Lackfi II. István: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 16: Linia 16:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Lackfi II. Miklós]]
 
|poprzednik        = [[Lackfi II. Miklós]]
|gl_članak_funkcija = [[Przywódca Seklerów]]<br>(1367-1371)
+
|gl_članak_funkcija = [[Przywódca Seklerów]]<br>([[1367]]-[[1371]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
Linia 23: Linia 23:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Lackfi I. Imre]]
 
|poprzednik        = [[Lackfi I. Imre]]
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>(1368-1387)<br>z przerwami
+
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>([[1368]]-[[1387]])<br>z przerwami
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Lackfi II. István]]
 
|następca          = [[Lackfi II. István]]
Linia 30: Linia 30:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Šimun Mauricijev]]
 
|poprzednik        = [[Šimun Mauricijev]]
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1371-1372)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />([[1371]]-[[1372]])
 
|współrządzący      = [[Karlo II. Drački]]
 
|współrządzący      = [[Karlo II. Drački]]
 
|następca          = [[Karlo II. Drački]]
 
|następca          = [[Karlo II. Drački]]
Linia 37: Linia 37:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Lackfi I. Imre]]
 
|poprzednik        = [[Lackfi I. Imre]]
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1372-1376)
+
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>([[1372]]-[[1376]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
Linia 44: Linia 44:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
|gl_članak_funkcija = [[Książę Zadaru]]<br />(1383)
+
|gl_članak_funkcija = [[Książę Zadaru]]<br />([[1383]])
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
}}
 
}}
Linia 51: Linia 51:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Bebek I. Imre]]
 
|poprzednik        = [[Bebek I. Imre]]
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1383-1384)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />([[1383]]-[[1384]])
 
|następca          = [[Szentgyörgyi IV. Tamás]]
 
|następca          = [[Szentgyörgyi IV. Tamás]]
 
}}
 
}}
Linia 57: Linia 57:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Szentgyörgyi IV. Tamás]]
 
|poprzednik        = [[Szentgyörgyi IV. Tamás]]
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1385)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />([[1385]])
 
|następca          = [[Ivan od Paližne]]<br>[[Ivan Horvat]]
 
|następca          = [[Ivan od Paližne]]<br>[[Ivan Horvat]]
 
}}
 
}}
Linia 63: Linia 63:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Losonci I. László]]
 
|poprzednik        = [[Losonci I. László]]
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>(1385-1386)
+
|gl_članak_funkcija = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>([[1385]]-[[1386]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
Linia 70: Linia 70:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
|gl_članak_funkcija = [[Książę Zadaru]]<br />(1387-1388)
+
|gl_članak_funkcija = [[Książę Zadaru]]<br />([[1387]]-[[1388]])
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
}}
 
}}
Linia 76: Linia 76:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Szécsi I. Miklós]]
 
|poprzednik        = [[Szécsi I. Miklós]]
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1387 áprilisa - 1392 novembere) ???
+
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>([[1387]] áprilisa - [[1392]] novembere) ???
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Jolsvai Leusták]]
 
|następca          = [[Jolsvai Leusták]]
Linia 83: Linia 83:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Lackfi II. István]]
 
|poprzednik        = [[Lackfi II. István]]
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>(1387-1395)
+
|gl_članak_funkcija = [[Koniuszy królewski]]<br>([[1387]]-[[1395]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Perényi Miklós, syn Pála|Perényi Miklós]]
 
|następca          = [[Perényi Miklós, syn Pála|Perényi Miklós]]
Linia 90: Linia 90:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
 
|poprzednik        = [[brak informacji]]
|gl_članak_funkcija = [[Książę Zadaru]]<br />(1391-1392)
+
|gl_članak_funkcija = [[Książę Zadaru]]<br />([[1391]]-[[1392]])
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
|następca          = [[brak informacji]]
 
}}
 
}}
Linia 98: Linia 98:
 
|}
 
|}
  
'''Lackfi II. István''', lub ''Lackfy'' (pol. ''Stefan II Lackfi'') (*1340/54, † Križevci, 27 lutego 1397), chorwacki szlachcic z rodu Lackfi. [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] (1371-1372, 1383-1384 i 1385), [[wojewoda Siedmiogrodu]] ( 1372–176, 1385–186 i [[palatyn]] (1387–1922).
+
'''Lackfi II. István''', lub ''Lackfy'', także ''Stjepan Lacković Čakovečki'' (pol. ''Stefan II Lackfi'') (* 1340/54, † Križevci, 27 lutego [[1397]]), chorwacki szlachcic z rodu Lackfi. [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] ([[1371]]-[[1372]], [[1383]]-[[1384]] i [[1385]]), [[wojewoda Siedmiogrodu]] ([[1372]]–[[1376]], [[1385]]–[[1386]] i [[palatyn]] ([[1387]]–[[1322]]).
  
