Okręg Timiș: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Usunięto przekierowanie do Okręg Temesz)
Znacznik: Usunięto przekierowanie
 
(Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
 
 
[[Kategoria:2]]
 
[[Kategoria:2]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
Linia 9: Linia 9:
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Temesz&action=history
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Okr%C4%99g_Temesz&action=history
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Timi%C8%99_County
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Timi%C8%99_County&action=history
 +
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 34: Linia 42:
 
  |
 
  |
  
−
[[Datei:Provinz Timis Romania CIA2006.png|mini|Karte des Kreises Timiș]]
+
[[Plik:Provinz Timis Romania CIA2006.png|thumb|left|Mapa okręgu Timiș]]
−
[[Datei:RSR Jud Timis.png|mini|150px|Wappen des Kreises Timiș zur Zeit des [[Realsozialismus]]]]
+
 
−
[[Datei:Interbelic Timis-Torontal County CoA.png|mini|150px|Wappen des Kreises Timiș in der [[Zwischenkriegszeit]]]]
+
[[Plik:Timis County Hungarians.png|thumb|300px|right|Odsetek Węgrów w okręgu Temes według spisu z 2011 roku.
 +
{{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}}
 +
{{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość między 10-20%}}
 +
{{legend|#818181|Węgierska mniejszość poniżej 10%}}]]
  
−
'''Temes megye''' (pol. ''Okręg Temesz'', rum. ''Județul Timiș'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]]), ze stolicą w mieście [[Timișoara]].  
+
'''Temes megye''' (pol. ''okręg Temesz'', rum. ''Județul Timiș'', serb. ''Тамиш'' / ''Tamiš'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w zachodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]]), ze stolicą w mieście [[Timișoara]].  
  
 
Okręg ma powierzchnię 8697 km² i w [[2000]] r. liczył 684 506 mieszkańców{{fakt|data=2007-10}}, gęstość zaludnienia 79/km².
 
Okręg ma powierzchnię 8697 km² i w [[2000]] r. liczył 684 506 mieszkańców{{fakt|data=2007-10}}, gęstość zaludnienia 79/km².
 +
 +
{{clear}}
 +
 +
== Nazwa ==
 +
Nazwa okręgu pochodzi od rzeki [[Temes]] (rum. ''Timiș''), znanej w starożytności rzymskiej jako rzeka ''Tibisis'' lub ''Tibiscus''.
 +
 +
== Geografia ==
 +
[[File:Judetul Timis 3D map.jpg|300px|left]]
 +
Okręg ten ma łączną powierzchnię 8 697 km², co stanowi 3,6%  powierzchni terytorium Rumunii. Jest to największy okręg w Rumunii.
 +
 +
Na wschodnim krańcu znajdują się góry [[Ruszka-havas]] (rum. ''Poiana Ruscă'') z grupy [[Nyugati-Kárpátok]] (''Karpat zachodnio-rumuńskich''). Wzniesienia obniżają się na zachód, przechodząc przez (''Wzgórza Lipova'') do (''zachodniej Niziny Rumuńskiej''), wschodniej części [[Kárpát-medence]] (''Niziny Panońskiej'').
 +
 +
Okręg przecina wiele rzek, z których najważniejsze to [[Béga]] (rum. ''Bega'') i [[Temes]] (rum. ''Timiș'').
 +
{{clear}}
 +
 +
=== Sąsiedzi ===
 +
{{Romanian counties map|width=250px}}
 +
* na wschodzie [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]];
 +
* na północnym zachodzie [[Węgry]] − [[Okręg Csongrád]];
 +
* na północy [[Okręg Arad|Arad]];
 +
* na południu [[Okręg Caraș-Severin|Caraș-Severin]];
 +
* na południowy wschodzie [[Serbia]] − [[Vojvodina|Vojvodina Autonomous Province]] − [[North Banat District]], [[Central Banat District]] i [[South Banat District]]
 +
{{clear}}
 +
 +
== Demografia ==
 +
 +
W 2000 r. okręg liczył 684 506 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79 os./km². Według spisu z 2011 roku okręg liczył 683 540 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 78 os./km². Zgłoszone grupy etniczne były następujące:<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf "Populația după etnie"]''. ''[https://web.archive.org/web/20090816034908/http://www.recensamant.ro/pagini/tabele/t40a.pdf Zarchiwizowano]'' 16 sierpnia 2009 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref>
 +
 +
* [[Rumuni]] − 85.52%
 +
* [[Węgrzy]] − 5.43%
 +
* [[Romowie]] − 2.23%
 +
* [[Niemcy]] <small>([[Banaccy Szwabowie]])</small> − 1.3%
 +
* [[Serbowie]] − 2%
 +
* [[Ukraińcy]] − 0.91%
 +
* [[Bułgarzy]] − 0.8%
 +
* Pozostali − 0.7%
 +
 +
{| class="wikitable"
 +
! Rok
 +
! Ludność<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"]''</ref>
 +
|-
 +
| 1948
 +
| 588,936
 +
|-
 +
| 1956
 +
|{{decrease}} 568,881
 +
|-
 +
| 1966
 +
|{{increase}} 607,596
 +
|-
 +
| 1977
 +
|{{increase}} 696,884
 +
|-
 +
| 1992
 +
|{{increase}} 700,292
 +
|-
 +
| 2002
 +
|{{decrease}} 677,926
 +
|-
 +
| 2011
 +
|{{increase}} 683,540
 +
|}
  
