Toldi Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 26: Linia 26:
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
  
Jego osoba była przez długi czas uważana za fikcyjną z powodu niewielkiej ilości informacji o swoim życiu. Dyplomy wykazały, że faktycznie żył w czasach György Toldiego i Miklósa Toldiego w czasach Karola I i Ludwika I. Na pewno możesz wiedzieć, że był uczonym człowiekiem i prawdopodobnie również nauczył się łaciny i wykorzystał tę wiedzę również we Włoszech. Prawdopodobnie z powodu jego rodzinnych relacji Móricowi Meggyesiemu towarzyszył biskup bratysławski i zabrał go do wielkości zamku i podprzestrzenia w powiecie bratysławskim (1354). Ponieważ Meggyesi uczestniczyła w kampanii króla Ludwika Wielkiego w latach 1351-52 w Neapolu, możemy założyć, że Toldi był w swoim zespole.
+
Jego osoba była przez długi czas uważana za fikcyjną z powodu niewielkiej ilości informacji o swoim życiu. Dyplomy wykazały, że faktycznie żył w czasach György Toldiego i Miklósa Toldiego w czasach [[Karol I|Karola I]] i [[Ludwik I|Ludwika I]]. Na pewno możesz wiedzieć, że był uczonym człowiekiem i prawdopodobnie również nauczył się łaciny i wykorzystał tę wiedzę również we Włoszech. Prawdopodobnie z powodu jego rodzinnych relacji Móricowi Meggyesiemu towarzyszył biskup bratysławski i zabrał go do wielkości zamku i podprzestrzenia w powiecie bratysławskim (1354). Ponieważ Meggyesi uczestniczyła w kampanii króla Ludwika Wielkiego w latach 1351-52 w Neapolu, możemy założyć, że Toldi był w swoim zespole.
  
 
  <small><small>Személyét sokáig fiktívnek tartották, mivel életéről kevés adat maradt fent. Oklevelekből kimutatták, hogy valóban élt Toldi György és Toldi Miklós [[I. Károly magyar király|I. Károly]] és [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] korában. Amit biztosan lehet tudni, hogy tanult ember volt, minden valószínűség szerint elsajátította a latin nyelvet is, s ezt a tudását Itáliában is kamatoztatta. Bizonyára családi kapcsolatai révén került [[Meggyesi Móric]] pozsonyi ispán mellé, és [[Pozsony vármegye|Pozsony megyében]] már várnagyságig és alispánságig vitte ([[1354]]). Minthogy Meggyesi részt vett [[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos király]] [[I. Lajos magyar király#A második nápolyi hadjárat|1351–52-es nápolyi hadjáratában]], feltételezhetjük, hogy bandériumában ott volt Toldi is. </small></small>
 
  <small><small>Személyét sokáig fiktívnek tartották, mivel életéről kevés adat maradt fent. Oklevelekből kimutatták, hogy valóban élt Toldi György és Toldi Miklós [[I. Károly magyar király|I. Károly]] és [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] korában. Amit biztosan lehet tudni, hogy tanult ember volt, minden valószínűség szerint elsajátította a latin nyelvet is, s ezt a tudását Itáliában is kamatoztatta. Bizonyára családi kapcsolatai révén került [[Meggyesi Móric]] pozsonyi ispán mellé, és [[Pozsony vármegye|Pozsony megyében]] már várnagyságig és alispánságig vitte ([[1354]]). Minthogy Meggyesi részt vett [[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos király]] [[I. Lajos magyar király#A második nápolyi hadjárat|1351–52-es nápolyi hadjáratában]], feltételezhetjük, hogy bandériumában ott volt Toldi is. </small></small>

Wersja z 13:52, 28 sty 2020

Plik:Toldi Miklós vitéz.jpg
Portret Mikołaja Toldi z 1800 roku

Toldi Miklós (*ok.1320, † 22 listopada 1390), węgierski szlachcic z Bihar, zachowany w tradycji ludowej jako legendarny silny rycerz. [1] [2]

Toldi Miklós (1320 körül – 1390. november 22.) bihari birtokos nemes, alakját mint legendásan erős vitéz emberét őrizte meg a néphagyomány.[1][2] 

Życiorys

Jego osoba była przez długi czas uważana za fikcyjną z powodu niewielkiej ilości informacji o swoim życiu. Dyplomy wykazały, że faktycznie żył w czasach György Toldiego i Miklósa Toldiego w czasach Karola I i Ludwika I. Na pewno możesz wiedzieć, że był uczonym człowiekiem i prawdopodobnie również nauczył się łaciny i wykorzystał tę wiedzę również we Włoszech. Prawdopodobnie z powodu jego rodzinnych relacji Móricowi Meggyesiemu towarzyszył biskup bratysławski i zabrał go do wielkości zamku i podprzestrzenia w powiecie bratysławskim (1354). Ponieważ Meggyesi uczestniczyła w kampanii króla Ludwika Wielkiego w latach 1351-52 w Neapolu, możemy założyć, że Toldi był w swoim zespole.

Személyét sokáig fiktívnek tartották, mivel életéről kevés adat maradt fent. Oklevelekből kimutatták, hogy valóban élt Toldi György és Toldi Miklós I. Károly és I. Lajos korában. Amit biztosan lehet tudni, hogy tanult ember volt, minden valószínűség szerint elsajátította a latin nyelvet is, s ezt a tudását Itáliában is kamatoztatta. Bizonyára családi kapcsolatai révén került Meggyesi Móric pozsonyi ispán mellé, és Pozsony megyében már várnagyságig és alispánságig vitte (1354). Minthogy Meggyesi részt vett Nagy Lajos király 1351–52-es nápolyi hadjáratában, feltételezhetjük, hogy bandériumában ott volt Toldi is. 

