Unia Trzech Narodów: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 41: Linia 41:
 
== Utworzenie Unii Trzech Narodów ==
 
== Utworzenie Unii Trzech Narodów ==
  
Po udanej kampanii sojusz węgierskiej szlachty, Székelys i elit saskich został wzmocniony w porozumieniu zatytułowanym „Unio Trium Nationum” (Unia trzech Narodów) z 2 lutego 1438 r. Podobnie jak Związek Braterski, współpraca miała na celu w udzielaniu wzajemnej pomocy przeciwko buntom chłopskim i osmańskim kampaniom wojskowym. Unia dopilnowała, aby poddani (węgierscy i rumuńscy) poddani nadal byli wykluczani z życia politycznego w Transylwanii, chociaż stanowili oni większość ludności w hrabstwach szlacheckich (komitetach). Rumuni przestrzegają prawosławia wschodniego, które w przeważającej mierze na katolickich Węgrzech uważano za heretycką formę chrześcijaństwa<ref>Jean W. Sedlar (1 marca 2013). ''[https://books.google.com/books?id=4NYTCgAAQBAJ&pg=PA404 East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500]''. University of Washington Press. str. 404–. ISBN 978-0-295-80064-6.</ref>.
+
Po udanej kampanii sojusz węgierskiej szlachty, Seklerów i elit saskich został wzmocniony w porozumieniu zatytułowanym „''Unio Trium Nationum''” (Unia trzech Narodów) z 2 lutego 1438 r. Podobnie jak ''Związek Braterski'', współpraca miała na celu udzielanie wzajemnej pomocy przeciwko buntom chłopskim i osmańskim kampaniom wojskowym. Unia dopilnowała, aby poddani (węgierscy i rumuńscy) nadal byli wykluczani z życia politycznego w Siedmiogrodzie, chociaż stanowili oni większość ludności w komitatach szlacheckich. Wołosi przestrzegali prawosławia wschodniego, które w przeważającej mierze na katolickich Węgrzech uważano za heretycką formę chrześcijaństwa<ref>Jean W. Sedlar (1 marca 2013). ''[https://books.google.com/books?id=4NYTCgAAQBAJ&pg=PA404 East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500]''. University of Washington Press. str. 404–. ISBN 978-0-295-80064-6.</ref>.
  
<small><small><small><small>After the successful campaign, the alliance of Hungarian nobles, Székelys and Saxon elite was reinforced in the agreement called "Unio Trium Nationum" (Union of three Nations) on February 2, 1438. Similarly to the Brotherly Union, the co-operation was aimed at providing mutual aid against peasant revolts and [[Ottoman Empire|Ottoman]] military campaigns. The Union ensured that the (Hungarian and Romanian) serfs continued to be excluded from the political life of [[Transylvania]], although they made up the majority of the population in the Noble Counties ([[Comitatus (Kingdom of Hungary)|Comitates]]). The Romanians adherence to the [[Eastern Orthodox Church|Eastern Orthodoxy]], which in predominantly [[Catholic Church|Catholic]] Hungary was considered a heretical form of Christianity . </small></small></small></small>
+
Sojusz trzech uprzywilejowanych stanów pozostawał skuteczny przez stulecia i zapewnił ramy wewnętrznych i międzynarodowych stosunków Siedmiogrodu. Po XVIII wieku, gdy minęło już niebezpieczeństwo ataków osmańskich lub tatarskich, Unia stała się sojuszem trzech stanów, aby chronić swoje prawa przysługujące przed tymi, którzy nie byli reprezentowani w parlamencie Siedmiogrodu. W XIX wieku termin „trzy narody” był oskarżony z powodów etnicznych, gdyż Rumuni zostali w związku z tym wykluczeni z rządu Siedmiogrodu.
  
Sojusz trzech uprzywilejowanych stanów pozostawał skuteczny przez stulecia i zapewnił ramy wewnętrznych i międzynarodowych stosunków Transylwanii. Po XVIII wieku, kiedy minęło niebezpieczeństwo ataków osmańskich lub tatarskich, Unia stała się sojuszem trzech stanów, aby chronić swoje prawa przysługujące przed tymi, którzy nie byli reprezentowani w diecie transylwanii. W XIX wieku termin „trzy narody” został oskarżony o względy etniczne, ponieważ Rumuni zostali w związku z tym wykluczeni z rządu Transylwanii.
+
W 1711 r. Bułgarzy z Alvinc i Déva (dowodzeni przez przywódcę kościoła Baláza Marinovicsa) oraz Ormianie również domagali się przywilejów czwartego i piątego narodu, ale ich żądania nie zostały spełnione pomimo podniesienie ich społeczności do uprzywilejowanego statusu<ref>Trócsányi, Zs. (1985). "The legal status of the Bulgarian colonies of Transylvania (1690-1848)". ''Etudes historiques hongroises''.</ref>.
 