 
  <small><small>'''Stjepan II. Lacković''' ([[Mađarski jezik|mađ.]] ''Lackfy'' ili ''Lackfi István II''), (1340/54 - [[Križevci]], [[27. veljače]] [[1397.]]), [[hrvatsko plemstvo|hrvatski velikaš]], [[hrvatski ban]] (1371.-1372., 1383.-1384. i 1385.), [[erdelj]]ski [[vojvoda]] (1372.–1376., 1385.–1386.) i [[palatin|ugarski palatin]] (1387.-1392.) iz velikaške obitelji [[Lacković]]. </small></small>
 
  <small><small>'''Stjepan II. Lacković''' ([[Mađarski jezik|mađ.]] ''Lackfy'' ili ''Lackfi István II''), (1340/54 - [[Križevci]], [[27. veljače]] [[1397.]]), [[hrvatsko plemstvo|hrvatski velikaš]], [[hrvatski ban]] (1371.-1372., 1383.-1384. i 1385.), [[erdelj]]ski [[vojvoda]] (1372.–1376., 1385.–1386.) i [[palatin|ugarski palatin]] (1387.-1392.) iz velikaške obitelji [[Lacković]]. </small></small>
Linia 104: Linia 104:
 
== Biografia ==
 
== Biografia ==
  
Znany jest również w historiografii jako ''Stjepan Lacković Čakovečki''. Jego ród wywodzi się z niemieckiej szlacheckiej rodziny [[Hermán]], która rządziła w XIV wieku w ówczesnej węgierskiej prowincji Erdelj (pol.''Siedmiogród'', obecnie Transylwania w Rumunii). Nazwa rodu pochodzi od imienia założyciela, Ladislava (węg. László), w skrócie Lack, Laczk lub Lacko, a jego potomkowie przyjęli nazwisko Lacković/Lackfi. [1]
+
Jego ród wywodzi się z niemieckiej szlacheckiej rodziny [[Hermán]], która rządziła w XIV wieku w ówczesnej węgierskiej prowincji Erdelj (pol.''Siedmiogród'', obecnie Transylwania w Rumunii). Nazwa rodu pochodzi od imienia założyciela, Ladislava (węg. László), w skrócie Lack, Laczk lub Lacko, a jego potomkowie przyjęli nazwisko Lackfi. [1]
  
 
  <small><small>Stjepan II. Lacković, u historiografiji poznat i kao ''Stjepan Lacković Čakovečki'', potomak je obitelji Lacković, koja vuče porijeklo od [[Nijemci|njemačkog]] [[plemstvo|plemenitog roda]] [[Hermán]], a vladala je u [[14. stoljeće|14. stoljeću]] ondašnjom mađarskom pokrajinom [[Erdelj]] (danas Transilvanija u [[Rumunjska|Rumunjskoj]]). Njegovo prezime dolazi od osobnog imena osnivača obitelji, koji se zvao Ladislav (mađar. ''László''), skraćeno ''Lack'', ''Laczk'' ili ''Lacko'', a njegovi su potomci uzeli prezime Lacković.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=35032 Lacković - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  <small><small>Stjepan II. Lacković, u historiografiji poznat i kao ''Stjepan Lacković Čakovečki'', potomak je obitelji Lacković, koja vuče porijeklo od [[Nijemci|njemačkog]] [[plemstvo|plemenitog roda]] [[Hermán]], a vladala je u [[14. stoljeće|14. stoljeću]] ondašnjom mađarskom pokrajinom [[Erdelj]] (danas Transilvanija u [[Rumunjska|Rumunjskoj]]). Njegovo prezime dolazi od osobnog imena osnivača obitelji, koji se zvao Ladislav (mađar. ''László''), skraćeno ''Lack'', ''Laczk'' ili ''Lacko'', a njegovi su potomci uzeli prezime Lacković.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=35032 Lacković - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
  
