Kán I. Gyula: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:1prz]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Julius_I_K%C3%A1n
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Julius_I_K%C3%A1n
Linia 89: Linia 90:
 
|}
 
|}
  
'''Kán I. Gyula''' (†1237), węgierski szlachcic, dostojnik i wielki właściciel ziemski za panowania królów Węgier [[Imre|Emeryka]], [[III. László|Władysława III]] i [[II. András|Andrzeja II]]. Przodek klanu [[Kán]], który pochodził z komitatu [[Baranya]]. <ref>Markó 2006, str. 235.</ref>
+
'''Kán I. Gyula''' (* nieznana, † 1237), węgierski szlachcic, dostojnik i wielki właściciel ziemski za panowania królów Węgier [[Imre|Emeryka]], [[III. László|Władysława III]] i [[II. András|Andrzeja II]]. Przodek klanu [[Kán]], który pochodził z komitatu [[Baranya]]. <ref>Markó 2006, str. 235.</ref>
  
 
  <small><small>'''Julius (I) from the kindred Kán''' ({{lang-hu|Kán nembeli (I.) Gyula}}; died 1237) was a powerful Hungarian baron and landowner, who held several secular positions during the reign of kings [[Emeric, King of Hungary|Emeric]], [[Ladislaus III of Hungary|Ladislaus III]] and [[Andrew II of Hungary|Andrew II]]. He was the ancestor of the [[Kán|''gens'' Kán]] which originated from [[Baranya County (former)|Baranya County]].<ref>Markó 2006, str. 235.</ref> </small></small>
 
  <small><small>'''Julius (I) from the kindred Kán''' ({{lang-hu|Kán nembeli (I.) Gyula}}; died 1237) was a powerful Hungarian baron and landowner, who held several secular positions during the reign of kings [[Emeric, King of Hungary|Emeric]], [[Ladislaus III of Hungary|Ladislaus III]] and [[Andrew II of Hungary|Andrew II]]. He was the ancestor of the [[Kán|''gens'' Kán]] which originated from [[Baranya County (former)|Baranya County]].<ref>Markó 2006, str. 235.</ref> </small></small>
Linia 139: Linia 140:
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
  |urzędnik          = Kán I. Gyula
+
  |urzędnik          = Kán I. Gyula (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = [[Ban jednolitej Chorwacji]]<br>[[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[Ban całej Slawonii]]
 
  |tytulatura        = [[Ban jednolitej Chorwacji]]<br>[[Wojewoda Siedmiogrodu]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[Ban całej Slawonii]]
Linia 151: Linia 152:
  
 
  |1. tytuł          = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
 
  |1. tytuł          = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
  |1. od            = :<br><small>(1) </small>1213, <small>(2) </small>1219, <small>(3) </small>1229
+
  |1. od            = ''':''' <small>(1) </small>1213, <small>(2) </small>1219, <small>(3) </small>1229
  |1. do            = :<br><small>(1) </small>1213, <small>(2) </small>1219, <small>(3) </small>1234
+
  |1. do            = ''':''' <small>(1) </small>1213, <small>(2) </small>1219, <small>(3) </small>1234
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Hont-Pázmány Márton]]<br><small>2. </small>[[Bár-Kalán Bánk]]<br><small>3. </small>[[Valeginus]]<br><small>3. </small>Atyusz Salamon
 
  |1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Hont-Pázmány Márton]]<br><small>2. </small>[[Bár-Kalán Bánk]]<br><small>3. </small>[[Valeginus]]<br><small>3. </small>Atyusz Salamon
Linia 158: Linia 159:
  
 
  |2. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
 
  |2. tytuł          = [[Wojewoda Siedmiogrodu]]
  |2. od            = <small>(1) </small>1201, <small>(2) </small>1214
+
  |2. od            = ''':''' <small>(1) </small>1201, <small>(2) </small>1214
  |2. do            = <small>(1) </small>1201, <small>(2) </small>1214
+
  |2. do            = ''':''' <small>(1) </small>1201, <small>(2) </small>1214
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Geregye I. Eth]]<br><small>2. </small>[[II. Miklós]]
 