 
== Népesség ==
 
== Népesség ==
−
[[Fájl:Timis County Hungarians.png|thumb|200px|right|A magyar nemzetiségűek aránya Temes megyében a 2011-es népszámlálás adatai szerint. Citromsárga = magyar kisebbség 20% felett, kék = magyar kisebbség 10 - 20% között, szürke = magyar kisebbség 10% alatt.]]
 
  
−
=== Miasta: ===
 
  
−
* [[Temesvár]] (rum. ''Timișoara'')
+
=== Największe miejscowości ===
−
* [[Lugos]] (rum. ''Lugoj'')
 
−
* [[Nagyszentmiklós]] (rum. ''Sânnicolau Mare'')
 
−
* [[Zsombolya]] (rum. ''Jimbolia'')
 
−
* [[Buziásfürdő]] (rum. ''Buziaș'')
 
−
* [[Facsád]] (rum. ''Făget'')
 
−
* [[Detta]] (rum. ''Deta'')
 
−
* [[Gátalja]] (rum. ''Gătaia'')
 
−
* [[Temesrékas]] (rum. ''Recaș'')
 
−
* [[Csák (település)|Csák]] (rum. ''Ciacova'')
 
−
 
 
−
=== Größte Orte ===
 
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
 
|- class="hintergrundfarbe6"
−
! Stadt/Gemeinde
+
! Nazwa rumuńska
−
! Einwohner
+
! Nazwa niemiecka
 +
! Nazwa węgierska
 +
! Ludność
 
|-
 
|-
−
|[[Timișoara]] ([[Deutsche Sprache|dt.]] ''Temeswar'' bzw. ''Temeschburg'', [[Ungarische Sprache|ung.]] ''Temesvár'')
+
|[[Timișoara]] || [[Temeswar]]<br>[[Temeschburg]] || [[Temesvár]]
 
|style="text-align:center"| 319.279
 
|style="text-align:center"| 319.279
 
|-
 
|-
−
|[[Lugoj]] (dt. ''Lugosch'', ung. ''Lugos'')
+
|[[Lugoj]] || [[Lugosch]] || [[Lugos]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}40.361
 
|style="text-align:center"| {{0}}40.361
 
|-
 
|-
−
|[[Sânnicolau Mare]] (dt. ''Großsanktnikolaus'', ung. ''Nagyszentmiklós'')
+
|[[Sânnicolau Mare]] || [[Großsanktnikolaus]] || [[Nagyszentmiklós]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}12.312
 
|style="text-align:center"| {{0}}12.312
 
|-
 
|-
−
|[[Jimbolia]] (dt. ''Hatzfeld'', ung. ''Zsombolya'')
+
|[[Jimbolia]] || [[Hatzfeld]] || [[Zsombolya]]
 
|style="text-align:center"| {{0}}10.808
 
|style="text-align:center"| {{0}}10.808
 
|-
 
|-
−
|[[Giroc]] (dt. ''Girock'', ung. ''Gyüreg'')
+
|[[Giroc]] || [[Girock]] || [[Gyüreg]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.388
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.388
 
|-
 
|-
−
|[[Recaș]] (dt. ''Rekasch'', ung. ''Temesrékás'', [[Kroatische Sprache|kroat.]]/[[Serbische Sprache|serb.]] ''Rekaš''/''Рекаш'')
+
|[[Recaș]] || [[Rekasch]] || [[Temesrékás]]<br>serb-chorw. [[Rekaš]]/[[Рекаш]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.336
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.336
 
|-
 
|-
−
|[[Dumbrăvița (Timiș)|Dumbrăvița]] (dt. ''Neuszentes'', ung. ''Ujszentes'')
+
|[[Dumbrăvița (Timiș)|Dumbrăvița]] || [[Neuszentes]] || [[Ujszentes]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.522
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.522
 
|-
 
|-
−
|[[Săcălaz]] (dt. ''Sackelhausen'', ung. ''Szakálháza'')
+
|[[Săcălaz]] || [[Sackelhausen]] || [[Szakálháza]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.204
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.204
 
