Fraxinetumi csata: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | '''Fraxinetumi csata''' (pol. ''Bitwa pod Fraxinet'' lub ''Bitwa pod Fraxinetum'') została rozegrana około 20 maja 942 r. pomiędzy węgierską armią najeźdźczą a muzułmańskim państwem granicznym Fraxinet i zakończyła się zwycięstwem Węgier<ref>Makk 2009, str. 207.</ref>. | ||
| + | |||
| + | == Tło == | ||
| + | |||
| + | Jak utrzymywał [https://en.wikipedia.org/wiki/Ibn_Hayyan Ibn Ḥayyān] w swojej pracy ''Kitāb al-Muqtabis fī tarīkh al-Andalus'', Węgrzy (lub Madziarowie) w 942 r. przeszli przez [https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Italy_(Holy_Roman_Empire) Królestwo Longobardów] (północne Włochy), a następnie przez południową Francję, walcząc po drodze. Następnie najechali ''Thaghr al-Aqṣā'' („Najodleglejszą Marchię”), północno-zachodnią prowincję graniczną [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kalifat_Kordoby kalifatu Kordoby].<ref>Róna-Tas 1999, str. 73.</ref> | ||
| + | |||
| + | Przez ziemie [[Akwilea|Akwilei]] Węgrzy z wojskami pomocniczymi [[Kabarowie|Kabarów]] dotarli do Włoch wiosną 942 r. Tam [https://pl.wikipedia.org/wiki/Hugo_z_Arles Hugo], król Włoch, zapłacił wcześniej ustaloną roczną kwotę podatku (dziesięć buszli złota), a następnie wysłał ich do Hiszpanii, według relacji [[Liutprand|Liutpranda z Cremony].<ref>Makk 2009, str. 209.</ref> Jak twierdzi historyk [[Makk Ferenc|Ferenc Makk]], Hugo zatrudnił Węgrów do kampanii wojskowej zorientowanej na zachód z powodu ciągłych najazdów muzułmanów z Fraxinet na jego królestwo, w tym Prowansję. Ponadto Hugo wezwał flotę z [[Bizancjum|Cesarstwa Bizantyjskiego]] w celu zniszczenia przybrzeżnych fortów we Fraxinet.<ref>Makk 2009, str. 210.</ref> | ||
| + | |||
| + | == Bitwa == | ||
| + | |||
| + | Na początku maja 942 r. wojska węgierskie opuściły Pawię i udały się do południowej Francji. Tuż przed 20 maja dotarli do Fraxinet, gdzie miała miejsce bitwa z muzułmanami. Jak pisał o. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ekkehard_IV Ekkehard] w swojej kronice ''Casus Sancti Galli'' (pierwsza połowa XI wieku) pośród wydarzeń od 926 do 937, potyczka zakończyła się, gdy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_I_Spokojny Konrad I Spokojny] z Burgundii wysłał posłów do obu armii, ostrzegając jednych przed drugimi. Wysłannicy zaoferowali każdemu najeźdźcy pomoc burgundzką przeciwko drugiemu, a następnie poinformowali ich o miejscu pobytu drugiego. Kiedy Madziarowie i Saraceni spotkali się, Burgundowie powstrzymali się i zaatakowali tylko wtedy, gdy siły przeciwnika zostały zużyte.<ref>Ballan 2010, str. 31.</ref> W ten sposób obie najeźdźcze armie zostały zniszczone, a jeńców sprzedano do niewoli w Arles. | ||
| + | |||
| + | Kilku historyków nie akceptuje powyższej relacji jako wiarygodnej. Włoska historyczka Gina Fasoli uważała, że Ekkehard pomylił Hugo z Konradem. Inni uczeni datowali to wydarzenie na 924, 926, 937, 943, 951 lub 954. <ref name=Makk211> Makk 2009, p. 211.