Јелена Јакшић: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87 |autorzy = https:/...")
 
 
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87
 
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87&action=history
 
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Jelena_Jak%C5%A1i%C4%87&action=history
|nota    = słowacki
+
|nota    = angielski
 
}}
 
}}
  
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
'''Jakелена šićакшић''' (pol. ''Jelena Jakšić'') (* ok.1475, † po 1529), serbska szlachcianka z rodu [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jaksics_csal%C3%A1d Jakšić], tytularna Despotina Serbii, najpierw przez małżeństwo z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovanem Brankoviciem], który był tytularnym [[Despot Serbii|despotą Serbii]] od 1493 do 1502 roku, a następnie przez małżeństwo z [[Ivaniš Berislavić|Ivanišem Berislaviciem]], który posiadał ten sam tytuł od 1503 do 1514 roku. Syn Jeleny (z drugiego małżeństwa) [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Berislavi%C4%87 Stefan Berislavić] również posiadał tytuł [[Despot Serbii|despota Serbii]], od 1520 do 1535.{{odn|Spremić|2004|str=445-446}}{{odn|Ćirković|2004|str=101, 116, 139}}
 +
 +
== Życiorys ==
 +
[[File:Jaksic Coat of arms.png|thumb|left|200px|Herb szlacheckiego rodu [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jaksics_csal%C3%A1d Jakšić]]]
 +
[[File:Saints Maksim, Angelina, Jovan and Stefan Branković, by Andreja Raičević.jpg|thumb|right|200px|Ikona z XVII wieku, przedstawiająca męża Jeleny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovana Brankovića] oraz jego matkę, ojca i brata]]
 +
 +
Jelena była córką Stefana Jakšicia († 1489 r.) ze szlacheckiej rodziny [Jakšić noble family Jakšić]. Jej ojciec był jednym z najbardziej znanych serbskich szlachciców w Królestwie Węgier.{{odn|Krstić|2017|str=145-148}} W 1486 r. król Węgier [[Maciej Korwin]] († 1490) nadał tytuł despoty Serbii [[Đorđe Branković]]owi, starszemu synowi Stefana Brankovića († 1476), byłemu despocie Serbii (1458-1459). Wkrótce potem Jelena wyszła za mąż za młodszego brata Đorđe, Jovana Brankovicia. W 1493 roku Janowi nadano również tytuł, ponieważ w Królestwie Węgier było zwyczajem, że różne wyższe stanowiska zajmowali wspólnie dwaj urzędnicy. Kiedy jej mąż został tytularnym despotą, również i ona stała się despotą. Mieszkali w zamku Kupinik w hrabstwie Syrmia i mieli kilka córek.{{odn|Spremić|2004|str=445-446}}{{odn|Ćirković|2004|str=116}}{{odn|Bataković|2005|str=98}}
 +
 +
W 1496 r. jej szwagier Đorđe postanowił zrzec się wszystkich swoich tytułów i posiadłości na rzecz swojego brata Jovana, męża Jeleny. W tym samym czasie Đorđe złożył śluby zakonne, przyjmując imię ''Maksim'' (Максим).{{odn|Bataković|2005|str=101}} Jovan pozostał jedynym despotą do 1502 roku, gdy zmarł bez męskich nastepców, a jego wdowa Jelena została z kilkoma pomniejszymi córkami, próbując zapewnić sobie spadek.{{odn|Spremić|2004|str=446}}
 +
 +
W latach 1503–1504 król Węgier [[II. Ulászló|Władysław II]] († 1516 r.) postanowił ponownie zaślubić Jelenę z [[Ivaniš Berislavić|Ivanišem Berislaviciem]] († 1514), wybitnym szlachcicem z żupanatu [[Požega]], nadając mu tytuł despota Serbii, a także przekazując mu rodowi Brankovićów jej majątki.{{odn|Jireček|1918|str=256}}{{odn|Krstić|2017|str=152}} Jelena i Ivaniš mieli dwóch synów i dwie córki. Ivaniš zmarł w 1514 r., gdy ich synowie byli jeszcze nieletni, a Jelena przejęła sprawy rodzinne do 1520 r., gdy to król Węgier [[II. Lajos|Ludwik II]] († 1526) mianował jej starszego syna Stefana Berislavića nowym tytularnym despotą Serbii. Zmarła jakiś czas po 1529 roku.
 +
 +
== Rodzina ==
 +
[[File:CoatOfArmsOfJovanStefanovicBrankovic.png|thumb|left|200px|Herb dynastii [[Branković]]]]
 +
 +
Z pierwszego małżeństwa, z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovanem Brankovićiem] († 1502), Jelena miała kilka córek. {{odn | Spremic | 2004 | str = 446}}