István był synem [[Lackfi I. István|Stefana I]], chorwacko-słowiańsko-dalmatyńskiego bana oraz wnukiem założyciela rodu. Miał wiele tytułów i funkcji, m.in. był [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]], '''księciem Siedmiogrodu (1372-176)''', [[palatyn]]em Królestwa Węgier (1387-1977), [[Książę Zadaru|księciem zadarski]] (1383, 1387-88, 1391-92), władcą [[Međimurje]] i [[Čakovec|Čakovca]], Zagorja, Lendavy (Słowenia), Keszthely (Węgry), następnie [[ispàn]]em komitatów węgierskich [[Zala]], [[Veszprém]] i [[Győr]] oraz południowo-słowackiej prowincji Komarno wzdłuż Dunaju.
+
István był synem [[Lackfi I. István|Stefana I]], chorwacko-słowiańsko-dalmatyńskiego bana oraz wnukiem założyciela rodu. Miał wiele tytułów i funkcji, m.in. był [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]], '''[[Książę Siedmiogrodu|księciem Siedmiogrodu]] ([[1372]]-[[1376]])''', [[palatyn]]em Królestwa Węgier ([[1387]]-[[1377]]), [[Książę Zadaru|księciem Zadaru]] ([[1383, [[1387]]-[[1388]], [[1391]]-[[1392]]), władcą [[Međimurje]] i [[Čakovec|Čakovca]], Zagorja, Lendavy (Słowenia), Keszthely (Węgry), następnie [[ispàn]]em komitatów węgierskich: [[Zala]], [[Veszprém]] i [[Győr]] oraz południowo-słowackiego komitatu [[Komarom]] nad Dunajem.
  
 
  <small><small>Stjepan je bio sin [[Stjepan I. Lacković|Stjepana I. Lackovića]], hrvatsko-slavonsko-dalmatinskog [[ban]]a u razdoblju 1350.-1352. godine, a unuk osnivača obiteljske loze Ladislava. Imao je niz [[titula]], odnosno obnašao mnoge dužnosti, među kojima su, uz naslov bana Hrvatske i Dalmacije, bile: erdeljski (transilvanski) [[vojvoda]] (1372.-1376.), ugarski [[palatin]] (1387.-1397.), knez [[Zadar|Zadra]] (1383., 1387.-88., 1391-92.), gospodar [[Međimurje|Međimurja]] i [[Čakovec|Čakovca]], Zagorja, Lendave ([[Slovenija]]), Keszthelyja ([[Mađarska]]), zatim župan mađarskih [[županija]] Zala, Veszprém i Győr, te južnoslovačke pokrajine Komarno uz rijeku [[Dunav]]. </small></small>
 
  <small><small>Stjepan je bio sin [[Stjepan I. Lacković|Stjepana I. Lackovića]], hrvatsko-slavonsko-dalmatinskog [[ban]]a u razdoblju 1350.-1352. godine, a unuk osnivača obiteljske loze Ladislava. Imao je niz [[titula]], odnosno obnašao mnoge dužnosti, među kojima su, uz naslov bana Hrvatske i Dalmacije, bile: erdeljski (transilvanski) [[vojvoda]] (1372.-1376.), ugarski [[palatin]] (1387.-1397.), knez [[Zadar|Zadra]] (1383., 1387.-88., 1391-92.), gospodar [[Međimurje|Međimurja]] i [[Čakovec|Čakovca]], Zagorja, Lendave ([[Slovenija]]), Keszthelyja ([[Mađarska]]), zatim župan mađarskih [[županija]] Zala, Veszprém i Győr, te južnoslovačke pokrajine Komarno uz rijeku [[Dunav]]. </small></small>
  
Trzykrotnie był [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] (1371-1372, 1383-1384 i 1385). [2]
+
Trzykrotnie był [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]] ([[1371]]-[[1372]], [[1383]]-[[1384]] i [[1385]]). [2]
  
 
  <small><small>Hrvatskim banom bio je u tri navrata, i to u razdoblju 1371.-1372. godine, 1383.-1384. te 1385. godine.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=35035 Stjepan II. Lacković - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  <small><small>Hrvatskim banom bio je u tri navrata, i to u razdoblju 1371.-1372. godine, 1383.-1384. te 1385. godine.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=35035 Stjepan II. Lacković - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
  
27 sierpnia 1376 r. István, ówczesny właściciel Medzimura, wraz ze swoim bratem '''[[Lackfi II. Dénes|Dionizjosem II]]''', założył słynny klasztor Paulinów w St. Jelena (dziś Šenkovec koło Čakovca), poświęcony Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Świętych. W obrębie tego klasztoru znajdowały się między innymi groby, w których w następnych stuleciach pochowano wielu członków wspaniałej rodziny Zrinskich.
+
27 sierpnia [[1376]] r. István, ówczesny właściciel Međimurje, wraz ze swoim bratem '''[[Lackfi II. Dénes|Dionizjosem II]]''', założył słynny klasztor paulinów w St. Jelena (dziś Šenkovec koło Čakovca), poświęcony Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Świętych. W obrębie tego klasztoru znajdowały się między innymi groby, w których w następnych stuleciach pochowano wielu członków wspaniałej rodziny Zrinskich.
  