</ref> Twierdzi, że bitwa miała się wydarzyć za panowania Konrada, z wyłączeniem lat 924 i 926. Dodaje, że młodszy Konrad mieszkał na dworze [[Otto I. (HRR)|Ottona I]] w Niemczech do początku 943 r., co wyklucza jego rolę w 937 lub 942 r. Węgrzy prowadzili kampanię przeciwko Bizantyjczykom w 943 r., pomijając zachodnie napady wojskowe. Makk podkreśla również, że Konrad nie brał udziału w żadnych większych walkach przeciwko muzułmanom z Fraxinet, w tym w decydującej [https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Tourtour bitwie pod Tourtour] w 973 r. Jednak zwycięska kampania morska Hugo z 942 r. przeciwko „Saracenom” jest dobrze znana w historiografii i w tym czasie był w sojuszu polityczno-wojskowym z Madziarami.<ref name=Makk211/> | ||
| + | |||
| + | W historii Węgier była to pierwsza udokumentowana potyczka z muzułmańskim wrogiem. Madziarowie pokonali „Saracenów” i kontynuowali rajd po Hiszpanii. Ich zwycięstwo położyło podwaliny pod udaną włosko-bizantyjską kampanię przeciwko muzułmanom na Morzu Śródziemnym.<ref name=Makk211/> | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Źródło == | ||
| + | |||
| + | * Ballan, Mohamad (2010). "Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth Century Provence". ''Comitatus: A Journal of Medieval and Renaissance Studies''. '''41''': str. 23–76. | ||
| + | |||
| + | * Makk, Ferenc (2009). ''A fraxinetumi csata''[''Bitwa pod Fraxinet'']. W: Körmendi, Tamás; Thoroczkay, Gábor (wyd.). ''Auxilium Historiae. Tanulmányok a hetvenesztendős Bertényi Iván tiszteletére''. Faculty of Arts, Eötvös Loránd University. str. 207–213. ISBN 978-963-284-105-2. | ||
| + | |||
| + | * Róna-Tas, András (1999). ''Hungarians and Europe in the Early Middle Ages: An Introduction to Early Hungarian History''. Budapest: Central European University Press. | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Infobox military conflict | {{Infobox military conflict | ||
|conflict=Fraxineti csata | |conflict=Fraxineti csata | ||
| Linia 26: | Linia 54: | ||
| casus = | | casus = | ||
|result=Zwycięstwo Węgier | |result=Zwycięstwo Węgier | ||
| − | |combatant1=[[Węgrzy]]<br />[[Kabarowie]] wojska pomocnicze | + | |combatant1=[[Węgrzy]]<br />[[Kabarowie]] – wojska pomocnicze |
| − | |combatant2=[https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzu%C5%82manin Muzułmanie] (lub [https://pl.wikipedia.org/wiki/Saraceni Saraceni]) | + | |combatant2=[https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzu%C5%82manin Muzułmanie]<br>(lub [https://pl.wikipedia.org/wiki/Saraceni Saraceni]) |
| − | |commander1= | + | |commander1=Nieznani |
| − | |commander2= | + | |commander2=Nieznani |
| − | | units1 = | + | | units1 = Nieznane |
| − | | units2 = | + | | units2 = Nieznane |
| − | |strength1= | + | |strength1=Nieznane |
| − | |strength2= | + | |strength2=Nieznane |
|casualties1=Nieistotne | |casualties1=Nieistotne | ||
|casualties2=Stosunkowo wysokie | |casualties2=Stosunkowo wysokie | ||
| Linia 40: | Linia 68: | ||
| opis mapy = | | opis mapy = | ||
}} | }} | ||
| − | { | + | {| |
| − | + | | | |
| − | + | |} | |
| − | + | {{Węgierskie najazdy na Europę}} | |
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | {{SORTUJ: | + | {{SORTUJ:Fraxinet, csata}} |
[[Kategoria:Bitwy]] | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| − | [[Kategoria:Bitwy | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]] |
| − | [[Kategoria:Bitwy Węgrów podczas inwazji | + | [[Kategoria:Bitwy Węgrów podczas inwazji na Europę]] |