 +
 +
* Marija, mężatka Ferdynanda Frankopana z rodu [[Frankopan]]
 +
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Elena_Ecaterina_Rare%C8%99 Jelena] − mąż: [[hospodar Mołdawii]], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Piotr_Rare%C8%99 Piotr Rareș],
 +
* Ana − mąż: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Fiodor_Sanguszko Fiodor Sanguszko], marszałek z Wołynia {{odn | Wasilewski | 1963 | str = 117-124}}
 +
* Marija Magdalena − mąż: Iwan Wiśniowiecki, szlachcic z Wołynia {{odn | Wasilewski | 1963 | str = 117-124}}
 +
 +
Z drugiego małżeństwa, z [[Ivaniš Berislavić|Ivanišem Berislavićiem]] miała również kilkoro dzieci/
 +
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Berislavi%C4%87 Stefan Berislavić] († 1535), tytułowy [[despota Serbii]]
 +
* Djordje Berislavic († po 1527)
 +
* dwie córki (imiona nieznane)
 +
 +
Niektórzy badacze zasugerowali, po uwzględnieniu dat ślubów Jeleny, a także dat ślubów jej córek, że niektóre z jej córek, które zwykle uważa się za pochodzące z jej pierwszego małżeństwa, mogą w rzeczywistości pochodzić z drugiego małżeństwa.{{odn|Zabolotnaia|2010|str=115-122}}
 +
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Źródła ==
 +
* Bataković, Dušan T., ed. (2005). ''[https://books.google.com/books?id=a0jA_LdH6nsC Histoire du peuple serbe]'' [''Historia narodu serbskiego''] (in French). Lausanne: L’Age d’Homme.
 +
 +
* Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.
 +
 +
* Isailović, Neven G.; Krstić, Aleksandar R. (2015). "Serbian Language and Cyrillic Script as a Means of Diplomatic Literacy in South Eastern Europe in 15th and 16th Centuries". ''[https://www.academia.edu/25272837/Serbian_Language_and_Cyrillic_Script_as_a_Means_of_Diplomatic_Literacy_in_South_Eastern_Europe_in_15th_and_16th_Centuries Literacy Experiences concerning Medieval and Early Modern Transylvania]''. Cluj-Napoca: George Bariţiu Institute of History. str. 185–195.
 +
 +
* Jireček, Constantin (1918). ''[https://books.google.com/books?id=o85DAAAAYAAJ Geschichte der Serben]''. '''2'''. Gotha: Perthes.
 +
 +
* Krstić, Aleksandar R. (2017). "Which Realm will You Opt for? – The Serbian Nobility Between the Ottomans and the Hungarians in the 15th Century". ''[https://books.google.com/books?id=esGHDwAAQBAJ State and Society in the Balkans Before and After Establishment of Ottoman Rule]''. Belgrade: Institute of History, Yunus Emre Enstitüsü Turkish Cultural Centre. str. 129–163.
 +
 +
* Pilat, Liviu (2010). [https://www.analeleputnei.ro/articole/mitropolitul-maxim-brancovici-bogdan-al-iii-lea-si-legaturile-moldovei-cu-biserica-sarba "Mitropolitul Maxim Brancovici, Bogdan al III-lea şi legăturile Moldovei cu Biserica sârbă"].'' Analele Putnei'' (po rumuńsku). '''6''' (1): 229–238.
 +
 +
* Spremić, Momčilo (2004). [http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0584-9888/2004/0584-98880441441S.pdf "La famille serbe des Branković - considérations généalogiques et héraldiques"] (PDF). Зборник радова Византолошког института (po francusku). '''41''': str. 441–452.
 +
 +
* Stojkovski, Boris; Ivanić, Ivana; Spăriosu, Laura (2018). [http://www.centruldestudiitransilvane.ro/Document_Files/Review%202015%20-%202035/00000777/vqhxc_Stojkovski.pdf "Serbian-Romanian Relations in the Middle Ages until the Ottoman Conquest"] (PDF). ''Transylvanian Review''. '''27''' (2): 217–229.
 +
 +
* Wasilewski, Tadeusz (1963). [https://rcin.org.pl//Content/26671/WA303_39754_B88-SZ-R-8-1963_Wasilewski.pdf "Przyczynki źródłowe do stosunków Polski ze Słowiańszczyzną południową w wiekach XIII-XVI"] (PDF). Studia Źródłoznawcze. '''8''': str. 117–124.
 +
 +
* Zabolotnaia, Lilia (2010). [https://www.scribd.com/document/43601771/11-Zabolotnaia "Câteva precizări despre dinastia Branković"]. Tyragetia. '''4''' (2): str.115–122.
 +
  
