Monoszló III. Miklós

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Sędzia królewski (1270-1272) Następca: Ákos Ernye Péc Dénes Poprzednik: Koniuszy królewski (1272) Następca: Ákos Albert Csák III. Ugrin Monoszló III. Miklós (pol. Mikołaj III Monoszló) (* nieznana, † prawdopodobnie 1272), węgierski szlachcic, sędzia królewski między 1270 a 1272, za panowania Stefana V. Kariera Miklós urodził się w rodzie Monoszló jako syn Andrzeja. Po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu źródłach w 1256 roku, gdy wraz ze swoim bratem Kenezem sprzedał swoją posiadłość na południu, swoi dalekim krewnym. Zgodnie z przywilejem królewskim z 11 maja 1271 r. Mikołaj był ispánem komitatu z 1262 r., gdy dołączył do księcia Stefana, który zbuntował się przeciwko ojcu Beli IV i przyjął w tym roku tytuł młodszego króla. W rezultacie król skonfiskował jego posiadłości nad rzeką Drawą Mikołaj aktywnie uczestniczył w zwycięskiej kampanii Stefana podczas wojny domowej w latach 1264–1265. Wystąpił przed Belą IV na dworze królewskim w 1269 r., aby negocjować w sprawach majątku slawońskiego ze swoim krewnym, Grzegorzem Monoszló, który był sędzią Kumanów, następnie należącego do dworu księcia Stefana. Nicholas was born into the genus (gens) Monoszló as the son of Andrew. He first appeared in contemporary sources in 1256, when he sold his estate south of the Sava along with his brother Kenéz to distant relatives from the kindred.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} According to a royal charter from 11 May 1271, Nicholas served as ispán (head) of Szerém County around November 1262,{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} when joined Duke Stephen, who rebelled against his father Béla IV and adopted the title of junior king in that year. As a result, the king confiscated his lands across the river Drava.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Nicholas actively participated in Stephen's victorius campaign during the civil war from 1264 to 1265. He appeared before the elderly Béla IV in the royal court in 1269 to negotiate over Slavonian estate matters with his relative, Gregory Monoszló, who served as Judge of the Cumans, then belonging to Duke Stephen's court.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Gdy książę Stefan wstąpił na tron ​​jako Szczepan V po śmierci ojca w 1270 r., Miklós został mianowany sędzią królewskim, jako jeden z tych panów - na przykład Piotr i Mateusz II Csák oraz krewny Miklósa, Egyed II Monoszló - którzy wstąpił do służby rządowej w latach antykrólewskiej opozycja i brali udział w wojnie przeciwko Béli. Poza tym Miklós działał również jako ispán komitatu Somogy od 1270 do 1272. Za rolę w konflikcie z lat 60. Miklós otrzymał Forró i Ináncs nad rzeką Hernád, oprócz Heves i okolicznych wiosek. Stefan V podarował także swojemu lojalnemu rycerzowi królewski dyplom zamku Jolsva i Murány (dziś odpowiednio Jelšava i Muráň na Słowacji). Gdy zbuntowany oligarcha Joachim Gutkeled zwrócił się przeciwko Stefanowi V i porwał młodego księcia Władysława latem 1272 r., w ostatnich dniach król zreorganizował strukturę rządową. Między innymi Miklósa zastąpił jako sędzia królewski Denis Péc, a Ákos Ernye jako ispán komitatu Somogy. Miklós został Koniuszym królewskim, zastępując Alberta Ákos. W tym czasie służył również jako ispán komitatu Szeben. Jednak Miklós prawdopodobnie sprawował oba biura przez mniej niż miesiąc, ponieważ Stefan wkrótce poważnie zachorował i zmarł 6 sierpnia. When Duke Stephen ascended the throne as Stephen V following his father's death in 1270, Nicholas was appointed Judge royal, as one of those lords – for instance including Peter and Matthew Csák and Nicholas' relative Egyed Monoszló – who entered government service after years of anti-King position and participation in the war against Béla. Beside that, Nicholas also functioned as ispán of Somogy County from 1270 to 1272.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} For his role in the 1260s conflict, Nicholas received Forró and Ináncs estates next to the Hernád river, in addition to Heves and the surrounding villages. Stephen V also donated Jolsva and Murány Castle (today Jelšava and Muráň in Slovakia, respectively) to his loyal soldier in his May 1271 royal diploma.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} When a rebellious lord, Joachim Gutkeled turned against Stephen V and kidnapped the young prince, Ladislaus in the summer of 1272, the king reorganized the government structure in his last days. Among others, Nicholas was replaced as Judge royal by Denis Péc and ispán of Somogy County by Ernye Ákos. Nicholas was made Master of the horse, succeeding Albert Ákos.