Aktualna wersja na dzień 06:15, 17 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Fraxinetumi csata (pol. Bitwa pod Fraxinet lub Bitwa pod Fraxinetum) została rozegrana około 20 maja 942 r. pomiędzy węgierską armią najeźdźczą a muzułmańskim państwem granicznym Fraxinet i zakończyła się zwycięstwem Węgier[1]. Spis treściTłoJak utrzymywał Ibn Ḥayyān w swojej pracy Kitāb al-Muqtabis fī tarīkh al-Andalus, Węgrzy (lub Madziarowie) w 942 r. przeszli przez Królestwo Longobardów (północne Włochy), a następnie przez południową Francję, walcząc po drodze. Następnie najechali Thaghr al-Aqṣā („Najodleglejszą Marchię”), północno-zachodnią prowincję graniczną kalifatu Kordoby.[2] Przez ziemie Akwilei Węgrzy z wojskami pomocniczymi Kabarów dotarli do Włoch wiosną 942 r. Tam Hugo, król Włoch, zapłacił wcześniej ustaloną roczną kwotę podatku (dziesięć buszli złota), a następnie wysłał ich do Hiszpanii, według relacji [[Liutprand|Liutpranda z Cremony].[3] Jak twierdzi historyk Ferenc Makk, Hugo zatrudnił Węgrów do kampanii wojskowej zorientowanej na zachód z powodu ciągłych najazdów muzułmanów z Fraxinet na jego królestwo, w tym Prowansję. Ponadto Hugo wezwał flotę z Cesarstwa Bizantyjskiego w celu zniszczenia przybrzeżnych fortów we Fraxinet.[4] BitwaNa początku maja 942 r. wojska węgierskie opuściły Pawię i udały się do południowej Francji. Tuż przed 20 maja dotarli do Fraxinet, gdzie miała miejsce bitwa z muzułmanami. Jak pisał o. Ekkehard w swojej kronice Casus Sancti Galli (pierwsza połowa XI wieku) pośród wydarzeń od 926 do 937, potyczka zakończyła się, gdy Konrad I Spokojny z Burgundii wysłał posłów do obu armii, ostrzegając jednych przed drugimi. Wysłannicy zaoferowali każdemu najeźdźcy pomoc burgundzką przeciwko drugiemu, a następnie poinformowali ich o miejscu pobytu drugiego. Kiedy Madziarowie i Saraceni spotkali się, Burgundowie powstrzymali się i zaatakowali tylko wtedy, gdy siły przeciwnika zostały zużyte.[5] W ten sposób obie najeźdźcze armie zostały zniszczone, a jeńców sprzedano do niewoli w Arles. Kilku historyków nie akceptuje powyższej relacji jako wiarygodnej. Włoska historyczka Gina Fasoli uważała, że Ekkehard pomylił Hugo z Konradem. Inni uczeni datowali to wydarzenie na 924, 926, 937, 943, 951 lub 954. [6] Twierdzi, że bitwa miała się wydarzyć za panowania Konrada, z wyłączeniem lat 924 i 926. Dodaje, że młodszy Konrad mieszkał na dworze Ottona I w Niemczech do początku 943 r., co wyklucza jego rolę w 937 lub 942 r. Węgrzy prowadzili kampanię przeciwko Bizantyjczykom w 943 r., pomijając zachodnie napady wojskowe. Makk podkreśla również, że Konrad nie brał udziału w żadnych większych walkach przeciwko muzułmanom z Fraxinet, w tym w decydującej bitwie pod Tourtour w 973 r. Jednak zwycięska kampania morska Hugo z 942 r. przeciwko „Saracenom” jest dobrze znana w historiografii i w tym czasie był w sojuszu polityczno-wojskowym z Madziarami.[6] W historii Węgier była to pierwsza udokumentowana potyczka z muzułmańskim wrogiem. Madziarowie pokonali „Saracenów” i kontynuowali rajd po Hiszpanii. Ich zwycięstwo położyło podwaliny pod udaną włosko-bizantyjską kampanię przeciwko muzułmanom na Morzu Śródziemnym.[6] PrzypisyŹródło
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||