Przez krótki czas przebywał z biskupem i wkrótce stał się najpotężniejszą godnością kościelną arcybiskupa Esztergoma Miklósa Váradi. Jego służba tutaj była już ściśle wojskowa; i podobnie jak wasal arcybiskupa, stale przebywał w otoczeniu króla. W 1359 r. Musiał przywieźć w jego imieniu dwa lwiątka z Florencji.

Rövid ideig maradt csak az ispán mellett, hamarosan a leghatalmasabb egyházi méltóság, Váradi Miklós esztergomi érsek familiárisa lett. Szolgálata itt már kifejezetten katonai jellegű volt; s mint az érsek vazallusa, szinte állandóan a király környezetében tartózkodott. 1359-ben ura megbízásából Firenzéből két oroszlánkölyköt kellett elhoznia. 

Spędził wiele lat we Włoszech i uczestniczył w bitwach między miastami, stanami i szlachtą. Poprowadził najemników węgierskich związanych z najemnikami innych narodowości: włoskim, angielskim, hiszpańskim, niemieckim lub francuskim. kompániákkal.

Még éveket szolgált Itáliában és részt vett a különböző városok, államok és nemesek egymás között zajló harcaiban. Magyar zsoldosokat vezetett, melyek társultak más nemzetiségű, itáliai, angol, spanyol, német, vagy francia zsoldosokkal, ún. kompániákkal. 

Od 1366 r. Ponownie był członkiem dworu królewskiego i mógł się tu wyróżniać, ponieważ kolejno piastował wysokie urzędy. Został wasalem króla, a tym samym członkiem jego feudalnej rodziny i pozostał na stałe w pobliżu Ludwika Wielkiego. W 1366 r. Był biskupem w Gömör, w 1372 r. W okręgu Heves, trzy lata później w Bihar, aw 1383 r. W okręgu Szabolcs [3].

1366-tól ismét a királyi udvartartás tagja, s itt is kitűnhetett, mert egymás után kapta a magas tisztségeket. A király vazallusa, így feudális famíliájának tagja lett, s tartósan Nagy Lajos környezetében tartózkodott. 1366-ban Gömör, 1372-ben Heves megyében, három évvel később Biharban, 1383-ban pedig Szabolcs megyében ispán.[3] 

Upamiętnienie

Najwcześniejszym i najbardziej szczegółowym źródłem jest piękna historia Petera Ilosvai Selymesa: Historia słynnego Miklósa Toldiego, słynącego ze swoich działań i mistrzostw (Debreczyn, 1574).

Legkorábbi és legrészletesebb forrása Ilosvai Selymes Péter széphistóriája: Az híres nevezetes Toldi Miklósnak jeles cselekedeteiről és bajnokosodásáról való história (Debrecen, 1574). 

W tradycji folklorystycznej postać Miklósa Toldiego przetrwała najdłużej w hrabstwach Nógrád i Bihor, podkreślając swoją wielką siłę fizyczną, ale umieszczając swoje życie w wieku króla Macieja.

A néphagyományban Toldi Miklós alakja Nógrád és Bihar megyében maradt fenn legtovább, hangsúlyozzák hatalmas testi erejét, de életét Mátyás király korába helyezik. 

Najbardziej znanym dziełem Miklósa Toldiego jest trylogia Toldiego Jánosa Arany (Toldi, Miłość Toldiego, Wieczór Toldiego). W swoim pisarstwie motywował go także fakt, że Wieża Csonka w jego rodzinnej wiosce Nagyszalonta była tradycyjnie własnością rodziny Toldi.

A Toldi Miklósról szóló legismertebb alkotás Arany János Toldi-trilógiája (Toldi, Toldi szerelme, Toldi estéje). Megírásában az is motiválta a költőt, hogy a szülőfalujában, Nagyszalontán álló Csonka-torony a hagyomány szerint a Toldi-családé volt. 

W 1903 r. Rzeźbiarz János Fadrusz wykonał posąg Miklósa Toldiego z wilkami.

Fadrusz János szobrászművész 1903-ban készítette el Toldi Miklós a farkasokkal című szobrát. 

Toldi, węgierski czołg lekki opracowany i używany podczas II wojny światowej, został nazwany jego imieniem.[4]

Przypisy

  1. Toldi Miklós utódai Erdélyben éltek, azonban a család gr. Toldi Lőrinccel 1856-ban kihalt. Hagyatéka közt találtak egy Toldi Miklóst ábrázoló tizenkét hüvelyknyi olajfestményt. Készítőjének neve nem ismert, azonban kéznyoma jártas festőre vall. A rajta lévő évszám (1512) vélhetően a készítés évére vonatkozik. A gróf leszármazottai egy mellvérttel együtt az Erdélyi Múzeumban helyezték el, azonban annak megszűnte után sorsuk ismeretlen. Forrás: Szablon:Hiv-web
  2. Dr. Petri Mór: Szilágy vármegye monographiája
  3. Papp Gábor: Toldi Miklós legendás vitézsége. In.: BBC History – A világtörténelmi magazin. I. évf., 2. sz., 47. p. – 2011. május
  4. https://en.wikipedia.org/wiki/Mikl%C3%B3s_Toldi

Források

További információk

Szablon:Commonskat


Toldi Miklós

Plik:Toldi Miklos.jpg
Dane biograficzne
Rodzina Toldi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1320
Śmierć 22.11.1390
Ojciec nieznany
Matka nieznana


Kategória:Az Anjou-kor főurai Kategória:Nagyszalontaiak Kategória:Szabolcs vármegye főispánjai Kategória:Gömör vármegye főispánjai Kategória:Heves vármegye főispánjai Kategória:Bihar vármegye főispánjai Kategória:Az 1320-as években született személyek Kategória:1390-ben elhunyt személyek