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Geregye I. Eth]]<br><small>2. </small>[[II. Miklós]]
Linia 165: Linia 166:
  
 
  |3. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 
  |3. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
  |3. od            = <small>(1) </small>1202, <small>(2) </small>1212
+
  |3. od            = ''':''' <small>(1) </small>1202, <small>(2) </small>1212
  |3. do            = <small>(1) </small>1204, <small>(2) </small>1213
+
  |3. do            = ''':''' <small>(1) </small>1204, <small>(2) </small>1213
 
  |3. powołanie      =  
 
  |3. powołanie      =  
 
  |3. poprzednik    = <small>1. </small>[[Achilleus]]<br><small>2. </small>[[Tétény Marcell]]
 
  |3. poprzednik    = <small>1. </small>[[Achilleus]]<br><small>2. </small>[[Tétény Marcell]]
Linia 172: Linia 173:
  
 
  |4. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
 
  |4. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
  |4. od            = <small>(1) </small>1215, <small>(2) </small>1222
+
  |4. od            = ''':''' <small>(1) </small>1215, <small>(2) </small>1222
  |4. do            = <small>(1) </small>1217, <small>(2) </small>1226
+
  |4. do            = ''':''' <small>(1) </small>1217, <small>(2) </small>1226
 
  |4. powołanie      =  
 
  |4. powołanie      =  
 
  |4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Szák I. Miklós]]<br><small>2. </small>[[Csanád Tódor]]
 
  |4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Szák I. Miklós]]<br><small>2. </small>[[Csanád Tódor]]
Linia 221: Linia 222:
 
{{SORTUJ:Kan, Gyula 01}}
 
{{SORTUJ:Kan, Gyula 01}}
  
 +
[[Kategoria:Kán]]
 +
[[Kategoria:Ród]]
 
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie jednolitej Chorwacji]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Ród Kán]]
 
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
Linia 235: Linia 234:
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1237]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1237]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Wersja z 15:13, 19 cze 2020



Kán I. Gyula (* nieznana, † 1237), węgierski szlachcic, dostojnik i wielki właściciel ziemski za panowania królów Węgier Emeryka, Władysława III i Andrzeja II. Przodek klanu Kán, który pochodził z komitatu Baranya. [1]

Julius (I) from the kindred Kán (; died 1237) was a powerful Hungarian baron and landowner, who held several secular positions during the reign of kings Emeric, Ladislaus III and Andrew II. He was the ancestor of the gens Kán which originated from Baranya County.[2] 

Kariera

Gyula ożenił się z Heleną z nieznanego rodu († przed 1250). Mieli dwóch synów: Władysława I, palatyna (1242-1244/5) i Juliusza II, stolnika królewskiego (1222-1228). [1]

Julius I married to the unknown surname Helena (died before 1250). They had two sons, by name Ladislaus I, who served as palatine (1242–1244/5), and Julius II, master of the cupbearers (1222–1228).[3] 

Jego nazwisko zostało po raz pierwszy wymienione w aktach jako wojewoda Siedmiogrodu w 1201 r. [2] [3] Oprócz wojewodowania pełni także funkcję ispána komitatu Fejér. [4] Pełnił funkcję sędziego królewskiego między 1202 a 1204, poza tym był ispánem komitatów: Csanád (1202-1203) i Nyitra (1204). [1] [5]

His name was first mentioned by records as voivode of Transylvania in 1201.[4][5] Besides voivodeship he also functioned as ispán (comes) of Fehér County.[6] He held the office of judge royal between 1202 and 1204, besides that he was the ispán of Csanád (1202–1203) and Nyitra Counties (1204).[3][7] 

Po śmierci króla Władysława III stał się gorliwym zwolennikiem Andrzeja II. Służył jako ispán komitatu Sopron w 1205 roku. [6] Następnie został powołany do ispána komitatu Bodrog w 1206 r., które to stanowisko utrzymywał do 1212 r. [1] [7] W latach 1212–1213 ponownie został sędzią królewskim, poza tym otrzymał manor komitatu Bács jako ispán. [5] W 1213 r. Został banem Slawonii i ispánem komitatu Vas [8]. Rok później został wojewodą Siedmiogrodu na drugą kadencję, poza tym działał jako ispán w komitacie Szolnok [2] [3]

