Hrvatinić (rodzina): Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 19: | Linia 19: | ||
'''Hrvatinić''' to średniowieczna rodzina szlachecka, która powstała w hrabstwie [[Donji Kraji]], położonym na dzisiejszym terytorium zachodniej Bośni i Hercegowiny. Zasadniczo byli wasalami dynastii [[Kotromanić]] z [[Banat Bośni|banatu Bośni]] i [[Królestwo Bośni|Królestwa Bośni]], czasami także [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], zmieniając lojalność między królami węgierskimi [[Władysław Neapolitański|Władysławem Neapolitańskim]] i [[Zygmunt]]em Luksemburskim, a wreszcie [[Imperium Osmańskie]]go (1472–1476).<ref name="Sulejmanagić">Sulejmanagić, Amer (23 lipca 2015). ''[https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=216467 "Grbovi Vukčića Hrvatinića"]'' (html, pdf). Povijesni prilozi (po serbo-chorwacku). hrcak.srce.hr. str. 33–68. [dostęp:2019-02-28].</ref> Wzrosły one na znaczeniu w drugiej połowie XIV wieku i osiągnęły swój szczyt za magnata [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoje Vukčića Hrvatinića]] (1350–1416), który również posiadał duże połacie [[Dalmacja|Dalmacji]] i uzyskał tytuł Wielkiego Księcia Bośni w 1380 roku. | '''Hrvatinić''' to średniowieczna rodzina szlachecka, która powstała w hrabstwie [[Donji Kraji]], położonym na dzisiejszym terytorium zachodniej Bośni i Hercegowiny. Zasadniczo byli wasalami dynastii [[Kotromanić]] z [[Banat Bośni|banatu Bośni]] i [[Królestwo Bośni|Królestwa Bośni]], czasami także [[Królestwo Węgier|Królestwa Węgier]], zmieniając lojalność między królami węgierskimi [[Władysław Neapolitański|Władysławem Neapolitańskim]] i [[Zygmunt]]em Luksemburskim, a wreszcie [[Imperium Osmańskie]]go (1472–1476).<ref name="Sulejmanagić">Sulejmanagić, Amer (23 lipca 2015). ''[https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=216467 "Grbovi Vukčića Hrvatinića"]'' (html, pdf). Povijesni prilozi (po serbo-chorwacku). hrcak.srce.hr. str. 33–68. [dostęp:2019-02-28].</ref> Wzrosły one na znaczeniu w drugiej połowie XIV wieku i osiągnęły swój szczyt za magnata [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić|Hrvoje Vukčića Hrvatinića]] (1350–1416), który również posiadał duże połacie [[Dalmacja|Dalmacji]] i uzyskał tytuł Wielkiego Księcia Bośni w 1380 roku. | ||
| − | Jej założycielem był [[Hrvatin]] (fl. 1299–1304), hrabia i posiadacz części „[[Donji Kraji]]” i „Zapadne Strane” oraz wasal chorwacki magnat [[Pavao I Šubić|Paweł I Šubić]] z Bribir.<ref name="Klaić">Klaić, Nada (1989). ''[https://books.google.com/books?id=fm5pAAAAMAAJ Srednjovjekovna Bosna: politički položaj bosanskih vladara do Tvrtkove krunidbe]'', 1377. g. Grafički zavod Hrvatske. | + | Jej założycielem był [[Hrvatin]] (fl. 1299–1304), hrabia i posiadacz części „[[Donji Kraji]]” i „Zapadne Strane” oraz wasal chorwacki magnat [[Pavao I Šubić|Paweł I Šubić]] z Bribir.<ref name="Klaić">Klaić, Nada (1989). ''[https://books.google.com/books?id=fm5pAAAAMAAJ Srednjovjekovna Bosna: politički položaj bosanskih vladara do Tvrtkove krunidbe]'', 1377. g. Grafički zavod Hrvatske. str. 185, 193.</ref> Synowie Hrvatin byli członkami koalicji szlachty bośniackiej i słowiańskiej, która zbuntowała się przeciwko [[Mladen II Šubić|Mladenowi II Šubićowi]] z Bribiru w latach 1316–1317.<ref name="Fine1994">Fine, John V. A., Jr. (1994). ''[https://books.google.com/books?id=Hh0Bu8C66TsC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor: University of Michigan Press. str. 211, 278, 397. ISBN 978-0-472-08260-5.