 
  <small><small>Dana [[27. kolovoza]] [[1376.]] godine Stjepan II. [[Lacković]], tadašnji vlasnik [[Međimurje|Međimurja]], zajedno sa svojim bratom Dionizijem (mađ. ''Dénes'') osniva poznati [[pavlini|pavlinski]] [[samostan]] u [[Sveta Jelena (Međimurje)|Svetoj Jeleni]] (današnji [[Šenkovec]] kod [[Čakovec|Čakovca]]), posvećen Uznesenju [[Blažena Djevica Marija|blažene djevice Marije]] i [[Svi sveti|Svim svetima]]. U sklopu tog samostana nalazili su se, između ostalog, i grobovi u koje su sljedećih stoljeća sahranjivani mnogi članovi velikaške obitelji [[Knezovi Zrinski|Zrinski]]. </small></small>
 
  <small><small>Dana [[27. kolovoza]] [[1376.]] godine Stjepan II. [[Lacković]], tadašnji vlasnik [[Međimurje|Međimurja]], zajedno sa svojim bratom Dionizijem (mađ. ''Dénes'') osniva poznati [[pavlini|pavlinski]] [[samostan]] u [[Sveta Jelena (Međimurje)|Svetoj Jeleni]] (današnji [[Šenkovec]] kod [[Čakovec|Čakovca]]), posvećen Uznesenju [[Blažena Djevica Marija|blažene djevice Marije]] i [[Svi sveti|Svim svetima]]. U sklopu tog samostana nalazili su se, između ostalog, i grobovi u koje su sljedećih stoljeća sahranjivani mnogi članovi velikaške obitelji [[Knezovi Zrinski|Zrinski]]. </small></small>
  
W ówczesnych zawirowaniach politycznych, po śmierci króla [[I. Lajos|Ludwika I]] w 1382 r., István był zwolennikiem króla [[Karol III z Durazzo|Karola z Durazzo]] '''i sprzeciwiał się niezadowoleniom, które sprzeciwiły się księciu [[Garai I. Miklós|Mikołajowi I Garaiowi]] i królowej Elżbiecie'''. Popierał kampanię króla Bośni [[Tvrtko I]]. Jednak po zabójstwie Karola pogodził się z królową Elżbietą i został mianowany palatynem [3].
+
W ówczesnych zawirowaniach politycznych, po śmierci króla [[I. Lajos|Ludwika I]] w [[1382]] r., István był zwolennikiem króla [[Karol III z Durazzo|Karola z Durazzo]] '''i sprzeciwiał się niezadowoleniom, które sprzeciwiły się księciu [[Garai I. Miklós|Mikołajowi I Garaiowi]] i królowej Elżbiecie'''. Popierał kampanię króla Bośni [[Tvrtko I]]. Jednak po zabójstwie Karola pogodził się z królową Elżbietą i został mianowany palatynem [3].
 
    
 
    
 
  <small><small>U političkim previranjima toga doba, nakon smrti kralja [[Ludovik I. Anžuvinac|Ludovika I. Anžuvinca]] [[1382.]] godine, [[Lacković]] je bio pristaša kralja [[Karlo II. Drački|Karla Dračkoga]] i stao uz nezadovoljnike koji su bili protiv kneza [[Nikola I. Gorjanski|Nikole I. Gorjanskog]] i [[Elizabeta Kotromanić|kraljice Elizabete]]. Podržavao je [[Bosna|bosanskog]] kralja [[Tvrtko I. Kotromanić|Tvrtka I.]] Nakon Karlova ubojstva pomirio se s kraljicom Elizabetom te je imenovan palatinom.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=35035 Stjepan II. Lacković - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  <small><small>U političkim previranjima toga doba, nakon smrti kralja [[Ludovik I. Anžuvinac|Ludovika I. Anžuvinca]] [[1382.]] godine, [[Lacković]] je bio pristaša kralja [[Karlo II. Drački|Karla Dračkoga]] i stao uz nezadovoljnike koji su bili protiv kneza [[Nikola I. Gorjanski|Nikole I. Gorjanskog]] i [[Elizabeta Kotromanić|kraljice Elizabete]]. Podržavao je [[Bosna|bosanskog]] kralja [[Tvrtko I. Kotromanić|Tvrtka I.]] Nakon Karlova ubojstva pomirio se s kraljicom Elizabetom te je imenovan palatinom.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?ID=35035 Stjepan II. Lacković - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
  