After the death of Ladislaus III, he became an ardent admirer of Andrew II. He served as ispán of Sopron County in 1205.[8] After that he was appointed ispán of Bodrog County in 1206, a position which he held until 1212.[3][9] Between 1212 and 1213, he again became judge royal, besides that he received the manor of Bács County as ispán.[7] In 1213, he was appointed ban of Slavonia and ispán of Vas County.[10] One year later, he became voivode of Transylvania for the second term, besides that he functioned as ispán of Szolnok County.[4][5] 

Gyula został mianowany palatynem, drugim co do ważności świeckim urzędem po królu w 1215 r. i pełnił tę funkcję do 1217 r. Zgodnie z nieautoryzowanym statutem działał również jako palatyn w 1218 r. Służył również jako ispán komitatu Sopron w 1215. [9] Podczas piątej krucjaty Andrzeja II (1217-1218) Gyula nie był w stanie zapobiec pojawieniu się anarchicznych zachowań w rezultacie stracił na krótko wpływy polityczne. [1]

Julius I Kán was appointed palatine of Hungary, the second-highest secular office after the king in 1215 and held the position until 1217. According to a non-authentic charter he also functioned as palatine in 1218. He also served as ispán of Sopron County in 1215.[11] During Andrew II's Fifth Crusade (1217–1218), Julius could not prevent the emergence of anarchical conditions, as a result he lost his political influence for a short time.[3] 

Odzyskał je, ponieważ w 1219 r. został banem Slawonii i ispánem komitatu Somogy [8]. Był także ispánem komitatu Szolnok i Bodrog od 1220 do 1221. [10] W 1221 r. został członkiem dworu królowej, jako skarbnik i sędzia królowej Yolandy de Courtenay. [1] Rok później został palatynem po raz drugi (1222–1226) i ispánem komitatu Bodrog (1222–1224). Został także ispánem komitatu Sopron między 1224 a 1226. [9] To ostatnie stanowisko Gyula zajmował także od 1228 do 1230. [11] Po raz trzeci pełnił funkcję bana Slawonii między 1229 a 1235 r.. W międzyczasie ponownie pełnił funkcję sędziego królewskiego królowej, w 1232 roku. [12]

He regained his former influence, as he was appointed ban of Slavonia and ispán of Somogy County in 1219.[10] He served as ispán of Szolnok and Bodrog Counties from 1220 to 1221.[12] In 1221, he became a member of the queen's court, as the master of the treasury and judge royal for Queen Yolanda de Courtenay.[3] One year later he was appointed palatine for the second time (1222–1226) and ispán of Bodrog County (1222–1224). He served as ispán of Sopron County between 1224 and 1226.[11] This latter position was also held by Julius from 1228 to 1230.[13] For the third time, he functioned as ban of Slavonia between 1229 and 1235. Meanwhile, he held the position of judge royal for the queen, secondly, in 1232.[14] 

Po śmierci Andrzeja II (1235) został zhańbiony i uwięziony przez nowego króla Belę IV. Zmarł w niewoli w 1237 r. Gyula założył klasztor Templariuszy w Martinie, Chorwacja. [1]

After the death of Andrew II (1235), he had been disgraced and was imprisoned by the new king, Béla IV of Hungary. He died in captivity in 1237. Julius I founded the Nekcseszentmárton (Martin, Croatia) estate of the Knights Templar.[3] 

Identyfikacja

Powyższa kariera jest konsekwentna i bezproblemowa, więc może odnosić się do jednej osoby, niemniej jednak nie jest wolna od wątpliwości: może się zdarzyć, że Gyula za panowania Emeryka był inną osobą niż Gyula, baron Andrzeja II, ze względu na warunki polityczno-historyczne (książę Andrzej zbuntował się przeciwko rządom swojego starszego brata). Teorię tę można jednak wyeliminować, ponieważ Gyula był, podobnie jak wielu innych, tajnym zwolennikiem księcia Andrzeja [13].