</ref> Od około 1322 r. rodzina poddała się dynastii [[Kotromanić]] z [[Banat Bośni|banatu Bośni]].<ref name="Fine1994" /> W 1363 r. Hrvatinić poparł [[Tvrtko I|Tvrtkę I]] przeciwko Węgrom, po czym awansowali w '''szeregach''' Bośni, podczas gdy ich najwybitniejszy członek, Hrvoje Vukčić, wraz z dużymi nowymi posiadłościami w Donji Kraji i Zapadne Strane otrzymał tytuł Wielkiego Księcia Bośni.<ref name="Fine1994" /> Około 1387 r., choć lojalni wobec Tvrtki I, poparli bunt w [[Dalmacja|Dalmacji]] przeciwko [[Zygmunt]]owi.<ref name="Fine1994" /> Ostatnim członkiem rodziny była [[Matija Vojsalić]], o którym po raz ostatni wspomniano w archiwum [[Republika Ragusa|Republiki Ragusa]] w 1476 r. Został zainstalowany jako marionetkowy [[Król Bośnia|król Bośni]] przez sułtana osmańskiego jako odpowiedź na [[Újlaki V. Miklós|Mikołaja z Iloka]], nazwanego królem Bośni przez [[Maciej I|Macieja Korwina]]. [[Matija Vojsalić]] została usunięty po spisku z Maciejem Korwinem przeciwko Turkom i nie została później wspomniana. |
== Rodowód == | == Rodowód == | ||
* A1. '''Stjepan''' lub '''Stipan''' (* nieznana, † przed 1301)<ref name="Šišić">Šišić, Ferdo (1902). ''[https://archive.org/details/vojvodahrvojevu01igoog Vojvoda Hrvoje Vukčić Hrvatinić i njegovo doba. (1350-1416): s jednim tlorisom i zemljovidom te s četiri redoslovne table]''. Izdanje "Matice hrvatske". str. 7, 9, 243.</ref>, według F. Šišicia być może ''knez'' w [[Donji Kraji]], prawdopodobnie już w 1244 r.<ref name="Šišić" /> | * A1. '''Stjepan''' lub '''Stipan''' (* nieznana, † przed 1301)<ref name="Šišić">Šišić, Ferdo (1902). ''[https://archive.org/details/vojvodahrvojevu01igoog Vojvoda Hrvoje Vukčić Hrvatinić i njegovo doba. (1350-1416): s jednim tlorisom i zemljovidom te s četiri redoslovne table]''. Izdanje "Matice hrvatske". str. 7, 9, 243.</ref>, według F. Šišicia być może ''knez'' w [[Donji Kraji]], prawdopodobnie już w 1244 r.<ref name="Šišić" /> | ||
| − | ** B1. '''Hrvatin''' (łac. ''|Horvatinus'', ''Huruatin''); {{floruit}} 1299–1304), ''knez'' (hrabia) w bośniackim [[Donji Kraji]] (''de inferioribus Bosne confinibus''<ref name="Klaić" /> i wasal [[Pavao I Šubić|Pawła I Šubićia]] z Bribiru.<ref name="Šišić" /> | + | ** B1. '''Hrvatin''' (łac. ''|Horvatinus'', ''Huruatin''); {{floruit}} 1299–1304), ''knez'' (hrabia) w bośniackim [[Donji Kraji]] (''de inferioribus Bosne confinibus''<ref name="Klaić" /> i wasal [[Pavao I Šubić|Pawła I Šubićia]] z Bribiru.<ref name="Šišić" /><ref name="Klaić" /> Uważany przez F. Šišicia za zmarłego mniej więcej w tym samym czasie co Paweł I (1312).<ref name="Šišić" /> Miał synów.<ref name="Šišić" /> Naywany ''Hrvatin Stjepanić'' lub ''Hrvatin Stipanić'' w chorwackiej historiografii.<!--[[Hrvatin Stjepanić]] redirects here--> |
*** C1. '''Vukoslav Hrvatinić''' (łac. ''Vlkosslaus''); fl. 1315–1326), wymieniony w dokumencie z [[Sanica|Sanicy]] w 1315 r.<ref name="Šišić" /> Około 1326, ban [[Stjepan II Kotromanić|Stjepan II]] we wspomnianej dotacji gruntowej Vukoslav "opuścił chorwackiego władcę".{{sfn|Ančić|1997|p=113}} Podawane jako hrabia [[Ključ, Una-Sana Canton|Ključ]] (fl. 1325).<ref name="Šišić" /> Żonaty z [[Jelena]], córką hrabiego [[Kurjaković (ród)|Kurjaka]].{{sfn|Ančić|1997|p=135}} | *** C1. '''Vukoslav Hrvatinić''' (łac. ''Vlkosslaus''); fl. 1315–1326), wymieniony w dokumencie z [[Sanica|Sanicy]] w 1315 r.<ref name="Šišić" /> Około 1326, ban [[Stjepan II Kotromanić|Stjepan II]] we wspomnianej dotacji gruntowej Vukoslav "opuścił chorwackiego władcę".