Mog

Mog został nominowany po raz drugi na urząd palatyna w 1198 r., zastępując Ezawa (Ézsau).

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Sędzia królewski (1185-1186) Następca: Charena Miskolc Domokos Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1192-1193} Następca: Tamás Ézsau Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1198-1199) Następca: Tamás Ézsau Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier (1206) Następca: Miklós (palatyn) Győr I. Csépán Mog, także Moch lub Mok (* nieznana, † po 1210), węgierski wielmoża, trzykrotny palatyn, za panowania królów Węgier: Beli III i Emeryka. Rodzina Jego pochodzenie jest nieznane, podobnie jak przodkowie; historycy Mór Wertner i Pál Engel przypisali go do klanu Hont-Pázmány jako syna Jakó Hont-Pázmányego z gałęzi Födémes, podczas gdy Attila Zsoldos argumentował, że palatyn Mog był identyczny z Mogiem z rodu Csanád, którego syn Michał jest wymieniony w dokumencie z 1237 roku. Mog miał dziecko ze swoją nieznaną z imienia żoną. Kariera Mog był lojalnym stronnikiem króla Węgier Beli III. Zobowiązał się wziąć udział w krucjacie do Ziemi Świętej, ale pozwolono mu odroczyć wypełnienie swojego ślubu. Służył jako sędzia królewski między 1185 a 1186. Został mianowany ispánem komitatu Nyitra w 1188 r. Na początku został palatynem za rządów Beli III, zapewne w latach 1192–1193, jednak zgodnie z nieautentycznymi królewskimi przywilejami, był nim już w 1188 r., a także został wymieniony jako palatyn w fałszywym dyplomie wydanym w 1194 r. Oprócz tego wysokiego stanowiska Mog działał również jako ispán komitatu Bács między 1192 a 1193. W ten sposób był pierwszym znanym palatynem, który oprócz godności otrzymał także ispánat. Jego pierwsza kadencja jako palatyna odzwierciedlała rozwój funkcji tego stanowiska; łacińska fraza „comes” przywiązana na stałe do tytułu urzędu, termin „palatinus” stopniowo zmieniał się na rzeczownik w następnych dziesięcioleciach. Według statutu wydanego przez diecezję Veszprém w 1192 r. palatyn Mog działał jako sędzia w dwóch procesach ziemskich Haholda II, który oskarżył pewnego Parisa o wywłaszczenie części majątku Haholda. Drugi proces odbył się między Haholdem a udvornici z komitatu Zala. W obu przypadkach Mog orzekł na korzyść Haholda. Jest to pierwsze źródło, gdy palatyn uznał, że nie ma specjalnych rozkazów od króla. Jest zatem wysoce prawdopodobne, że podczas pierwszej kadencji Mog mógł na stałe ustanowić niezależną ławę sądów palatyńskich. Sądowa rola szczególnej obecności monarchy została przekształcona na stanowisko sędziego królewskiego, w wyniku funkcji ekonomicznych sędziego królewskiego przejętych przez skarbnika królewskiego, których godność została ustabilizowana w tym czasie. Mog został nominowany po raz drugi na urząd palatyna w 1198 r., zastępując Ezawa (Ézsau). Został ponownie ispánem komitatu Bács (który był przywiązany do godności palatyńskiej). Jednak w następnym roku Mog stracił swój urząd. Książę Andrzej zawiązał swój spisek przeciwko swojemu starszemu bratu Emerykowi, królowi Węgier, z pomocą wielu innych biskupów i panów, w tym Moga. Próba zamachu stanu została jednak odkryta 10 marca 1199 r., a wojska królewskie rozgromiły armię Andrzeja, a sam książę uciekł do Austrii. Mog utracił wszystkie swoje wpływy polityczne na czas pozostałych rządów Emeryka, a w tej desperackiej sytuacji postanowił w końcu spełnić swoje ślubowanie i w ten sposób przyłączył się do czwartej krucjaty. Powrócił na Węgry, gdy Andrzej II wstąpił na tron w 1205 r., po nagłej śmierci bratanka, Władysława III, syna Emeryka. Mog służył jako ispán komitatu Bodrog w 1205 roku. Mog uczestniczył w kampanii Andrzeja na rzecz odzyskania Halicza i ochrony królestwa dzieci księcia Daniela Romanowicza. Gdy Andrzej, teraz także „król Galicji i Lodomerii”, wrócił do domu, pozostawił garnizon węgierski w Sanoku pod dowództwem Moga. W 1206 r. Mog został mianowany palatynem po raz trzeci i ispánem komitatu Sopron. Oprócz tych urzędów był także [ispán]]em komitatu Bihar od 1206 do 1207. Wkrótce został jednak usunięty z najbliższego kręgu króla i nie otrzymał już żadnej godności. Zgodnie ze statutem był [ispán]]em komitatu Bars w 1208 roku. W latach 1208–1210 działał jako ispán komitatu Pozsony. Zmarł jakiś czas później Źródła Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Saint Stephen do współczesności – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest; ISBN 963-547-085-1. Szabados, György (1999). Imre és András [Emeryk i Andrzej]. Századok. Magyar Történelmi Társulat. 133 (1): str. 85–111. ISSN 0039-8098. Szőcs, Tibor (2014). A nádori intézmény korai története, 1000–1342 [Wczesna historia instytucji palatynatu: 1000–1342]. Subsidia ad historiam medii aevi Hungariae inquirendam Vol. 5. (po węgiersku), Budapest; ISBN 978-963-508-697-9. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 978-963-9627-38-3. Przypisy

Mog (węg.) Moch (węg.) Mok (węg.) — Sędzia królewski Palatyn Królestwa Węgier — Sędzia królewski Okres od 1185 do 1186 Poprzednik Charena Następca Miskolc Domokos Palatyn Królestwa Węgier Okres od : (1) 1192, (2) 1198, (3) 1206 do : (1) 1193, (2) 1199, (3) 1206 Poprzednik 1. Tamás II 2. Tamás II 3. Miklós (palatyn) Następca 1. Ézsau 2. Ézsau 3. Győr Csépán Dane biograficzne Klan Hont-Pázmány (?) Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier w unii personalnej z Królestwem Chorwacji Urodziny data nieznana Śmierć po 1210