 
|
 
|
Linia 19: Linia 73:
 
  |dynasta          = Jelena Jakšić
 
  |dynasta          = Jelena Jakšić
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = Despotissa of Serbia
+
  |tytulatura        = Despotina Serbii
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 28: Linia 82:
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
  |1. tytuł          =  
+
  |1. tytuł          = Despotina Serbii
  |1. od            =  
+
  |1. od            = 1496
  |1. do            =  
+
  |1. do            = 1514
 
  |1. koronacja      =  
 
  |1. koronacja      =  
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. następca      =  
 
  |1. następca      =  
  
  |dynastia          = [[Jakšić]] z urodzenia<br>[[Branković]] z małżeństwa<br>[[Berislavić]] z małżeństwa
+
  |dynastia          = [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jaksics_csal%C3%A1d Jakšić] z urodzenia<br>[[Branković]] z małżeństwa<br>[[Berislavić]] z małżeństwa
 
  |gałąź            =  
 
  |gałąź            =  
 
  |linia            =  
 
  |linia            =  
Linia 50: Linia 104:
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |1. związek        = mąż
 
  |1. związek        = mąż
  |1. związek z      = [[Jovan Branković]]
+
  |1. związek z      = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovan Branković]
  |1. związek od    =  
+
  |1. związek od    = 1496
  |1. związek do    =  
+
  |1. związek do    = 1502
  |1. dzieci        =  
+
  |1. dzieci        = Marija<br>[https://en.wikipedia.org/wiki/Elena_Ecaterina_Rare%C8%99 Jelena]<br>Ana<br>Marija Magdalena
  
 
  |2. związek        = mąż
 
  |2. związek        = mąż
 
  |2. związek z      = [[Ivaniš Berislavić]]
 
  |2. związek z      = [[Ivaniš Berislavić]]
  |2. związek od    =  
+
  |2. związek od    = 1503÷04
  |2. związek do    =  
+
  |2. związek do    = 1514
  |2. dzieci        =  
+
  |2. dzieci        = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Berislavi%C4%87 Stefan Berislavić]<br>Djordje Berislavić<br>córka<br>córka
  
 
  |dokonania        =  
 
  |dokonania        =  
Linia 67: Linia 121:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
Jelena Jakšić (serbska cyrylica: Jakелена šićакшић; ur. Ok. 1475 - zm. Po 1529) była tytularną Despotisą Serbii, najpierw przez małżeństwo z Jovanem Brankoviciem, który był tytularnym despotą Serbii od 1493 do 1502 roku, a następnie przez małżeństwo z Ivanišem Berislaviciem, który posiadał ten sam tytuł od 1503 do 1514 roku. Syn Jeleny (z drugiego małżeństwa) Stefan Berislavić również posiadał tytuł (Despota Serbii), od 1520 do 1535.{{odn|Spremić|2004|str=445-446}}{{odn|Ćirković|2004|str=101, 116, 139}}
+
{{SORTUJ:Jelena Jaksic}}
 
 
'''Jelena Jakšić''' ({{lang-sr-Cyrl|Јелена Јакшић}}; born c. 1475 - died after 1529) was titular [[Despotissa]] of [[Serbian Despotate|Serbia]], first by marriage with [[Jovan Branković]], who was titular [[Despot of Serbia]] from 1493 to 1502, and then by marriage with [[Ivaniš Berislavić]], who held the same title, from 1503 to 1514. Jelena's son (from the second marriage) [[Stefan Berislavić]] also held the title (''Despot of Serbia''), from 1520 to 1535.
 