Król [[Zygmunt Luksemburski]] mianował go jednym z dowódców swojej armii w 1396 roku [[Nikopol|w bitwie przeciwko Turkom pod Nikopolem]]. Po tej porażce, do której on sam przyczynił się ucieczką z pola bitwy, stał się wielkim przeciwnikiem króla Zygmunta i wspierał [[Władysław Neapolitański|Władysława Neapolitańskiego]] jako nowego króla. Jednak po tym, jak król wysłał mu pisemną gwarancję (salvumuctum) i taktycznie go wezwał na zjazd w Križevciu, István przybył do parlamentu chorwackiego, aby przejść, pod przewodnictwem samego króla. Po zaciętej sprzeczce o winie z powodu Nikopolje, zwolennicy króla zabili Istvána i jego '''bratanka''' Andrzeja. W historii to wydarzenie zostało zarejestrowane jako [[krwawy zjazd w Križevciu]]. [4]
+
Król [[Zygmunt Luksemburski]] mianował go jednym z dowódców swojej armii w [[1396]] roku [[Nikopol|w bitwie przeciwko Turkom pod Nikopolem]]. Po tej porażce, do której István przyczynił się swoją ucieczką z pola bitwy, stał się wielkim przeciwnikiem króla Zygmunta i wspierał [[Władysław Neapolitański|Władysława Neapolitańskiego]] jako nowego króla. Jednak po tym, jak król Zygmunt wysłał mu pisemną gwarancję ''[[salvum conductum]]'' i taktycznie wezwał go na zjazd w Križevciu, István przybył do parlamentu chorwackiego, aby '''przejść''', pod przewodnictwem samego króla. Po zaciętej sprzeczce o winie z powodu porażki pod Nikopolem, zwolennicy króla zabili Istvána i jego '''bratanka''' Andrzeja. W historii to wydarzenie zostało zarejestrowane jako [[krwawy zjazd w Križevciu]]. [4]
  
 
  <small><small>Kralj [[Žigmund Luksemburški]] postavio ga je za jednog od [[vojskovođa]] svoje vojske [[1396.]] godine u bitci protiv [[Turci|Osmanlija]] [[Bitka kod Nikopolja|kod Nikopolja]]. Poslije tog poraza, kojem je i sam pridonio bijegom s bojnog polja, postao je veliki protivnik kralja Žigmunda te je podržao [[Ladislav Napuljski|Ladislava Napuljskoga]] za novoga kralja. Međutim, nakon što mu je kralj poslao pismeno jamstvo (''[[salvum conductum]]'') te ga taktički pozvao, Lacković je došao na zasjedanje [[Hrvatski sabor|Hrvatskog sabora]] u [[Križevci|Križevce]], na kojemu je predsjedao sam kralj. Nakon žestoke svađe o krivnji oko Nikopolja, kraljevi pristaše su mačevima sasjekli Stjepana i njegova sinovca Andriju. U povijesti je taj događaj zabilježen kao [[Krvavi križevački sabor]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=10849 Stjepan II. Lacković - Hrvatski biografski leksikon]</ref> </small></small>
 
  <small><small>Kralj [[Žigmund Luksemburški]] postavio ga je za jednog od [[vojskovođa]] svoje vojske [[1396.]] godine u bitci protiv [[Turci|Osmanlija]] [[Bitka kod Nikopolja|kod Nikopolja]]. Poslije tog poraza, kojem je i sam pridonio bijegom s bojnog polja, postao je veliki protivnik kralja Žigmunda te je podržao [[Ladislav Napuljski|Ladislava Napuljskoga]] za novoga kralja. Međutim, nakon što mu je kralj poslao pismeno jamstvo (''[[salvum conductum]]'') te ga taktički pozvao, Lacković je došao na zasjedanje [[Hrvatski sabor|Hrvatskog sabora]] u [[Križevci|Križevce]], na kojemu je predsjedao sam kralj. Nakon žestoke svađe o krivnji oko Nikopolja, kraljevi pristaše su mačevima sasjekli Stjepana i njegova sinovca Andriju. U povijesti je taj događaj zabilježen kao [[Krvavi križevački sabor]].<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=10849 Stjepan II. Lacković - Hrvatski biografski leksikon]</ref> </small></small>
Linia 156: Linia 156:
  
 
  |1. tytuł          = [[Przywódca Seklerów]]
 
  |1. tytuł          = [[Przywódca Seklerów]]
  |1. od            = 1367
+
  |1. od            = [[1367]]
  |1. do            = 1371
+
  |1. do            = [[1371]]
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. poprzednik    = [[Lackfi II. Miklós]]
 