 
<small><small><small><small>The alliance of the three privileged estates continued to be effective for centuries and provided the framework of internal and international relations of Transylvania. After the 18th century, when the danger of Ottoman or [[Tatars|Tatar]] attacks was over, the Union became an alliance of the three estates to protect their vested rights from those who were not represented in the [[Transylvanian Diet]]. In the 19th century, the term "three nations" became charged with ethnic considerations, because Romanians were consequently excluded from Transylvanian government. </small></small></small></small>
 
 
 
W 1711 r. Bułgarzy z Alvinc i Déva (dowodzeni przez przywódcę kościoła Baláza Marinovicsa) oraz Ormianie również domagali się przywilejów czwartego i piątego natio, ale ich żądania nie zostały spełnione wraz z podniesieniem ich społeczności do tego uprzywilejowanego statusu<ref>Trócsányi, Zs. (1985). "The legal status of the Bulgarian colonies of Transylvania (1690-1848)". ''Etudes historiques hongroises''.</ref>.
 
 
 
<small><small><small><small>In 1711, the [[Bulgarians]] of [[Vințu de Jos|Alvinc]] and [[Deva, Romania|Déva]] (led by church leader Balázs Marinovics) and the [[Armenians]] also claimed the privileges of a fourth and fifth ''natio'', but their demands were not met with the elevation of their communities to that privileged status. </small></small></small></small>
 
  
 
==See also==
 
==See also==

Wersja z 05:28, 15 lip 2020

Unia Trzech Narodów (łac. Unio Trium Nationum, węg. Három nemzet egyesülése, rum. Uniunea Frățească) – pakt zawarty w Kápolna 16 września 1437 o wzajemnej pomocy (skodyfikowany w 1438 r.) zawarty pomiędzy: głównie węgierską szlachtę, saksońską (niemiecką) klasę patrycjuszy[1] oraz wolnymi wojskowymi Seklerów.[2] Związek był skierowany przeciwko całemu chłopstwu, bez względu na pochodzenie etniczne, w odpowiedzi na bunt chłopski w Siedmiogrodzie.[2] W tym typowym parlamencie feudalnym chłopi (pochodzenia węgierskiego, saskiego, szekelskiego lub rumuńskiego) nie byli reprezentowani i nie korzystali z jego aktów[3], ponieważ nie uznawano posłów za członków feudałów ” narody ".[4]

Średniowieczna struktura administracyjna w Siedmiogrodzie

Plik:Székely Land.PNG
Terytoria Trzech Narodów
Plik:Transylvania3states1700.jpg
Terytoria Trzech Narodów pokazane na mapie wykonanej przez Johann Homann w pierwszych dekadach XVIII wieku

W czasach średniowiecznych Siedmiogród była podzielony na dwa odrębne typy jednostek terytorialnych. Szlacheckimi komitatami (Comitates) rządzili feudalni właściciele ziemscy. Tutaj większość ludności stanowili chłopi węgierscy i rumuńscy. W innych regionach zwanych siedzibami wolnych narodów Seklerów i Sasów funkcjonowano bez feudalnych właścicieli. Regiony te miały królewski przywilej posiadania władzy lokalnej i samorządu.

Wydarzenia prowadzące do Unii

Wraz z powstaniem Imperium Osmańskiego w 1421 r. zorganizowano jedną z pierwszych dużych kampanii zbrojnych osmańskich przeciwko Siedmiogrodowi w Królestwie Węgier. Siły inwazyjne wkroczyły do ​​regionu z Wołoszczyzny. Sasi i Seklerzy mieszkający w strefie przygranicznej próbowali się bronić, ale intruzi byli znacznie liczniejsi. Król Zygmunt nie był w stanie szybko zareagować, ponieważ niedawno odziedziczył tron ​​czeski i jako król brał udział w wojnach husyckich. Również posiedzenia parlamentu nie były organizowane przez dziesięciolecia i nie było forum koordynującego przygotowania obronne trzech narodów. Pozostawione same sobie, saksońska Burzenland i seklerski region Háromszék, oba w strefie przygranicznej, zostały spustoszone. Zygmunt zareagował na atak dopiero kilka lat później, prowadząc serię kampanii wojskowych przeciwko Turkom na Wołoszczyźnie. Turcy, sprzymierzeni z hospodarem Wołoszczyzny, powrócili w 1432 roku, w wyniku czego południowy Siedmiogród ponownie poniósł poważne szkody.

W tym samym okresie szlachta i władze kościelne w środkowym Siedmiogrodzie zaniepokoiły się protestującymi i buntującymi poddanymi. Chłopi węgierscy i rumuńscy (Wołosi) byli niezadowoleni z wysokich podatków i ograniczeń w swobodnym przepływie. Rozproszone protesty chłopskie przerodziły się w poważną rewoltę w 1437 r., gdy chłopi i szlachta węgierska pokonali żołnierzy ziemskich. Budai Nagy Antal Revolt został wywołany przez próbę poboru podatków przez biskupa Siedmiogrodu. Chociaż rewolta była prowadzona przez węgierskiego szlachcica Antala Nagy de Budę, składała się ona z koalicji różnych elementów społeczeństwa Siedmiogrodu. Obejmowała węgierskich i rumuńskich chłopów pańszczyźnianych, a także mieszczan z Kolozsvár (Klausenburg, Cluj), co skutkowało niższymi podatkami skodyfikowanymi przez traktat z Kolozsmonostor. Pál Vajdaházi, jeden z przywódców buntu, był określany w tym dokumencie jako vexilifer Universitatis regnicolarum Hungarorum et Valachorum huius principatus Hungariae (Chorąży Związku Węgierskich i Rumuńskich Mieszkańców tej Prowincji Węgierskiej). W związku z tym możliwe jest, że rebelianci uważali się za mieszkańców majątku Węgrów i Rumunów (Universitas Hungarorum et Valachorum).potrzebne źródło