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He also served as ispán of Szeben County during that time.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} However Nicholas probably held both offices only for less than a month because Stephen soon fell seriously ill and died on 6 August. Późne lata Mikołaj posiadał nieruchomość Forró maksymalnie do stycznia 1273 r., gdy poprzedni posiadacz, niejaki Aladar, syn Chete, lojalny zwolennik Elżbiety Kumanki, odzyskał ziemię od następcy Stefana, nieletniego Władysława IV (w czasie regencji Elżbiety, która trwała do 1277). Aby wyjaśnić tę zmianę własności, Attila Zsoldos rozważa śmierć Miklósa bez legalnych spadkobierców i z jakiegoś powodu akt konfiskaty. Jednak dwóch jego synów, Lörinc i Egyed III, wspomniano o dyplomie z 1288 r. Nicholas owned the estate of Forró at most until January 1273, when the previous holder, a certain Aladar, son of Csete, a loyal supporter of Elizabeth the Cuman regained the land from Stephen's successor, the minor Ladislaus IV (during that time, Elizabeth's co-regency lasted until 1277).{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} To explain that change of ownership, historian Attila Zsoldos considers either Nicholas' death without legal heirs by that time and a confiscation act for some reason. However two of his sons, Lawrence and Egyed were mentioned by a diploma from 1288.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Po śmierci Stefana V, krewny Miklósa, Egyed II Monoszló, oblegał pałac Elżbiety w Székesfehérvár, by zapobiec koronacji nieletniego Władysława, ale jej sojusznicy, zwolennicy Joachima Gutkeleda, rozgromili go pod koniec sierpnia 1272 r. Egyed wraz z bratem Grzegorzem uciekli do Pressburg (dziś Bratysława, Słowacja); zdobyli miasto i przekazali je czeskiemu Ottokarowi II. Zgoldos argumentuje, że Miklós Monoszó wziął udział w buncie brata przeciwko władzy królewskiej, w wyniku czego jego ziemie zostały skonfiskowane. Później Monoszlówie wrócili na Węgry i zawarli pokój z Elżbietą, odbierając skonfiskowane ziemie. Nie ma podobnych informacji o majątkach Miklósa. Zsoldos uważa, że Miklós został zabity podczas ataku Székesfehérvár lub zmarł podczas wygnania braci w Pradze. Jednak jego skonfiskowane ziemie nie zostały odziedziczone przez jego synów. After Stephen V's death, Nicholas' relative, Egyed Monoszló laid siege to Elizabeth's palace in Székesfehérvár to prevent the minor Ladislaus' coronation, but her ally, Joachim Gutkeled's supporters routed him in late August 1272. Egyed, alongside his brother, Gregory, fled to Pressburg (today Bratislava, Slovakia); he captured the town and ceded it to Ottokar II of Bohemia.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Zsoldos argues, Nicholas Monoszó participated in his kindred's rebellion against the royal power, thus his lands were confiscated following that.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Later the Monoszlós returned to Hungary and made peace with Elizabeth, receiving back their confiscated lands. There is no similar information about Nicholas' estates. Zsoldos considers, Nicholas was killed in the Székesfehérvár attack itself, or died during the Monoszlós' exile in Prague. Nevertheless, his confiscated lands were not inherited by his sons.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Przypisy Źródła Érszegi, Géza; Solymosi, László (1981). Az Árpádok királysága, 1000–1301 [Monarchia Arpadów, 1000–1301]. W: Solymosi, László (ed.). Magyarország történeti kronológiája, I: a kezdetektől 1526-ig [Chronologia historyczna Węgier, Tom I: Od początku do 1526 r]. Akadémiai Kiadó. str. 79–187. ISBN 963-05-2661-1. Zsoldos, Attila (2009). Miklós országbíró [Sędzia królewski Mikołaj]. W: Neumann, Tibor; Rácz, György (red.). Honoris causa. Tanulmányok Engel Pál tiszteletére (Analecta mediaevalia III). PPKE Történettudományi Intézete. str. 519–549. ISBN 978-963-9627-25-3. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Monoszló III. Miklós (weg.) Mikołaj III Monoszló (pol.) — Sędzia królewski Koniuszy królewski — Sędzia królewski Okres od 1270 do 1272 Poprzednik Ákos Ernye Następca Péc Dénes Koniuszy królewski Okres 1270 Poprzednik Ákos Albert Następca Csák III. Ugrin Dane biograficzne Ród Monoszló Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć 1272 Ojciec András Matka nieznana Rodzeństwo Kenéz Żona nieznana Dzieci Lörinc III. Egyed