Okręg Arad: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 25 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 51: | Linia 51: | ||
| | | | ||
| − | + | [[Plik:Provinz Arad Romania CIA2006.png|thumb|left|Mapa okręgu Arad]] | |
| − | + | [[Plik:Arad County Hungarians.png|thumb|300px|Odsetek Węgrów w okręgu Arad według spisu z 2011 roku. | |
| − | + | {{legend|#FF0000|Węgierska większość powyżej 80%}} | |
| + | {{legend|#FF813E|Węgierska większość pomiędzy 50–79%}} | ||
| + | {{legend|#FFFF00|Węgierska mniejszość powyżej 20%}} | ||
| + | {{legend|#9ADAEB|Węgierska mniejszość pomiędzy 10–20%}} | ||
| + | {{legend|#818181|Węgierska mniejszość mniej niż 10%}} | ||
| + | ]] | ||
| + | |||
| + | '''Arad megye''' (pol. ''okręg Arad'', rum. ''Județul Arad'', serb. ''Арадски округ'') – [[Okręgi w Rumunii|okręg]] w [[Rumunia|Rumunii]] ([[Banat (kraina)|Banat]] i [[Kriszana]]), w [[Region Zachodni (Rumunia)|regionie Zachodnim]] ze stolicą w mieście [[Arad (miasto w Rumunii)|Arad]]. Graniczy z [[Węgry|Węgrami]] i okręgami [[Okręg Bihor|Bihor]], [[Okręg Alba|Alba]], [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]] i [[Okręg Temesz|Temesz]]. | ||
| + | |||
| + | {{clear}} | ||
== Geografia == | == Geografia == | ||
| + | [[File:Judetul Arad 3D map.jpg|300px|left]] | ||
Okręg ma powierzchnię 7754 km² i w 2000 r. liczył 478 108 mieszkańców; gęstość zaludnienia wynosiła 62/km². | Okręg ma powierzchnię 7754 km² i w 2000 r. liczył 478 108 mieszkańców; gęstość zaludnienia wynosiła 62/km². | ||
| − | + | Okręg ma łączną powierzchnię 7 754 km², co stanowi 3,6% rumuńskiego terytorium. Teren okręgu Arad jest podzielony na dwie odrębne jednostki, z których każda obejmuje prawie połowę okręgu. Wschodnia część ma pagórkowaty lub niski teren górzysty (''[Dealurile de Vest Dealurile Lipovei]'', [[Zarándi-hegység]] (''Munții Zărandului''), [[Béli-hegység]] (rum. ''Munții Codru Moma''), zachodnia − to równina składająca się z równiny Arad, Niziny Mures i Niziny Wysokiego Vinga. Biorąc pod uwagę wysokość, zauważamy, że przebiega ona według wzorca schodkowego, ponieważ obniża się, gdy przesuwamy się ze wschodu na zachód okręgu − od 1489 m do poniżej 100 m. Na wschodzie znajdują się góry Zarand i Codru Moma. [[Erdélyi-középhegység]] (''Góry Zachodniorumuńskie), główna grupa Karpat Zachodnich. | |
| + | {{clear}} | ||
=== Sąsiedzi === | === Sąsiedzi === | ||
| − | |||
{{Romanian counties map}} | {{Romanian counties map}} | ||
| − | * na wschodzie [[Okręg Alba]] i [[Okręg Hunedoara]]; | + | * na wschodzie okręgi: [[Okręg Alba|Alba]] i [[Okręg Hunedoara|Hunedoara]]; |
| − | * na zachodzie [[Węgry]] − [[Okręg Békés]] i [[Okręg Csongrád]]; | + | * na zachodzie [[Węgry]] − okręgi: [[Okręg Békés|Békés]] i [[Okręg Csongrád|Csongrád]]; |
* na północy [[Okręg Bihor]]; | * na północy [[Okręg Bihor]]; | ||
* na południu [[Okręg Timiș]]. | * na południu [[Okręg Timiș]]. | ||
| + | {{clear}} | ||
| + | |||
== Demografia == | == Demografia == | ||
| − | + | W dniu 31 października 2011 r. liczył 409 072 mieszkańców, a gęstość zaludnienia 52 os./km².<ref>{{cite web|url=http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2012/02/Comunicat_DATE_PROVIZORII_RPL_2011.pdf|format=PDF|title=COMUNICAT DE PRESĂ : 2 februarie 2012 privind rezultatele provizorii ale Recensământului Populaţiei şi Locuinţelor – 2011 |website=Recensamantromania.ro|access-date=11 April 2018}}</ref> The main ethnic composition was, as follows: | |
| − | {{ | + | * [[Rumuni]] - 83.88% |
| − | + | * [[Wegrzy]] - 9.06% | |
| − | + | * [[Romowie]] - 4.04% | |
