Mistrz skarbu: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 37: | Linia 37: | ||
W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. | W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. | ||
| − | W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w Bratysławie<ref name="Fogalomtár" | + | W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w Bratysławie<ref name="Fogalomtár">. |
<small><small>A [[szabad királyi város]]ok egy csoportjában, az ún. ''tárnoki városokban'' a tárnokmester bíráskodott Budán már [[1376]] előtt is, de ekkor még a [[nádor]] és az [[országbíró]] is eljárhatott ügyeikben. | <small><small>A [[szabad királyi város]]ok egy csoportjában, az ún. ''tárnoki városokban'' a tárnokmester bíráskodott Budán már [[1376]] előtt is, de ekkor még a [[nádor]] és az [[országbíró]] is eljárhatott ügyeikben. | ||
[[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos]] reformjai következtében 1376 és 1378 között külön, a városi ügyekben illetékes bíró intézkedett – országbírói tisztének megtartása mellett –, majd [[1378]] után kialakult a [[tárnoki szék]], ahol a tárnokmester bírói tevékenységét a ''tárnoki ítélőmester'' és a ''tárnoki jegyzők'' segítették.<ref name="Korai magyar"/> | [[I. Lajos magyar király|Nagy Lajos]] reformjai következtében 1376 és 1378 között külön, a városi ügyekben illetékes bíró intézkedett – országbírói tisztének megtartása mellett –, majd [[1378]] után kialakult a [[tárnoki szék]], ahol a tárnokmester bírói tevékenységét a ''tárnoki ítélőmester'' és a ''tárnoki jegyzők'' segítették.<ref name="Korai magyar"/> | ||
A tárnoki városok polgári pereiben a [[fellebbezés]]t a polgári ülnökökkel működő [[tárnoki szék]]hez kellett benyújtani. | A tárnoki városok polgári pereiben a [[fellebbezés]]t a polgári ülnökökkel működő [[tárnoki szék]]hez kellett benyújtani. | ||
| − | A [[15. század]]ban a tárnoki városok körét [[Buda (történelmi település)|Buda]], [[Pozsony]], [[Nagyszombat (település)|Nagyszombat]], [[Sopron]], [[Kassa]], [[Eperjes (Szlovákia)|Eperjes]] és [[Bártfa]] alkotta. Még [[mohácsi csata|Mohács]] előtt csatlakozott hozzájuk [[Pest (történelmi település)|Pest]], majd számuk tovább nőtt különösen a 16-17. században. [[1848]]-ban 28-an voltak. A török hódoltság idején a tárnoki szék [[Pozsony]]ban ülésezett.<ref name="Fogalomtár" | + | A [[15. század]]ban a tárnoki városok körét [[Buda (történelmi település)|Buda]], [[Pozsony]], [[Nagyszombat (település)|Nagyszombat]], [[Sopron]], [[Kassa]], [[Eperjes (Szlovákia)|Eperjes]] és [[Bártfa]] alkotta. Még [[mohácsi csata|Mohács]] előtt csatlakozott hozzájuk [[Pest (történelmi település)|Pest]], majd számuk tovább nőtt különösen a 16-17. században. [[1848]]-ban 28-an voltak. A török hódoltság idején a tárnoki szék [[Pozsony]]ban ülésezett.<ref name="Fogalomtár"> </small></small> |
Od początku XVI wieku Mistrz Mistrz był czwartą świecką godnością. Palatyn lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie Rady Siedmiu Siedzib. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu. [5] | Od początku XVI wieku Mistrz Mistrz był czwartą świecką godnością. Palatyn lub. w przypadku przeszkody dla sędziego kraju przewodniczył on również posiedzeniom izby wyższej, a następnie Rady Siedmiu Siedzib. Po 1867 roku nadal istniał jako niewyłączny tytuł batalionu. [5] | ||
| − | <small><small>A 16. század elejétől a tárnokmester a negyedik világi főméltóság volt. A [[nádor]] ill. az [[országbíró]] akadályoztatása esetén ő elnökölt a [[felsőtábla]], később a [[Hétszemélyes Tábla]] ülésein is. [[1867]] után minden hatáskör nélküli zászlósúri címként létezett tovább.<ref name="Fogalomtár" | + | <small><small>A 16. század elejétől a tárnokmester a negyedik világi főméltóság volt. A [[nádor]] ill. az [[országbíró]] akadályoztatása esetén ő elnökölt a [[felsőtábla]], később a [[Hétszemélyes Tábla]] ülésein is. [[1867]] után minden hatáskör nélküli zászlósúri címként létezett tovább.<ref name="Fogalomtár"> </small></small> |
=== Árpád-kor === | === Árpád-kor === | ||
| Linia 248: | Linia 248: | ||
|- | |- | ||
| [[Szécsényi I. Tamás]] (pierwszy raz) | | [[Szécsényi I. Tamás]] (pierwszy raz) | ||
| − | | 1339–1342<ref name="Korai magyar"/> (1341-ig procurator, megbízott<ref name="Markó" | + | | 1339–1342<ref name="Korai magyar"/> (1341-ig procurator, megbízott<ref name="Markó">Markó, László. ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig''. Magyar Könyvklub. ISBN 963 547 085 1 (2000)) |
| [[Szécsényi]] | | [[Szécsényi]] | ||
|- | |- | ||
