Vlegyásza-hegység

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku słowackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku słowackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Vigyázó- (Vlegyásza-)hegység Plik:Vlegyásza 1.jpg Miejsce Románia Bihar megye, Fehér megye, Kolozs megye, Románia Góry Erdélyi-középhegység Najwyższy punkt Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m) Rodzaj vulkanikus Góry Vlegyásza (Vigyázó) (szablon: po rumuńsku) to północna część gór Bihor w środkowych górach Transylwanii. Dawniej znany jako Kalota-snowy). Deák Lázár, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku. A Vlegyásza- (Vigyázó-) hegység (Szablon:Románul) az Erdélyi-középhegységben található Bihar-hegység északi része. Egykori elnevezése a Kalota-havas). Kalota-hegységnek nevezte már Lázár deák, Bakócz Tamás esztergomi érsek titkára is, Magyarország egyik legrégibb, általa 1528-ban rajzolt térképén és ezt az elnevezést használták az 1600-as és 1700-as évek térképei is. Jest omawiany jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm. Önálló masszívum és több leírás különálló hegységként tárgyalja. Itt található a Bihar-hegység második legmagasabb csúcsa, az 1836 m-es Vigyázó- (vagy Vlegyásza) csúcs. Topografia Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędu, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600–1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami. Vulkáni képződmény, a legkésőbbi mezozoikum, illetve neozoikum harmadidőszakában keletkezett és alig 60 millió éves. Az újkor tengerszintje, továbbá az erózió koptatásának eredményeként a tömb ma lapos nagy kiterjedésű gerinc 1600–1800 m magassággal. A vizei mélyre vájt, meredek falak között futnak, sok vízeséssel. Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie. A hegységet az őt körülvevő folyókkal határolják el. A Sebes-Körös északon, a Hideg-Szamos és Meleg-Szamos által képezett Kis-Szamos keleten, az Aranyos délen, míg a Fekete-Körös nyugaton határolja a területet. Półkoliste łuki w kształcie podkowy, otaczające wody Drăgan, charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami. A Nagy-Sebes (Drăgan) vizét körülölelő Vigyázó-tömb félkör, illetve patkó alakú ívét magas, de lapos hegyhátak jellemzik. Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Cluj-Napoca, ale jest on szczególnie widoczny z Kotliny Kalotaszegi zaczynającej się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna. A keleti gerincét messziről felismerhetjük, már a Kolozsvár környéki erdős, magas domboldalakról látszanak, de különösen jól látható a Bánffyhunyadnál kezdődő Kalotaszegi-medencéből és a Sebes-Körös völgyéből. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható. Plik:Fehér-kövek.jpg Fehér-kövek Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m npm, od południa otoczone malowniczą formacją wapienną White Stones z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m. Közvetlenül a csúcs alatt fekszik a Vlegyásza-menedékház 1430 m-en, délről a festői Fehér-kövek mészkőképződménye határolja, vakító fehér szikláival és 1557 m-es csúcsával. Zamek Złodziei (Piatra Tâlharului) dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Buteasa z 1792 m. A Tolvaj-vár (Piatra Tâlharului) várromszerű szikláival, a Bocsásza (Buteasa) 1792 m-es, égbe meredő csúcsával uralja a Nagy-Sebes völgyét. Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Greater Sebes Valley. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina. A hegység nyugati szárnyát a Jád és a Fekete-Körös zárja le. A kanyargós Jád völgye vetekszik a Nagy-Sebes völgyével. A változatos tájon található a Jád-völgyi víztározó a menedékházzal. A mészkősziklás szorosokat szebbnél szebb vízesések tarkítják, amelyeknek igazi gyöngyszeme a Jadolina. W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (Poieni) o wysokości 1627 mz pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy rzeki Fekete-Körös basen. Znajduje się tu również Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi (Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohodei z 1654 m npm ze słynnym wodospadem, a następnie Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Strażnika. A Vigyázó-gerinc nyugati részét a Mező-havas (Poieni) 1627 m-es csúcsa uralja, gyönyörű kilátással a Nagy-Sebes völgyére és a Vigyázóra, illetve a Bocsászára, valamint a Fekete-Körös vízgyűjtőjének erdőrengetegei felé. Erre van a Mézgedi-cseppkőbarlang (Meziad) is. Pádis irányába található az 1654 m-es Bohogyő (Bohodei), híres vízesésével, majd a Horgas-havas (Cârligați), az 1640 m-en fekvő nyereggel, amely a Vigyázó keleti ívével köti össze. Galeria Vlegyásza 2.jpg Vlegyásza 3.jpg Vlegyásza 4.jpg Vlegyásza 5.jpg Źródła Palczer János: Bihar-Vlegyásza (Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Csíkszereda, 1998) Zewnętrzne linki Welcome to Romania Navigátor Debreceni Túra Klub Kalotaszeg honlapja erdelyiszigethegyseg.lap.hu www.geocaching.hu Teljesítménytúrázók Társasága Virtuális Kalotaszeg – KalotaNET