Szapolyai I. János: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 32: | Linia 32: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Szapolyai János''' (pol. ''Jan Zápolya'') ( | + | '''Szapolyai János''' (pol. ''Jan Zápolya'', chor. ''Ivan Zapolja'', rum. ''Ioan I Zápolya'', niem. ''Johann Zápolya'', tur. ''János Zápolya'') (* 2 lutego [[1487]]<ref>Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486 (Sroka, ''Jadwiga Zapolya'', str. 24.) Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w [[1490]] roku.</ref> na [[Zamek Spiski|Zamku Spiskim]], † 22 lipca [[1540]]) – król [[Węgry|Węgier]] od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
Był najstarszym dzieckiem [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi cieszyńskiej]]; bratem [[Jerzy Zápolya|Jerzego]], Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność [[Żupan (urząd)|żupana]] [[Spisz|spiskiego]]. Był [[Wojewoda#Wojewodowie w innych krajach|wojewodą]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkim]] od 1511 roku i [[Ban (tytuł)|banem]] [[komitat]]u [[Szörény]]. | Był najstarszym dzieckiem [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi cieszyńskiej]]; bratem [[Jerzy Zápolya|Jerzego]], Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność [[Żupan (urząd)|żupana]] [[Spisz|spiskiego]]. Był [[Wojewoda#Wojewodowie w innych krajach|wojewodą]] [[Siedmiogród|siedmiogrodzkim]] od 1511 roku i [[Ban (tytuł)|banem]] [[komitat]]u [[Szörény]]. | ||
| − | W 1526 roku, po śmierci [[Ludwik II Jagiellończyk|Ludwika II Jagiellończyka]] w [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]], został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w [[Tokaj (miasto)|Tokaju]] (X 1526) i w [[Székesfehérvár]] (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu [[Frangepán]] obwołali w [[Cetin]]ie królem [[Władcy Austrii|arcyksięcia Austrii]] [[Ferdynand I Habsburg|Ferdynanda Habsburga]], młodszego brata cesarza [[Karol V Habsburg|Karola V]]. W zamku kamienieckim w [[Odrzykoń|Odrzykoniu]] 12 marca 1528 roku [[hetman polny koronny]] [[Marcin Kamieniecki]] podejmował wygnanego z [[Węgry|Węgier]] króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z [[Zamek Kamieniec|Odrzykonia]] listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do [[Tarnów|Tarnowa]], na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz [[Sulejman Wspaniały|Sulejmana I]]. W 1528 [[Jan Amor Tarnowski]] udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie<ref>[[Zdzisław Spieralski]], Jan Tarnowski 1488-1561, [[Warszawa]] 1977, | + | W 1526 roku, po śmierci [[Ludwik II Jagiellończyk|Ludwika II Jagiellończyka]] w [[bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]], został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w [[Tokaj (miasto)|Tokaju]] (X 1526) i w [[Székesfehérvár]] (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu [[Frangepán]] obwołali w [[Cetin]]ie królem [[Władcy Austrii|arcyksięcia Austrii]] [[Ferdynand I Habsburg|Ferdynanda Habsburga]], młodszego brata cesarza [[Karol V Habsburg|Karola V]]. W zamku kamienieckim w [[Odrzykoń|Odrzykoniu]] 12 marca 1528 roku [[hetman polny koronny]] [[Marcin Kamieniecki]] podejmował wygnanego z [[Węgry|Węgier]] króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z [[Zamek Kamieniec|Odrzykonia]] listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do [[Tarnów|Tarnowa]], na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz [[Sulejman Wspaniały|Sulejmana I]]. W 1528 [[Jan Amor Tarnowski]] udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie<ref>[[Zdzisław Spieralski]], Jan Tarnowski 1488-1561, [[Warszawa]] 1977, str. 124-125.</ref>. W 1539 r. poślubił [[Izabela Jagiellonka|Izabelę Jagiellonkę]]. Ojciec [[Jan II Zygmunt Zápolya|Jana II Zygmunta Zapolyi]]. |
== Drzewo genealogiczne == | == Drzewo genealogiczne == | ||
| Linia 54: | Linia 54: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * [[Stanisław A. Sroka|Sroka S.A.]], ''Jadwiga Zapolya'', Kraków 2005, {{ISBN|83-88385-54-2}}, | + | * [[Stanisław A. Sroka|Sroka S.A.]], ''Jadwiga Zapolya'', Kraków 2005, {{ISBN|83-88385-54-2}}, str. 24-25. |
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Szapolyai I. János<br>Zápolya | + | |urzędnik = Szapolyai I. János (węg.)<br>Jan Zápolya (pol.)<br>Ivan Zapolja (chor.)<br>Ioan I Zápolya (rum.)<br>Johann Zápolya (niem.)<br>János Zápolya (tur.) |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = Przywódca Seklerów<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>'''król Węgier''' | |tytulatura = Przywódca Seklerów<br>Wojewoda Siedmiogrodu<br>'''król Węgier''' | ||
Wersja z 11:41, 25 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Szapolyai János (pol. Jan Zápolya, chor. Ivan Zapolja, rum. Ioan I Zápolya, niem. Johann Zápolya, tur. János Zápolya) (* 2 lutego 1487[1] na Zamku Spiskim, † 22 lipca 1540) – król Węgier od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech. Spis treściŻyciorysBył najstarszym dzieckiem Stefana Zápolyi i Jadwigi cieszyńskiej; bratem Jerzego, Barbary i Magdaleny. Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność żupana spiskiego. Był wojewodą siedmiogrodzkim od 1511 roku i banem komitatu Szörény. W 1526 roku, po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w bitwie pod Mohaczem, został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w Tokaju (X 1526) i w Székesfehérvár (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu Frangepán obwołali w Cetinie królem arcyksięcia Austrii Ferdynanda Habsburga, młodszego brata cesarza Karola V. W zamku kamienieckim w Odrzykoniu 12 marca 1528 roku hetman polny koronny Marcin Kamieniecki podejmował wygnanego z Węgier króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z Odrzykonia listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do Tarnowa, na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał głosy ich samych oraz Sulejmana I. W 1528 Jan Amor Tarnowski udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie[2]. W 1539 r. poślubił Izabelę Jagiellonkę. Ojciec Jana II Zygmunta Zapolyi. Drzewo genealogiczne
Przypisy
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kategorie:
- 0
- Strony importowane z polskiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Szapolyai
- Zápolyowie
- Dynasta
- Królowie Węgier
- Seklerscy przywódcy
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Władcy Siedmiogrodu
- Władcy Węgier
- Wojewodowie Siedmiogrodu
- Urodzeni w 1487
- Urodzeni w XV wieku
- Zmarli w 1540
- Zmarli w XVI wieku
_(1526-1540).svg){kind=link}