|-
 
|-
−
|[[Buziaș]] (dt. ''Busiasch'', ung. ''Buziásfürdő'')
+
|[[Buziaș]] || [[Busiasch]] || [[Buziásfürdő]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.023
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.023
 
|-
 
|-
−
|[[Făget]] (dt. ''Fatschet'', ung. ''Facsád'')
+
|[[Făget]] || [[Fatschet]] || [[Facsád]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.761
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.761
 
|-
 
|-
−
|[[Giarmata]] (dt. ''Jahrmarkt'', ung. ''Temesgyarmat'')
+
|[[Giarmata]] || [[Jahrmarkt]] || [[Temesgyarmat]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.502
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.502
 
|-
 
|-
−
|[[Deta (Rumänien)|Deta]] (dt. und ung. ''Detta'')
+
|[[Deta (Rumänien)|Deta]] || [[Detta]] || [[Detta]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.260
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.260
 
|-
 
|-
−
|[[Moșnița Nouă]] (dt. ''Neumoschnitza'', ung. ''Újmosnica'')
+
|[[Moșnița Nouă]] || [[Neumoschnitza]] || [[Újmosnica]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.203
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.203
 
|-
 
|-
−
|[[Ghiroda]] (dt. ''Giroda'', ung. ''Győröd'')
+
|[[Ghiroda]] || [[Giroda]] || [[Győröd]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.200
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.200
 
|-
 
|-
−
|[[Sânmihaiu Român]] (dt. ''Rumänisch-Sankt-Michael'', ung. ''Oláh-Szentmihály'')
+
|[[Sânmihaiu Român]] || [[Rumänisch-Sankt-Michael]] || [[Oláh-Szentmihály]]
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.121
 
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.121
 
|-
 
|-
−
|colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stand: 20. Oktober 2011)</small><ref name="vz2011" />
+
|colspan="5" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 października 2011)</small><ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] (MS Excel; 1,3 MB).</ref>
 
|}
 
|}
 +
 +
* [[Gátalja]] (rum. ''Gătaia'')
 +
* [[Temesrékas]] (rum. ''Recaș'')
 +
* [[Csák (település)|Csák]] (rum. ''Ciacova'')
  
 
== Turystyka ==
 
== Turystyka ==
Linia 124: Linia 190:
 
}}
 
}}
  
−
=== Temes megye városai ===
+
== Przypisy ==
−
(Zárójelben a [[román nyelv|román]] név szerepel.)
+
{{izvori}}
−
 
 
−
* [[Temesvár]] ''(Timișoara)''
 
−
* [[Lugos]] ''(Lugoj)''
 
−
* [[Nagyszentmiklós]] ''(Sânnicolau Mare)''
 
−
* [[Zsombolya]] ''(Jimbolia)''
 
−
* [[Buziásfürdő]] ''(Buziaș)''
 
−
* [[Facsád]] ''(Făget)''
 
−
* [[Detta]] ''(Deta)''
 
−
* [[Gátalja]] ''(Gătaia)''
 
−
* [[Temesrékas]] ''(Recaș)''
 
−
* [[Csák (település)|Csák]] ''(Ciacova)''
 
  
 
== Youtube ==
 
== Youtube ==
Linia 144: Linia 199:
 
|
 
|
 
{{Jednostka administracyjna infobox
 
{{Jednostka administracyjna infobox
−
  |nazwa                          = Temes megye (węg.)<br>Okręg Temesz
+
  |nazwa                          = Temes megye (węg.)<br><small>okręg Temesz (pol.)<br>Тамиш (serb.)<br>Tamiš (serb.)</small>
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Timiș (rum.)
 
  |nazwa oryginalna                = Județul Timiș (rum.)
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |dopełniacz nazwy                =  
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
 
  |jednostka                      = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]]
 
  |zdjęcie                        = CharlottenburgBanat2.jpg
 
  |zdjęcie                        = CharlottenburgBanat2.jpg
−
  |opis zdjęcia                    =  
+
  |opis zdjęcia                    = Widok wsi [[Charlottenburg]]
 
  |herb                            = Timis county coat of arms.png
 
  |herb                            = Timis county coat of arms.png
 
|opis herbu = Herb
 
|opis herbu = Herb
Linia 180: Linia 235:
 
}}
 
}}
 
{{TM infobox térkép}}
 
{{TM infobox térkép}}
 +
[[File: RSR Jud Timis.png|thumb|right|150px|Herb okręgu Timiș w czasach realnego socjalizmu]]
 +
[[File: Interbelic Timis-Torontal County CoA.png|thumb|right|150px|Herb okręgu Timiș w okresie międzywojennym]]
 
|}
 
|}
  
 
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|T]]
 
[[Kategoria:Okręgi Rumunii|T]]
 +
[[Kategoria:Geografia]]
 +
[[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Okręgi Rumunii]]

Aktualna wersja na dzień 16:42, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[7] [8] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Provinz Timis Romania CIA2006.png
Mapa okręgu Timiș
Plik:Timis County Hungarians.png
Odsetek Węgrów w okręgu Temes według spisu z 2011 roku.
  Węgierska mniejszość powyżej 20%
  Węgierska mniejszość między 10-20%
  Węgierska mniejszość poniżej 10%

Temes megye (pol. okręg Temesz, rum. Județul Timiș, serb. Тамиш / Tamiš) – okręg w zachodniej Rumunii (Banat), ze stolicą w mieście Timișoara.