| − | |||
| − | |||
| − | ]] | ||
| − | = | + | {| class="wikitable" |
| − | + | ! Rok | |
| − | + | ! Liczba mieszkańców<ref>National Institute of Statistics, ''[http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf "Populația la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992, 2002 și 2011"]'' (pdf). [https://web.archive.org/web/20060922081325/http://www.insse.ro/rpl2002rezgen/18.pdf Zarchiwizowano] (pdf) 22 września 2006 na ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Wayback_Machine Wayback Machine]''.</ref> | |
| − | + | |- | |
| − | + | | 1948 | |
| − | + | | 476,207 | |
| − | + | |- | |
| − | + | | 1956 | |
| − | + | | 475,620 | |
| − | + | |- | |
| − | + | | 1966 | |
| + | | 481,248 | ||
| + | |- | ||
| + | | 1977 | ||
| + | | 512,020 | ||
| + | |- | ||
| + | | 1992 | ||
| + | | 487,370 | ||
| + | |- | ||
| + | | 2002 | ||
| + | | 461,791 | ||
| + | |- | ||
| + | | 2011 | ||
| + | | 409,072 | ||
| + | |} | ||
| − | == | + | === Największe miejscowości === |
| − | + | Największe miejscowości w okręgu ([[2002]]): | |
{| {{széptáblázat}} | {| {{széptáblázat}} | ||
! | ! | ||
| − | ! | + | ! Nazwa węgierska |
| − | ! | + | | Nazwa rumuńska |
| − | ! | + | ! Ranga |
| + | ! Ludność (osoby) | ||
| rowspan ="13" | [[Plik:Arad belvárosa2.jpg|thumb|center|160px|Arad]][[Plik:Biserica evanghelica Nadlac.jpg|thumb|center|160px|Nagylak]] | | rowspan ="13" | [[Plik:Arad belvárosa2.jpg|thumb|center|160px|Arad]][[Plik:Biserica evanghelica Nadlac.jpg|thumb|center|160px|Nagylak]] | ||
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 1. || [[Arad (Románia)|Arad]] || align="center" | [[ | + | | align="center" | 1. || [[Arad (Románia)|Arad]] || [[Arad]] || align="center" | [[stolica okręgu]] || align="right" | 172 824 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 2. || [[Újszentanna]] || align="center" | [[ | + | | align="center" | 2. || [[Újszentanna]] || [[Sântana]] || align="center" | [[miasto]] || align="right" | 11 617 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 3. || [[Pécska]] || align="center" | | + | | align="center" | 3. || [[Pécska]] || [[Pecica]] || align="center" | miasto || align="right" | 11 452 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 4. || [[Borosjenő]] || align="center" | | + | | align="center" | 4. || [[Borosjenő]] || [[Ineu]] || align="center" | miasto || align="right" | 9 312 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 5. || [[Nagylak (Románia)|Nagylak]] || align="center" | | + | | align="center" | 5. || [[Nagylak (Románia)|Nagylak]] || [[Nădlac]] || align="center" | miasto || align="right" | 8 144 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 6. || [[Kürtös]] || align="center" | | + | | align="center" | 6. || [[Kürtös]] || [[Curtici]] || align="center" | miasto || align="right" | 8 043 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 7. || [[Lippa]] || align="center" | | + | | align="center" | 7. || [[Lippa]] || [[Lipova]] || align="center" | miasto || align="right" | 7 920 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 8. || [[Kisjenő]] || align="center" | | + | | align="center" | 8. || [[Kisjenő]] || [[Chișineu-Criș]] || align="center" | miasto || align="right" | 6 556 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 9. || [[Glogovác]] || align="center" | [[ | + | | align="center" | 9. || [[Glogovác]] || [[Vladimirescu]] || align="center" | [[gmina]] || align="right" | 6 355 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 10. || [[Pankota]] || align="center" | | + | | align="center" | 10. || [[Pankota]] || [[Pâncota]] || align="center" | miasto || align="right" | 5 804 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 11. || [[Borossebes]] || align="center" | | + | | align="center" | 11. || [[Borossebes]] || [[Sebiș]] || align="center" | miasto || align="right" | 5 343 |