  |1. poprzednik    = [[Lackfi II. Miklós]]
Linia 163: Linia 163:
  
 
  |2. tytuł          = [[Koniuszy królewski]]
 
  |2. tytuł          = [[Koniuszy królewski]]
  |2. od            = <small>(1) </small>1368, <small>(2) </small>1387</small>
+
  |2. od            = <small>(1) </small>[[1368]], <small>(2) </small>[[1387]]</small>
  |2. do            = <small>(1) </small>1387, <small>(2) </small>1395</small>
+
  |2. do            = <small>(1) </small>[[1387]], <small>(2) </small>[[1395]]</small>
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Lackfi I. Imre]]<br><small>2. </small>[[Lackfi II. István]]
 
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Lackfi I. Imre]]<br><small>2. </small>[[Lackfi II. István]]
Linia 170: Linia 170:
  
 
  |3. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
 
  |3. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
  |3. od            = : <small><small>(1) </small>1371, <small>(2) </small>1383, <small>(3) </small>1385</small>
+
  |3. od            = : <small><small>(1) </small>[[1371]], <small>(2) </small>[[1383]], <small>(3) </small>[[1385]]</small>
  |3. do            = : <small><small>(1) </small>1372, <small>(2) </small>1384, <small>(3) </small>1385</small>
+
  |3. do            = : <small><small>(1) </small>[[1372]], <small>(2) </small>[[1384]], <small>(3) </small>[[1385]]</small>
 
  |3. powołanie      =  
 
  |3. powołanie      =  
 
  |3. poprzednik    = <small>1. </small>[[Šimun Mauricijev]]<br><small>2. </small>[[Bebek I. Imre]]<br><small>3. </small>[[Szentgyörgyi IV. Tamás]]
 
  |3. poprzednik    = <small>1. </small>[[Šimun Mauricijev]]<br><small>2. </small>[[Bebek I. Imre]]<br><small>3. </small>[[Szentgyörgyi IV. Tamás]]
Linia 177: Linia 177:
  
 
  |4. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
 
  |4. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
  |4. od            = <small>(1) </small>1372, <small>(2) </small>1385</small>
+
  |4. od            = <small>(1) </small>[[1372]], <small>(2) </small>[[1385]]</small>
  |4. do            = <small>(1) </small>1376, <small>(2) </small>1386</small>
+
  |4. do            = <small>(1) </small>[[1376]], <small>(2) </small>[[1386]]</small>
 
  |4. powołanie      =  
 
  |4. powołanie      =  
 
  |4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Lackfi I. Imre]]<br><small>2. </small>[[Losonci I. László]]
 
  |4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Lackfi I. Imre]]<br><small>2. </small>[[Losonci I. László]]
Linia 184: Linia 184:
  
 
  |5. tytuł          = [[Książę Zadaru]]
 
  |5. tytuł          = [[Książę Zadaru]]
  |5. od            = <small>(1) </small>1383, <small>(2) </small>1387, <small>(3) </small>1391
+
  |5. od            = <small>(1) </small>[[1383]], <small>(2) </small>[[1387]], <small>(3) </small>[[1391]]
  |5. do            = <small>(1) </small>1383, <small>(2) </small>1388, <small>(3) </small>1392
+
  |5. do            = <small>(1) </small>[[1383]], <small>(2) </small>[[1388]], <small>(3) </small>[[1392]]
 
  |5. powołanie      =  
 
  |5. powołanie      =  
 
  |5. poprzednik    = <small>1. </small>[[brak informacji]]<br><small>2. </small>[[brak informacji]]<br><small>3. </small>[[brak informacji]]
 
  |5. poprzednik    = <small>1. </small>[[brak informacji]]<br><small>2. </small>[[brak informacji]]<br><small>3. </small>[[brak informacji]]
Linia 191: Linia 191:
  
 
  |6. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
 
  |6. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
  |6. od            = kwiecień 1387
+
  |6. od            = kwiecień [[1387]]
  |6. do            = listopad 1392
+
  |6. do            = listopad [[1392]]
 
  |6. powołanie      =  
 
  |6. powołanie      =  
 
  |6. poprzednik    = [[Szécsi I. Miklós]]
 
  |6. poprzednik    = [[Szécsi I. Miklós]]
Linia 204: Linia 204:
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
  |data śmierci      = 27 lutego 1397
+
  |data śmierci      = 27 lutego [[1397]]
 
  |miejsce śmierci  = [[Križevci]]
 
  |miejsce śmierci  = [[Križevci]]
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  

Wersja z 07:07, 21 kwi 2020


Lackfi II. István, lub Lackfy, także Stjepan Lacković Čakovečki (pol. Stefan II Lackfi) (* 1340/54, † Križevci, 27 lutego 1397), chorwacki szlachcic z rodu Lackfi. Ban Dalmacji i Chorwacji (1371-1372, 1383-1384 i 1385), wojewoda Siedmiogrodu (13721376, 13851386 i palatyn (13871322).