The above career is consistent and gapless, thus can refer to a single person, nevertheless it is not free from doubts: it may arise, that Julius during the rule of Emeric was a different person from Julius, baron of Andrew II, because of the political-historical conditions (prince Andrew rebelled against his older brother's reign). However this theory is can be eliminated by the possibility that Julius was also a secret supporter of prince Andrew, as many others.[15] 

Nie jest też pocieszające, że kariera Gyuli rozpoczęła się od zbyt wysokich stanowisk, bez wstępnej części niższych urzędów. Historyk Wertner Mór utożsamiał wszystkich występujących Juliuszy w pierwszych dziesięcioleciach XIII wieku z osobą klanu Kán, chyba że miał powód, by postępować inaczej. W przeciwieństwie do tego, Karácsonyi János dokonał przeglądu kariery Juliusza I Kána od roku 1219, gdy już był łatwo odróżnialny od Juliusa I Rátóta, sędziego królewskiego (1219-1221; 1235-1239) i wojewody Siedmiogrodu (1229-1231) [13].

It is neither reassuring that Julius' career began with too high positions, without the introductory section of smaller offices. Historian Mór Wertner identified all occurring Julius with the person from the kindred Kán during the first decades of the 13th century, unless he had no reason to act differently. In contrast, János Karácsonyi gave an overview about Julius I Kán's career from the year of 1219, when he was already easily distinguishable from Julius I Rátót, judge royal (1219–1221; 1235–1239) and voivode of Transylvania (1229–1231).[15] 

Przypisy

  1. Markó 2006, str. 235.
  2. Markó 2006, str. 235.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Markó_235
  4. 4,0 4,1 Zsoldos 2011, p. 37.
  5. 5,0 5,1 Engel 2001, p. 381.
  6. Zsoldos 2011, p. 151.
  7. 7,0 7,1 Zsoldos 2011, p. 28.
  8. Zsoldos 2011, p. 196.
  9. Zsoldos 2011, p. 141.
  10. 10,0 10,1 Zsoldos 2011, p. 43.
  11. 11,0 11,1 Zsoldos 2011, p. 18.
  12. Zsoldos 2011, p. 210.
  13. Zsoldos 2011, p. 197.
  14. Zsoldos 2011, p. 44.
  15. 15,0 15,1 Zsoldos 2011, p. 306.

Źródła

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526. I.B. Tauris Publishers. .
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Kán I. Gyula (węg.)

Ban jednolitej Chorwacji
Wojewoda Siedmiogrodu
Sędzia królewski
Palatyn Królestwa Węgier
Ban Dalmacji i Chorwacji
[Ban całej Slawonii]]
Ban jednolitej Chorwacji
Okres od : (1) 1213, (2) 1219, (3) 1229
do : (1) 1213, (2) 1219, (3) 1234
Poprzednik 1. Hont-Pázmány Márton
2. Bár-Kalán Bánk
3. Valeginus
3. Atyusz Salamon
Następca 1. Atyusz III. Atyusz
2. Atyusz Salamon
3. Gutkeled Apaj
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres : (1) 1213, (2) 1219, (3) 1229
Poprzednik 1. Geregye I. Eth
2. II. Miklós
Następca 1. I. Miklós
2. Kacsics Simon
Sędzia królewski
Okres od : (1) 1202, (2) 1212
do : (1) 1204, (2) 1213
Poprzednik 1. Achilleus
2. Tétény Marcell
Następca 1. Smaragd
2. Hont-Pázmány Márton]]
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od : (1) 1215, (2) 1222
do : (1) 1217, (2) 1226
Poprzednik 1. Szák I. Miklós
2. Csanád Tódor
Następca 1. Szák I. Miklós
2. Szák I. Miklós
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1229
do 1234
Poprzednik Valeginus
i Atyusz Salamon
Następca Gutkeled Apaj
Ban całej Slawonii
Okres od 1229
do 1235
Poprzednik Monoszló I. Tamás
Następca Vacat
Dane biograficzne
Ród Kán
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1237
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Żona Helena
Dzieci I. László
II. Gyula
Simon