Wersja z 14:56, 28 gru 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mistrz skarbu (magister tavernicorum regalium[1]) lub wódz főtárnok (camerarius) to jeden z dostojników baronialnych, początkowo nadzorca dworów królewskich, zarządca jego finansów, kustosz jego skarbów. Pod koniec średniowiecza stopniowo przekształcił się w urząd sędziowski, który w XII wieku stał się niefunkcjonalną funkcją. Stanowisko wzorowane było na samej frankońskiej organizacji państwowej z czasów powstania państwa, w krajach sąsiednich, w Europie Środkowo-Wschodniej, nazywane było camerarius[2]. Spis treściRola ekonomicznaNiestety dokumnety króla I. Istvána ledwo wspominają o jednym lub dwóch dostojnikach, o godnościach dworskich wiemy tylko z statutu Tihany. Zarządzającym dochodami królewskimi był naczelny főtárnok (camerarius), który stał na czele Tárnok organizacji dworskiej. Zarządzał "kamaráját", dlatego później főkamarás „komnatą” króla, więc później nazwano ją główną komnatą.[3] Po raz pierwszy został wymieniony w 1148 r. jako prezes izby królewskiej királyi kamara elnöke (presidens camere regie), następnie w 1198 r. I kilkakrotnie później posiadał tytuł mistrza komnat kamarások mestere (magister cubiculariorum). Po raz pierwszy pojawił się w 1214 roku jako tárnokmester (magister tavarnicorum). Początkowo palatyn kierujący dworem nie był już w stanie wykonywać wszystkich swoich obowiązków i potrzebni byli nowi dygnitarze specjalizujący się w niektórych zadaniach[4]. Około 1200 r. dochody majątków królewskich zaczęły tracić na znaczeniu. Odtąd tárnokmester steward zarządzał innymi dochodami skarbowymi (królewskie, królewskie podatki miejskie itp.).[5] Dénes, jeden z mistrzów początku XIII wieku, syn (m) strąka, odegrał ważną rolę w kształtowaniu nowej polityki gospodarczej opartej na dochodach pieniężnych.[6] Reformy Karola Roberta znacznie zwiększyły jego rolę w pierwszej połowie XIV wieku[7], kiedy był on już szefem finansów publicznych, faktycznym kierownikiem polityki finansowej i gospodarczej oraz głównym organem administracyjnym i sądowniczym powiązanych organizacji. Obejmował również dobra koronne i pozostałe folwarki zamkowe. W jego działalności gospodarczej pomagał mu porucznik i generał porucznik. W drugiej połowie XIV w. obowiązki gospodarcze stopniowo, ostatecznie całkowicie, przejmował jego zastępca, kincstartó (thesaurarius).[5][6] Bírói szerepeW grupie wolnych miast królewskich, tzw. W miastach dworu królewskiego mistrz królewski osądzał Budę jeszcze przed 1376 r., Ale w tym czasie nawet palatyn i sędzia kraju byli w stanie rozpatrywać ich sprawy. W wyniku reform Lajosa Nagya w latach 1376–1378 oddzielny sędzia sądu miejskiego, zachowując swój urząd sędziego, działał po 1378 r., Gdy funkcję sędziego wspierał sędzia i notariusz [6]. W sprawach cywilnych miast miast królewskich odwołanie musiało zostać złożone na dworze królewskim u prezydentów cywilnych. W XV wieku Buda, Bratysława, Trnawa, Sopron, Koszyce, Preszów i Bardiów składały się z miast pogańskich. Jeszcze zanim Mohács dołączył do nich Pest, a ich liczba stale rosła, szczególnie w XVI-XVII wieku. wieku. W 1848 r. Było ich 28. Podczas okupacji tureckiej królewskie krzesło znajdowało się w BratysławieBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego |
Rátót, Porc István fia, a Pásztói őse |
Anjou-kor
B1 I. István de Pelsőc († przed 23.6.1369), Országbíró (1360-69), Tárnokmester (1359-60), főispán Heves i Liptó, (fl. 1330-69
B2. Domoszlói Péter, Tárnokmester, +1320; m.N, dau.of Sándor Kárászi
B3 Bebek György de Vámos, Tárnokmester, (fl. 1330-90, +before 5.5.1390
B1 Bebek II. István de Pelsőc, Országbíró (1360-69), Tárnokmester (1359-60)
C1 Bebek László, Királynéi tárnokmester, (fl. 1370-1403, +before 22.1.1404
D1. Kanizsai I. Miklós (bd-1404), skarbnik, Tárnokmester (1367–1404), (fl. 1367-1404, †III.1404; m.Margit N (fl. 1404-17), zalai, mosoni, vasi és soproni ispán,
C1 Bebek I. Imre Országbíró (1386-92), Ban Chorwacji i Dalmacji Bán of Croatia and Dalmatia (1380-83), Vajda of Halicz (1383-85), Ban Slawonii Bán of Slavonia (1386), Tárnokmester, Főispán of Torna, Sáros, Szepes, Bereg, Liptó, Turóc and Borsod, (fl. 1370-95 ->
| Nazwisko (Urodziny–Śmierć) |
Okres | Monarcha (Lata panowania) |
Uwagi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kőszegi II. Henrik | 1302–1305 | Kőszegi | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kőszegi III. Miklós | 1307 | Kőszegi | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Csák III. Ugrin | 1307–1309[6] | I. Károly | Csák újlaki ága | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Csák III. Máté | 1310–1311[6] | Csák trencséni ága, III. Máté | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kőszegi III. Miklós | 1311–1314[6] | Kőszegi | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Borsa Beke | 1314–1315[6] | Borsa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nekcsei Demeter | 1315–1338[6][7] | Aba | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Szécsényi I. Tamás (pierwszy raz) | 1339–1342[6] (1341-ig procurator, megbízottBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref>
Királynéi tárnokmesterekAnjou-kor (királynéi)
Kapcsolódó szócikkekA magyar uralkodó osztály
Jegyzetek
További információk
|