Stjepan II. Lacković (mađ. Lackfy ili Lackfi István II), (1340/54 - Križevci, 27. veljače 1397.), hrvatski velikaš, hrvatski ban (1371.-1372., 1383.-1384. i 1385.), erdeljski vojvoda (1372.–1376., 1385.–1386.) i ugarski palatin (1387.-1392.) iz velikaške obitelji Lacković. 

Biografia

Jego ród wywodzi się z niemieckiej szlacheckiej rodziny Hermán, która rządziła w XIV wieku w ówczesnej węgierskiej prowincji Erdelj (pol.Siedmiogród, obecnie Transylwania w Rumunii). Nazwa rodu pochodzi od imienia założyciela, Ladislava (węg. László), w skrócie Lack, Laczk lub Lacko, a jego potomkowie przyjęli nazwisko Lackfi. [1]

Stjepan II. Lacković, u historiografiji poznat i kao Stjepan Lacković Čakovečki, potomak je obitelji Lacković, koja vuče porijeklo od njemačkog plemenitog roda Hermán, a vladala je u 14. stoljeću ondašnjom mađarskom pokrajinom Erdelj (danas Transilvanija u Rumunjskoj). Njegovo prezime dolazi od osobnog imena osnivača obitelji, koji se zvao Ladislav (mađar. László), skraćeno Lack, Laczk ili Lacko, a njegovi su potomci uzeli prezime Lacković.[1] 

István był synem Stefana I, chorwacko-słowiańsko-dalmatyńskiego bana oraz wnukiem założyciela rodu. Miał wiele tytułów i funkcji, m.in. był banem Dalmacji i Chorwacji, księciem Siedmiogrodu (1372-1376), palatynem Królestwa Węgier (1387-1377), księciem Zadaru ([[1383, 1387-1388, 1391-1392), władcą Međimurje i Čakovca, Zagorja, Lendavy (Słowenia), Keszthely (Węgry), następnie ispànem komitatów węgierskich: Zala, Veszprém i Győr oraz południowo-słowackiego komitatu Komarom nad Dunajem.

Stjepan je bio sin Stjepana I. Lackovića, hrvatsko-slavonsko-dalmatinskog bana u razdoblju 1350.-1352. godine, a unuk osnivača obiteljske loze Ladislava. Imao je niz titula, odnosno obnašao mnoge dužnosti, među kojima su, uz naslov bana Hrvatske i Dalmacije, bile: erdeljski (transilvanski) vojvoda (1372.-1376.), ugarski palatin (1387.-1397.), knez Zadra (1383., 1387.-88., 1391-92.), gospodar Međimurja i Čakovca, Zagorja, Lendave (Slovenija), Keszthelyja (Mađarska), zatim župan mađarskih županija Zala, Veszprém i Győr, te južnoslovačke pokrajine Komarno uz rijeku Dunav. 

Trzykrotnie był banem Dalmacji i Chorwacji (1371-1372, 1383-1384 i 1385). [2]

Hrvatskim banom bio je u tri navrata, i to u razdoblju 1371.-1372. godine, 1383.-1384. te 1385. godine.[2] 

27 sierpnia 1376 r. István, ówczesny właściciel Međimurje, wraz ze swoim bratem Dionizjosem II, założył słynny klasztor paulinów w St. Jelena (dziś Šenkovec koło Čakovca), poświęcony Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Świętych. W obrębie tego klasztoru znajdowały się między innymi groby, w których w następnych stuleciach pochowano wielu członków wspaniałej rodziny Zrinskich.

Dana 27. kolovoza 1376. godine Stjepan II. Lacković, tadašnji vlasnik Međimurja, zajedno sa svojim bratom Dionizijem (mađ. Dénes) osniva poznati pavlinski samostan u Svetoj Jeleni (današnji Šenkovec kod Čakovca), posvećen Uznesenju blažene djevice Marije i Svim svetima. U sklopu tog samostana nalazili su se, između ostalog, i grobovi u koje su sljedećih stoljeća sahranjivani mnogi članovi velikaške obitelji Zrinski. 