 
 
==Life==
 
[[File:Jaksic Coat of arms.png|thumb|right|200px|Herb szlacheckiej rodziny [[Jakšić]]]]
 
 
 
Jelena była córką Stefana Jakšicia (zm. 1489 r.) Ze szlacheckiej rodziny Jakšić. Jej ojciec był jednym z najbardziej znanych serbskich szlachciców w Królestwie Węgier. [1] W 1486 r. Król węgierski Matthias Corvinus (zm. 1490) nadał tytuł Despoty Serbii Đorđe Brankovićowi, starszemu synowi Stefana Brankovića (zm. 1476), byłemu despocie Serbii (1458-1459). Wkrótce potem Jelena wyszła za mąż za młodszego brata Đorđe, Jovana Brankovicia. W 1493 roku Janowi nadano również tytuł, ponieważ w Królestwie Węgier było zwyczajem, że różne wyższe stanowiska zajmowali wspólnie dwaj urzędnicy. Kiedy jej mąż został tytularnym despotą, stała się despotą. Mieszkali w zamku Kupinik w hrabstwie Syrmia i mieli kilka córek. [2] [3] [4]
 
 
 
Jelena was daughter of [[Stefan Jakšić]] (d. 1489), of the [[Jakšić noble family]]. Her father was one the most notable [[Serbs in Hungary|Serbian]] nobles in the [[Kingdom of Hungary (1301-1526)|Kingdom of Hungary]].{{odn|Krstić|2017|str=145-148}} In 1486, Hungarian king [[Matthias Corvinus]] (d. 1490) granted the title ''[[Despot of Serbia]]'' to [[Đorđe Branković]], elder son of [[Stefan Branković]] (d. 1476), former Despot of Serbia (1458-1459). Soon after that, Jelena was married to Đorđe's younger brother [[Jovan Branković]]. In 1493, Jovan was also granted the title, as it was customary in the Kingdom of Hungary that various senior posts should be held jointly by two incumbents. When her husband became titular [[despot (title)|despot]], she became ''[[despotissa]]''. They lived at the castle [[Kupinik (fortress)|Kupinik]] in the [[Syrmia County (medieval)|Syrmia County]], and had several daughters.{{odn|Spremić|2004|str=445-446}}{{odn|Ćirković|2004|str=116}}{{odn|Bataković|2005|str=98}}
 
 
 
W 1496 r. Jej szwagier Đorđe postanowił zrzec się wszystkich swoich tytułów i posiadłości na rzecz swojego brata Jovana, męża Jeleny. W tym samym czasie George złożył śluby zakonne, przyjmując imię Maxim. [4] Jovan pozostał jedynym despotą do 1502 roku, kiedy zmarł bez męskich włosów, a jego wdowa Jelena została z kilkoma pomniejszymi córkami, próbując zapewnić sobie spadek. [2]
 
 
 
In 1496, her brother in law Đorđe decided to relinquish all of his titles and possessions in favor his brother Jovan, Jelena's husband. In the same time, Đorđe took monastic vows, adopting the name ''Maksim'' (Максим).{{odn|Bataković|2005|str=101}} Jovan remained the sole despot until 1502, when he died, without male hairs, and his widow Jelena was left with several minor daughters, trying to secure their inheritance.{{odn|Spremić|2004|str=446}}
 
 
 
[[File:Saints Maksim, Angelina, Jovan and Stefan Branković, by Andreja Raičević.jpg|thumb|right|200px|Ikona z XVII wieku, przedstawiająca męża Jeleny [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jovan_Brankovi%C4%87 Jovana Brankovića] oraz jego matkę, ojca i brata]]
 
 
 
W latach 1503–1504 węgierski król Władysław II (zm. 1516 r.) Postanowił ponownie poślubić Jelenę z Ivanišem Berislaviciem (zm. 1514), wybitnym szlachcicem z powiatu Požega, nadając mu tytuł Despota Serbii, a także przekazując mu ród Brankovićów. majątki. [5] [1] Jelena i Ivaniš mieli dwóch synów i dwie córki. Ivaniš zmarł w 1514 r., Gdy ich synowie byli jeszcze nieletni, a Jelena przejęła sprawy rodzinne do 1520 r., Kiedy to król węgierski Ludwik II (zm. 1526) mianował jej starszego syna Stefana Berislavića nowym tytularnym despotą Serbii. Zmarła jakiś czas po 1529 roku.
 