|- | |- | ||
| − | | align="center" | 12. || [[Zimándújfalu]] || align="center" | | + | | align="center" | 12. || [[Zimándújfalu]] || [[Zimandu Nou]] || align="center" | miasto || align="right" | 4 489 |
|} | |} | ||
| − | + | '''<big>Największe miejscowości</big>'''<br> | |
| + | Największe miejscowości w okręgu ([[2011]]): | ||
| + | |||
| + | [[File:Arad - Vasile-Goldis-Universität - 3002.jpg|thumb|[[Arad, Romania|Arad]]]] | ||
| + | [[File:Nădlac_-_view_from_the_church_tower_I.jpg|thumb|Przedmieścia [[Nădlac]]]] | ||
| + | |||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|- class="hintergrundfarbe6" | |- class="hintergrundfarbe6" | ||
| − | ! | + | ! Nazwa rumuńska |
| − | ! | + | ! Nazwa niemiecka |
| + | ! Nazwa węgierska | ||
| + | ! Ludność | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Arad (Rumänien)|Arad]] | + | |[[Arad (Rumänien)|Arad]] || [[Arad]] || [[Arad]] |
|style="text-align:center"| 159.074 | |style="text-align:center"| 159.074 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Pecica]] | + | |[[Pecica]] || [[Petschka]] || [[Pécska]] |
|style="text-align:center"| {{0}}12.762 | |style="text-align:center"| {{0}}12.762 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Sântana]] | + | |[[Sântana]] || [[Sanktanna]] || [[Újszentanna]] |
|style="text-align:center"| {{0}}11.428 | |style="text-align:center"| {{0}}11.428 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Vladimirescu]] | + | |[[Vladimirescu]] || [[Glogowatz]] || [[Glogovác]] |
|style="text-align:center"| {{0}}10.710 | |style="text-align:center"| {{0}}10.710 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Lipova (Arad)|Lipova]] | + | |[[Lipova (Arad)|Lipova]] || [[Lippa]] || [[Lippa]] |
|style="text-align:center"| {{0}}10.313 | |style="text-align:center"| {{0}}10.313 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Ineu]] | + | |[[Ineu]] || [[Ineu]] || [[Borosjenő]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}9.260 | |style="text-align:center"| {{0|00}}9.260 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Șiria]] | + | |[[Șiria]] || [[Hellburg]] || [[Világos]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}8.103 | |style="text-align:center"| {{0|00}}8.103 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Chișineu-Criș]] | + | |[[Chișineu-Criș]] || [[Chișineu-Criș]] || [[Kisjenő]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.987 | |style="text-align:center"| {{0|00}}7.987 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Curtici]] | + | |[[Curtici]] || [[Kurtitsch]] || [[Kürtös]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.453 | |style="text-align:center"| {{0|00}}7.453 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Nădlac]] | + | |[[Nădlac]] || [[Nadlak]] || [[Nagylak]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}7.398 | |style="text-align:center"| {{0|00}}7.398 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Pâncota]] | + | |[[Pâncota]] || [[Pankota]] || [[Pankota]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.946 | |style="text-align:center"| {{0|00}}6.946 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Vinga]] | + | |[[Vinga]] || [[Winga]] || [[Vinga]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}6.150 | |style="text-align:center"| {{0|00}}6.150 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Sebiș]] | + | |[[Sebiș]] || [[Sebesch]] || [[Borossebes]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.979 | |style="text-align:center"| {{0|00}}5.979 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Târnova (Arad)|Târnova]] | + | |[[Târnova (Arad)|Târnova]] || [[Ternova]] || [[Tornova]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.935 | |style="text-align:center"| {{0|00}}5.935 | ||
