Fraxinetumi csata: Różnice pomiędzy wersjami
(→Bitwa) |
|||
| Linia 26: | Linia 26: | ||
| casus = | | casus = | ||
|result=Zwycięstwo Węgier | |result=Zwycięstwo Węgier | ||
| − | |combatant1=[[Węgrzy]]<br />[[Kabarowie]] wojska pomocnicze | + | |combatant1=[[Węgrzy]]<br />[[Kabarowie]] – wojska pomocnicze |
| − | |combatant2=[https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzu%C5%82manin Muzułmanie] (lub [https://pl.wikipedia.org/wiki/Saraceni Saraceni]) | + | |combatant2=[https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzu%C5%82manin Muzułmanie]<br>(lub [https://pl.wikipedia.org/wiki/Saraceni Saraceni]) |
|commander1= | |commander1= | ||
|commander2= | |commander2= | ||
| Linia 42: | Linia 42: | ||
{{Campaignbox Hungarian invasions of Europe}} | {{Campaignbox Hungarian invasions of Europe}} | ||
| − | Bitwa pod Fraxinet lub Fraxinetum została rozegrana około 20 maja 942 r. | + | '''Fraxinetumi csata''' (pol. ''Bitwa pod Fraxinet'' lub ''Bitwa pod Fraxinetum'') została rozegrana około 20 maja 942 r. pomiędzy węgierską armią najeźdźczą a muzułmańskim państwem granicznym Fraxinet i zakończyła się zwycięstwem Węgier<ref>Makk 2009, str. 207.</ref>. |
| − | |||
| − | |||
== Tło == | == Tło == | ||
| − | + | Jak utrzymywał [https://en.wikipedia.org/wiki/Ibn_Hayyan Ibn Ḥayyān] w swojej pracy ''Kitāb al-Muqtabis fī tarīkh al-Andalus'', Węgrzy (lub Madziarowie) w 942 r. przeszli przez [https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Italy_(Holy_Roman_Empire) Królestwo Longobardów] (północne Włochy), a następnie przez południową Francję, walcząc po drodze. Następnie najechali ''Thaghr al-Aqṣā'' („Najodleglejszą Marchię”), północno-zachodnią prowincję graniczną [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kalifat_Kordoby kalifatu Kordoby].<ref>Róna-Tas 1999, str. 73.</ref> | |
| − | |||
| − | Jak | ||
| − | |||
| − | |||
| − | Przez ziemie Akwilei Węgrzy z wojskami pomocniczymi | + | Przez ziemie [[Akwilea|Akwilei]] Węgrzy z wojskami pomocniczymi [[Kabarowie|Kabarów]] dotarli do Włoch wiosną 942 r. Tam [https://pl.wikipedia.org/wiki/Hugo_z_Arles Hugo], król Włoch, zapłacił wcześniej ustaloną roczną kwotę podatku (dziesięć buszli złota), a następnie wysłał ich do Hiszpanii, według relacji [https://pl.wikipedia.org/wiki/Liutprand_z_Cremony Liutpranda z Cremony].<ref>Makk 2009, str. 209.</ref> Jak twierdzi historyk [[Makk Ferenc|Ferenc Makk]], Hugo zatrudnił Węgrów do kampanii wojskowej zorientowanej na zachód z powodu ciągłych najazdów muzułmanów z Fraxinet na jego królestwo, w tym Prowansję. Ponadto Hugo wezwał flotę z [[Bizancjum|Cesarstwa Bizantyjskiego]] w celu zniszczenia przybrzeżnych fortów we Fraxinet.<ref>Makk 2009, str. 210.</ref> |
| − | |||
| − | |||
== Bitwa == | == Bitwa == | ||
| − | Na początku maja 942 r. | + | Na początku maja 942 r. wojska węgierskie opuściły Pawię i udały się do południowej Francji. Tuż przed 20 maja dotarli do Fraxinet, gdzie miała miejsce bitwa z muzułmanami. Jak pisał o. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ekkehard_IV Ekkehard] w swojej kronice ''Casus Sancti Galli'' (pierwsza połowa XI wieku) pośród wydarzeń od 926 do 937, potyczka zakończyła się, gdy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_I_Spokojny Konrad I Spokojny] z Burgundii wysłał posłów do obu armii, ostrzegając jednych przed drugimi. Wysłannicy zaoferowali każdemu najeźdźcy pomoc burgundzką przeciwko drugiemu, a następnie poinformowali ich o miejscu pobytu drugiego. Kiedy Madziarowie i Saraceni spotkali się, Burgundowie powstrzymali się i zaatakowali tylko wtedy, gdy siły przeciwnika zostały zużyte.<ref>Ballan 2010, str. 31.</ref> W ten sposób obie najeźdźcze armie zostały zniszczone, a jeńców sprzedano do niewoli w Arles. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Kilku historyków nie akceptuje powyższej relacji jako wiarygodnej. Włoska historyczka Gina Fasoli uważała, że Ekkehard pomylił Hugo z Konradem. Inni uczeni datowali to wydarzenie na 924, 926, 937, 943, 951 lub 954. <ref name=Makk211> Makk 2009, p. 211.</ref> Twierdzi, że bitwa miała się wydarzyć za panowania Konrada, z wyłączeniem lat 924 i 926. Dodaje, że młodszy Konrad mieszkał na dworze [[Otto I. (HRR)|Ottona I]] w Niemczech do początku 943 r., co wyklucza jego rolę w 937 lub 942 r. Węgrzy prowadzili kampanię przeciwko Bizantyjczykom w 943 r., pomijając zachodnie napady wojskowe. Makk podkreśla również, że Konrad nie brał udziału w żadnych większych walkach przeciwko muzułmanom z Fraxinet, w tym w decydującej [https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Tourtour bitwie pod Tourtour] w 973 r. Jednak zwycięska kampania morska Hugo z 942 r. przeciwko „Saracenom” jest dobrze znana w historiografii i w tym czasie był w sojuszu polityczno-wojskowym z Madziarami.<ref name=Makk211/> | |