Okręg ma powierzchnię 8697 km² i w 2000 r. liczył 684 506 mieszkańców[potrzebny przypis], gęstość zaludnienia 79/km².

Nazwa

Nazwa okręgu pochodzi od rzeki Temes (rum. Timiș), znanej w starożytności rzymskiej jako rzeka Tibisis lub Tibiscus.

Geografia

300px

Okręg ten ma łączną powierzchnię 8 697 km², co stanowi 3,6% powierzchni terytorium Rumunii. Jest to największy okręg w Rumunii.

Na wschodnim krańcu znajdują się góry Ruszka-havas (rum. Poiana Ruscă) z grupy Nyugati-Kárpátok (Karpat zachodnio-rumuńskich). Wzniesienia obniżają się na zachód, przechodząc przez (Wzgórza Lipova) do (zachodniej Niziny Rumuńskiej), wschodniej części Kárpát-medence (Niziny Panońskiej).

Okręg przecina wiele rzek, z których najważniejsze to Béga (rum. Bega) i Temes (rum. Timiș).

Sąsiedzi

Romanian Counties

Demografia

W 2000 r. okręg liczył 684 506 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 79 os./km². Według spisu z 2011 roku okręg liczył 683 540 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 78 os./km². Zgłoszone grupy etniczne były następujące:[1]

Rok Ludność[2]
1948 588,936
1956 Decrease 568,881
1966 Increase 607,596
1977 Increase 696,884
1992 Increase 700,292
2002 Decrease 677,926
2011 Increase 683,540

Népesség

Największe miejscowości

Nazwa rumuńska Nazwa niemiecka Nazwa węgierska Ludność
Timișoara Temeswar
Temeschburg		 Temesvár 319.279
Lugoj Lugosch Lugos 040.361
Sânnicolau Mare Großsanktnikolaus Nagyszentmiklós 012.312
Jimbolia Hatzfeld Zsombolya 010.808
Giroc Girock Gyüreg 008.388
Recaș Rekasch Temesrékás
serb-chorw. Rekaš/Рекаш 		008.336
Dumbrăvița Neuszentes Ujszentes 007.522
Săcălaz Sackelhausen Szakálháza 007.204
Buziaș Busiasch Buziásfürdő 007.023
Făget Fatschet Facsád 006.761
Giarmata Jahrmarkt Temesgyarmat 006.502
Deta Detta Detta 006.260
Moșnița Nouă Neumoschnitza Újmosnica 006.203
Ghiroda Giroda Győröd 006.200
Sânmihaiu Român Rumänisch-Sankt-Michael Oláh-Szentmihály 006.121
(Stan na 20 października 2011)[3]

Turystyka

{{#invoke:Multiple image|render}}

Przypisy

  1. ↑ National Institute of Statistics, "Populația după etnie". Zarchiwizowano 16 sierpnia 2009 na Wayback Machine.
  2. ↑ National Institute of Statistics, "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 și 2002"
  3. ↑ Volkszählung 2011 in Rumänien (MS Excel; 1,3 MB).

Youtube

Temes megye (węg.)
okręg Temesz (pol.)
Тамиш (serb.)
Tamiš (serb.)
Județul Timiș (rum.)

— okręg —
Widok wsi Charlottenburg
Widok wsi Charlottenburg
100x130px
 [[Plik:{{|{{{opis flagi}}}|1|mainsnak|datavalue|value}}|100x130px|border| alt=Flaga|center]]
Herb Flaga
Państwo 22x20px Rumunia
Siedziba Timișoara
Powierzchnia 8 697 km²
  • liczba ludności 659 512
  • gęstość zaludnienia 76 os./km²
Nr kierunkowy 56
Tablice rejestracyjne TM
Strona internetowa

Położenie na mapie

Multimedia w Wikimedia Commons
Plik:RSR Jud Timis.png
Herb okręgu Timiș w czasach realnego socjalizmu
Plik:Interbelic Timis-Torontal County CoA.png
Herb okręgu Timiș w okresie międzywojennym
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Okręg_Timiș&oldid=51901”