 
 
In 1503–1504, Hungarian king [[Vladislaus II of Hungary|Vladislaus II]] (d. 1516) decided to remarry Jelena to [[Ivaniš Berislavić]] (d. 1514), a prominent noble from the [[Požega County]], granting him the title ''Despot of Serbia'', and also transferring to him Branković family estates.{{odn|Jireček|1918|str=256}}{{odn|Krstić|2017|str=152}} Jelena and Ivaniš had two sons and two daughters. Ivaniš died in 1514, while their sons were still minors, and Jelena took charge of family affairs, until 1520, when Hungarian king [[Louis II of Hungary|Louis II]] (d. 1526) appointed her elder son [[Stefan Berislavić]] as new titular [[Despot of Serbia]].{{odn|Jireček|1918|str=257}} She died sometime after 1529.
 
 
 
 
 
== Rodzina ==
 
[[File:CoatOfArmsOfJovanStefanovicBrankovic.png|thumb|right|200px|Herb [[Brankovic dynastia]]]]
 
 
 
Od pierwszego małżeństwa, z [[Jovan Branković]] (zm. 1502), Jelena miała kilka córek: {{odn | Spremic | 2004 | str = 446}}
 
 
 
* Marija, mężatka Ferdynanda Frankopana z [[House of Frankopan]]
 
* [[Elena Ecaterina Rareș | Jelena]], żonaty z [[Peter IV Rareş]], [[Lista władców Mołdawii | Książę]] z [[Mołdawii]]
 
* Ana, żonaty z Fiodorem [[Sanguszko]], [[Marszałek | Marszałek]] z [[Wołyń]] {{odn | Wasilewski | 1963 | str = 117-124}}
 
* Marija Magdalena, mężatka Iwana [[Wiśniowieckiego]], szlachcica z Wołynia {{odn | Wasilewski | 1963 | str = 117-124}}
 
 
 
Z drugiego małżeństwa, z [[Ivaniš Berislavić]] [(zm. 1514), Jelena miała również kilkoro dzieci:
 
* [[Stefan Berislavić]] (zm. 1535), tytułowy despota Serbii
 
* Djordje Berislavic (zm. Po 1527)
 
* dwie córki (imiona nieznane)
 
 
 
 
 
==Family==
 
[[File:CoatOfArmsOfJovanStefanovicBrankovic.png|thumb|right|200px|Coat of arms of the [[Branković dynasty]]]]
 
 
 
From her first marriage, with [[Jovan Branković]] (d. 1502), Jelena had several daughters:{{odn|Spremić|2004|str=446}}
 
 
 
* Marija, married to Ferdinand Frankopan, of the [[House of Frankopan]]
 
* [[Elena Ecaterina Rareș|Jelena]], married to [[Peter IV Rareş]], [[List of Moldavian rulers|Prince]] of [[Moldavia]]
 
* Ana, married to Fiodor [[Sanguszko]], [[Marszałek|Marshal]] of [[Volhynia]]{{odn|Wasilewski|1963|str=117-124}}
 
* Marija Magdalena, married to Iwan [[Wiśniowiecki]], a noble from Volhynia{{odn|Wasilewski|1963|str=117-124}}
 
 
 
From her second marriage, with [[Ivaniš Berislavić]] (d. 1514), Jelena also had several children:
 
* [[Stefan Berislavić]] (d. 1535), titular Despot of Serbia
 
* Đorđe Berislavić (d. after 1527)
 
* two daughters (names unknown)
 
 
 
Some researchers have suggested, after taking into account the dates of Jelena's marriages and also the dates of marriages of her daughters, that some of her daughters who are usually considered to be from her first marriage, might in fact be from her second marriage.{{odn|Zabolotnaia|2010|str=115-122}}
 
 
 
==Przypisy==
 
{{izvori}}
 
 
 
== Źródła ==
 
* Bataković, Dušan T., ed. (2005). ''[https://books.google.com/books?id=a0jA_LdH6nsC Histoire du peuple serbe]'' [''Historia narodu serbskiego''] (in French). Lausanne: L’Age d’Homme.
 