{{sfn|Ančić|1997|p=113}} Podawane jako hrabia [[Ključ, Una-Sana Canton|Ključ]] (fl. 1325).<ref name="Šišić" /> Żonaty z [[Jelena]], córką hrabiego [[Kurjaković (ród)|Kurjaka]].{{sfn|Ančić|1997|p=135}} | ||
*** C2. '''Pavao Hrvatinić''' (fl. 1323–1332) | *** C2. '''Pavao Hrvatinić''' (fl. 1323–1332) | ||
Wersja z 07:56, 24 maj 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Realm of Hrvoje Vukčić Hrvatinić.png Królestwo Hrvoje Vukčić na początku XV wieku Hrvatinić to średniowieczna rodzina szlachecka, która powstała w hrabstwie Donji Kraji, położonym na dzisiejszym terytorium zachodniej Bośni i Hercegowiny. Zasadniczo byli wasalami dynastii Kotromanić z banatu Bośni i Królestwa Bośni, czasami także Królestwa Węgier, zmieniając lojalność między królami węgierskimi Władysławem Neapolitańskim i Zygmuntem Luksemburskim, a wreszcie Imperium Osmańskiego (1472–1476).[1] Wzrosły one na znaczeniu w drugiej połowie XIV wieku i osiągnęły swój szczyt za magnata Hrvoje Vukčića Hrvatinića (1350–1416), który również posiadał duże połacie Dalmacji i uzyskał tytuł Wielkiego Księcia Bośni w 1380 roku. Jej założycielem był Hrvatin (fl. 1299–1304), hrabia i posiadacz części „Donji Kraji” i „Zapadne Strane” oraz wasal chorwacki magnat Paweł I Šubić z Bribir.[2] Synowie Hrvatin byli członkami koalicji szlachty bośniackiej i słowiańskiej, która zbuntowała się przeciwko Mladenowi II Šubićowi z Bribiru w latach 1316–1317.[3] Od około 1322 r. rodzina poddała się dynastii Kotromanić z banatu Bośni.[3] W 1363 r. Hrvatinić poparł Tvrtkę I przeciwko Węgrom, po czym awansowali w szeregach Bośni, podczas gdy ich najwybitniejszy członek, Hrvoje Vukčić, wraz z dużymi nowymi posiadłościami w Donji Kraji i Zapadne Strane otrzymał tytuł Wielkiego Księcia Bośni.[3] Około 1387 r., choć lojalni wobec Tvrtki I, poparli bunt w Dalmacji przeciwko Zygmuntowi.[3] Ostatnim członkiem rodziny była Matija Vojsalić, o którym po raz ostatni wspomniano w archiwum Republiki Ragusa w 1476 r. Został zainstalowany jako marionetkowy król Bośni przez sułtana osmańskiego jako odpowiedź na Mikołaja z Iloka, nazwanego królem Bośni przez Macieja Korwina. Matija Vojsalić została usunięty po spisku z Maciejem Korwinem przeciwko Turkom i nie została później wspomniana. Spis treściRodowód
Zobacz takżeŹródła
Linki zewnętrzne
|
| ||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Sulejmanagić, Amer (23 lipca 2015). "Grbovi Vukčića Hrvatinića" (html, pdf). Povijesni prilozi (po serbo-chorwacku). hrcak.srce.hr. str. 33–68. [dostęp:2019-02-28].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Klaić, Nada (1989). Srednjovjekovna Bosna: politički položaj bosanskih vladara do Tvrtkove krunidbe, 1377. g. Grafički zavod Hrvatske. str. 185, 193.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Fine, John V. A., Jr. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. Ann Arbor: University of Michigan Press. str. 211, 278, 397. ISBN 978-0-472-08260-5.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Šišić, Ferdo (1902). Vojvoda Hrvoje Vukčić Hrvatinić i njegovo doba. (1350-1416): s jednim tlorisom i zemljovidom te s četiri redoslovne table. Izdanje "Matice hrvatske". str. 7, 9, 243.
- ↑ Fine, John V. A., Jr. (1975). The Bosnian Church: a New Interpretation : a Study of the Bosnian Church and Its Place in State and Society from the 13th to the 15th Centuries. East European Quarterly. s. 107. ISBN 978-0-914710-03-5.