Związek Braterski (Związek Kápolna)

Pomimo palących problemów, parlament Siedmiogrodu wciąż nie był zwoływany przez wojewodę, co spowodowało, że różni szlachcice zainicjowali spotkanie trzech narodów. Po prawie półwieczu posiadacze mieli teraz okazję do wspólnego omówienia kwestii Siedmiogrodu. Przy tej okazji szlachta zawarła sojusz z Seklerami i Sasami, którzy nadal bali się ewentualnych najazdów osmańskich. Sojusz pomocy wzajemnej, podpisany w Kápolna (dzisiejszy Căpâlna), został nazwany „Fraterna Unio” (Związek Braterski) i miał na celu ochronę stron zarówno przed powstaniami, jak i atakami osmańskimi. Chociaż istnienie Unii pomogło rdzennym mieszkańcom w ponownych negocjacjach i częściowej modyfikacji warunków poprzedniej umowy, sojusz nie zorganizował żadnych poważnych operacji wojskowych do końca 1437 r. W tym czasie sojusz pokonał opozycję po śmierć króla Zygmunta w grudniu.

Utworzenie Unii Trzech Narodów

Po udanej kampanii sojusz węgierskiej szlachty, Seklerów i elit saskich został wzmocniony w porozumieniu zatytułowanym „Unio Trium Nationum” (Unia trzech Narodów) z 2 lutego 1438 r. Podobnie jak Związek Braterski, współpraca miała na celu udzielanie wzajemnej pomocy przeciwko buntom chłopskim i osmańskim kampaniom wojskowym. Unia dopilnowała, aby poddani (węgierscy i rumuńscy) nadal byli wykluczani z życia politycznego w Siedmiogrodzie, chociaż stanowili oni większość ludności w komitatach szlacheckich. Wołosi przestrzegali prawosławia wschodniego, które w przeważającej mierze na katolickich Węgrzech uważano za heretycką formę chrześcijaństwa[5].

Sojusz trzech uprzywilejowanych stanów pozostawał skuteczny przez stulecia i zapewnił ramy wewnętrznych i międzynarodowych stosunków Siedmiogrodu. Po XVIII wieku, gdy minęło już niebezpieczeństwo ataków osmańskich lub tatarskich, Unia stała się sojuszem trzech stanów, aby chronić swoje prawa przysługujące przed tymi, którzy nie byli reprezentowani w parlamencie Siedmiogrodu. W XIX wieku termin „trzy narody” był oskarżony z powodów etnicznych, gdyż Rumuni zostali w związku z tym wykluczeni z rządu Siedmiogrodu.

W 1711 r. Bułgarzy z Alvinc i Déva (dowodzeni przez przywódcę kościoła Baláza Marinovicsa) oraz Ormianie również domagali się przywilejów czwartego i piątego narodu, ale ich żądania nie zostały spełnione pomimo podniesienie ich społeczności do uprzywilejowanego statusu[6].

See also

Przypisy

  1. Mircea Dogaru; Mihail Zahariade (1996). History of the Romanians: From the origins to the modern age, Volume 1 of History of the Romanians, History of the Romanians. Amco Press. str. 148. ISBN 9789739675598.
  2. 2,0 2,1 László Fosztó: Ritual Revitalisation After Socialism: Community, Personhood, and Conversion among Roma in a Transylvanian Village, Halle-Wittenberg, 2007 [1]
  3. Ştefan Pascu (1990). A History of Transylvania. Dorset Press. p. 101. ISBN 9780880295260.
  4. Lucian Leuștean (2014). Orthodox Christianity and Nationalism in Nineteenth-century Southeastern Europe. Oxford University Press. str. 132. ISBN 9780823256068.
  5. Jean W. Sedlar (1 marca 2013). East Central Europe in the Middle Ages, 1000-1500. University of Washington Press. str. 404–. ISBN 978-0-295-80064-6.
  6. Trócsányi, Zs. (1985). "The legal status of the Bulgarian colonies of Transylvania (1690-1848)". Etudes historiques hongroises.

Dalsze czytanie

  • Magyarország történeti kronológiája, MTA Történettudományi Intézet (Historical Chronology of Hungary, Hungarian Academy of Sciences), 1981 (po węgiersku}
  • Erdély története, MTA Történettudományi Intézet (History of Transylvania, Hungarian Academy of Sciences), 1986 (po węgiersku}