II, Zadar u srednjem vijeku do 1409''., Filozofski fakultet Zadar, 1976, str. 59</ref>. | Od 550 i 551 r. Słowianie (''Sclabenoi'') zaczęli się przedzierać do Ilirii i Dalmacji, jak odnotował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Prokopiusz_z_Cezarei Prokopiusz z Cezarei]; niektórzy sądzili, że był to początek kolonizacji słowiańskiej, która trwała przez kilka następnych stuleci. Początkowe jądro etniczne pod chorwacką nazwą pochodzi z liburniańskiego lądu, skąd wkrótce rozprzestrzeniło się na całą Liburnię, a stamtąd na inne regiony byłej prowincji Illyricum. W epoce przedromańskiej Liburnianie byli zorganizowani w 14 gminach (tetradekapolis), Chorwaci prawdopodobnie korzystali z istniejącej struktury gminy iliryjskiej i mieli 14 żupanii, starych chorwackich form polityczno-jurysdykcyjnych (gmin), jak donosi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyn VII Porfirogeneta], podczas gdy wiele z dwunastu plemion starochorwackich osiedlono w Liburni. W następnych stuleciach język chorwacki nakładał się na język dalmatyński używany w Liburni i Dalmacji<ref>I. Mužić, ''Hrvatska povijest IX stoljeća'', Naklada Bošković, Split, 2007, str. 117, 145</ref>, a już pod koniec IX wieku na wyspach wodnych w Zadarze ponad 70% toponimów stanowiły formy słowiańskie<ref>Nada Klaić, Ivo Petricioli, ''Prošlost Zadra – knjiga II, Zadar u srednjem vijeku do 1409''., Filozofski fakultet Zadar, 1976, str. 59</ref>. | ||
Aktualna wersja na dzień 13:41, 27 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Map of the Western Balkans around 814 AD.png Księstwo „Dalmacji i Liburni” jako jednego z adriatyckich „Sklaviniae” ok. 800 Po upadku Cesarstwa Rzymskiego i prawdopodobnie już od 490 r. Liburnia w Dalmacji przeszła pod panowanie Ostrogotów, które trwało sześć dekad. Region Savia został administracyjnie dodany do gotyckiej prowincji Dalmacji; stolicą obu prowincji była Salona (Solin), siedziba władcy „comes Dalmatiarum et Saviae”[1] Gotowie stracili większość Dalmacji i części Liburnii na południowym wschodzie wokół Skradina w 536 r., w wojnie z bizantyjskim cesarzem Justynianem Wielkim, który rozpoczął odbudowę terytoriów byłego Cesarstwa Zachodniego (patrz Wojna Gotycka), podczas gdy część Liburni w Ravni Kotari z Zadarem poddała się Bizantyjczykom w 552 r. [2] Jednak północna Liburnia i reszta klasycznej Liburni pozostały w rękach gotyckich do 555 r.; po bizantyjskim podboju Savii (540 r.) i Istrii (543 r.) została zorganizowana w specjalnej jednostce administracyjno-terytorialnej państwa gotyckiego, znanej jako „Liburnia Tarsatica”, prowincji wojskowej podlegającej bezpośrednio comes Gotharum osiedlonemu w Akwilei[2]. Ten region „morsko-wojskowy”, chroniony przez ciężką flotę, stał się barierą na drodze armii bizantyjskiej do Liki i Gorskiego Kotaru, utrzymując bezpieczną drogę kontynentalną przez Tarsaticę do Akwilei i północnych Włoch. Według anonimowego kosmografa z Rawenny (VI lub VII wiek) Liburnia Tarsatica uwzgledniała wszystkie przybrzeżne miasta od Albony (Labin) do Elony (Aenona, Nin) klasycznych osad Liburnia i Japodian w głębi lądu (Lika).[3][4] Od 550 i 551 r. Słowianie (Sclabenoi) zaczęli się przedzierać do Ilirii i Dalmacji, jak odnotował Prokopiusz z Cezarei; niektórzy sądzili, że był to początek kolonizacji słowiańskiej, która trwała przez kilka następnych stuleci. Początkowe jądro etniczne pod chorwacką nazwą pochodzi z liburniańskiego lądu, skąd wkrótce rozprzestrzeniło się na całą Liburnię, a stamtąd na inne regiony byłej prowincji Illyricum. W epoce przedromańskiej Liburnianie byli zorganizowani w 14 gminach (tetradekapolis), Chorwaci prawdopodobnie korzystali z istniejącej struktury gminy iliryjskiej i mieli 14 żupanii, starych chorwackich form polityczno-jurysdykcyjnych (gmin), jak donosi Konstantyn VII Porfirogeneta, podczas gdy wiele z dwunastu plemion starochorwackich osiedlono w Liburni. W następnych stuleciach język chorwacki nakładał się na język dalmatyński używany w Liburni i Dalmacji[5], a już pod koniec IX wieku na wyspach wodnych w Zadarze ponad 70% toponimów stanowiły formy słowiańskie[6]. Od VI do IX wieku nazwy Liburnia i Dalmacja były stale używane w osobnych źródłach, co niekoniecznie oznacza, że Liburnia była odrębną jednostką polityczną, ale z pewnością była używana jak w przypadku zasięgu klasycznego Liburnia. Pod koniec VIII wieku Karol Wielki podbił Panonię i Dację, następnie Istrę, Liburnię i Dalmację, ale główne wybrzeża Liburni i Dalmacji pozostały jednak pod kontrolą bizantyjską, zorganizowane w archontię Dalmacji z Jaderą (Zadar) o statusie prowincjonalnej metropolii. Większość Liburni znajdowała się pod bezpośrednim panowaniem Franków (król, książę friulski) i oddzielona od chorwackiego Księstwa Dalmacji do 820 r. Według niektórych przypuszczeń, chorwacki książę Borna był frankońskim wasalem wysłanym z Liburni do Dalmacji, aby zorganizować go w jako państwo wasalne Imperium Franków; w 820 r. Ludwik Pobożny nagrodził go za zasługi i oddanie, przekazując także Liburnię jego jurysdykcji. Borna cieszył się tytułem „dux Dalmatiae atque Liburniae”[7]. Po Bornie chorwaccy władcy zamienili „Liburnia” na „Chorwacja” w swoich tytułach i nieprzerwanie po panowaniu [Stefana Držislava (969-997) byli królami „Dalmacji i Chorwacji”;[8] stąd nazwa geograficzna Liburnia zniknęła z oficjalnego użytku i był dalej używany tylko na terenie historycznym. Zobacz takżeBibliografia
Przypisy
|