|- | |- | ||
| − | |[[Macea]] | + | |[[Macea]] || [[Matscha]] || [[Mácsa]] |
|style="text-align:center"| {{0|00}}5.762 | |style="text-align:center"| {{0|00}}5.762 | ||
|- | |- | ||
| − | |colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>( | + | |colspan="2" style="background:#FFFFFF"| <small>(Stan na 20 października 2011)</small><ref>[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_Tab_8.xls Volkszählung 2011 in Rumänien] (MS Excel; 1,3 MB)</ref> |
|} | |} | ||
| + | Od 1 lipca 2007 r. w okręgu znajduje się jedna gmina − Arad, dziewięć innych miast: [[Borosjenő]], [[Borossebes]], [[Kisjenő]], [[Kürtös]], [[Lippa]], [[Nagylak (Románia)|Nagylak]], [[Pécska]], [[Pankota]], [[Újszentanna]] i 68 gmin z łącznie 283 osadami.<ref>[http://senin.insse.ro/SIRUTA: Románia közigazgatási területi egységeinek regisztere] Zarchiwizowano 17 lutego 2003 na [https://hu.wikipedia.org/wiki/Internet_Archive Wayback Machine] (po rumuńsku).</ref> | ||
| − | + | == Przypisy == | |
| − | + | {{izvori}} | |
| − | |||
| − | |||
== Youtube == | == Youtube == | ||
| Linia 191: | Linia 221: | ||
| | | | ||
{{Jednostka administracyjna infobox | {{Jednostka administracyjna infobox | ||
| − | |nazwa = Arad megye (węg.)<br> | + | |nazwa = Arad megye (węg.)<br><small>okręg Arad (pol.)<br>Арадски округ (serb.)</small> |
|nazwa oryginalna = Județul Arad (rum.) | |nazwa oryginalna = Județul Arad (rum.) | ||
|dopełniacz nazwy = | |dopełniacz nazwy = | ||
|jednostka = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]] | |jednostka = [[Podział administracyjny Rumunii|okręg]] | ||
| − | |zdjęcie = | + | |zdjęcie = Arad_dusk.jpg |
|opis zdjęcia = | |opis zdjęcia = | ||
|herb = Actual Arad county CoA.png | |herb = Actual Arad county CoA.png | ||
|opis herbu = Herb | |opis herbu = Herb | ||
| − | |flaga = | + | |flaga = brak |
| + | |opis flagi = | ||
|hymn = | |hymn = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| Linia 227: | Linia 258: | ||
}} | }} | ||
{{AR infobox térkép szerkesztése}} | {{AR infobox térkép szerkesztése}} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | [[Plik:RSR Jud Arad.png|thumb|150px|right|Herb dystryktu Arad, w czasach realnego socjalizmu]] | ||
| + | [[Plik:Interbelic Arad County CoA.png|thumb|150px|right|Herb dystryktu Arad, w okresie międzywojennym]] | ||
|} | |} | ||
| − | [[Kategoria:Okręgi Rumunii | + | [[Kategoria:Geografia]] |
| + | [[Kategoria:Geografia Siedmiogrodu]] | ||
| + | [[Kategoria:Okręgi Siedmiogrodu]] | ||
| + | [[Kategoria:Okręgi Rumunii]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:32, 18 kwi 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [5] | [6] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku niemieckim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku niemieckim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [7] | [8] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 2
- Strony skompilowane
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Geografia
- Geografia Siedmiogrodu
- Okręgi Siedmiogrodu
- Okręgi Rumunii