 
 
* Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.
 
 
 
* Isailović, Neven G.; Krstić, Aleksandar R. (2015). "Serbian Language and Cyrillic Script as a Means of Diplomatic Literacy in South Eastern Europe in 15th and 16th Centuries". ''[https://www.academia.edu/25272837/Serbian_Language_and_Cyrillic_Script_as_a_Means_of_Diplomatic_Literacy_in_South_Eastern_Europe_in_15th_and_16th_Centuries Literacy Experiences concerning Medieval and Early Modern Transylvania]''. Cluj-Napoca: George Bariţiu Institute of History. str. 185–195.
 
 
 
* Jireček, Constantin (1918). ''[https://books.google.com/books?id=o85DAAAAYAAJ Geschichte der Serben]''. '''2'''. Gotha: Perthes.
 
 
 
* Krstić, Aleksandar R. (2017). "Which Realm will You Opt for? – The Serbian Nobility Between the Ottomans and the Hungarians in the 15th Century". ''[https://books.google.com/books?id=esGHDwAAQBAJ State and Society in the Balkans Before and After Establishment of Ottoman Rule]''. Belgrade: Institute of History, Yunus Emre Enstitüsü Turkish Cultural Centre. str. 129–163.
 
 
 
* Pilat, Liviu (2010). [https://www.analeleputnei.ro/articole/mitropolitul-maxim-brancovici-bogdan-al-iii-lea-si-legaturile-moldovei-cu-biserica-sarba "Mitropolitul Maxim Brancovici, Bogdan al III-lea şi legăturile Moldovei cu Biserica sârbă"].'' Analele Putnei'' (po rumuńsku). '''6''' (1): 229–238.
 
 
 
* Spremić, Momčilo (2004). [http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/0584-9888/2004/0584-98880441441S.pdf "La famille serbe des Branković - considérations généalogiques et héraldiques"] (PDF). Зборник радова Византолошког института (po francusku). '''41''': str. 441–452.
 
 
 
* Stojkovski, Boris; Ivanić, Ivana; Spăriosu, Laura (2018). [http://www.centruldestudiitransilvane.ro/Document_Files/Review%202015%20-%202035/00000777/vqhxc_Stojkovski.pdf "Serbian-Romanian Relations in the Middle Ages until the Ottoman Conquest"] (PDF). ''Transylvanian Review''. '''27''' (2): 217–229.
 
 
 
* Wasilewski, Tadeusz (1963). [https://rcin.org.pl//Content/26671/WA303_39754_B88-SZ-R-8-1963_Wasilewski.pdf "Przyczynki źródłowe do stosunków Polski ze Słowiańszczyzną południową w wiekach XIII-XVI"] (PDF). Studia Źródłoznawcze. '''8''': str. 117–124.
 
 
 
* Zabolotnaia, Lilia (2010). [https://www.scribd.com/document/43601771/11-Zabolotnaia "Câteva precizări despre dinastia Branković"]. Tyragetia. '''4''' (2): str.115–122.
 
  
{{DEFAULTSORT:Jelena Jaksic}}
+
[[Kategoria:Despoci Serbii]]
[[Category:Serbian royal consorts]]
+
[[Kategoria:Dynaści]]
[[Category:15th-century Serbian royalty]]
+
[[Kategoria:Branković]]
[[Category:16th-century Serbian royalty]]
+
[[Kategoria:Jakšić]]
[[Category:Branković dynasty|Jelena]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
[[Category:Serbian Despotate]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
[[Category:1470s births]]
+
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
[[Category:1530s deaths]]
+
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 15:56, 1 lut 2021

Jakелена šićакшић (pol. Jelena Jakšić) (* ok.1475, † po 1529), serbska szlachcianka z rodu Jakšić, tytularna Despotina Serbii, najpierw przez małżeństwo z Jovanem Brankoviciem, który był tytularnym despotą Serbii od 1493 do 1502 roku, a następnie przez małżeństwo z Ivanišem Berislaviciem, który posiadał ten sam tytuł od 1503 do 1514 roku. Syn Jeleny (z drugiego małżeństwa) Stefan Berislavić również posiadał tytuł despota Serbii, od 1520 do 1535.[1][2]