W ówczesnych zawirowaniach politycznych, po śmierci króla Ludwika I w 1382 r., István był zwolennikiem króla Karola z Durazzo i sprzeciwiał się niezadowoleniom, które sprzeciwiły się księciu Mikołajowi I Garaiowi i królowej Elżbiecie. Popierał kampanię króla Bośni Tvrtko I. Jednak po zabójstwie Karola pogodził się z królową Elżbietą i został mianowany palatynem [3].

U političkim previranjima toga doba, nakon smrti kralja Ludovika I. Anžuvinca 1382. godine, Lacković je bio pristaša kralja Karla Dračkoga i stao uz nezadovoljnike koji su bili protiv kneza Nikole I. Gorjanskog i kraljice Elizabete. Podržavao je bosanskog kralja Tvrtka I. Nakon Karlova ubojstva pomirio se s kraljicom Elizabetom te je imenovan palatinom.[3] 

Król Zygmunt Luksemburski mianował go jednym z dowódców swojej armii w 1396 roku w bitwie przeciwko Turkom pod Nikopolem. Po tej porażce, do której István przyczynił się swoją ucieczką z pola bitwy, stał się wielkim przeciwnikiem króla Zygmunta i wspierał Władysława Neapolitańskiego jako nowego króla. Jednak po tym, jak król Zygmunt wysłał mu pisemną gwarancję salvum conductum i taktycznie wezwał go na zjazd w Križevciu, István przybył do parlamentu chorwackiego, aby przejść, pod przewodnictwem samego króla. Po zaciętej sprzeczce o winie z powodu porażki pod Nikopolem, zwolennicy króla zabili Istvána i jego bratanka Andrzeja. W historii to wydarzenie zostało zarejestrowane jako krwawy zjazd w Križevciu. [4]

Kralj Žigmund Luksemburški postavio ga je za jednog od vojskovođa svoje vojske 1396. godine u bitci protiv Osmanlija kod Nikopolja. Poslije tog poraza, kojem je i sam pridonio bijegom s bojnog polja, postao je veliki protivnik kralja Žigmunda te je podržao Ladislava Napuljskoga za novoga kralja. Međutim, nakon što mu je kralj poslao pismeno jamstvo (salvum conductum) te ga taktički pozvao, Lacković je došao na zasjedanje Hrvatskog sabora u Križevce, na kojemu je predsjedao sam kralj. Nakon žestoke svađe o krivnji oko Nikopolja, kraljevi pristaše su mačevima sasjekli Stjepana i njegova sinovca Andriju. U povijesti je taj događaj zabilježen kao Krvavi križevački sabor.[4] 

Przypisy

Linki zewnętrzne

Lackfi II. István

Przywódca Seklerów
Koniuszy królewski
Ban Dalmacji i Chorwacji<br[[>Wojewoda Siedmiogrodu]]
Książę Zadaru
Palatyn Królestwa Węgier
Herb rodu Lackfi/Lacković
Herb rodu Lackfi/Lacković
Przywódca Seklerów
Okres od 1367
do 1371
Poprzednik Lackfi II. Miklós
Następca Losonci I. László
Koniuszy królewski
Okres od (1) 1368, (2) 1387
do (1) 1387, (2) 1395
Poprzednik 1. Lackfi I. Imre
2. Lackfi II. István
Następca 1. Lackfi II. István
2. Perényi Miklós
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od : (1) 1371, (2) 1383, (3) 1385
do : (1) 1372, (2) 1384, (3) 1385
Poprzednik 1. Šimun Mauricijev
2. Bebek I. Imre
3. Szentgyörgyi IV. Tamás
Następca 1. Karlo II. Drački
2. Szentgyörgyi IV. Tamás
3. Ivan od Paližne
3. Ivan Horvat
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od (1) 1372, (2) 1385
do (1) 1376, (2) 1386
Poprzednik 1. Lackfi I. Imre
2. Losonci I. László
Następca 1. Losonci I. László
2. Losonci I. László
Książę Zadaru
Okres od (1) 1383, (2) 1387, (3) 1391
do (1) 1383, (2) 1388, (3) 1392
Poprzednik 1. brak informacji
2. brak informacji
3. brak informacji
Następca 1. brak informacji
2. brak informacji
3. brak informacji
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od kwiecień 1387
do listopad 1392
Poprzednik Szécsi I. Miklós
Następca Jolsvai Leusták
Dane biograficzne
Klan Hermann
Ród Lackfi / Lacković
Pochodzenie niemicko-węgierskie ??
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 27 lutego 1397
Miejsce Križevci
Ojciec I. István
Matka Puchheim Erzsebét von
Rodzeństwo II. Dénes, Katalin, II. Miklós, I. Imre, László
Żona Nn Anna
Dzieci László