| − | + | W historii Węgier była to pierwsza udokumentowana potyczka z muzułmańskim wrogiem. Madziarowie pokonali „Saracenów” i kontynuowali rajd po Hiszpanii. Ich zwycięstwo położyło podwaliny pod udaną włosko-bizantyjską kampanię przeciwko muzułmanom na Morzu Śródziemnym.<ref name=Makk211/> | |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
Wersja z 09:46, 14 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Szablon:Campaignbox Hungarian invasions of Europe Fraxinetumi csata (pol. Bitwa pod Fraxinet lub Bitwa pod Fraxinetum) została rozegrana około 20 maja 942 r. pomiędzy węgierską armią najeźdźczą a muzułmańskim państwem granicznym Fraxinet i zakończyła się zwycięstwem Węgier[1]. Spis treściTłoJak utrzymywał Ibn Ḥayyān w swojej pracy Kitāb al-Muqtabis fī tarīkh al-Andalus, Węgrzy (lub Madziarowie) w 942 r. przeszli przez Królestwo Longobardów (północne Włochy), a następnie przez południową Francję, walcząc po drodze. Następnie najechali Thaghr al-Aqṣā („Najodleglejszą Marchię”), północno-zachodnią prowincję graniczną kalifatu Kordoby.[2] Przez ziemie Akwilei Węgrzy z wojskami pomocniczymi Kabarów dotarli do Włoch wiosną 942 r. Tam Hugo, król Włoch, zapłacił wcześniej ustaloną roczną kwotę podatku (dziesięć buszli złota), a następnie wysłał ich do Hiszpanii, według relacji Liutpranda z Cremony.[3] Jak twierdzi historyk Ferenc Makk, Hugo zatrudnił Węgrów do kampanii wojskowej zorientowanej na zachód z powodu ciągłych najazdów muzułmanów z Fraxinet na jego królestwo, w tym Prowansję. Ponadto Hugo wezwał flotę z Cesarstwa Bizantyjskiego w celu zniszczenia przybrzeżnych fortów we Fraxinet.[4] BitwaNa początku maja 942 r. wojska węgierskie opuściły Pawię i udały się do południowej Francji. Tuż przed 20 maja dotarli do Fraxinet, gdzie miała miejsce bitwa z muzułmanami. Jak pisał o. Ekkehard w swojej kronice Casus Sancti Galli (pierwsza połowa XI wieku) pośród wydarzeń od 926 do 937, potyczka zakończyła się, gdy Konrad I Spokojny z Burgundii wysłał posłów do obu armii, ostrzegając jednych przed drugimi. Wysłannicy zaoferowali każdemu najeźdźcy pomoc burgundzką przeciwko drugiemu, a następnie poinformowali ich o miejscu pobytu drugiego. Kiedy Madziarowie i Saraceni spotkali się, Burgundowie powstrzymali się i zaatakowali tylko wtedy, gdy siły przeciwnika zostały zużyte.[5] W ten sposób obie najeźdźcze armie zostały zniszczone, a jeńców sprzedano do niewoli w Arles. Kilku historyków nie akceptuje powyższej relacji jako wiarygodnej. Włoska historyczka Gina Fasoli uważała, że Ekkehard pomylił Hugo z Konradem. Inni uczeni datowali to wydarzenie na 924, 926, 937, 943, 951 lub 954. [6] Twierdzi, że bitwa miała się wydarzyć za panowania Konrada, z wyłączeniem lat 924 i 926. Dodaje, że młodszy Konrad mieszkał na dworze Ottona I w Niemczech do początku 943 r., co wyklucza jego rolę w 937 lub 942 r. Węgrzy prowadzili kampanię przeciwko Bizantyjczykom w 943 r., pomijając zachodnie napady wojskowe. Makk podkreśla również, że Konrad nie brał udziału w żadnych większych walkach przeciwko muzułmanom z Fraxinet, w tym w decydującej bitwie pod Tourtour w 973 r. Jednak zwycięska kampania morska Hugo z 942 r. przeciwko „Saracenom” jest dobrze znana w historiografii i w tym czasie był w sojuszu polityczno-wojskowym z Madziarami.[6] W historii Węgier była to pierwsza udokumentowana potyczka z muzułmańskim wrogiem. Madziarowie pokonali „Saracenów” i kontynuowali rajd po Hiszpanii. Ich zwycięstwo położyło podwaliny pod udaną włosko-bizantyjską kampanię przeciwko muzułmanom na Morzu Śródziemnym.[6] PrzypisyŹródło
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||