Życiorys

Plik:Jaksic Coat of arms.png
Herb szlacheckiego rodu Jakšić
Plik:Saints Maksim, Angelina, Jovan and Stefan Branković, by Andreja Raičević.jpg
Ikona z XVII wieku, przedstawiająca męża Jeleny Jovana Brankovića oraz jego matkę, ojca i brata

Jelena była córką Stefana Jakšicia († 1489 r.) ze szlacheckiej rodziny [Jakšić noble family Jakšić]. Jej ojciec był jednym z najbardziej znanych serbskich szlachciców w Królestwie Węgier.[3] W 1486 r. król Węgier Maciej Korwin († 1490) nadał tytuł despoty Serbii Đorđe Brankovićowi, starszemu synowi Stefana Brankovića († 1476), byłemu despocie Serbii (1458-1459). Wkrótce potem Jelena wyszła za mąż za młodszego brata Đorđe, Jovana Brankovicia. W 1493 roku Janowi nadano również tytuł, ponieważ w Królestwie Węgier było zwyczajem, że różne wyższe stanowiska zajmowali wspólnie dwaj urzędnicy. Kiedy jej mąż został tytularnym despotą, również i ona stała się despotą. Mieszkali w zamku Kupinik w hrabstwie Syrmia i mieli kilka córek.[1][2][4]

W 1496 r. jej szwagier Đorđe postanowił zrzec się wszystkich swoich tytułów i posiadłości na rzecz swojego brata Jovana, męża Jeleny. W tym samym czasie Đorđe złożył śluby zakonne, przyjmując imię Maksim (Максим).[4] Jovan pozostał jedynym despotą do 1502 roku, gdy zmarł bez męskich nastepców, a jego wdowa Jelena została z kilkoma pomniejszymi córkami, próbując zapewnić sobie spadek.[1]

W latach 1503–1504 król Węgier Władysław II († 1516 r.) postanowił ponownie zaślubić Jelenę z Ivanišem Berislaviciem († 1514), wybitnym szlachcicem z żupanatu Požega, nadając mu tytuł despota Serbii, a także przekazując mu rodowi Brankovićów jej majątki.[5][3] Jelena i Ivaniš mieli dwóch synów i dwie córki. Ivaniš zmarł w 1514 r., gdy ich synowie byli jeszcze nieletni, a Jelena przejęła sprawy rodzinne do 1520 r., gdy to król Węgier Ludwik II († 1526) mianował jej starszego syna Stefana Berislavića nowym tytularnym despotą Serbii. Zmarła jakiś czas po 1529 roku.

Rodzina

Z pierwszego małżeństwa, z Jovanem Brankovićiem († 1502), Jelena miała kilka córek. [6]

Z drugiego małżeństwa, z Ivanišem Berislavićiem miała również kilkoro dzieci/

Niektórzy badacze zasugerowali, po uwzględnieniu dat ślubów Jeleny, a także dat ślubów jej córek, że niektóre z jej córek, które zwykle uważa się za pochodzące z jej pierwszego małżeństwa, mogą w rzeczywistości pochodzić z drugiego małżeństwa.[8]

Przypisy

Źródła

  • Bataković, Dušan T., ed. (2005). Histoire du peuple serbe [Historia narodu serbskiego] (in French). Lausanne: L’Age d’Homme.
  • Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing.


Jelena Jakšić

Despotina Serbii
Herb dynastii Branković
Herb dynastii Branković
Despotina Serbii
Okres od 1496
do 1514
Dane biograficzne
Dynastia Jakšić z urodzenia
Branković z małżeństwa
Berislavić z małżeństwa
Urodziny ok.1475
Śmierć po 1529
Mąż Jovan Branković
od 1496
do 1502
Dzieci Marija
Jelena
Ana
Marija Magdalena
Mąż Ivaniš Berislavić
od 1503÷04
do 1514
Dzieci Stefan Berislavić
Djordje Berislavić
córka
córka